The Rig Veda in Sanskrit, part 2 of 3

Rig Veda Book 4 Hymn 29

आ न सतुत उप वाजेभिर ऊती इन्द्र याहि हरिभिर मन्दसानः |
तिरश चिद अर्यः सवना पुरूण्य आङगूषेभिर गर्णानः सत्यराधाः ||
आ हि षमा याति नर्यश चिकित्वान हूयमानः सोत्र्भिर उप यज्ञम |
सवश्वो यो अभीरुर मन्यमानः सुष्वाणेभिर मदति सं ह वीरैः ||
शरावयेद अस्य कर्णा वाजयध्यै जुष्टाम अनु पर दिशम मन्दयध्यै |
उद्वाव्र्षाणो राधसे तुविष्मान करन न इन्द्रः सुतीर्थाभयं च ||
अछा यो गन्ता नाधमानम ऊती इत्था विप्रं हवमानं गर्णन्तम |
उप तमनि दधानो धुर्य आशून सहस्राणि शतानि वज्रबाहुः ||
तवोतासो मघवन्न इन्द्र विप्रा वयं ते सयाम सूरयो गर्णन्तः |
भेजानासो बर्हद्दिवस्य राय आकाय्यस्य दावने पुरुक्षोः ||
ā na stuta upa vājebhir ūtī indra yāhi haribhir mandasānaḥ |
tiraś cid aryaḥ savanā purūṇy āṅghūṣebhir ghṛṇānaḥ satyarādhāḥ ||
ā hi ṣmā yāti naryaś cikitvān hūyamānaḥ sotṛbhir upa yajñam |
svaśvo yo abhīrur manyamānaḥ suṣvāṇebhir madati saṃ ha vīraiḥ ||
śrāvayed asya karṇā vājayadhyai juṣṭām anu pra diśam mandayadhyai |
udvāvṛṣāṇo rādhase tuviṣmān karan na indraḥ sutīrthābhayaṃ ca ||
achā yo ghantā nādhamānam ūtī itthā vipraṃ havamānaṃ ghṛṇantam |
upa tmani dadhāno dhury āśūn sahasrāṇi śatāni vajrabāhuḥ ||
tvotāso maghavann indra viprā vayaṃ te syāma sūrayo ghṛṇantaḥ |
bhejānāso bṛhaddivasya rāya ākāyyasya dāvane purukṣoḥ ||

---

Rig Veda Book 4 Hymn 30

नकिर इन्द्र तवद उत्तरो न जयायां अस्ति वर्त्रहन |
नकिर एवा यथा तवम ||
सत्रा ते अनु कर्ष्टयो विश्वा चक्रेव वाव्र्तुः |
सत्रा महां असि शरुतः ||
विश्वे चनेद अना तवा देवास इन्द्र युयुधुः |
यद अहा नक्तम आतिरः ||
यत्रोत बाधितेभ्यश चक्रं कुत्साय युध्यते |
मुषाय इन्द्र सूर्यम ||
यत्र देवां रघायतो विश्वां अयुध्य एक इत |
तवम इन्द्र वनूंर अहन ||
यत्रोत मर्त्याय कम अरिणा इन्द्र सूर्यम |
परावः शचीभिर एतशम ||
किम आद उतासि वर्त्रहन मघवन मन्युमत्तमः |
अत्राह दानुम आतिरः ||
एतद घेद उत वीर्यम इन्द्र चकर्थ पौंस्यम |
सत्रियं यद दुर्हणायुवं वधीर दुहितरं दिवः ||
दिवश चिद घा दुहितरम महान महीयमानाम |
उषासम इन्द्र सम पिणक ||
अपोषा अनसः सरत सम्पिष्टाद अह बिभ्युषी |
नि यत सीं शिश्नथद वर्षा ||
एतद अस्या अनः शये सुसम्पिष्टं विपाश्य आ |
ससार सीम परावतः ||
उत सिन्धुं विबाल्यं वितस्थानाम अधि कषमि |
परि षठा इन्द्र मायया ||
उत शुष्णस्य धर्ष्णुया पर मर्क्षो अभि वेदनम |
पुरो यद अस्य सम्पिणक ||
उत दासं कौलितरम बर्हतः पर्वताद अधि |
अवाहन्न इन्द्र शम्बरम ||
उत दासस्य वर्चिनः सहस्राणि शतावधीः |
अधि पञ्च परधींर इव ||
उत तयम पुत्रम अग्रुवः पराव्र्क्तं शतक्रतुः |
उक्थेष्व इन्द्र आभजत ||
उत तया तुर्वशायदू अस्नातारा शचीपतिः |
इन्द्रो विद्वां अपारयत ||
उत तया सद्य आर्या सरयोर इन्द्र पारतः |
अर्णाचित्ररथावधीः ||
अनु दवा जहिता नयो ऽनधं शरोणं च वर्त्रहन |
न तत ते सुम्नम अष्टवे ||
शतम अश्मन्मयीनाम पुराम इन्द्रो वय आस्यत |
दिवोदासाय दाशुषे ||
अस्वापयद दभीतये सहस्रा तरिंशतं हथैः |
दासानाम इन्द्रो मायया ||
स घेद उतासि वर्त्रहन समान इन्द्र गोपतिः |
यस ता विश्वानि चिच्युषे ||
उत नूनं यद इन्द्रियं करिष्या इन्द्र पौंस्यम |
अद्या नकिष टद आ मिनत ||
वामं-वामं त आदुरे देवो ददात्व अर्यमा |
वामम पूषा वामम भगो वामं देवः करूळती ||
nakir indra tvad uttaro na jyāyāṃ asti vṛtrahan |
nakir evā yathā tvam ||
satrā te anu kṛṣṭayo viśvā cakreva vāvṛtuḥ |
satrā mahāṃ asi śrutaḥ ||
viśve caned anā tvā devāsa indra yuyudhuḥ |
yad ahā naktam ātiraḥ ||
yatrota bādhitebhyaś cakraṃ kutsāya yudhyate |
muṣāya indra sūryam ||
yatra devāṃ ṛghāyato viśvāṃ ayudhya eka it |
tvam indra vanūṃr ahan ||
yatrota martyāya kam ariṇā indra sūryam |
prāvaḥ śacībhir etaśam ||
kim ād utāsi vṛtrahan maghavan manyumattamaḥ |
atrāha dānum ātiraḥ ||
etad ghed uta vīryam indra cakartha pauṃsyam |
striyaṃ yad durhaṇāyuvaṃ vadhīr duhitaraṃ divaḥ ||
divaś cid ghā duhitaram mahān mahīyamānām |
uṣāsam indra sam piṇak ||
apoṣā anasaḥ sarat sampiṣṭād aha bibhyuṣī |
ni yat sīṃ śiśnathad vṛṣā ||
etad asyā anaḥ śaye susampiṣṭaṃ vipāśy ā |
sasāra sīm parāvataḥ ||
uta sindhuṃ vibālyaṃ vitasthānām adhi kṣami |
pari ṣṭhā indra māyayā ||
uta śuṣṇasya dhṛṣṇuyā pra mṛkṣo abhi vedanam |
puro yad asya sampiṇak ||
uta dāsaṃ kaulitaram bṛhataḥ parvatād adhi |
avāhann indra śambaram ||
uta dāsasya varcinaḥ sahasrāṇi śatāvadhīḥ |
adhi pañca pradhīṃr iva ||
uta tyam putram aghruvaḥ parāvṛktaṃ śatakratuḥ |
uktheṣv indra ābhajat ||
uta tyā turvaśāyadū asnātārā śacīpatiḥ |
indro vidvāṃ apārayat ||
uta tyā sadya āryā sarayor indra pārataḥ |
arṇācitrarathāvadhīḥ ||
anu dvā jahitā nayo 'ndhaṃ śroṇaṃ ca vṛtrahan |
na tat te sumnam aṣṭave ||
śatam aśmanmayīnām purām indro vy āsyat |
divodāsāya dāśuṣe ||
asvāpayad dabhītaye sahasrā triṃśataṃ hathaiḥ |
dāsānām indro māyayā ||
sa ghed utāsi vṛtrahan samāna indra ghopatiḥ |
yas tā viśvāni cicyuṣe ||
uta nūnaṃ yad indriyaṃ kariṣyā indra pauṃsyam |
adyā nakiṣ ṭad ā minat ||
vāmaṃ-vāmaṃ ta ādure devo dadātv aryamā |
vāmam pūṣā vāmam bhagho vāmaṃ devaḥ karūḷatī ||

---

Rig Veda Book 4 Hymn 31

कया नश चित्र आ भुवद ऊती सदाव्र्धः सखा |
कया शचिष्ठया वर्ता ||
कस तवा सत्यो मदानाम मंहिष्ठो मत्सद अन्धसः |
दर्ळ्हा चिद आरुजे वसु ||
अभी षु णः सखीनाम अविता जरित्णाम |
शतम भवास्य ऊतिभिः ||
अभी न आ वव्र्त्स्व चक्रं न वर्त्तम अर्वतः |
नियुद्भिश चर्षणीनाम ||
परवता हि करतूनाम आ हा पदेव गछसि |
अभक्षि सूर्ये सचा ||
सं यत त इन्द्र मन्यवः सं चक्राणि दधन्विरे |
अध तवे अध सूर्ये ||
उत समा हि तवाम आहुर इन मघवानं शचीपते |
दातारम अविदीधयुम ||
उत समा सद्य इत परि शशमानाय सुन्वते |
पुरू चिन मंहसे वसु ||
नहि षमा ते शतं चन राधो वरन्त आमुरः |
न चयौत्नानि करिष्यतः ||
अस्मां अवन्तु ते शतम अस्मान सहस्रम ऊतयः |
अस्मान विश्वा अभिष्टयः ||
अस्मां इहा वर्णीष्व सख्याय सवस्तये |
महो राये दिवित्मते ||
अस्मां अविड्ढि विश्वहेन्द्र राया परीणसा |
अस्मान विश्वाभिर ऊतिभिः ||
अस्मभ्यं तां अपा वर्धि वरजां अस्तेव गोमतः |
नवाभिर इन्द्रोतिभिः ||
अस्माकं धर्ष्णुया रथो दयुमां इन्द्रानपच्युतः |
गव्युर अश्वयुर ईयते ||
अस्माकम उत्तमं कर्धि शरवो देवेषु सूर्य |
वर्षिष्ठं दयाम इवोपरि ||
kayā naś citra ā bhuvad ūtī sadāvṛdhaḥ sakhā |
kayā śaciṣṭhayā vṛtā ||
kas tvā satyo madānām maṃhiṣṭho matsad andhasaḥ |
dṛḷhā cid āruje vasu ||
abhī ṣu ṇaḥ sakhīnām avitā jaritṇām |
śatam bhavāsy ūtibhiḥ ||
abhī na ā vavṛtsva cakraṃ na vṛttam arvataḥ |
niyudbhiś carṣaṇīnām ||
pravatā hi kratūnām ā hā padeva ghachasi |
abhakṣi sūrye sacā ||
saṃ yat ta indra manyavaḥ saṃ cakrāṇi dadhanvire |
adha tve adha sūrye ||
uta smā hi tvām āhur in maghavānaṃ śacīpate |
dātāram avidīdhayum ||
uta smā sadya it pari śaśamānāya sunvate |
purū cin maṃhase vasu ||
nahi ṣmā te śataṃ cana rādho varanta āmuraḥ |
na cyautnāni kariṣyataḥ ||
asmāṃ avantu te śatam asmān sahasram ūtayaḥ |
asmān viśvā abhiṣṭayaḥ ||
asmāṃ ihā vṛṇīṣva sakhyāya svastaye |
maho rāye divitmate ||
asmāṃ aviḍḍhi viśvahendra rāyā parīṇasā |
asmān viśvābhir ūtibhiḥ ||
asmabhyaṃ tāṃ apā vṛdhi vrajāṃ asteva ghomataḥ |
navābhir indrotibhiḥ ||
asmākaṃ dhṛṣṇuyā ratho dyumāṃ indrānapacyutaḥ |
ghavyur aśvayur īyate ||
asmākam uttamaṃ kṛdhi śravo deveṣu sūrya |
varṣiṣṭhaṃ dyām ivopari ||

---

Rig Veda Book 4 Hymn 32

आ तू न इन्द्र वर्त्रहन्न अस्माकम अर्धम आ गहि |
महान महीभिर ऊतिभिः ||
भर्मिश चिद घासि तूतुजिर आ चित्र चित्रिणीष्व आ |
चित्रं कर्णोष्य ऊतये ||
दभ्रेभिश चिच छशीयांसं हंसि वराधन्तम ओजसा |
सखिभिर ये तवे सचा ||
वयम इन्द्र तवे सचा वयं तवाभि नोनुमः |
अस्मां-अस्मां इद उद अव ||
स नश चित्राभिर अद्रिवो ऽनवद्याभिर ऊतिभिः |
अनाध्र्ष्टाभिर आ गहि ||
भूयामो षु तवावतः सखाय इन्द्र गोमतः |
युजो वाजाय घर्ष्वये ||
तवं हय एक ईशिष इन्द्र वाजस्य गोमतः |
स नो यन्धि महीम इषम ||
न तवा वरन्ते अन्यथा यद दित्ससि सतुतो मघम |
सतोत्र्भ्य इन्द्र गिर्वणः ||
अभि तवा गोतमा गिरानूषत पर दावने |
इन्द्र वाजाय घर्ष्वये ||
पर ते वोचाम वीर्या या मन्दसान आरुजः |
पुरो दासीर अभीत्य ||
ता ते गर्णन्ति वेधसो यानि चकर्थ पौंस्या |
सुतेष्व इन्द्र गिर्वणः ||
अवीव्र्धन्त गोतमा इन्द्र तवे सतोमवाहसः |
ऐषु धा वीरवद यशः ||
यच चिद धि शश्वताम असीन्द्र साधारणस तवम |
तं तवा वयं हवामहे ||
अर्वाचीनो वसो भवास्मे सु मत्स्वान्धसः |
सोमानाम इन्द्र सोमपाः ||
अस्माकं तवा मतीनाम आ सतोम इन्द्र यछतु |
अर्वाग आ वर्तया हरी ||
पुरोळाशं च नो घसो जोषयासे गिरश च नः |
वधूयुर इव योषणाम ||
सहस्रं वयतीनां युक्तानाम इन्द्रम ईमहे |
शतं सोमस्य खार्यः ||
सहस्रा ते शता वयं गवाम आ चयावयामसि |
अस्मत्रा राध एतु ते ||
दश ते कलशानां हिरण्यानाम अधीमहि |
भूरिदा असि वर्त्रहन ||
भूरिदा भूरि देहि नो मा दभ्रम भूर्य आ भर |
भूरि घेद इन्द्र दित्ससि ||
भूरिदा हय असि शरुतः पुरुत्रा शूर वर्त्रहन |
आ नो भजस्व राधसि ||
पर ते बभ्रू विचक्षण शंसामि गोषणो नपात |
माभ्यां गा अनु शिश्रथः ||
कनीनकेव विद्रधे नवे दरुपदे अर्भके |
बभ्रू यामेषु शोभेते ||
अरम म उस्रयाम्णे ऽरम अनुस्रयाम्णे |
बभ्रू यामेष्व अस्रिधा ||
ā tū na indra vṛtrahann asmākam ardham ā ghahi |
mahān mahībhir ūtibhiḥ ||
bhṛmiś cid ghāsi tūtujir ā citra citriṇīṣv ā |
citraṃ kṛṇoṣy ūtaye ||
dabhrebhiś cic chaśīyāṃsaṃ haṃsi vrādhantam ojasā |
sakhibhir ye tve sacā ||
vayam indra tve sacā vayaṃ tvābhi nonumaḥ |
asmāṃ-asmāṃ id ud ava ||
sa naś citrābhir adrivo 'navadyābhir ūtibhiḥ |
anādhṛṣṭābhir ā ghahi ||
bhūyāmo ṣu tvāvataḥ sakhāya indra ghomataḥ |
yujo vājāya ghṛṣvaye ||
tvaṃ hy eka īśiṣa indra vājasya ghomataḥ |
sa no yandhi mahīm iṣam ||
na tvā varante anyathā yad ditsasi stuto magham |
stotṛbhya indra ghirvaṇaḥ ||
abhi tvā ghotamā ghirānūṣata pra dāvane |
indra vājāya ghṛṣvaye ||
pra te vocāma vīryā yā mandasāna ārujaḥ |
puro dāsīr abhītya ||
tā te ghṛṇanti vedhaso yāni cakartha pauṃsyā |
suteṣv indra ghirvaṇaḥ ||
avīvṛdhanta ghotamā indra tve stomavāhasaḥ |
aiṣu dhā vīravad yaśaḥ ||
yac cid dhi śaśvatām asīndra sādhāraṇas tvam |
taṃ tvā vayaṃ havāmahe ||
arvācīno vaso bhavāsme su matsvāndhasaḥ |
somānām indra somapāḥ ||
asmākaṃ tvā matīnām ā stoma indra yachatu |
arvāgh ā vartayā harī ||
puroḷāśaṃ ca no ghaso joṣayāse ghiraś ca naḥ |
vadhūyur iva yoṣaṇām ||
sahasraṃ vyatīnāṃ yuktānām indram īmahe |
śataṃ somasya khāryaḥ ||
sahasrā te śatā vayaṃ ghavām ā cyāvayāmasi |
asmatrā rādha etu te ||
daśa te kalaśānāṃ hiraṇyānām adhīmahi |
bhūridā asi vṛtrahan ||
bhūridā bhūri dehi no mā dabhram bhūry ā bhara |
bhūri ghed indra ditsasi ||
bhūridā hy asi śrutaḥ purutrā śūra vṛtrahan |
ā no bhajasva rādhasi ||
pra te babhrū vicakṣaṇa śaṃsāmi ghoṣaṇo napāt |
mābhyāṃ ghā anu śiśrathaḥ ||
kanīnakeva vidradhe nave drupade arbhake |
babhrū yāmeṣu śobhete ||
aram ma usrayāmṇe 'ram anusrayāmṇe |
babhrū yāmeṣv asridhā ||

---

Rig Veda Book 4 Hymn 33

पर रभुभ्यो दूतम इव वाचम इष्य उपस्तिरे शवैतरीं धेनुम ईळे |
ये वातजूतास तरणिभिर एवैः परि दयां सद्यो अपसो बभूवुः ||
यदारम अक्रन्न रभवः पित्र्भ्याम परिविष्टी वेषणा दंसनाभिः |
आद इद देवानाम उप सख्यम आयन धीरासः पुष्टिम अवहन मनायै ||
पुनर ये चक्रुः पितरा युवाना सना यूपेव जरणा शयाना |
ते वाजो विभ्वां रभुर इन्द्रवन्तो मधुप्सरसो नो ऽवन्तु यज्ञम ||
यत संवत्सम रभवो गाम अरक्षन यत संवत्सम रभवो मा अपिंशन |
यत संवत्सम अभरन भासो अस्यास ताभिः शमीभिर अम्र्तत्वम आशुः ||
जयेष्ठ आह चमसा दवा करेति कनीयान तरीन कर्णवामेत्य आह |
कनिष्ठ आह चतुरस करेति तवष्ट रभवस तत पनयद वचो वः ||
सत्यम ऊचुर नर एवा हि चक्रुर अनु सवधाम रभवो जग्मुर एताम |
विभ्राजमानांश चमसां अहेवावेनत तवष्टा चतुरो दद्र्श्वान ||
दवादश दयून यद अगोह्यस्यातिथ्ये रणन्न रभवः ससन्तः |
सुक्षेत्राक्र्ण्वन्न अनयन्त सिन्धून धन्वातिष्ठन्न ओषधीर निम्नम आपः ||
रथं ये चक्रुः सुव्र्तं नरेष्ठां ये धेनुं विश्वजुवं विश्वरूपाम |
त आ तक्षन्त्व रभवो रयिं नः सववसः सवपसः सुहस्ताः ||
अपो हय एषाम अजुषन्त देवा अभि करत्वा मनसा दीध्यानाः |
वाजो देवानाम अभवत सुकर्मेन्द्रस्य रभुक्षा वरुणस्य विभ्वा ||
ये हरी मेधयोक्था मदन्त इन्द्राय चक्रुः सुयुजा ये अश्वा |
ते रायस पोषं दरविणान्य अस्मे धत्त रभवः कषेमयन्तो न मित्रम ||
इदाह्नः पीतिम उत वो मदं धुर न रते शरान्तस्य सख्याय देवाः |
ते नूनम अस्मे रभवो वसूनि तर्तीये अस्मिन सवने दधात ||
pra ṛbhubhyo dūtam iva vācam iṣya upastire śvaitarīṃ dhenum īḷe |
ye vātajūtās taraṇibhir evaiḥ pari dyāṃ sadyo apaso babhūvuḥ ||
yadāram akrann ṛbhavaḥ pitṛbhyām pariviṣṭī veṣaṇā daṃsanābhiḥ |
ād id devānām upa sakhyam āyan dhīrāsaḥ puṣṭim avahan manāyai ||
punar ye cakruḥ pitarā yuvānā sanā yūpeva jaraṇā śayānā |
te vājo vibhvāṃ ṛbhur indravanto madhupsaraso no 'vantu yajñam ||
yat saṃvatsam ṛbhavo ghām arakṣan yat saṃvatsam ṛbhavo mā apiṃśan |
yat saṃvatsam abharan bhāso asyās tābhiḥ śamībhir amṛtatvam āśuḥ ||
jyeṣṭha āha camasā dvā kareti kanīyān trīn kṛṇavāmety āha |
kaniṣṭha āha caturas kareti tvaṣṭa ṛbhavas tat panayad vaco vaḥ ||
satyam ūcur nara evā hi cakrur anu svadhām ṛbhavo jaghmur etām |
vibhrājamānāṃś camasāṃ ahevāvenat tvaṣṭā caturo dadṛśvān ||
dvādaśa dyūn yad aghohyasyātithye raṇann ṛbhavaḥ sasantaḥ |
sukṣetrākṛṇvann anayanta sindhūn dhanvātiṣṭhann oṣadhīr nimnam āpaḥ ||
rathaṃ ye cakruḥ suvṛtaṃ nareṣṭhāṃ ye dhenuṃ viśvajuvaṃ viśvarūpām |
ta ā takṣantv ṛbhavo rayiṃ naḥ svavasaḥ svapasaḥ suhastāḥ ||
apo hy eṣām ajuṣanta devā abhi kratvā manasā dīdhyānāḥ |
vājo devānām abhavat sukarmendrasya ṛbhukṣā varuṇasya vibhvā ||
ye harī medhayokthā madanta indrāya cakruḥ suyujā ye aśvā |
te rāyas poṣaṃ draviṇāny asme dhatta ṛbhavaḥ kṣemayanto na mitram ||
idāhnaḥ pītim uta vo madaṃ dhur na ṛte śrāntasya sakhyāya devāḥ |
te nūnam asme ṛbhavo vasūni tṛtīye asmin savane dadhāta ||

---

Rig Veda Book 4 Hymn 34

रभुर विभ्वा वाज इन्द्रो नो अछेमं यज्ञं रत्नधेयोप यात |
इदा हि वो धिषणा देव्य अह्नाम अधात पीतिं सम मदा अग्मता वः ||
विदानासो जन्मनो वाजरत्ना उत रतुभिर रभवो मादयध्वम |
सं वो मदा अग्मत सम पुरंधिः सुवीराम अस्मे रयिम एरयध्वम ||
अयं वो यज्ञ रभवो ऽकारि यम आ मनुष्वत परदिवो दधिध्वे |
पर वो ऽछा जुजुषाणासो अस्थुर अभूत विश्वे अग्रियोत वाजाः ||
अभूद उ वो विधते रत्नधेयम इदा नरो दाशुषे मर्त्याय |
पिबत वाजा रभवो ददे वो महि तर्तीयं सवनम मदाय ||
आ वाजा यातोप न रभुक्षा महो नरो दरविणसो गर्णानाः |
आ वः पीतयो ऽभिपित्वे अह्नाम इमा अस्तं नवस्व इव गमन ||
आ नपातः शवसो यातनोपेमं यज्ञं नमसा हूयमानाः |
सजोषसः सूरयो यस्य च सथ मध्वः पात रत्नधा इन्द्रवन्तः ||
सजोषा इन्द्र वरुणेन सोमं सजोषाः पाहि गिर्वणो मरुद्भिः |
अग्रेपाभिर रतुपाभिः सजोषा गनास्पत्नीभी रत्नधाभिः सजोषाः ||
सजोषस आदित्यैर मादयध्वं सजोषस रभवः पर्वतेभिः |
सजोषसो दैव्येना सवित्रा सजोषसः सिन्धुभी रत्नधेभिः ||
ये अश्विना ये पितरा य ऊती धेनुं ततक्षुर रभवो ये अश्वा |
ये अंसत्रा य रधग रोदसी ये विभ्वो नरः सवपत्यानि चक्रुः ||
ये गोमन्तं वाजवन्तं सुवीरं रयिं धत्थ वसुमन्तम पुरुक्षुम |
ते अग्रेपा रभवो मन्दसाना अस्मे धत्त ये च रातिं गर्णन्ति ||
नापाभूत न वो ऽतीत्र्षामानिःशस्ता रभवो यज्ञे अस्मिन |
सम इन्द्रेण मदथ सम मरुद्भिः सं राजभी रत्नधेयाय देवाः ||
ṛbhur vibhvā vāja indro no achemaṃ yajñaṃ ratnadheyopa yāta |
idā hi vo dhiṣaṇā devy ahnām adhāt pītiṃ sam madā aghmatā vaḥ ||
vidānāso janmano vājaratnā uta ṛtubhir ṛbhavo mādayadhvam |
saṃ vo madā aghmata sam puraṃdhiḥ suvīrām asme rayim erayadhvam ||
ayaṃ vo yajña ṛbhavo 'kāri yam ā manuṣvat pradivo dadhidhve |
pra vo 'chā jujuṣāṇāso asthur abhūta viśve aghriyota vājāḥ ||
abhūd u vo vidhate ratnadheyam idā naro dāśuṣe martyāya |
pibata vājā ṛbhavo dade vo mahi tṛtīyaṃ savanam madāya ||
ā vājā yātopa na ṛbhukṣā maho naro draviṇaso ghṛṇānāḥ |
ā vaḥ pītayo 'bhipitve ahnām imā astaṃ navasva iva ghman ||
ā napātaḥ śavaso yātanopemaṃ yajñaṃ namasā hūyamānāḥ |
sajoṣasaḥ sūrayo yasya ca stha madhvaḥ pāta ratnadhā indravantaḥ ||
sajoṣā indra varuṇena somaṃ sajoṣāḥ pāhi ghirvaṇo marudbhiḥ |
aghrepābhir ṛtupābhiḥ sajoṣā ghnāspatnībhī ratnadhābhiḥ sajoṣāḥ ||
sajoṣasa ādityair mādayadhvaṃ sajoṣasa ṛbhavaḥ parvatebhiḥ |
sajoṣaso daivyenā savitrā sajoṣasaḥ sindhubhī ratnadhebhiḥ ||
ye aśvinā ye pitarā ya ūtī dhenuṃ tatakṣur ṛbhavo ye aśvā |
ye aṃsatrā ya ṛdhagh rodasī ye vibhvo naraḥ svapatyāni cakruḥ ||
ye ghomantaṃ vājavantaṃ suvīraṃ rayiṃ dhattha vasumantam purukṣum |
te aghrepā ṛbhavo mandasānā asme dhatta ye ca rātiṃ ghṛṇanti ||
nāpābhūta na vo 'tītṛṣāmāniḥśastā ṛbhavo yajñe asmin |
sam indreṇa madatha sam marudbhiḥ saṃ rājabhī ratnadheyāya devāḥ ||

---

Rig Veda Book 4 Hymn 35

इहोप यात शवसो नपातः सौधन्वना रभवो माप भूत |
अस्मिन हि वः सवने रत्नधेयं गमन्त्व इन्द्रम अनु वो मदासः ||
आगन्न रभूणाम इह रत्नधेयम अभूत सोमस्य सुषुतस्य पीतिः |
सुक्र्त्यया यत सवपस्यया चं एकं विचक्र चमसं चतुर्धा ||
वय अक्र्णोत चमसं चतुर्धा सखे वि शिक्षेत्य अब्रवीत |
अथैत वाजा अम्र्तस्य पन्थां गणं देवानाम रभवः सुहस्ताः ||
किम्मयः सविच चमस एष आस यं काव्येन चतुरो विचक्र |
अथा सुनुध्वं सवनम मदाय पात रभवो मधुनः सोम्यस्य ||
शच्याकर्त पितरा युवाना शच्याकर्त चमसं देवपानम |
शच्या हरी धनुतराव अतष्टेन्द्रवाहाव रभवो वाजरत्नाः ||
यो वः सुनोत्य अभिपित्वे अह्नां तीव्रं वाजासः सवनम मदाय |
तस्मै रयिम रभवः सर्ववीरम आ तक्षत वर्षणो मन्दसानाः ||
परातः सुतम अपिबो हर्यश्व माध्यंदिनं सवनं केवलं ते |
सम रभुभिः पिबस्व रत्नधेभिः सखींर यां इन्द्र चक्र्षे सुक्र्त्या ||
ये देवासो अभवता सुक्र्त्या शयेना इवेद अधि दिवि निषेद |
ते रत्नं धात शवसो नपातः सौधन्वना अभवताम्र्तासः ||
यत तर्तीयं सवनं रत्नधेयम अक्र्णुध्वं सवपस्या सुहस्ताः |
तद रभवः परिषिक्तं व एतत सम मदेभिर इन्द्रियेभिः पिबध्वम ||
ihopa yāta śavaso napātaḥ saudhanvanā ṛbhavo māpa bhūta |
asmin hi vaḥ savane ratnadheyaṃ ghamantv indram anu vo madāsaḥ ||
āghann ṛbhūṇām iha ratnadheyam abhūt somasya suṣutasya pītiḥ |
sukṛtyayā yat svapasyayā caṃ ekaṃ vicakra camasaṃ caturdhā ||
vy akṛṇota camasaṃ caturdhā sakhe vi śikṣety abravīta |
athaita vājā amṛtasya panthāṃ ghaṇaṃ devānām ṛbhavaḥ suhastāḥ ||
kimmayaḥ svic camasa eṣa āsa yaṃ kāvyena caturo vicakra |
athā sunudhvaṃ savanam madāya pāta ṛbhavo madhunaḥ somyasya ||
śacyākarta pitarā yuvānā śacyākarta camasaṃ devapānam |
śacyā harī dhanutarāv ataṣṭendravāhāv ṛbhavo vājaratnāḥ ||
yo vaḥ sunoty abhipitve ahnāṃ tīvraṃ vājāsaḥ savanam madāya |
tasmai rayim ṛbhavaḥ sarvavīram ā takṣata vṛṣaṇo mandasānāḥ ||
prātaḥ sutam apibo haryaśva mādhyaṃdinaṃ savanaṃ kevalaṃ te |
sam ṛbhubhiḥ pibasva ratnadhebhiḥ sakhīṃr yāṃ indra cakṛṣe sukṛtyā ||
ye devāso abhavatā sukṛtyā śyenā ived adhi divi niṣeda |
te ratnaṃ dhāta śavaso napātaḥ saudhanvanā abhavatāmṛtāsaḥ ||
yat tṛtīyaṃ savanaṃ ratnadheyam akṛṇudhvaṃ svapasyā suhastāḥ |
tad ṛbhavaḥ pariṣiktaṃ va etat sam madebhir indriyebhiḥ pibadhvam ||

---

Rig Veda Book 4 Hymn 36

अनश्वो जातो अनभीशुर उक्थ्यो रथस तरिचक्रः परि वर्तते रजः |
महत तद वो देव्यस्य परवाचनं दयाम रभवः पर्थिवीं यच च पुष्यथ ||
रथं ये चक्रुः सुव्र्तं सुचेतसो ऽविह्वरन्तम मनसस परि धयया |
तां ऊ नव अस्य सवनस्य पीतय आ वो वाजा रभवो वेदयामसि ||
तद वो वाजा रभवः सुप्रवाचनं देवेषु विभ्वो अभवन महित्वनम |
जिव्री यत सन्ता पितरा सनाजुरा पुनर युवाना चरथाय तक्षथ ||
एकं वि चक्र चमसं चतुर्वयं निश चर्मणो गाम अरिणीत धीतिभिः |
अथा देवेष्व अम्र्तत्वम आनश शरुष्टी वाजा रभवस तद व उक्थ्यम ||
रभुतो रयिः परथमश्रवस्तमो वाजश्रुतासो यम अजीजनन नरः |
विभ्वतष्टो विदथेषु परवाच्यो यं देवासो ऽवथा स विचर्षणिः ||
स वाज्य अर्वा स रषिर वचस्यया स शूरो अस्ता पर्तनासु दुष्टरः |
स रायस पोषं स सुवीर्यं दधे यं वाजो विभ्वां रभवो यम आविषुः ||
शरेष्ठं वः पेशो अधि धायि दर्शतं सतोमो वाजा रभवस तं जुजुष्टन |
धीरासो हि षठा कवयो विपश्चितस तान व एना बरह्मणा वेदयामसि ||
यूयम अस्मभ्यं धिषणाभ्यस परि विद्वांसो विश्वा नर्याणि भोजना |
दयुमन्तं वाजं वर्षशुष्मम उत्तमम आ नो रयिम रभवस तक्षता वयः ||
इह परजाम इह रयिं रराणा इह शरवो वीरवत तक्षता नः |
येन वयं चितयेमात्य अन्यान तं वाजं चित्रम रभवो ददा नः ||
anaśvo jāto anabhīśur ukthyo rathas tricakraḥ pari vartate rajaḥ |
mahat tad vo devyasya pravācanaṃ dyām ṛbhavaḥ pṛthivīṃ yac ca puṣyatha ||
rathaṃ ye cakruḥ suvṛtaṃ sucetaso 'vihvarantam manasas pari dhyayā |
tāṃ ū nv asya savanasya pītaya ā vo vājā ṛbhavo vedayāmasi ||
tad vo vājā ṛbhavaḥ supravācanaṃ deveṣu vibhvo abhavan mahitvanam |
jivrī yat santā pitarā sanājurā punar yuvānā carathāya takṣatha ||
ekaṃ vi cakra camasaṃ caturvayaṃ niś carmaṇo ghām ariṇīta dhītibhiḥ |
athā deveṣv amṛtatvam ānaśa śruṣṭī vājā ṛbhavas tad va ukthyam ||
ṛbhuto rayiḥ prathamaśravastamo vājaśrutāso yam ajījanan naraḥ |
vibhvataṣṭo vidatheṣu pravācyo yaṃ devāso 'vathā sa vicarṣaṇiḥ ||
sa vājy arvā sa ṛṣir vacasyayā sa śūro astā pṛtanāsu duṣṭaraḥ |
sa rāyas poṣaṃ sa suvīryaṃ dadhe yaṃ vājo vibhvāṃ ṛbhavo yam āviṣuḥ ||
śreṣṭhaṃ vaḥ peśo adhi dhāyi darśataṃ stomo vājā ṛbhavas taṃ jujuṣṭana |
dhīrāso hi ṣṭhā kavayo vipaścitas tān va enā brahmaṇā vedayāmasi ||
yūyam asmabhyaṃ dhiṣaṇābhyas pari vidvāṃso viśvā naryāṇi bhojanā |
dyumantaṃ vājaṃ vṛṣaśuṣmam uttamam ā no rayim ṛbhavas takṣatā vayaḥ ||
iha prajām iha rayiṃ rarāṇā iha śravo vīravat takṣatā naḥ |
yena vayaṃ citayemāty anyān taṃ vājaṃ citram ṛbhavo dadā naḥ ||

---

Rig Veda Book 4 Hymn 37

उप नो वाजा अध्वरम रभुक्षा देवा यात पथिभिर देवयानैः |
यथा यज्ञम मनुषो विक्ष्व आसु दधिध्वे रण्वाः सुदिनेष्व अह्नाम ||
ते वो हर्दे मनसे सन्तु यज्ञा जुष्टासो अद्य घर्तनिर्णिजो गुः |
पर वः सुतासो हरयन्त पूर्णाः करत्वे दक्षाय हर्षयन्त पीताः ||
तर्युदायं देवहितं यथा व सतोमो वाजा रभुक्षणो ददे वः |
जुह्वे मनुष्वद उपरासु विक्षु युष्मे सचा बर्हद्दिवेषु सोमम ||
पीवोश्वाः शुचद्रथा हि भूतायःशिप्रा वाजिनः सुनिष्काः |
इन्द्रस्य सूनो शवसो नपातो ऽनु वश चेत्य अग्रियम मदाय ||
रभुम रभुक्षणो रयिं वाजे वाजिन्तमं युजम |
इन्द्रस्वन्तं हवामहे सदासातमम अश्विनम ||
सेद रभवो यम अवथ यूयम इन्द्रश च मर्त्यम |
स धीभिर अस्तु सनिता मेधसाता सो अर्वता ||
वि नो वाजा रभुक्षणः पथश चितन यष्टवे |
अस्मभ्यं सूरय सतुता विश्वा आशास तरीषणि ||
तं नो वाजा रभुक्षण इन्द्र नासत्या रयिम |
सम अश्वं चर्षणिभ्य आ पुरु शस्त मघत्तये ||
upa no vājā adhvaram ṛbhukṣā devā yāta pathibhir devayānaiḥ |
yathā yajñam manuṣo vikṣv āsu dadhidhve raṇvāḥ sudineṣv ahnām ||
te vo hṛde manase santu yajñā juṣṭāso adya ghṛtanirṇijo ghuḥ |
pra vaḥ sutāso harayanta pūrṇāḥ kratve dakṣāya harṣayanta pītāḥ ||
tryudāyaṃ devahitaṃ yathā va stomo vājā ṛbhukṣaṇo dade vaḥ |
juhve manuṣvad uparāsu vikṣu yuṣme sacā bṛhaddiveṣu somam ||
pīvoaśvāḥ śucadrathā hi bhūtāyaḥśiprā vājinaḥ suniṣkāḥ |
indrasya sūno śavaso napāto 'nu vaś cety aghriyam madāya ||
ṛbhum ṛbhukṣaṇo rayiṃ vāje vājintamaṃ yujam |
indrasvantaṃ havāmahe sadāsātamam aśvinam ||
sed ṛbhavo yam avatha yūyam indraś ca martyam |
sa dhībhir astu sanitā medhasātā so arvatā ||
vi no vājā ṛbhukṣaṇaḥ pathaś citana yaṣṭave |
asmabhyaṃ sūraya stutā viśvā āśās tarīṣaṇi ||
taṃ no vājā ṛbhukṣaṇa indra nāsatyā rayim |
sam aśvaṃ carṣaṇibhya ā puru śasta maghattaye ||

---

Rig Veda Book 4 Hymn 38

उतो हि वां दात्रा सन्ति पूर्वा या पूरुभ्यस तरसदस्युर नितोशे |
कषेत्रासां ददथुर उर्वरासां घनं दस्युभ्यो अभिभूतिम उग्रम ||
उत वाजिनम पुरुनिष्षिध्वानं दधिक्राम उ ददथुर विश्वक्र्ष्टिम |
रजिप्यं शयेनम परुषितप्सुम आशुं चर्क्र्त्यम अर्यो नर्पतिं न शूरम ||
यं सीम अनु परवतेव दरवन्तं विश्वः पूरुर मदति हर्षमाणः |
पड्भिर गर्ध्यन्तम मेधयुं न शूरं रथतुरं वातम इव धरजन्तम ||
यः समारुन्धानो गध्या समत्सु सनुतरश चरति गोषु गछन |
आविर्र्जीको विदथा निचिक्यत तिरो अरतिम पर्य आप आयोः ||
उत समैनं वस्त्रमथिं न तायुम अनु करोशन्ति कषितयो भरेषु |
नीचायमानं जसुरिं न शयेनं शरवश चाछा पशुमच च यूथम ||
उत समासु परथमः सरिष्यन नि वेवेति शरेणिभी रथानाम |
सरजं कर्ण्वानो जन्यो न शुभ्वा रेणुं रेरिहत किरणं ददश्वान ||
उत सय वाजी सहुरिर रतावा शुश्रूषमाणस तन्वा समर्ये |
तुरं यतीषु तुरयन्न रजिप्यो ऽधि भरुवोः किरते रेणुम रञ्जन ||
उत समास्य तन्यतोर इव दयोर रघायतो अभियुजो भयन्ते |
यदा सहस्रम अभि षीम अयोधीद दुर्वर्तुः समा भवति भीम रञ्जन ||
उत समास्य पनयन्ति जना जूतिं कर्ष्टिप्रो अभिभूतिम आशोः |
उतैनम आहुः समिथे वियन्तः परा दधिक्रा असरत सहस्रैः ||
आ दधिक्राः शवसा पञ्च कर्ष्टीः सूर्य इव जयोतिषापस ततान |
सहस्रसाः शतसा वाज्य अर्वा पर्णक्तु मध्वा सम इमा वचांसि ||
uto hi vāṃ dātrā santi pūrvā yā pūrubhyas trasadasyur nitośe |
kṣetrāsāṃ dadathur urvarāsāṃ ghanaṃ dasyubhyo abhibhūtim ughram ||
uta vājinam puruniṣṣidhvānaṃ dadhikrām u dadathur viśvakṛṣṭim |
ṛjipyaṃ śyenam pruṣitapsum āśuṃ carkṛtyam aryo nṛpatiṃ na śūram ||
yaṃ sīm anu pravateva dravantaṃ viśvaḥ pūrur madati harṣamāṇaḥ |
paḍbhir ghṛdhyantam medhayuṃ na śūraṃ rathaturaṃ vātam iva dhrajantam ||
yaḥ smārundhāno ghadhyā samatsu sanutaraś carati ghoṣu ghachan |
āvirṛjīko vidathā nicikyat tiro aratim pary āpa āyoḥ ||
uta smainaṃ vastramathiṃ na tāyum anu krośanti kṣitayo bhareṣu |
nīcāyamānaṃ jasuriṃ na śyenaṃ śravaś cāchā paśumac ca yūtham ||
uta smāsu prathamaḥ sariṣyan ni veveti śreṇibhī rathānām |
srajaṃ kṛṇvāno janyo na śubhvā reṇuṃ rerihat kiraṇaṃ dadaśvān ||
uta sya vājī sahurir ṛtāvā śuśrūṣamāṇas tanvā samarye |
turaṃ yatīṣu turayann ṛjipyo 'dhi bhruvoḥ kirate reṇum ṛñjan ||
uta smāsya tanyator iva dyor ṛghāyato abhiyujo bhayante |
yadā sahasram abhi ṣīm ayodhīd durvartuḥ smā bhavati bhīma ṛñjan ||
uta smāsya panayanti janā jūtiṃ kṛṣṭipro abhibhūtim āśoḥ |
utainam āhuḥ samithe viyantaḥ parā dadhikrā asarat sahasraiḥ ||
ā dadhikrāḥ śavasā pañca kṛṣṭīḥ sūrya iva jyotiṣāpas tatāna |
sahasrasāḥ śatasā vājy arvā pṛṇaktu madhvā sam imā vacāṃsi ||

---

Rig Veda Book 4 Hymn 39

आशुं दधिक्रां तम उ नु षटवाम दिवस पर्थिव्या उत चर्किराम |
उछन्तीर माम उषसः सूदयन्त्व अति विश्वानि दुरितानि पर्षन ||
महश चर्कर्म्य अर्वतः करतुप्रा दधिक्राव्णः पुरुवारस्य वर्ष्णः |
यम पूरुभ्यो दीदिवांसं नाग्निं ददथुर मित्रावरुणा ततुरिम ||
यो अश्वस्य दधिक्राव्णो अकारीत समिद्धे अग्ना उषसो वयुष्टौ |
अनागसं तम अदितिः कर्णोतु स मित्रेण वरुणेना सजोषाः ||
दधिक्राव्ण इष ऊर्जो महो यद अमन्महि मरुतां नाम भद्रम |
सवस्तये वरुणम मित्रम अग्निं हवामह इन्द्रं वज्रबाहुम ||
इन्द्रम इवेद उभये वि हवयन्त उदीराणा यज्ञम उपप्रयन्तः |
दधिक्राम उ सूदनम मर्त्याय ददथुर मित्रावरुणा नो अश्वम ||
दधिक्राव्णो अकारिषं जिष्णोर अश्वस्य वाजिनः |
सुरभि नो मुखा करत पर ण आयूंषि तारिषत ||
āśuṃ dadhikrāṃ tam u nu ṣṭavāma divas pṛthivyā uta carkirāma |
uchantīr mām uṣasaḥ sūdayantv ati viśvāni duritāni parṣan ||
mahaś carkarmy arvataḥ kratuprā dadhikrāvṇaḥ puruvārasya vṛṣṇaḥ |
yam pūrubhyo dīdivāṃsaṃ nāghniṃ dadathur mitrāvaruṇā taturim ||
yo aśvasya dadhikrāvṇo akārīt samiddhe aghnā uṣaso vyuṣṭau |
anāghasaṃ tam aditiḥ kṛṇotu sa mitreṇa varuṇenā sajoṣāḥ ||
dadhikrāvṇa iṣa ūrjo maho yad amanmahi marutāṃ nāma bhadram |
svastaye varuṇam mitram aghniṃ havāmaha indraṃ vajrabāhum ||
indram ived ubhaye vi hvayanta udīrāṇā yajñam upaprayantaḥ |
dadhikrām u sūdanam martyāya dadathur mitrāvaruṇā no aśvam ||
dadhikrāvṇo akāriṣaṃ jiṣṇor aśvasya vājinaḥ |
surabhi no mukhā karat pra ṇa āyūṃṣi tāriṣat ||

---

Rig Veda Book 4 Hymn 40

दधिक्राव्ण इद उ नु चर्किराम विश्वा इन माम उषसः सूदयन्तु |
अपाम अग्नेर उषसः सूर्यस्य बर्हस्पतेर आङगिरसस्य जिष्णोः ||
सत्वा भरिषो गविषो दुवन्यसच छरवस्याद इष उषसस तुरण्यसत |
सत्यो दरवो दरवरः पतंगरो दधिक्रावेषम ऊर्जं सवर जनत ||
उत समास्य दरवतस तुरण्यतः पर्णं न वेर अनु वाति परगर्धिनः |
शयेनस्येव धरजतो अङकसम परि दधिक्राव्णः सहोर्जा तरित्रतः ||
उत सय वाजी कषिपणिं तुरण्यति गरीवायाम बद्धो अपिकक्ष आसनि |
करतुं दधिक्रा अनु संतवीत्वत पथाम अङकांस्य अन्व आपनीफणत ||
हंसः शुचिषद वसुर अन्तरिक्षसद धोता वेदिषद अतिथिर दुरोणसत |
नर्षद वरसद रतसद वयोमसद अब्जा गोजा रतजा अद्रिजा रतम ||
dadhikrāvṇa id u nu carkirāma viśvā in mām uṣasaḥ sūdayantu |
apām aghner uṣasaḥ sūryasya bṛhaspater āṅghirasasya jiṣṇoḥ ||
satvā bhariṣo ghaviṣo duvanyasac chravasyād iṣa uṣasas turaṇyasat |
satyo dravo dravaraḥ pataṃgharo dadhikrāveṣam ūrjaṃ svar janat ||
uta smāsya dravatas turaṇyataḥ parṇaṃ na ver anu vāti praghardhinaḥ |
śyenasyeva dhrajato aṅkasam pari dadhikrāvṇaḥ sahorjā taritrataḥ ||
uta sya vājī kṣipaṇiṃ turaṇyati ghrīvāyām baddho apikakṣa āsani |
kratuṃ dadhikrā anu saṃtavītvat pathām aṅkāṃsy anv āpanīphaṇat ||
haṃsaḥ śuciṣad vasur antarikṣasad dhotā vediṣad atithir duroṇasat |
nṛṣad varasad ṛtasad vyomasad abjā ghojā ṛtajā adrijā ṛtam ||

---

Rig Veda Book 4 Hymn 41

इन्द्रा को वां वरुणा सुम्नम आप सतोमो हविष्मां अम्र्तो न होता |
यो वां हर्दि करतुमां अस्मद उक्तः पस्पर्शद इन्द्रावरुणा नमस्वान ||
इन्द्रा ह यो वरुणा चक्र आपी देवौ मर्तः सख्याय परयस्वान |
स हन्ति वर्त्रा समिथेषु शत्रून अवोभिर वा महद्भिः स पर शर्ण्वे ||
इन्द्रा ह रत्नं वरुणा धेष्ठेत्था नर्भ्यः शशमानेभ्यस ता |
यदी सखाया सख्याय सोमैः सुतेभिः सुप्रयसा मादयैते ||
इन्द्रा युवं वरुणा दिद्युम अस्मिन्न ओजिष्ठम उग्रा नि वधिष्टं वज्रम |
यो नो दुरेवो वर्कतिर दभीतिस तस्मिन मिमाथाम अभिभूत्य ओजः ||
इन्द्रा युवं वरुणा भूतम अस्या धियः परेतारा वर्षभेव धेनोः |
सा नो दुहीयद यवसेव गत्वी सहस्रधारा पयसा मही गौः ||
तोके हिते तनय उर्वरासु सूरो दर्शीके वर्षणश च पौंस्ये |
इन्द्रा नो अत्र वरुणा सयाताम अवोभिर दस्मा परितक्म्यायाम ||
युवाम इद धय अवसे पूर्व्याय परि परभूती गविषः सवापी |
वर्णीमहे सख्याय परियाय शूरा मंहिष्ठा पितरेव शम्भू ||
ता वां धियो ऽवसे वाजयन्तीर आजिं न जग्मुर युवयूः सुदानू |
शरिये न गाव उप सोमम अस्थुर इन्द्रं गिरो वरुणम मे मनीषाः ||
इमा इन्द्रं वरुणम मे मनीषा अग्मन्न उप दरविणम इछमानाः |
उपेम अस्थुर जोष्टार इव वस्वो रघ्वीर इव शरवसो भिक्षमाणाः ||
अश्व्यस्य तमना रथ्यस्य पुष्टेर नित्यस्य रायः पतयः सयाम |
ता चक्राणा ऊतिभिर नव्यसीभिर अस्मत्रा रायो नियुतः सचन्ताम ||
आ नो बर्हन्ता बर्हतीभिर ऊती इन्द्र यातं वरुण वाजसातौ |
यद दिद्यवः पर्तनासु परक्रीळान तस्य वां सयाम सनितार आजेः ||
indrā ko vāṃ varuṇā sumnam āpa stomo haviṣmāṃ amṛto na hotā |
yo vāṃ hṛdi kratumāṃ asmad uktaḥ pasparśad indrāvaruṇā namasvān ||
indrā ha yo varuṇā cakra āpī devau martaḥ sakhyāya prayasvān |
sa hanti vṛtrā samitheṣu śatrūn avobhir vā mahadbhiḥ sa pra śṛṇve ||
indrā ha ratnaṃ varuṇā dheṣṭhetthā nṛbhyaḥ śaśamānebhyas tā |
yadī sakhāyā sakhyāya somaiḥ sutebhiḥ suprayasā mādayaite ||
indrā yuvaṃ varuṇā didyum asminn ojiṣṭham ughrā ni vadhiṣṭaṃ vajram |
yo no durevo vṛkatir dabhītis tasmin mimāthām abhibhūty ojaḥ ||
indrā yuvaṃ varuṇā bhūtam asyā dhiyaḥ pretārā vṛṣabheva dhenoḥ |
sā no duhīyad yavaseva ghatvī sahasradhārā payasā mahī ghauḥ ||
toke hite tanaya urvarāsu sūro dṛśīke vṛṣaṇaś ca pauṃsye |
indrā no atra varuṇā syātām avobhir dasmā paritakmyāyām ||
yuvām id dhy avase pūrvyāya pari prabhūtī ghaviṣaḥ svāpī |
vṛṇīmahe sakhyāya priyāya śūrā maṃhiṣṭhā pitareva śambhū ||
tā vāṃ dhiyo 'vase vājayantīr ājiṃ na jaghmur yuvayūḥ sudānū |
śriye na ghāva upa somam asthur indraṃ ghiro varuṇam me manīṣāḥ ||
imā indraṃ varuṇam me manīṣā aghmann upa draviṇam ichamānāḥ |
upem asthur joṣṭāra iva vasvo raghvīr iva śravaso bhikṣamāṇāḥ ||
aśvyasya tmanā rathyasya puṣṭer nityasya rāyaḥ patayaḥ syāma |
tā cakrāṇā ūtibhir navyasībhir asmatrā rāyo niyutaḥ sacantām ||
ā no bṛhantā bṛhatībhir ūtī indra yātaṃ varuṇa vājasātau |
yad didyavaḥ pṛtanāsu prakrīḷān tasya vāṃ syāma sanitāra ājeḥ ||

---

Rig Veda Book 4 Hymn 42

मम दविता राष्ट्रं कषत्रियस्य विश्वायोर विश्वे अम्र्ता यथा नः |
करतुं सचन्ते वरुणस्य देवा राजामि कर्ष्टेर उपमस्य वव्रेः ||
अहं राजा वरुणो मह्यं तान्य असुर्याणि परथमा धारयन्त |
करतुं सचन्ते वरुणस्य देवा राजामि कर्ष्टेर उपमस्य वव्रेः ||
अहम इन्द्रो वरुणस ते महित्वोर्वी गभीरे रजसी सुमेके |
तवष्टेव विश्वा भुवनानि विद्वान सम ऐरयं रोदसी धारयं च ||
अहम अपो अपिन्वम उक्षमाणा धारयं दिवं सदन रतस्य |
रतेन पुत्रो अदितेर रतावोत तरिधातु परथयद वि भूम ||
मां नरः सवश्वा वाजयन्तो मां वर्ताः समरणे हवन्ते |
कर्णोम्य आजिम मघवाहम इन्द्र इयर्मि रेणुम अभिभूत्योजाः ||
अहं ता विश्वा चकरं नकिर मा दैव्यं सहो वरते अप्रतीतम |
यन मा सोमासो ममदन यद उक्थोभे भयेते रजसी अपारे ||
विदुष ते विश्वा भुवनानि तस्य ता पर बरवीषि वरुणाय वेधः |
तवं वर्त्राणि शर्ण्विषे जघन्वान तवं वर्तां अरिणा इन्द्र सिन्धून ||
अस्माकम अत्र पितरस त आसन सप्त रषयो दौर्गहे बध्यमाने |
त आयजन्त तरसदस्युम अस्या इन्द्रं न वर्त्रतुरम अर्धदेवम ||
पुरुकुत्सानी हि वाम अदाशद धव्येभिर इन्द्रावरुणा नमोभिः |
अथा राजानं तरसदस्युम अस्या वर्त्रहणं ददथुर अर्धदेवम ||
राया वयं ससवांसो मदेम हव्येन देवा यवसेन गावः |
तां धेनुम इन्द्रावरुणा युवं नो विश्वाहा धत्तम अनपस्फुरन्तीम ||
mama dvitā rāṣṭraṃ kṣatriyasya viśvāyor viśve amṛtā yathā naḥ |
kratuṃ sacante varuṇasya devā rājāmi kṛṣṭer upamasya vavreḥ ||
ahaṃ rājā varuṇo mahyaṃ tāny asuryāṇi prathamā dhārayanta |
kratuṃ sacante varuṇasya devā rājāmi kṛṣṭer upamasya vavreḥ ||
aham indro varuṇas te mahitvorvī ghabhīre rajasī sumeke |
tvaṣṭeva viśvā bhuvanāni vidvān sam airayaṃ rodasī dhārayaṃ ca ||
aham apo apinvam ukṣamāṇā dhārayaṃ divaṃ sadana ṛtasya |
ṛtena putro aditer ṛtāvota tridhātu prathayad vi bhūma ||
māṃ naraḥ svaśvā vājayanto māṃ vṛtāḥ samaraṇe havante |
kṛṇomy ājim maghavāham indra iyarmi reṇum abhibhūtyojāḥ ||
ahaṃ tā viśvā cakaraṃ nakir mā daivyaṃ saho varate apratītam |
yan mā somāso mamadan yad ukthobhe bhayete rajasī apāre ||
viduṣ te viśvā bhuvanāni tasya tā pra bravīṣi varuṇāya vedhaḥ |
tvaṃ vṛtrāṇi śṛṇviṣe jaghanvān tvaṃ vṛtāṃ ariṇā indra sindhūn ||
asmākam atra pitaras ta āsan sapta ṛṣayo daurghahe badhyamāne |
ta āyajanta trasadasyum asyā indraṃ na vṛtraturam ardhadevam ||
purukutsānī hi vām adāśad dhavyebhir indrāvaruṇā namobhiḥ |
athā rājānaṃ trasadasyum asyā vṛtrahaṇaṃ dadathur ardhadevam ||
rāyā vayaṃ sasavāṃso madema havyena devā yavasena ghāvaḥ |
tāṃ dhenum indrāvaruṇā yuvaṃ no viśvāhā dhattam anapasphurantīm ||

---

Rig Veda Book 4 Hymn 43

क उ शरवत कतमो यज्ञियानां वन्दारु देवः कतमो जुषाते |
कस्येमां देवीम अम्र्तेषु परेष्ठां हर्दि शरेषाम सुष्टुतिं सुहव्याम ||
को मर्ळाति कतम आगमिष्ठो देवानाम उ कतमः शम्भविष्ठः |
रथं कम आहुर दरवदश्वम आशुं यं सूर्यस्य दुहिताव्र्णीत ||
मक्षू हि षमा गछथ ईवतो दयून इन्द्रो न शक्तिम परितक्म्यायाम |
दिव आजाता दिव्या सुपर्णा कया शचीनाम भवथः शचिष्ठा ||
का वाम भूद उपमातिः कया न आश्विना गमथो हूयमाना |
को वाम महश चित तयजसो अभीक उरुष्यतम माध्वी दस्रा न ऊती ||
उरु वां रथः परि नक्षति दयाम आ यत समुद्राद अभि वर्तते वाम |
मध्वा माध्वी मधु वाम परुषायन यत सीं वाम पर्क्षो भुरजन्त पक्वाः ||
सिन्धुर ह वां रसया सिञ्चद अश्वान घर्णा वयो ऽरुषासः परि गमन |
तद ऊ षु वाम अजिरं चेति यानं येन पती भवथः सूर्यायाः ||
इहेह यद वां समना पप्र्क्षे सेयम अस्मे सुमतिर वाजरत्ना |
उरुष्यतं जरितारं युवं ह शरितः कामो नासत्या युवद्रिक ||
ka u śravat katamo yajñiyānāṃ vandāru devaḥ katamo juṣāte |
kasyemāṃ devīm amṛteṣu preṣṭhāṃ hṛdi śreṣāma suṣṭutiṃ suhavyām ||
ko mṛḷāti katama āghamiṣṭho devānām u katamaḥ śambhaviṣṭhaḥ |
rathaṃ kam āhur dravadaśvam āśuṃ yaṃ sūryasya duhitāvṛṇīta ||
makṣū hi ṣmā ghachatha īvato dyūn indro na śaktim paritakmyāyām |
diva ājātā divyā suparṇā kayā śacīnām bhavathaḥ śaciṣṭhā ||
kā vām bhūd upamātiḥ kayā na āśvinā ghamatho hūyamānā |
ko vām mahaś cit tyajaso abhīka uruṣyatam mādhvī dasrā na ūtī ||
uru vāṃ rathaḥ pari nakṣati dyām ā yat samudrād abhi vartate vām |
madhvā mādhvī madhu vām pruṣāyan yat sīṃ vām pṛkṣo bhurajanta pakvāḥ ||
sindhur ha vāṃ rasayā siñcad aśvān ghṛṇā vayo 'ruṣāsaḥ pari ghman |
tad ū ṣu vām ajiraṃ ceti yānaṃ yena patī bhavathaḥ sūryāyāḥ ||
iheha yad vāṃ samanā papṛkṣe seyam asme sumatir vājaratnā |
uruṣyataṃ jaritāraṃ yuvaṃ ha śritaḥ kāmo nāsatyā yuvadrik ||

---

Rig Veda Book 4 Hymn 44

तं वां रथं वयम अद्या हुवेम पर्थुज्रयम अश्विना संगतिं गोः |
यः सूर्यां वहति वन्धुरायुर गिर्वाहसम पुरुतमं वसूयुम ||
युवं शरियम अश्विना देवता तां दिवो नपाता वनथः शचीभिः |
युवोर वपुर अभि पर्क्षः सचन्ते वहन्ति यत ककुहासो रथे वाम ||
को वाम अद्या करते रातहव्य ऊतये वा सुतपेयाय वार्कैः |
रतस्य वा वनुषे पूर्व्याय नमो येमानो अश्विना ववर्तत ||
हिरण्ययेन पुरुभू रथेनेमं यज्ञं नासत्योप यातम |
पिबाथ इन मधुनः सोम्यस्य दधथो रत्नं विधते जनाय ||
आ नो यातं दिवो अछा पर्थिव्या हिरण्ययेन सुव्र्ता रथेन |
मा वाम अन्ये नि यमन देवयन्तः सं यद ददे नाभिः पूर्व्या वाम ||
नू नो रयिम पुरुवीरम बर्हन्तं दस्रा मिमाथाम उभयेष्व अस्मे |
नरो यद वाम अश्विना सतोमम आवन सधस्तुतिम आजमीळ्हासो अग्मन ||
इहेह यद वां समना पप्र्क्षे सेयम अस्मे सुमतिर वाजरत्ना |
उरुष्यतं जरितारं युवं ह शरितः कामो नासत्या युवद्रिक ||
taṃ vāṃ rathaṃ vayam adyā huvema pṛthujrayam aśvinā saṃghatiṃ ghoḥ |
yaḥ sūryāṃ vahati vandhurāyur ghirvāhasam purutamaṃ vasūyum ||
yuvaṃ śriyam aśvinā devatā tāṃ divo napātā vanathaḥ śacībhiḥ |
yuvor vapur abhi pṛkṣaḥ sacante vahanti yat kakuhāso rathe vām ||
ko vām adyā karate rātahavya ūtaye vā sutapeyāya vārkaiḥ |
ṛtasya vā vanuṣe pūrvyāya namo yemāno aśvinā vavartat ||
hiraṇyayena purubhū rathenemaṃ yajñaṃ nāsatyopa yātam |
pibātha in madhunaḥ somyasya dadhatho ratnaṃ vidhate janāya ||
ā no yātaṃ divo achā pṛthivyā hiraṇyayena suvṛtā rathena |
mā vām anye ni yaman devayantaḥ saṃ yad dade nābhiḥ pūrvyā vām ||
nū no rayim puruvīram bṛhantaṃ dasrā mimāthām ubhayeṣv asme |
naro yad vām aśvinā stomam āvan sadhastutim ājamīḷhāso aghman ||
iheha yad vāṃ samanā papṛkṣe seyam asme sumatir vājaratnā |
uruṣyataṃ jaritāraṃ yuvaṃ ha śritaḥ kāmo nāsatyā yuvadrik ||

---

Rig Veda Book 4 Hymn 45

एष सय भानुर उद इयर्ति युज्यते रथः परिज्मा दिवो अस्य सानवि |
पर्क्षासो अस्मिन मिथुना अधि तरयो दर्तिस तुरीयो मधुनो वि रप्शते ||
उद वाम पर्क्षासो मधुमन्त ईरते रथा अश्वास उषसो वयुष्टिषु |
अपोर्णुवन्तस तम आ परीव्र्तं सवर ण शुक्रं तन्वन्त आ रजः ||
मध्वः पिबतम मधुपेभिर आसभिर उत परियम मधुने युञ्जाथां रथम |
आ वर्तनिम मधुना जिन्वथस पथो दर्तिं वहेथे मधुमन्तम अश्विना ||
हंसासो ये वाम मधुमन्तो अस्रिधो हिरण्यपर्णा उहुव उषर्बुधः |
उदप्रुतो मन्दिनो मन्दिनिस्प्र्शो मध्वो न मक्षः सवनानि गछथः ||
सवध्वरासो मधुमन्तो अग्नय उस्रा जरन्ते परति वस्तोर अश्विना |
यन निक्तहस्तस तरणिर विचक्षणः सोमं सुषाव मधुमन्तम अद्रिभिः ||
आकेनिपासो अहभिर दविध्वतः सवर ण शुक्रं तन्वन्त आ रजः |
सूरश चिद अश्वान युयुजान ईयते विश्वां अनु सवधया चेतथस पथः ||
पर वाम अवोचम अश्विना धियंधा रथः सवश्वो अजरो यो अस्ति |
येन सद्यः परि रजांसि याथो हविष्मन्तं तरणिम भोजम अछ ||
eṣa sya bhānur ud iyarti yujyate rathaḥ parijmā divo asya sānavi |
pṛkṣāso asmin mithunā adhi trayo dṛtis turīyo madhuno vi rapśate ||
ud vām pṛkṣāso madhumanta īrate rathā aśvāsa uṣaso vyuṣṭiṣu |
aporṇuvantas tama ā parīvṛtaṃ svar ṇa śukraṃ tanvanta ā rajaḥ ||
madhvaḥ pibatam madhupebhir āsabhir uta priyam madhune yuñjāthāṃ ratham |
ā vartanim madhunā jinvathas patho dṛtiṃ vahethe madhumantam aśvinā ||
haṃsāso ye vām madhumanto asridho hiraṇyaparṇā uhuva uṣarbudhaḥ |
udapruto mandino mandinispṛśo madhvo na makṣaḥ savanāni ghachathaḥ ||
svadhvarāso madhumanto aghnaya usrā jarante prati vastor aśvinā |
yan niktahastas taraṇir vicakṣaṇaḥ somaṃ suṣāva madhumantam adribhiḥ ||
ākenipāso ahabhir davidhvataḥ svar ṇa śukraṃ tanvanta ā rajaḥ |
sūraś cid aśvān yuyujāna īyate viśvāṃ anu svadhayā cetathas pathaḥ ||
pra vām avocam aśvinā dhiyaṃdhā rathaḥ svaśvo ajaro yo asti |
yena sadyaḥ pari rajāṃsi yātho haviṣmantaṃ taraṇim bhojam acha ||

---

Rig Veda Book 4 Hymn 46

अग्रम पिबा मधूनां सुतं वायो दिविष्टिषु |
तवं हि पूर्वपा असि ||
शतेना नो अभिष्टिभिर नियुत्वां इन्द्रसारथिः |
वायो सुतस्य तर्म्पतम ||
आ वां सहस्रं हरय इन्द्रवायू अभि परयः |
वहन्तु सोमपीतये ||
रथं हिरण्यवन्धुरम इन्द्रवायू सवध्वरम |
आ हि सथाथो दिविस्प्र्शम ||
रथेन पर्थुपाजसा दाश्वांसम उप गछतम |
इन्द्रवायू इहा गतम ||
इन्द्रवायू अयं सुतस तं देवेभिः सजोषसा |
पिबतं दाशुषो गर्हे ||
इह परयाणम अस्तु वाम इन्द्रवायू विमोचनम |
इह वां सोमपीतये ||
aghram pibā madhūnāṃ sutaṃ vāyo diviṣṭiṣu |
tvaṃ hi pūrvapā asi ||
śatenā no abhiṣṭibhir niyutvāṃ indrasārathiḥ |
vāyo sutasya tṛmpatam ||
ā vāṃ sahasraṃ haraya indravāyū abhi prayaḥ |
vahantu somapītaye ||
rathaṃ hiraṇyavandhuram indravāyū svadhvaram |
ā hi sthātho divispṛśam ||
rathena pṛthupājasā dāśvāṃsam upa ghachatam |
indravāyū ihā ghatam ||
indravāyū ayaṃ sutas taṃ devebhiḥ sajoṣasā |
pibataṃ dāśuṣo ghṛhe ||
iha prayāṇam astu vām indravāyū vimocanam |
iha vāṃ somapītaye ||

---

Rig Veda Book 4 Hymn 47

वायो शुक्रो अयामि ते मध्वो अग्रं दिविष्टिषु |
आ याहि सोमपीतये सपार्हो देव नियुत्वता ||
इन्द्रश च वायव एषां सोमानाम पीतिम अर्हथः |
युवां हि यन्तीन्दवो निम्नम आपो न सध्र्यक ||
वायव इन्द्रश च शुष्मिणा सरथं शवसस पती |
नियुत्वन्ता न ऊतय आ यातं सोमपीतये ||
या वां सन्ति पुरुस्प्र्हो नियुतो दाशुषे नरा |
अस्मे ता यज्ञवाहसेन्द्रवायू नि यछतम ||
vāyo śukro ayāmi te madhvo aghraṃ diviṣṭiṣu |
ā yāhi somapītaye spārho deva niyutvatā ||
indraś ca vāyav eṣāṃ somānām pītim arhathaḥ |
yuvāṃ hi yantīndavo nimnam āpo na sadhryak ||
vāyav indraś ca śuṣmiṇā sarathaṃ śavasas patī |
niyutvantā na ūtaya ā yātaṃ somapītaye ||
yā vāṃ santi puruspṛho niyuto dāśuṣe narā |
asme tā yajñavāhasendravāyū ni yachatam ||

---

Rig Veda Book 4 Hymn 48

विहि होत्रा अवीता विपो न रायो अर्यः |
वायव आ चन्द्रेण रथेन याहि सुतस्य पीतये ||
निर्युवाणो अशस्तीर नियुत्वां इन्द्रसारथिः |
वायव आ चन्द्रेण रथेन याहि सुतस्य पीतये ||
अनु कर्ष्णे वसुधिती येमाते विश्वपेशसा |
वायव आ चन्द्रेण रथेन याहि सुतस्य पीतये ||
वहन्तु तवा मनोयुजो युक्तासो नवतिर नव |
वायव आ चन्द्रेण रथेन याहि सुतस्य पीतये ||
वायो शतं हरीणां युवस्व पोष्याणाम |
उत वा ते सहस्रिणो रथ आ यातु पाजसा ||
vihi hotrā avītā vipo na rāyo aryaḥ |
vāyav ā candreṇa rathena yāhi sutasya pītaye ||
niryuvāṇo aśastīr niyutvāṃ indrasārathiḥ |
vāyav ā candreṇa rathena yāhi sutasya pītaye ||
anu kṛṣṇe vasudhitī yemāte viśvapeśasā |
vāyav ā candreṇa rathena yāhi sutasya pītaye ||
vahantu tvā manoyujo yuktāso navatir nava |
vāyav ā candreṇa rathena yāhi sutasya pītaye ||
vāyo śataṃ harīṇāṃ yuvasva poṣyāṇām |
uta vā te sahasriṇo ratha ā yātu pājasā ||

---

Rig Veda Book 4 Hymn 49

इदं वाम आस्य हविः परियम इन्द्राब्र्हस्पती |
उक्थम मदश च शस्यते ||
अयं वाम परि षिच्यते सोम इन्द्राब्र्हस्पती |
चारुर मदाय पीतये ||
आ न इन्द्राब्र्हस्पती गर्हम इन्द्रश च गछतम |
सोमपा सोमपीतये ||
अस्मे इन्द्राब्र्हस्पती रयिं धत्तं शतग्विनम |
अश्वावन्तं सहस्रिणम ||
इन्द्राब्र्हस्पती वयं सुते गीर्भिर हवामहे |
अस्य सोमस्य पीतये ||
सोमम इन्द्राब्र्हस्पती पिबतं दाशुषो गर्हे |
मादयेथां तदोकसा ||
idaṃ vām āsy haviḥ priyam indrābṛhaspatī |
uktham madaś ca śasyate ||
ayaṃ vām pari ṣicyate soma indrābṛhaspatī |
cārur madāya pītaye ||
ā na indrābṛhaspatī ghṛham indraś ca ghachatam |
somapā somapītaye ||
asme indrābṛhaspatī rayiṃ dhattaṃ śataghvinam |
aśvāvantaṃ sahasriṇam ||
indrābṛhaspatī vayaṃ sute ghīrbhir havāmahe |
asya somasya pītaye ||
somam indrābṛhaspatī pibataṃ dāśuṣo ghṛhe |
mādayethāṃ tadokasā ||

---

Rig Veda Book 4 Hymn 50

यस तस्तम्भ सहसा वि जमो अन्तान बर्हस्पतिस तरिषधस्थो रवेण |
तम परत्नास रषयो दीध्यानाः पुरो विप्रा दधिरे मन्द्रजिह्वम ||
धुनेतयः सुप्रकेतम मदन्तो बर्हस्पते अभि ये नस ततस्रे |
पर्षन्तं सर्प्रम अदब्धम ऊर्वम बर्हस्पते रक्षताद अस्य योनिम ||
बर्हस्पते या परमा परावद अत आ त रतस्प्र्शो नि षेदुः |
तुभ्यं खाता अवता अद्रिदुग्धा मध्व शचोतन्त्य अभितो विरप्शम ||
बर्हस्पतिः परथमं जायमानो महो जयोतिषः परमे वयोमन |
सप्तास्यस तुविजातो रवेण वि सप्तरश्मिर अधमत तमांसि ||
स सुष्टुभा स रक्वता गणेन वलं रुरोज फलिगं रवेण |
बर्हस्पतिर उस्रिया हव्यसूदः कनिक्रदद वावशतीर उद आजत ||
एवा पित्रे विश्वदेवाय वर्ष्णे यज्ञैर विधेम नमसा हविर्भिः |
बर्हस्पते सुप्रजा वीरवन्तो वयं सयाम पतयो रयीणाम ||
स इद राजा परतिजन्यानि विश्वा शुष्मेण तस्थाव अभि वीर्य्ण |
बर्हस्पतिं यः सुभ्र्तम बिभर्ति वल्गूयति वन्दते पूर्वभाजम ||
स इत कषेति सुधित ओकसि सवे तस्मा इळा पिन्वते विश्वदानीम |
तस्मै विशः सवयम एवा नमन्ते यस्मिन बरह्मा राजनि पूर्व एति ||
अप्रतीतो जयति सं धनानि परतिजन्यान्य उत या सजन्या |
अवस्यवे यो वरिवः कर्णोति बरह्मणे राजा तम अवन्ति देवाः ||
इन्द्रश च सोमम पिबतम बर्हस्पते ऽसमिन यज्ञे मन्दसाना वर्षण्वसू |
आ वां विशन्त्व इन्दवः सवाभुवो ऽसमे रयिं सर्ववीरं नि यछतम ||
बर्हस्पत इन्द्र वर्धतं नः सचा सा वां सुमतिर भूत्व अस्मे |
अविष्टं धियो जिग्र्तम पुरंधीर जजस्तम अर्यो वनुषाम अरातीः ||
yas tastambha sahasā vi jmo antān bṛhaspatis triṣadhastho raveṇa |
tam pratnāsa ṛṣayo dīdhyānāḥ puro viprā dadhire mandrajihvam ||
dhunetayaḥ supraketam madanto bṛhaspate abhi ye nas tatasre |
pṛṣantaṃ sṛpram adabdham ūrvam bṛhaspate rakṣatād asya yonim ||
bṛhaspate yā paramā parāvad ata ā ta ṛtaspṛśo ni ṣeduḥ |
tubhyaṃ khātā avatā adridughdhā madhva ścotanty abhito virapśam ||
bṛhaspatiḥ prathamaṃ jāyamāno maho jyotiṣaḥ parame vyoman |
saptāsyas tuvijāto raveṇa vi saptaraśmir adhamat tamāṃsi ||
sa suṣṭubhā sa ṛkvatā ghaṇena valaṃ ruroja phalighaṃ raveṇa |
bṛhaspatir usriyā havyasūdaḥ kanikradad vāvaśatīr ud ājat ||
evā pitre viśvadevāya vṛṣṇe yajñair vidhema namasā havirbhiḥ |
bṛhaspate suprajā vīravanto vayaṃ syāma patayo rayīṇām ||
sa id rājā pratijanyāni viśvā śuṣmeṇa tasthāv abhi vīryṇa |
bṛhaspatiṃ yaḥ subhṛtam bibharti valghūyati vandate pūrvabhājam ||
sa it kṣeti sudhita okasi sve tasmā iḷā pinvate viśvadānīm |
tasmai viśaḥ svayam evā namante yasmin brahmā rājani pūrva eti ||
apratīto jayati saṃ dhanāni pratijanyāny uta yā sajanyā |
avasyave yo varivaḥ kṛṇoti brahmaṇe rājā tam avanti devāḥ ||
indraś ca somam pibatam bṛhaspate 'smin yajñe mandasānā vṛṣaṇvasū |
ā vāṃ viśantv indavaḥ svābhuvo 'sme rayiṃ sarvavīraṃ ni yachatam ||
bṛhaspata indra vardhataṃ naḥ sacā sā vāṃ sumatir bhūtv asme |
aviṣṭaṃ dhiyo jighṛtam puraṃdhīr jajastam aryo vanuṣām arātīḥ ||

---

Rig Veda Book 4 Hymn 51

इदम उ तयत पुरुतमम पुरस्ताज जयोतिस तमसो वयुनावद अस्थात |
नूनं दिवो दुहितरो विभातीर गातुं कर्णवन्न उषसो जनाय ||
अस्थुर उ चित्रा उषसः पुरस्तान मिता इव सवरवो ऽधवरेषु |
वय ऊ वरजस्य तमसो दवारोछन्तीर अव्रञ छुचयः पावकाः ||
उछन्तीर अद्य चितयन्त भोजान राधोदेयायोषसो मघोनीः |
अचित्रे अन्तः पणयः ससन्त्व अबुध्यमानास तमसो विमध्ये ||
कुवित स देवीः सनयो नवो वा यामो बभूयाद उषसो वो अद्य |
येना नवग्वे अङगिरे दशग्वे सप्तास्ये रेवती रेवद ऊष ||
यूयं हि देवीर रतयुग्भिर अश्वैः परिप्रयाथ भुवनानि सद्यः |
परबोधयन्तीर उषसः ससन्तं दविपाच चतुष्पाच चरथाय जीवम ||
कव सविद आसां कतमा पुराणी यया विधाना विदधुर रभूणाम |
शुभं यच छुभ्रा उषसश चरन्ति न वि जञायन्ते सद्र्शीर अजुर्याः ||
ता घा ता भद्रा उषसः पुरासुर अभिष्टिद्युम्ना रतजातसत्याः |
यास्व ईजानः शशमान उक्थै सतुवञ छंसन दरविणं सद्य आप ||
ता आ चरन्ति समना पुरस्तात समानतः समना पप्रथानाः |
रतस्य देवीः सदसो बुधाना गवां न सर्गा उषसो जरन्ते ||
ता इन नव एव समना समानीर अमीतवर्णा उषसश चरन्ति |
गूहन्तीर अभ्वम असितं रुशद्भिः शुक्रास तनूभिः शुचयो रुचानाः ||
रयिं दिवो दुहितरो विभातीः परजावन्तं यछतास्मासु देवीः |
सयोनाद आ वः परतिबुध्यमानाः सुवीर्यस्य पतयः सयाम ||
तद वो दिवो दुहितरो विभातीर उप बरुव उषसो यज्ञकेतुः |
वयं सयाम यशसो जनेषु तद दयौश च धत्ताम पर्थिवी च देवी ||
idam u tyat purutamam purastāj jyotis tamaso vayunāvad asthāt |
nūnaṃ divo duhitaro vibhātīr ghātuṃ kṛṇavann uṣaso janāya ||
asthur u citrā uṣasaḥ purastān mitā iva svaravo 'dhvareṣu |
vy ū vrajasya tamaso dvārochantīr avrañ chucayaḥ pāvakāḥ ||
uchantīr adya citayanta bhojān rādhodeyāyoṣaso maghonīḥ |
acitre antaḥ paṇayaḥ sasantv abudhyamānās tamaso vimadhye ||
kuvit sa devīḥ sanayo navo vā yāmo babhūyād uṣaso vo adya |
yenā navaghve aṅghire daśaghve saptāsye revatī revad ūṣa ||
yūyaṃ hi devīr ṛtayughbhir aśvaiḥ pariprayātha bhuvanāni sadyaḥ |
prabodhayantīr uṣasaḥ sasantaṃ dvipāc catuṣpāc carathāya jīvam ||
kva svid āsāṃ katamā purāṇī yayā vidhānā vidadhur ṛbhūṇām |
śubhaṃ yac chubhrā uṣasaś caranti na vi jñāyante sadṛśīr ajuryāḥ ||
tā ghā tā bhadrā uṣasaḥ purāsur abhiṣṭidyumnā ṛtajātasatyāḥ |
yāsv ījānaḥ śaśamāna ukthai stuvañ chaṃsan draviṇaṃ sadya āpa ||
tā ā caranti samanā purastāt samānataḥ samanā paprathānāḥ |
ṛtasya devīḥ sadaso budhānā ghavāṃ na sarghā uṣaso jarante ||
tā in nv eva samanā samānīr amītavarṇā uṣasaś caranti |
ghūhantīr abhvam asitaṃ ruśadbhiḥ śukrās tanūbhiḥ śucayo rucānāḥ ||
rayiṃ divo duhitaro vibhātīḥ prajāvantaṃ yachatāsmāsu devīḥ |
syonād ā vaḥ pratibudhyamānāḥ suvīryasya patayaḥ syāma ||
tad vo divo duhitaro vibhātīr upa bruva uṣaso yajñaketuḥ |
vayaṃ syāma yaśaso janeṣu tad dyauś ca dhattām pṛthivī ca devī ||

---

Rig Veda Book 4 Hymn 52

परति षया सूनरी जनी वयुछन्ती परि सवसुः |
दिवो अदर्शि दुहिता ||
अश्वेव चित्रारुषी माता गवाम रतावरी |
सखाभूद अश्विनोर उषाः ||
उत सखास्य अश्विनोर उत माता गवाम असि |
उतोषो वस्व ईशिषे ||
यावयद्द्वेषसं तवा चिकित्वित सून्र्तावरि |
परति सतोमैर अभुत्स्महि ||
परति भद्रा अद्र्क्षत गवां सर्गा न रश्मयः |
ओषा अप्रा उरु जरयः ||
आपप्रुषी विभावरि वय आवर जयोतिषा तमः |
उषो अनु सवधाम अव ||
आ दयां तनोषि रश्मिभिर आन्तरिक्षम उरु परियम |
उषः शुक्रेण शोचिषा ||
prati ṣyā sūnarī janī vyuchantī pari svasuḥ |
divo adarśi duhitā ||
aśveva citrāruṣī mātā ghavām ṛtāvarī |
sakhābhūd aśvinor uṣāḥ ||
uta sakhāsy aśvinor uta mātā ghavām asi |
utoṣo vasva īśiṣe ||
yāvayaddveṣasaṃ tvā cikitvit sūnṛtāvari |
prati stomair abhutsmahi ||
prati bhadrā adṛkṣata ghavāṃ sarghā na raśmayaḥ |
oṣā aprā uru jrayaḥ ||
āpapruṣī vibhāvari vy āvar jyotiṣā tamaḥ |
uṣo anu svadhām ava ||
ā dyāṃ tanoṣi raśmibhir āntarikṣam uru priyam |
uṣaḥ śukreṇa śociṣā ||

---

Rig Veda Book 4 Hymn 53

तद देवस्य सवितुर वार्यम महद वर्णीमहे असुरस्य परचेतसः |
छर्दिर येन दाशुषे यछति तमना तन नो महां उद अयान देवो अक्तुभिः ||
दिवो धर्ता भुवनस्य परजापतिः पिशङगं दरापिम परति मुञ्चते कविः |
विचक्षणः परथयन्न आप्र्णन्न उर्व अजीजनत सविता सुम्नम उक्थ्यम ||
आप्रा रजांसि दिव्यानि पार्थिवा शलोकं देवः कर्णुते सवाय धर्मणे |
पर बाहू अस्राक सविता सवीमनि निवेशयन परसुवन्न अक्तुभिर जगत ||
अदाभ्यो भुवनानि परचाकशद वरतानि देवः सविताभि रक्षते |
परास्राग बाहू भुवनस्य परजाभ्यो धर्तव्रतो महो अज्मस्य राजति ||
तरिर अन्तरिक्षं सविता महित्वना तरी रजांसि परिभुस तरीणि रोचना |
तिस्रो दिवः पर्थिवीस तिस्र इन्वति तरिभिर वरतैर अभि नो रक्षति तमना ||
बर्हत्सुम्नः परसवीता निवेशनो जगत सथातुर उभयस्य यो वशी |
स नो देवः सविता शर्म यछत्व अस्मे कषयाय तरिवरूथम अंहसः ||
आगन देव रतुभिर वर्धतु कषयं दधातु नः सविता सुप्रजाम इषम |
स नः कषपाभिर अहभिश च जिन्वतु परजावन्तं रयिम अस्मे सम इन्वतु ||
tad devasya savitur vāryam mahad vṛṇīmahe asurasya pracetasaḥ |
chardir yena dāśuṣe yachati tmanā tan no mahāṃ ud ayān devo aktubhiḥ ||
divo dhartā bhuvanasya prajāpatiḥ piśaṅghaṃ drāpim prati muñcate kaviḥ |
vicakṣaṇaḥ prathayann āpṛṇann urv ajījanat savitā sumnam ukthyam ||
āprā rajāṃsi divyāni pārthivā ślokaṃ devaḥ kṛṇute svāya dharmaṇe |
pra bāhū asrāk savitā savīmani niveśayan prasuvann aktubhir jaghat ||
adābhyo bhuvanāni pracākaśad vratāni devaḥ savitābhi rakṣate |
prāsrāgh bāhū bhuvanasya prajābhyo dhṛtavrato maho ajmasya rājati ||
trir antarikṣaṃ savitā mahitvanā trī rajāṃsi paribhus trīṇi rocanā |
tisro divaḥ pṛthivīs tisra invati tribhir vratair abhi no rakṣati tmanā ||
bṛhatsumnaḥ prasavītā niveśano jaghata sthātur ubhayasya yo vaśī |
sa no devaḥ savitā śarma yachatv asme kṣayāya trivarūtham aṃhasaḥ ||
āghan deva ṛtubhir vardhatu kṣayaṃ dadhātu naḥ savitā suprajām iṣam |
sa naḥ kṣapābhir ahabhiś ca jinvatu prajāvantaṃ rayim asme sam invatu ||

---

Rig Veda Book 4 Hymn 54

अभूद देवः सविता वन्द्यो नु न इदानीम अह्न उपवाच्यो नर्भिः |
वि यो रत्ना भजति मानवेभ्यः शरेष्ठं नो अत्र दरविणं यथा दधत ||
देवेभ्यो हि परथमं यज्ञियेभ्यो ऽमर्तत्वं सुवसि भागम उत्तमम |
आद इद दामानं सवितर वय ्र्णुषे ऽनूचीना जीविता मानुषेभ्यः ||
अचित्ती यच चक्र्मा दैव्ये जने दीनैर दक्षैः परभूती पूरुषत्वता |
देवेषु च सवितर मानुषेषु च तवं नो अत्र सुवताद अनागसः ||
न परमिये सवितुर दैव्यस्य तद यथा विश्वम भुवनं धारयिष्यति |
यत पर्थिव्या वरिमन्न आ सवङगुरिर वर्ष्मन दिवः सुवति सत्यम अस्य तत ||
इन्द्रज्येष्ठान बर्हद्भ्यः पर्वतेभ्यः कषयां एभ्यः सुवसि पस्त्यावतः |
यथा-यथा पतयन्तो वियेमिर एवैव तस्थुः सवितः सवाय ते ||
ये ते तरिर अहन सवितः सवासो दिवे-दिवे सौभगम आसुवन्ति |
इन्द्रो दयावाप्र्थिवी सिन्धुर अद्भिर आदित्यैर नो अदितिः शर्म यंसत ||
abhūd devaḥ savitā vandyo nu na idānīm ahna upavācyo nṛbhiḥ |
vi yo ratnā bhajati mānavebhyaḥ śreṣṭhaṃ no atra draviṇaṃ yathā dadhat ||
devebhyo hi prathamaṃ yajñiyebhyo 'mṛtatvaṃ suvasi bhāgham uttamam |
ād id dāmānaṃ savitar vy rṇuṣe 'nūcīnā jīvitā mānuṣebhyaḥ ||
acittī yac cakṛmā daivye jane dīnair dakṣaiḥ prabhūtī pūruṣatvatā |
deveṣu ca savitar mānuṣeṣu ca tvaṃ no atra suvatād anāghasaḥ ||
na pramiye savitur daivyasya tad yathā viśvam bhuvanaṃ dhārayiṣyati |
yat pṛthivyā varimann ā svaṅghurir varṣman divaḥ suvati satyam asya tat ||
indrajyeṣṭhān bṛhadbhyaḥ parvatebhyaḥ kṣayāṃ ebhyaḥ suvasi pastyāvataḥ |
yathā-yathā patayanto viyemira evaiva tasthuḥ savitaḥ savāya te ||
ye te trir ahan savitaḥ savāso dive-dive saubhagham āsuvanti |
indro dyāvāpṛthivī sindhur adbhir ādityair no aditiḥ śarma yaṃsat ||

---

Rig Veda Book 4 Hymn 55

को वस तराता वसवः को वरूता दयावाभूमी अदिते तरासीथां नः |
सहीयसो वरुण मित्र मर्तात को वो ऽधवरे वरिवो धाति देवाः ||
पर ये धामानि पूर्व्याण्य अर्चान वि यद उछान वियोतारो अमूराः |
विधातारो वि ते दधुर अजस्रा रतधीतयो रुरुचन्त दस्माः ||
पर पस्त्याम अदितिं सिन्धुम अर्कैः सवस्तिम ईळे सख्याय देवीम |
उभे यथा नो अहनी निपात उषासानक्ता करताम अदब्धे ||
वय अर्यमा वरुणश चेति पन्थाम इषस पतिः सुवितं गातुम अग्निः |
इन्द्राविष्णू नर्वद उ षु सतवाना शर्म नो यन्तम अमवद वरूथम ||
आ पर्वतस्य मरुताम अवांसि देवस्य तरातुर अव्रि भगस्य |
पात पतिर जन्याद अंहसो नो मित्रो मित्रियाद उत न उरुष्येत ||
नू रोदसी अहिना बुध्न्येन सतुवीत देवी अप्येभिर इष्टैः |
समुद्रं न संचरणे सनिष्यवो घर्मस्वरसो नद्यो अप वरन ||
देवैर नो देव्य अदितिर नि पातु देवस तराता तरायताम अप्रयुछन |
नहि मित्रस्य वरुणस्य धासिम अर्हामसि परमियं सान्व अग्नेः ||
अग्निर ईशे वसव्यस्याग्निर महः सौभगस्य |
तान्य अस्मभ्यं रासते ||
उषो मघोन्य आ वह सून्र्ते वार्या पुरु |
अस्मभ्यं वाजिनीवति ||
तत सु नः सविता भगो वरुणो मित्रो अर्यमा |
इन्द्रो नो राधसा गमत ||
ko vas trātā vasavaḥ ko varūtā dyāvābhūmī adite trāsīthāṃ naḥ |
sahīyaso varuṇa mitra martāt ko vo 'dhvare varivo dhāti devāḥ ||
pra ye dhāmāni pūrvyāṇy arcān vi yad uchān viyotāro amūrāḥ |
vidhātāro vi te dadhur ajasrā ṛtadhītayo rurucanta dasmāḥ ||
pra pastyām aditiṃ sindhum arkaiḥ svastim īḷe sakhyāya devīm |
ubhe yathā no ahanī nipāta uṣāsānaktā karatām adabdhe ||
vy aryamā varuṇaś ceti panthām iṣas patiḥ suvitaṃ ghātum aghniḥ |
indrāviṣṇū nṛvad u ṣu stavānā śarma no yantam amavad varūtham ||
ā parvatasya marutām avāṃsi devasya trātur avri bhaghasya |
pāt patir janyād aṃhaso no mitro mitriyād uta na uruṣyet ||
nū rodasī ahinā budhnyena stuvīta devī apyebhir iṣṭaiḥ |
samudraṃ na saṃcaraṇe saniṣyavo gharmasvaraso nadyo apa vran ||
devair no devy aditir ni pātu devas trātā trāyatām aprayuchan |
nahi mitrasya varuṇasya dhāsim arhāmasi pramiyaṃ sānv aghneḥ ||
aghnir īśe vasavyasyāghnir mahaḥ saubhaghasya |
tāny asmabhyaṃ rāsate ||
uṣo maghony ā vaha sūnṛte vāryā puru |
asmabhyaṃ vājinīvati ||
tat su naḥ savitā bhagho varuṇo mitro aryamā |
indro no rādhasā ghamat ||

---

Rig Veda Book 4 Hymn 56

मही दयावाप्र्थिवी इह जयेष्ठे रुचा भवतां शुचयद्भिर अर्कैः |
यत सीं वरिष्ठे बर्हती विमिन्वन रुवद धोक्षा पप्रथानेभिर एवैः ||
देवी देवेभिर यजते यजत्रैर अमिनती तस्थतुर उक्षमाणे |
रतावरी अद्रुहा देवपुत्रे यज्ञस्य नेत्री शुचयद्भिर अर्कैः ||
स इत सवपा भुवनेष्व आस य इमे दयावाप्र्थिवी जजान |
उर्वी गभीरे रजसी सुमेके अवंशे धीरः शच्या सम ऐरत ||
नू रोदसी बर्हद्भिर नो वरूथैः पत्नीवद्भिर इषयन्ती सजोषाः |
उरूची विश्वे यजते नि पातं धिया सयाम रथ्यः सदासाः ||
पर वाम महि दयवी अभ्य उपस्तुतिम भरामहे |
शुची उप परशस्तये ||
पुनाने तन्वा मिथः सवेन दक्षेण राजथः |
ऊह्याथे सनाद रतम ||
मही मित्रस्य साधथस तरन्ती पिप्रती रतम |
परि यज्ञं नि षेदथुः ||
mahī dyāvāpṛthivī iha jyeṣṭhe rucā bhavatāṃ śucayadbhir arkaiḥ |
yat sīṃ variṣṭhe bṛhatī viminvan ruvad dhokṣā paprathānebhir evaiḥ ||
devī devebhir yajate yajatrair aminatī tasthatur ukṣamāṇe |
ṛtāvarī adruhā devaputre yajñasya netrī śucayadbhir arkaiḥ ||
sa it svapā bhuvaneṣv āsa ya ime dyāvāpṛthivī jajāna |
urvī ghabhīre rajasī sumeke avaṃśe dhīraḥ śacyā sam airat ||
nū rodasī bṛhadbhir no varūthaiḥ patnīvadbhir iṣayantī sajoṣāḥ |
urūcī viśve yajate ni pātaṃ dhiyā syāma rathyaḥ sadāsāḥ ||
pra vām mahi dyavī abhy upastutim bharāmahe |
śucī upa praśastaye ||
punāne tanvā mithaḥ svena dakṣeṇa rājathaḥ |
ūhyāthe sanād ṛtam ||
mahī mitrasya sādhathas tarantī pipratī ṛtam |
pari yajñaṃ ni ṣedathuḥ ||

---

Rig Veda Book 4 Hymn 57

कषेत्रस्य पतिना वयं हितेनेव जयामसि |
गाम अश्वम पोषयित्न्व आ स नो मर्ळातीद्र्शे ||
कषेत्रस्य पते मधुमन्तम ऊर्मिं धेनुर इव पयो अस्मासु धुक्ष्व |
मधुश्चुतं घर्तम इव सुपूतम रतस्य नः पतयो मर्ळयन्तु ||
मधुमतीर ओषधीर दयाव आपो मधुमन नो भवत्व अन्तरिक्षम |
कषेत्रस्य पतिर मधुमान नो अस्त्व अरिष्यन्तो अन्व एनं चरेम ||
शुनं वाहाः शुनं नरः शुनं कर्षतु लाङगलम |
शुनं वरत्रा बध्यन्तां शुनम अष्ट्राम उद इङगय ||
शुनासीराव इमां वाचं जुषेथां यद दिवि चक्रथुः पयः |
तेनेमाम उप सिञ्चतम ||
अर्वाची सुभगे भव सीते वन्दामहे तवा |
यथा नः सुभगाससि यथा नः सुफलाससि ||
इन्द्रः सीतां नि गर्ह्णातु ताम पूषानु यछतु |
सा नः पयस्वती दुहाम उत्तराम-उत्तरां समाम ||
शुनं नः फाला वि कर्षन्तु भूमिं शुनं कीनाशा अभि यन्तु वाहैः |
शुनम पर्जन्यो मधुना पयोभिः शुनासीरा शुनम अस्मासु धत्तम ||
kṣetrasya patinā vayaṃ hiteneva jayāmasi |
ghām aśvam poṣayitnv ā sa no mṛḷātīdṛśe ||
kṣetrasya pate madhumantam ūrmiṃ dhenur iva payo asmāsu dhukṣva |
madhuścutaṃ ghṛtam iva supūtam ṛtasya naḥ patayo mṛḷayantu ||
madhumatīr oṣadhīr dyāva āpo madhuman no bhavatv antarikṣam |
kṣetrasya patir madhumān no astv ariṣyanto anv enaṃ carema ||
śunaṃ vāhāḥ śunaṃ naraḥ śunaṃ kṛṣatu lāṅghalam |
śunaṃ varatrā badhyantāṃ śunam aṣṭrām ud iṅghaya ||
śunāsīrāv imāṃ vācaṃ juṣethāṃ yad divi cakrathuḥ payaḥ |
tenemām upa siñcatam ||
arvācī subhaghe bhava sīte vandāmahe tvā |
yathā naḥ subhaghāsasi yathā naḥ suphalāsasi ||
indraḥ sītāṃ ni ghṛhṇātu tām pūṣānu yachatu |
sā naḥ payasvatī duhām uttarām-uttarāṃ samām ||
śunaṃ naḥ phālā vi kṛṣantu bhūmiṃ śunaṃ kīnāśā abhi yantu vāhaiḥ |
śunam parjanyo madhunā payobhiḥ śunāsīrā śunam asmāsu dhattam ||

---

Rig Veda Book 4 Hymn 58

समुद्राद ऊर्मिर मधुमां उद आरद उपांशुना सम अम्र्तत्वम आनट |
घर्तस्य नाम गुह्यं यद अस्ति जिह्वा देवानाम अम्र्तस्य नाभिः ||
वयं नाम पर बरवामा घर्तस्यास्मिन यज्ञे धारयामा नमोभिः |
उप बरह्मा शर्णवच छस्यमानं चतुःश्र्ङगो ऽवमीद गौर एतत ||
चत्वारि शर्ङगा तरयो अस्य पादा दवे शीर्षे सप्त हस्तासो अस्य |
तरिधा बद्धो वर्षभो रोरवीति महो देवो मर्त्यां आ विवेश ||
तरिधा हितम पणिभिर गुह्यमानं गवि देवासो घर्तम अन्व अविन्दन |
इन्द्र एकं सूर्य एकं जजान वेनाद एकं सवधया निष टतक्षुः ||
एता अर्षन्ति हर्द्यात समुद्राच छतव्रजा रिपुणा नावचक्षे |
घर्तस्य धारा अभि चाकशीमि हिरण्ययो वेतसो मध्य आसाम ||
सम्यक सरवन्ति सरितो न धेना अन्तर हर्दा मनसा पूयमानाः |
एते अर्षन्त्य ऊर्मयो घर्तस्य मर्गा इव कषिपणोर ईषमाणाः ||
सिन्धोर इव पराध्वने शूघनासो वातप्रमियः पतयन्ति यह्वाः |
घर्तस्य धारा अरुषो न वाजी काष्ठा भिन्दन्न ऊर्मिभिः पिन्वमानः ||
अभि परवन्त समनेव योषाः कल्याण्यः समयमानासो अग्निम |
घर्तस्य धाराः समिधो नसन्त ता जुषाणो हर्यति जातवेदाः ||
कन्या इव वहतुम एतवा उ अञ्ज्य अञ्जाना अभि चाकशीमि |
यत्र सोमः सूयते यत्र यज्ञो घर्तस्य धारा अभि तत पवन्ते ||
अभ्य अर्षत सुष्टुतिं गव्यम आजिम अस्मासु भद्रा दरविणानि धत्त |
इमं यज्ञं नयत देवता नो घर्तस्य धारा मधुमत पवन्ते ||
धामन ते विश्वम भुवनम अधि शरितम अन्तः समुद्रे हर्द्य अन्तर आयुषि |
अपाम अनीके समिथे य आभ्र्तस तम अश्याम मधुमन्तं त ऊर्मिम ||
samudrād ūrmir madhumāṃ ud ārad upāṃśunā sam amṛtatvam ānaṭ |
ghṛtasya nāma ghuhyaṃ yad asti jihvā devānām amṛtasya nābhiḥ ||
vayaṃ nāma pra bravāmā ghṛtasyāsmin yajñe dhārayāmā namobhiḥ |
upa brahmā śṛṇavac chasyamānaṃ catuḥśṛṅgho 'vamīd ghaura etat ||
catvāri śṛṅghā trayo asya pādā dve śīrṣe sapta hastāso asya |
tridhā baddho vṛṣabho roravīti maho devo martyāṃ ā viveśa ||
tridhā hitam paṇibhir ghuhyamānaṃ ghavi devāso ghṛtam anv avindan |
indra ekaṃ sūrya ekaṃ jajāna venād ekaṃ svadhayā niṣ ṭatakṣuḥ ||
etā arṣanti hṛdyāt samudrāc chatavrajā ripuṇā nāvacakṣe |
ghṛtasya dhārā abhi cākaśīmi hiraṇyayo vetaso madhya āsām ||
samyak sravanti sarito na dhenā antar hṛdā manasā pūyamānāḥ |
ete arṣanty ūrmayo ghṛtasya mṛghā iva kṣipaṇor īṣamāṇāḥ ||
sindhor iva prādhvane śūghanāso vātapramiyaḥ patayanti yahvāḥ |
ghṛtasya dhārā aruṣo na vājī kāṣṭhā bhindann ūrmibhiḥ pinvamānaḥ ||
abhi pravanta samaneva yoṣāḥ kalyāṇyaḥ smayamānāso aghnim |
ghṛtasya dhārāḥ samidho nasanta tā juṣāṇo haryati jātavedāḥ ||
kanyā iva vahatum etavā u añjy añjānā abhi cākaśīmi |
yatra somaḥ sūyate yatra yajño ghṛtasya dhārā abhi tat pavante ||
abhy arṣata suṣṭutiṃ ghavyam ājim asmāsu bhadrā draviṇāni dhatta |
imaṃ yajñaṃ nayata devatā no ghṛtasya dhārā madhumat pavante ||
dhāman te viśvam bhuvanam adhi śritam antaḥ samudre hṛdy antar āyuṣi |
apām anīke samithe ya ābhṛtas tam aśyāma madhumantaṃ ta ūrmim ||

Rig Veda Book 5 Hymn 1

अबोध्य अग्निः समिधा जनानाम परति धेनुम इवायतीम उषासम |
यह्वा इव पर वयाम उज्जिहानाः पर भानवः सिस्रते नाकम अछ ||
अबोधि होता यजथाय देवान ऊर्ध्वो अग्निः सुमनाः परातर अस्थात |
समिद्धस्य रुशद अदर्शि पाजो महान देवस तमसो निर अमोचि ||
यद ईं गणस्य रशनाम अजीगः शुचिर अङकते शुचिभिर गोभिर अग्निः |
आद दक्षिणा युज्यते वाजयन्त्य उत्तानाम ऊर्ध्वो अधयज जुहूभिः ||
अग्निम अछा देवयताम मनांसि चक्षूंषीव सूर्ये सं चरन्ति |
यद ईं सुवाते उषसा विरूपे शवेतो वाजी जायते अग्रे अह्नाम ||
जनिष्ट हि जेन्यो अग्रे अह्नां हितो हितेष्व अरुषो वनेषु |
दमे-दमे सप्त रत्ना दधानो ऽगनिर होता नि षसादा यजीयान ||
अग्निर होता नय असीदद यजीयान उपस्थे मातुः सुरभा उलोके |
युवा कविः पुरुनिष्ठ रतावा धर्ता कर्ष्टीनाम उत मध्य इद्धः ||
पर णु तयं विप्रम अध्वरेषु साधुम अग्निं होतारम ईळते नमोभिः |
आ यस ततान रोदसी रतेन नित्यम मर्जन्ति वाजिनं घर्तेन ||
मार्जाल्यो मर्ज्यते सवे दमूनाः कविप्रशस्तो अतिथिः शिवो नः |
सहस्रश्र्ङगो वर्षभस तदोजा विश्वां अग्ने सहसा परास्य अन्यान ||
पर सद्यो अग्ने अत्य एष्य अन्यान आविर यस्मै चारुतमो बभूथ |
ईळेन्यो वपुष्यो विभावा परियो विशाम अतिथिर मानुषीणाम ||
तुभ्यम भरन्ति कषितयो यविष्ठ बलिम अग्ने अन्तित ओत दूरात |
आ भन्दिष्ठस्य सुमतिं चिकिद्धि बर्हत ते अग्ने महि शर्म भद्रम ||
आद्य रथम भानुमो भानुमन्तम अग्ने तिष्ठ यजतेभिः समन्तम |
विद्वान पथीनाम उर्व अन्तरिक्षम एह देवान हविरद्याय वक्षि ||
अवोचाम कवये मेध्याय वचो वन्दारु वर्षभाय वर्ष्णे |
गविष्ठिरो नमसा सतोमम अग्नौ दिव्ञ्व रुक्मम उरुव्यञ्चम अश्रेत ||
abodhy aghniḥ samidhā janānām prati dhenum ivāyatīm uṣāsam |
yahvā iva pra vayām ujjihānāḥ pra bhānavaḥ sisrate nākam acha ||
abodhi hotā yajathāya devān ūrdhvo aghniḥ sumanāḥ prātar asthāt |
samiddhasya ruśad adarśi pājo mahān devas tamaso nir amoci ||
yad īṃ ghaṇasya raśanām ajīghaḥ śucir aṅkte śucibhir ghobhir aghniḥ |
ād dakṣiṇā yujyate vājayanty uttānām ūrdhvo adhayaj juhūbhiḥ ||
aghnim achā devayatām manāṃsi cakṣūṃṣīva sūrye saṃ caranti |
yad īṃ suvāte uṣasā virūpe śveto vājī jāyate aghre ahnām ||
janiṣṭa hi jenyo aghre ahnāṃ hito hiteṣv aruṣo vaneṣu |
dame-dame sapta ratnā dadhāno 'ghnir hotā ni ṣasādā yajīyān ||
aghnir hotā ny asīdad yajīyān upasthe mātuḥ surabhā uloke |
yuvā kaviḥ puruniṣṭha ṛtāvā dhartā kṛṣṭīnām uta madhya iddhaḥ ||
pra ṇu tyaṃ vipram adhvareṣu sādhum aghniṃ hotāram īḷate namobhiḥ |
ā yas tatāna rodasī ṛtena nityam mṛjanti vājinaṃ ghṛtena ||
mārjālyo mṛjyate sve damūnāḥ kavipraśasto atithiḥ śivo naḥ |
sahasraśṛṅgho vṛṣabhas tadojā viśvāṃ aghne sahasā prāsy anyān ||
pra sadyo aghne aty eṣy anyān āvir yasmai cārutamo babhūtha |
īḷenyo vapuṣyo vibhāvā priyo viśām atithir mānuṣīṇām ||
tubhyam bharanti kṣitayo yaviṣṭha balim aghne antita ota dūrāt |
ā bhandiṣṭhasya sumatiṃ cikiddhi bṛhat te aghne mahi śarma bhadram ||
ādya ratham bhānumo bhānumantam aghne tiṣṭha yajatebhiḥ samantam |
vidvān pathīnām urv antarikṣam eha devān haviradyāya vakṣi ||
avocāma kavaye medhyāya vaco vandāru vṛṣabhāya vṛṣṇe |
ghaviṣṭhiro namasā stomam aghnau divñva rukmam uruvyañcam aśret ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 2

कुमारम माता युवतिः समुब्धं गुहा बिभर्ति न ददाति पित्रे |
अनीकम अस्य न मिनज जनासः पुरः पश्यन्ति निहितम अरतौ ||
कम एतं तवं युवते कुमारम पेषी बिभर्षि महिषी जजान |
पूर्वीर हि गर्भः शरदो ववर्धापश्यं जातं यद असूत माता ||
हिरण्यदन्तं शुचिवर्णम आरात कषेत्राद अपश्यम आयुधा मिमानम |
ददानो अस्मा अम्र्तं विप्र्क्वत किम माम अनिन्द्राः कर्णवन्न अनुक्थाः ||
कषेत्राद अपश्यं सनुतश चरन्तं सुमद यूथं न पुरु शोभमानम |
न ता अग्र्भ्रन्न अजनिष्ट हि षः पलिक्नीर इद युवतयो भवन्ति ||
के मे मर्यकं वि यवन्त गोभिर न येषां गोपा अरणश चिद आस |
य ईं जग्र्भुर अव ते सर्जन्त्व आजाति पश्व उप नश चिकित्वान ||
वसां राजानं वसतिं जनानाम अरातयो नि दधुर मर्त्येषु |
बरह्माण्य अत्रेर अव तं सर्जन्तु निन्दितारो निन्द्यासो भवन्तु ||
शुनश चिच छेपं निदितं सहस्राद यूपाद अमुञ्चो अशमिष्ट हि षः |
एवास्मद अग्ने वि मुमुग्धि पाशान होतश चिकित्व इह तू निषद्य ||
हर्णीयमानो अप हि मद ऐयेः पर मे देवानां वरतपा उवाच |
इन्द्रो विद्वां अनु हि तवा चचक्ष तेनाहम अग्ने अनुशिष्ट आगाम ||
वि जयोतिषा बर्हता भात्य अग्निर आविर विश्वानि कर्णुते महित्वा |
परादेवीर मायाः सहते दुरेवाः शिशीते शर्ङगे रक्षसे विनिक्षे ||
उत सवानासो दिवि षन्त्व अग्नेस तिग्मायुधा रक्षसे हन्तवा उ |
मदे चिद अस्य पर रुजन्ति भामा न वरन्ते परिबाधो अदेवीः ||
एतं ते सतोमं तुविजात विप्रो रथं न धीरः सवपा अतक्षम |
यदीद अग्ने परति तवं देव हर्याः सवर्वतीर अप एना जयेम ||
तुविग्रीवो वर्षभो वाव्र्धानो ऽशत्र्व अर्यः सम अजाति वेदः |
इतीमम अग्निम अम्र्ता अवोचन बर्हिष्मते मनवे शर्म यंसद धविष्मते मनवे शर्म यंसत ||
kumāram mātā yuvatiḥ samubdhaṃ ghuhā bibharti na dadāti pitre |
anīkam asya na minaj janāsaḥ puraḥ paśyanti nihitam aratau ||
kam etaṃ tvaṃ yuvate kumāram peṣī bibharṣi mahiṣī jajāna |
pūrvīr hi gharbhaḥ śarado vavardhāpaśyaṃ jātaṃ yad asūta mātā ||
hiraṇyadantaṃ śucivarṇam ārāt kṣetrād apaśyam āyudhā mimānam |
dadāno asmā amṛtaṃ vipṛkvat kim mām anindrāḥ kṛṇavann anukthāḥ ||
kṣetrād apaśyaṃ sanutaś carantaṃ sumad yūthaṃ na puru śobhamānam |
na tā aghṛbhrann ajaniṣṭa hi ṣaḥ paliknīr id yuvatayo bhavanti ||
ke me maryakaṃ vi yavanta ghobhir na yeṣāṃ ghopā araṇaś cid āsa |
ya īṃ jaghṛbhur ava te sṛjantv ājāti paśva upa naś cikitvān ||
vasāṃ rājānaṃ vasatiṃ janānām arātayo ni dadhur martyeṣu |
brahmāṇy atrer ava taṃ sṛjantu ninditāro nindyāso bhavantu ||
śunaś cic chepaṃ niditaṃ sahasrād yūpād amuñco aśamiṣṭa hi ṣaḥ |
evāsmad aghne vi mumughdhi pāśān hotaś cikitva iha tū niṣadya ||
hṛṇīyamāno apa hi mad aiyeḥ pra me devānāṃ vratapā uvāca |
indro vidvāṃ anu hi tvā cacakṣa tenāham aghne anuśiṣṭa āghām ||
vi jyotiṣā bṛhatā bhāty aghnir āvir viśvāni kṛṇute mahitvā |
prādevīr māyāḥ sahate durevāḥ śiśīte śṛṅghe rakṣase vinikṣe ||
uta svānāso divi ṣantv aghnes tighmāyudhā rakṣase hantavā u |
made cid asya pra rujanti bhāmā na varante paribādho adevīḥ ||
etaṃ te stomaṃ tuvijāta vipro rathaṃ na dhīraḥ svapā atakṣam |
yadīd aghne prati tvaṃ deva haryāḥ svarvatīr apa enā jayema ||
tuvighrīvo vṛṣabho vāvṛdhāno 'śatrv aryaḥ sam ajāti vedaḥ |
itīmam aghnim amṛtā avocan barhiṣmate manave śarma yaṃsad dhaviṣmate manave śarma yaṃsat ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 3

तवम अग्ने वरुणो जायसे यत तवम मित्रो भवसि यत समिद्धः |
तवे विश्वे सहसस पुत्र देवास तवम इन्द्रो दाशुषे मर्त्याय ||
तवम अर्यमा भवसि यत कनीनां नाम सवधावन गुह्यम बिभर्षि |
अञ्जन्ति मित्रं सुधितं न गोभिर यद दम्पती समनसा कर्णोषि ||
तव शरिये मरुतो मर्जयन्त रुद्र यत ते जनिम चारु चित्रम |
पदं यद विष्णोर उपमं निधायि तेन पासि गुह्यं नाम गोनाम ||
तव शरिया सुद्र्शो देव देवाः पुरू दधाना अम्र्तं सपन्त |
होतारम अग्निम मनुषो नि षेदुर दशस्यन्त उशिजः शंसम आयोः ||
न तवद धोता पूर्वो अग्ने यजीयान न काव्यैः परो अस्ति सवधावः |
विशश च यस्या अतिथिर भवासि स यज्ञेन वनवद देव मर्तान ||
वयम अग्ने वनुयाम तवोता वसूयवो हविषा बुध्यमानाः |
वयं समर्ये विदथेष्व अह्नां वयं राया सहसस पुत्र मर्तान ||
यो न आगो अभ्य एनो भरात्य अधीद अघम अघशंसे दधात |
जही चिकित्वो अभिशस्तिम एताम अग्ने यो नो मर्चयति दवयेन ||
तवाम अस्या वयुषि देव पूर्वे दूतं कर्ण्वाना अयजन्त हव्यैः |
संस्थे यद अग्न ईयसे रयीणां देवो मर्तैर वसुभिर इध्यमानः ||
अव सप्र्धि पितरं योधि विद्वान पुत्रो यस ते सहसः सून ऊहे |
कदा चिकित्वो अभि चक्षसे नो ऽगने कदां रतचिद यातयासे ||
भूरि नाम वन्दमानो दधाति पिता वसो यदि तज जोषयासे |
कुविद देवस्य सहसा चकानः सुम्नम अग्निर वनते वाव्र्धानः ||
तवम अङग जरितारं यविष्ठ विश्वान्य अग्ने दुरिताति पर्षि |
सतेना अद्र्श्रन रिपवो जनासो ऽजञातकेता वर्जिना अभूवन ||
इमे यामासस तवद्रिग अभूवन वसवे वा तद इद आगो अवाचि |
नाहायम अग्निर अभिशस्तये नो न रीषते वाव्र्धानः परा दात ||
tvam aghne varuṇo jāyase yat tvam mitro bhavasi yat samiddhaḥ |
tve viśve sahasas putra devās tvam indro dāśuṣe martyāya ||
tvam aryamā bhavasi yat kanīnāṃ nāma svadhāvan ghuhyam bibharṣi |
añjanti mitraṃ sudhitaṃ na ghobhir yad dampatī samanasā kṛṇoṣi ||
tava śriye maruto marjayanta rudra yat te janima cāru citram |
padaṃ yad viṣṇor upamaṃ nidhāyi tena pāsi ghuhyaṃ nāma ghonām ||
tava śriyā sudṛśo deva devāḥ purū dadhānā amṛtaṃ sapanta |
hotāram aghnim manuṣo ni ṣedur daśasyanta uśijaḥ śaṃsam āyoḥ ||
na tvad dhotā pūrvo aghne yajīyān na kāvyaiḥ paro asti svadhāvaḥ |
viśaś ca yasyā atithir bhavāsi sa yajñena vanavad deva martān ||
vayam aghne vanuyāma tvotā vasūyavo haviṣā budhyamānāḥ |
vayaṃ samarye vidatheṣv ahnāṃ vayaṃ rāyā sahasas putra martān ||
yo na āgho abhy eno bharāty adhīd agham aghaśaṃse dadhāta |
jahī cikitvo abhiśastim etām aghne yo no marcayati dvayena ||
tvām asyā vyuṣi deva pūrve dūtaṃ kṛṇvānā ayajanta havyaiḥ |
saṃsthe yad aghna īyase rayīṇāṃ devo martair vasubhir idhyamānaḥ ||
ava spṛdhi pitaraṃ yodhi vidvān putro yas te sahasaḥ sūna ūhe |
kadā cikitvo abhi cakṣase no 'ghne kadāṃ ṛtacid yātayāse ||
bhūri nāma vandamāno dadhāti pitā vaso yadi taj joṣayāse |
kuvid devasya sahasā cakānaḥ sumnam aghnir vanate vāvṛdhānaḥ ||
tvam aṅgha jaritāraṃ yaviṣṭha viśvāny aghne duritāti parṣi |
stenā adṛśran ripavo janāso 'jñātaketā vṛjinā abhūvan ||
ime yāmāsas tvadrigh abhūvan vasave vā tad id āgho avāci |
nāhāyam aghnir abhiśastaye no na rīṣate vāvṛdhānaḥ parā dāt ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 4

तवाम अग्ने वसुपतिं वसूनाम अभि पर मन्दे अध्वरेषु राजन |
तवया वाजं वाजयन्तो जयेमाभि षयाम पर्त्सुतीर मर्त्यानाम ||
हव्यवाळ अग्निर अजरः पिता नो विभुर विभावा सुद्र्शीको अस्मे |
सुगार्हपत्याः सम इषो दिदीह्य अस्मद्र्यक सम मिमीहि शरवांसि ||
विशां कविं विश्पतिम मानुषीणां शुचिम पावकं घर्तप्र्ष्ठम अग्निम |
नि होतारं विश्वविदं दधिध्वे स देवेषु वनते वार्याणि ||
जुषस्वाग्न इळया सजोषा यतमानो रश्मिभिः सूर्यस्य |
जुषस्व नः समिधं जातवेद आ च देवान हविरद्याय वक्षि ||
जुष्टो दमूना अतिथिर दुरोण इमं नो यज्ञम उप याहि विद्वान |
विश्वा अग्ने अभियुजो विहत्या शत्रूयताम आ भरा भोजनानि ||
वधेन दस्युम पर हि चातयस्व वयः कर्ण्वानस तन्वे सवायै |
पिपर्षि यत सहसस पुत्र देवान्त सो अग्ने पाहि नर्तम वाजे अस्मान ||
वयं ते अग्न उक्थैर विधेम वयं हव्यैः पावक भद्रशोचे |
अस्मे रयिं विश्ववारं सम इन्वास्मे विश्वानि दरविणानि धेहि ||
अस्माकम अग्ने अध्वरं जुषस्व सहसः सूनो तरिषधस्थ हव्यम |
वयं देवेषु सुक्र्तः सयाम शर्मणा नस तरिवरूथेन पाहि ||
विश्वानि नो दुर्गहा जातवेदः सिन्धुं न नावा दुरिताति पर्षि |
अग्ने अत्रिवन नमसा गर्णानो ऽसमाकम बोध्य अविता तनूनाम ||
यस तवा हर्दा कीरिणा मन्यमानो ऽमर्त्यम मर्त्यो जोहवीमि |
जातवेदो यशो अस्मासु धेहि परजाभिर अग्ने अम्र्तत्वम अश्याम ||
यस्मै तवं सुक्र्ते जातवेद उलोकम अग्ने कर्णवः सयोनम |
अश्विनं स पुत्र्णं वीरवन्तं गोमन्तं रयिं नशते सवस्ति ||
tvām aghne vasupatiṃ vasūnām abhi pra mande adhvareṣu rājan |
tvayā vājaṃ vājayanto jayemābhi ṣyāma pṛtsutīr martyānām ||
havyavāḷ aghnir ajaraḥ pitā no vibhur vibhāvā sudṛśīko asme |
sughārhapatyāḥ sam iṣo didīhy asmadryak sam mimīhi śravāṃsi ||
viśāṃ kaviṃ viśpatim mānuṣīṇāṃ śucim pāvakaṃ ghṛtapṛṣṭham aghnim |
ni hotāraṃ viśvavidaṃ dadhidhve sa deveṣu vanate vāryāṇi ||
juṣasvāghna iḷayā sajoṣā yatamāno raśmibhiḥ sūryasya |
juṣasva naḥ samidhaṃ jātaveda ā ca devān haviradyāya vakṣi ||
juṣṭo damūnā atithir duroṇa imaṃ no yajñam upa yāhi vidvān |
viśvā aghne abhiyujo vihatyā śatrūyatām ā bharā bhojanāni ||
vadhena dasyum pra hi cātayasva vayaḥ kṛṇvānas tanve svāyai |
piparṣi yat sahasas putra devānt so aghne pāhi nṛtama vāje asmān ||
vayaṃ te aghna ukthair vidhema vayaṃ havyaiḥ pāvaka bhadraśoce |
asme rayiṃ viśvavāraṃ sam invāsme viśvāni draviṇāni dhehi ||
asmākam aghne adhvaraṃ juṣasva sahasaḥ sūno triṣadhastha havyam |
vayaṃ deveṣu sukṛtaḥ syāma śarmaṇā nas trivarūthena pāhi ||
viśvāni no durghahā jātavedaḥ sindhuṃ na nāvā duritāti parṣi |
aghne atrivan namasā ghṛṇāno 'smākam bodhy avitā tanūnām ||
yas tvā hṛdā kīriṇā manyamāno 'martyam martyo johavīmi |
jātavedo yaśo asmāsu dhehi prajābhir aghne amṛtatvam aśyām ||
yasmai tvaṃ sukṛte jātaveda ulokam aghne kṛṇavaḥ syonam |
aśvinaṃ sa putṛṇaṃ vīravantaṃ ghomantaṃ rayiṃ naśate svasti ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 5

सुसमिद्धाय शोचिषे घर्तं तीव्रं जुहोतन |
अग्नये जातवेदसे ||
नराशंसः सुषूदतीमं यज्ञम अदाभ्यः |
कविर हि मधुहस्त्यः ||
ईळितो अग्न आ वहेन्द्रं चित्रम इह परियम |
सुखै रथेभिर ऊतये ||
ऊर्णम्रदा वि परथस्वाभ्य अर्का अनूषत |
भवा नः शुभ्र सातये ||
देवीर दवारो वि शरयध्वं सुप्रायणा न ऊतये |
पर-पर यज्ञम पर्णीतन ||
सुप्रतीके वयोव्र्धा यह्वी रतस्य मातरा |
दोषाम उषासम ईमहे ||
वातस्य पत्मन्न ईळिता दैव्या होतारा मनुषः |
इमं नो यज्ञम आ गतम ||
इळा सरस्वती मही तिस्रो देवीर मयोभुवः |
बर्हिः सीदन्त्व अस्रिधः ||
शिवस तवष्टर इहा गहि विभुः पोष उत तमना |
यज्ञे-यज्ञे न उद अव ||
यत्र वेत्थ वनस्पते देवानां गुह्या नामानि |
तत्र हव्यानि गामय ||
सवाहाग्नये वरुणाय सवाहेन्द्राय मरुद्भ्यः सवाहा देवेभ्यो हविः |
susamiddhāya śociṣe ghṛtaṃ tīvraṃ juhotana |
aghnaye jātavedase ||
narāśaṃsaḥ suṣūdatīmaṃ yajñam adābhyaḥ |
kavir hi madhuhastyaḥ ||
īḷito aghna ā vahendraṃ citram iha priyam |
sukhai rathebhir ūtaye ||
ūrṇamradā vi prathasvābhy arkā anūṣata |
bhavā naḥ śubhra sātaye ||
devīr dvāro vi śrayadhvaṃ suprāyaṇā na ūtaye |
pra-pra yajñam pṛṇītana ||
supratīke vayovṛdhā yahvī ṛtasya mātarā |
doṣām uṣāsam īmahe ||
vātasya patmann īḷitā daivyā hotārā manuṣaḥ |
imaṃ no yajñam ā ghatam ||
iḷā sarasvatī mahī tisro devīr mayobhuvaḥ |
barhiḥ sīdantv asridhaḥ ||
śivas tvaṣṭar ihā ghahi vibhuḥ poṣa uta tmanā |
yajñe-yajñe na ud ava ||
yatra vettha vanaspate devānāṃ ghuhyā nāmāni |
tatra havyāni ghāmaya ||
svāhāghnaye varuṇāya svāhendrāya marudbhyaḥ svāhā devebhyo haviḥ |

---

Rig Veda Book 5 Hymn 6

अग्निं तम मन्ये यो वसुर अस्तं यं यन्ति धेनवः |
अस्तम अर्वन्त आशवो ऽसतं नित्यासो वाजिन इषं सतोत्र्भ्य आ भर ||
सो अग्निर यो वसुर गर्णे सं यम आयन्ति धेनवः |
सम अर्वन्तो रघुद्रुवः सं सुजातासः सूरय इषं सतोत्र्भ्य आ भर ||
अग्निर हि वाजिनं विशे ददाति विश्वचर्षणिः |
अग्नी राये सवाभुवं स परीतो याति वार्यम इषं सतोत्र्भ्य आ भर ||
आ ते अग्न इधीमहि दयुमन्तं देवाजरम |
यद ध सया ते पनीयसी समिद दीदयति दयवीषं सतोत्र्भ्य आ भर ||
आ ते अग्न रचा हविः शुक्रस्य शोचिषस पते |
सुश्चन्द्र दस्म विश्पते हव्यवाट तुभ्यं हूयत इषं सतोत्र्भ्य आ भर ||
परो तये अग्नयो ऽगनिषु विश्वम पुष्यन्ति वार्यम |
ते हिन्विरे त इन्विरे त इषण्यन्त्य आनुषग इषं सतोत्र्भ्य आ भर ||
तव तये अग्ने अर्चयो महि वराधन्त वाजिनः |
ये पत्वभिः शफानां वरजा भुरन्त गोनाम इषं सतोत्र्भ्य आ भर ||
नवा नो अग्न आ भर सतोत्र्भ्यः सुक्षितीर इषः |
ते सयाम य आन्र्चुस तवादूतासो दमे-दम इषं सतोत्र्भ्य आ भर ||
उभे सुश्चन्द्र सर्पिषो दर्वी शरीणीष आसनि |
उतो न उत पुपूर्या उक्थेषु शवसस पत इषं सतोत्र्भ्य आ भर ||
एवां अग्निम अजुर्यमुर गीर्भिर यज्ञेभिर आनुषक |
दधद अस्मे सुवीर्यम उत तयद आश्वश्व्यम इषं सतोत्र्भ्य आ भर ||
aghniṃ tam manye yo vasur astaṃ yaṃ yanti dhenavaḥ |
astam arvanta āśavo 'staṃ nityāso vājina iṣaṃ stotṛbhya ā bhara ||
so aghnir yo vasur ghṛṇe saṃ yam āyanti dhenavaḥ |
sam arvanto raghudruvaḥ saṃ sujātāsaḥ sūraya iṣaṃ stotṛbhya ā bhara ||
aghnir hi vājinaṃ viśe dadāti viśvacarṣaṇiḥ |
aghnī rāye svābhuvaṃ sa prīto yāti vāryam iṣaṃ stotṛbhya ā bhara ||
ā te aghna idhīmahi dyumantaṃ devājaram |
yad dha syā te panīyasī samid dīdayati dyavīṣaṃ stotṛbhya ā bhara ||
ā te aghna ṛcā haviḥ śukrasya śociṣas pate |
suścandra dasma viśpate havyavāṭ tubhyaṃ hūyata iṣaṃ stotṛbhya ā bhara ||
pro tye aghnayo 'ghniṣu viśvam puṣyanti vāryam |
te hinvire ta invire ta iṣaṇyanty ānuṣagh iṣaṃ stotṛbhya ā bhara ||
tava tye aghne arcayo mahi vrādhanta vājinaḥ |
ye patvabhiḥ śaphānāṃ vrajā bhuranta ghonām iṣaṃ stotṛbhya ā bhara ||
navā no aghna ā bhara stotṛbhyaḥ sukṣitīr iṣaḥ |
te syāma ya ānṛcus tvādūtāso dame-dama iṣaṃ stotṛbhya ā bhara ||
ubhe suścandra sarpiṣo darvī śrīṇīṣa āsani |
uto na ut pupūryā uktheṣu śavasas pata iṣaṃ stotṛbhya ā bhara ||
evāṃ aghnim ajuryamur ghīrbhir yajñebhir ānuṣak |
dadhad asme suvīryam uta tyad āśvaśvyam iṣaṃ stotṛbhya ā bhara ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 7

सखायः सं वः सम्यञ्चम इषं सतोमं चाग्नये |
वर्षिष्ठाय कषितीनाम ऊर्जो नप्त्रे सहस्वते ||
कुत्रा चिद यस्य सम्र्तौ रण्वा नरो नर्षदने |
अर्हन्तश चिद यम इन्धते संजनयन्ति जन्तवः ||
सं यद इषो वनामहे सं हव्या मानुषाणाम |
उत दयुम्नस्य शवस रतस्य रश्मिम आ ददे ||
स समा कर्णोति केतुम आ नक्तं चिद दूर आ सते |
पावको यद वनस्पतीन पर समा मिनात्य अजरः ||
अव सम यस्य वेषणे सवेदम पथिषु जुह्वति |
अभीम अह सवजेन्यम भूमा पर्ष्ठेव रुरुहुः ||
यम मर्त्यः पुरुस्प्र्हं विदद विश्वस्य धायसे |
पर सवादनम पितूनाम अस्ततातिं चिद आयवे ||
स हि षमा धन्वाक्षितं दाता न दात्य आ पशुः |
हिरिश्मश्रुः शुचिदन्न रभुर अनिभ्र्ष्टतविषिः ||
शुचिः षमा यस्मा अत्रिवत पर सवधितीव रीयते |
सुषूर असूत माता कराणा यद आनशे भगम ||
आ यस ते सर्पिरासुते ऽगने शम अस्ति धायसे |
ऐषु दयुम्नम उत शरव आ चित्तम मर्त्येषु धाः ||
इति चिन मन्युम अध्रिजस तवादातम आ पशुं ददे |
आद अग्ने अप्र्णतो ऽतरिः सासह्याद दस्यून इषः सासह्यान नॄन ||
sakhāyaḥ saṃ vaḥ samyañcam iṣaṃ stomaṃ cāghnaye |
varṣiṣṭhāya kṣitīnām ūrjo naptre sahasvate ||
kutrā cid yasya samṛtau raṇvā naro nṛṣadane |
arhantaś cid yam indhate saṃjanayanti jantavaḥ ||
saṃ yad iṣo vanāmahe saṃ havyā mānuṣāṇām |
uta dyumnasya śavasa ṛtasya raśmim ā dade ||
sa smā kṛṇoti ketum ā naktaṃ cid dūra ā sate |
pāvako yad vanaspatīn pra smā mināty ajaraḥ ||
ava sma yasya veṣaṇe svedam pathiṣu juhvati |
abhīm aha svajenyam bhūmā pṛṣṭheva ruruhuḥ ||
yam martyaḥ puruspṛhaṃ vidad viśvasya dhāyase |
pra svādanam pitūnām astatātiṃ cid āyave ||
sa hi ṣmā dhanvākṣitaṃ dātā na dāty ā paśuḥ |
hiriśmaśruḥ śucidann ṛbhur anibhṛṣṭataviṣiḥ ||
śuciḥ ṣmā yasmā atrivat pra svadhitīva rīyate |
suṣūr asūta mātā krāṇā yad ānaśe bhagham ||
ā yas te sarpirāsute 'ghne śam asti dhāyase |
aiṣu dyumnam uta śrava ā cittam martyeṣu dhāḥ ||
iti cin manyum adhrijas tvādātam ā paśuṃ dade |
ād aghne apṛṇato 'triḥ sāsahyād dasyūn iṣaḥ sāsahyān nṝn ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 8

तवाम अग्न रतायवः सम ईधिरे परत्नम परत्नास ऊतये सहस्क्र्त |
पुरुश्चन्द्रं यजतं विश्वधायसं दमूनसं गर्हपतिं वरेण्यम ||
तवाम अग्ने अतिथिम पूर्व्यं विशः शोचिष्केशं गर्हपतिं नि षेदिरे |
बर्हत्केतुम पुरुरूपं धनस्प्र्तं सुशर्माणं सववसं जरद्विषम ||
तवाम अग्ने मानुषीर ईळते विशो होत्राविदं विविचिं रत्नधातमम |
गुहा सन्तं सुभग विश्वदर्शतं तुविष्वणसं सुयजं घर्तश्रियम ||
तवाम अग्ने धर्णसिं विश्वधा वयं गीर्भिर गर्णन्तो नमसोप सेदिम |
स नो जुषस्व समिधानो अङगिरो देवो मर्तस्य यशसा सुदीतिभिः ||
तवम अग्ने पुरुरूपो विशे-विशे वयो दधासि परत्नथा पुरुष्टुत |
पुरूण्य अन्ना सहसा वि राजसि तविषिः सा ते तित्विषाणस्य नाध्र्षे ||
तवाम अग्ने समिधानं यविष्ठ्य देवा दूतं चक्रिरे हव्यवाहनम |
उरुज्रयसं घर्तयोनिम आहुतं तवेषं चक्षुर दधिरे चोदयन्मति ||
तवाम अग्ने परदिव आहुतं घर्तैः सुम्नायवः सुषमिधा सम ईधिरे |
स वाव्र्धान ओषधीभिर उक्षितो ऽभि जरयांसि पार्थिवा वि तिष्ठसे ||
tvām aghna ṛtāyavaḥ sam īdhire pratnam pratnāsa ūtaye sahaskṛta |
puruścandraṃ yajataṃ viśvadhāyasaṃ damūnasaṃ ghṛhapatiṃ vareṇyam ||
tvām aghne atithim pūrvyaṃ viśaḥ śociṣkeśaṃ ghṛhapatiṃ ni ṣedire |
bṛhatketum pururūpaṃ dhanaspṛtaṃ suśarmāṇaṃ svavasaṃ jaradviṣam ||
tvām aghne mānuṣīr īḷate viśo hotrāvidaṃ viviciṃ ratnadhātamam |
ghuhā santaṃ subhagha viśvadarśataṃ tuviṣvaṇasaṃ suyajaṃ ghṛtaśriyam ||
tvām aghne dharṇasiṃ viśvadhā vayaṃ ghīrbhir ghṛṇanto namasopa sedima |
sa no juṣasva samidhāno aṅghiro devo martasya yaśasā sudītibhiḥ ||
tvam aghne pururūpo viśe-viśe vayo dadhāsi pratnathā puruṣṭuta |
purūṇy annā sahasā vi rājasi tviṣiḥ sā te titviṣāṇasya nādhṛṣe ||
tvām aghne samidhānaṃ yaviṣṭhya devā dūtaṃ cakrire havyavāhanam |
urujrayasaṃ ghṛtayonim āhutaṃ tveṣaṃ cakṣur dadhire codayanmati ||
tvām aghne pradiva āhutaṃ ghṛtaiḥ sumnāyavaḥ suṣamidhā sam īdhire |
sa vāvṛdhāna oṣadhībhir ukṣito 'bhi jrayāṃsi pārthivā vi tiṣṭhase ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 9

तवाम अग्ने हविष्मन्तो देवम मर्तास ईळते |
मन्ये तवा जातवेदसं स हव्या वक्ष्य आनुषक ||
अग्निर होता दास्वतः कषयस्य वर्क्तबर्हिषः |
सं यज्ञासश चरन्ति यं सं वाजासः शरवस्यवः ||
उत सम यं शिशुं यथा नवं जनिष्टारणी |
धर्तारम मानुषीणां विशाम अग्निं सवध्वरम ||
उत सम दुर्ग्र्भीयसे पुत्रो न हवार्याणाम |
पुरू यो दग्धासि वनाग्ने पशुर न यवसे ||
अध सम यस्यार्चयः सम्यक संयन्ति धूमिनः |
यद ईम अह तरितो दिव्य उप धमातेव धमति शिशीते धमातरी यथा ||
तवाहम अग्न ऊतिभिर मित्रस्य च परशस्तिभिः |
दवेषोयुतो न दुरिता तुर्याम मर्त्यानाम ||
तं नो अग्ने अभी नरो रयिं सहस्व आ भर |
स कषेपयत स पोषयद भुवद वाजस्य सातय उतैधि पर्त्सु नो वर्धे ||
tvām aghne haviṣmanto devam martāsa īḷate |
manye tvā jātavedasaṃ sa havyā vakṣy ānuṣak ||
aghnir hotā dāsvataḥ kṣayasya vṛktabarhiṣaḥ |
saṃ yajñāsaś caranti yaṃ saṃ vājāsaḥ śravasyavaḥ ||
uta sma yaṃ śiśuṃ yathā navaṃ janiṣṭāraṇī |
dhartāram mānuṣīṇāṃ viśām aghniṃ svadhvaram ||
uta sma durghṛbhīyase putro na hvāryāṇām |
purū yo daghdhāsi vanāghne paśur na yavase ||
adha sma yasyārcayaḥ samyak saṃyanti dhūminaḥ |
yad īm aha trito divy upa dhmāteva dhamati śiśīte dhmātarī yathā ||
tavāham aghna ūtibhir mitrasya ca praśastibhiḥ |
dveṣoyuto na duritā turyāma martyānām ||
taṃ no aghne abhī naro rayiṃ sahasva ā bhara |
sa kṣepayat sa poṣayad bhuvad vājasya sātaya utaidhi pṛtsu no vṛdhe ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 10

अग्न ओजिष्ठम आ भर दयुम्नम अस्मभ्यम अध्रिगो |
पर नो राया परीणसा रत्सि वाजाय पन्थाम ||
तवं नो अग्ने अद्भुत करत्वा दक्षस्य मंहना |
तवे असुर्यम आरुहत कराणा मित्रो न यज्ञियः ||
तवं नो अग्न एषां गयम पुष्टिं च वर्धय |
ये सतोमेभिः पर सूरयो नरो मघान्य आनशुः ||
ये अग्ने चन्द्र ते गिरः शुम्भन्त्य अश्वराधसः |
शुष्मेभिः शुष्मिणो नरो दिवश चिद येषाम बर्हत सुकीर्तिर बोधति तमना ||
तव तये अग्ने अर्चयो भराजन्तो यन्ति धर्ष्णुया |
परिज्मानो न विद्युतः सवानो रथो न वाजयुः ||
नू नो अग्न ऊतये सबाधसश च रातये |
अस्माकासश च सूरयो विश्वा आशास तरीषणि ||
तवं नो अग्ने अङगिर सतुत सतवान आ भर |
होतर विभ्वासहं रयिं सतोत्र्भ्य सतवसे च न उतैधि पर्त्सु नो वर्धे ||
aghna ojiṣṭham ā bhara dyumnam asmabhyam adhrigho |
pra no rāyā parīṇasā ratsi vājāya panthām ||
tvaṃ no aghne adbhuta kratvā dakṣasya maṃhanā |
tve asuryam āruhat krāṇā mitro na yajñiyaḥ ||
tvaṃ no aghna eṣāṃ ghayam puṣṭiṃ ca vardhaya |
ye stomebhiḥ pra sūrayo naro maghāny ānaśuḥ ||
ye aghne candra te ghiraḥ śumbhanty aśvarādhasaḥ |
śuṣmebhiḥ śuṣmiṇo naro divaś cid yeṣām bṛhat sukīrtir bodhati tmanā ||
tava tye aghne arcayo bhrājanto yanti dhṛṣṇuyā |
parijmāno na vidyutaḥ svāno ratho na vājayuḥ ||
nū no aghna ūtaye sabādhasaś ca rātaye |
asmākāsaś ca sūrayo viśvā āśās tarīṣaṇi ||
tvaṃ no aghne aṅghira stuta stavāna ā bhara |
hotar vibhvāsahaṃ rayiṃ stotṛbhya stavase ca na utaidhi pṛtsu no vṛdhe ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 11

जनस्य गोपा अजनिष्ट जाग्र्विर अग्निः सुदक्षः सुविताय नव्यसे |
घर्तप्रतीको बर्हता दिविस्प्र्शा दयुमद वि भाति भरतेभ्यः शुचिः ||
यज्ञस्य केतुम परथमम पुरोहितम अग्निं नरस तरिषधस्थे सम ईधिरे |
इन्द्रेण देवैः सरथं स बर्हिषि सीदन नि होता यजथाय सुक्रतुः ||
असम्म्र्ष्टो जायसे मात्रोः शुचिर मन्द्रः कविर उद अतिष्ठो विवस्वतः |
घर्तेन तवावर्धयन्न अग्न आहुत धूमस ते केतुर अभवद दिवि शरितः ||
अग्निर नो यज्ञम उप वेतु साधुयाग्निं नरो वि भरन्ते गर्हे-गर्हे |
अग्निर दूतो अभवद धव्यवाहनो ऽगनिं वर्णाना वर्णते कविक्रतुम ||
तुभ्येदम अग्ने मधुमत्तमं वचस तुभ्यम मनीषा इयम अस्तु शं हर्दे |
तवां गिरः सिन्धुम इवावनीर महीर आ पर्णन्ति शवसा वर्धयन्ति च ||
तवाम अग्ने अङगिरसो गुहा हितम अन्व अविन्दञ छिश्रियाणं वने वने |
स जायसे मथ्यमानः सहो महत तवाम आहुः सहसस पुत्रम अङगिरः ||
janasya ghopā ajaniṣṭa jāghṛvir aghniḥ sudakṣaḥ suvitāya navyase |
ghṛtapratīko bṛhatā divispṛśā dyumad vi bhāti bharatebhyaḥ śuciḥ ||
yajñasya ketum prathamam purohitam aghniṃ naras triṣadhasthe sam īdhire |
indreṇa devaiḥ sarathaṃ sa barhiṣi sīdan ni hotā yajathāya sukratuḥ ||
asammṛṣṭo jāyase mātroḥ śucir mandraḥ kavir ud atiṣṭho vivasvataḥ |
ghṛtena tvāvardhayann aghna āhuta dhūmas te ketur abhavad divi śritaḥ ||
aghnir no yajñam upa vetu sādhuyāghniṃ naro vi bharante ghṛhe-ghṛhe |
aghnir dūto abhavad dhavyavāhano 'ghniṃ vṛṇānā vṛṇate kavikratum ||
tubhyedam aghne madhumattamaṃ vacas tubhyam manīṣā iyam astu śaṃ hṛde |
tvāṃ ghiraḥ sindhum ivāvanīr mahīr ā pṛṇanti śavasā vardhayanti ca ||
tvām aghne aṅghiraso ghuhā hitam anv avindañ chiśriyāṇaṃ vane vane |
sa jāyase mathyamānaḥ saho mahat tvām āhuḥ sahasas putram aṅghiraḥ ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 12

पराग्नये बर्हते यज्ञियाय रतस्य वर्ष्णे असुराय मन्म |
घर्तं न यज्ञ आस्य सुपूतं गिरम भरे वर्षभाय परतीचीम ||
रतं चिकित्व रतम इच चिकिद्ध्य रतस्य धारा अनु तर्न्धि पूर्वीः |
नाहं यातुं सहसा न दवयेन रतं सपाम्य अरुषस्य वर्ष्णः ||
कया नो अग्न रतयन्न रतेन भुवो नवेदा उचथस्य नव्यः |
वेदा मे देव रतुपा रतूनां नाहम पतिं सनितुर अस्य रायः ||
के ते अग्ने रिपवे बन्धनासः के पायवः सनिषन्त दयुमन्तः |
के धासिम अग्ने अन्र्तस्य पान्ति क आसतो वचसः सन्ति गोपाः ||
सखायस ते विषुणा अग्न एते शिवासः सन्तो अशिवा अभूवन |
अधूर्षत सवयम एते वचोभिर रजूयते वर्जिनानि बरुवन्तः ||
यस ते अग्ने नमसा यज्ञम ईट्ट रतं स पात्य अरुषस्य वर्ष्णः |
तस्य कषयः पर्थुर आ साधुर एतु परसर्स्राणस्य नहुषस्य शेषः ||
prāghnaye bṛhate yajñiyāya ṛtasya vṛṣṇe asurāya manma |
ghṛtaṃ na yajña āsy supūtaṃ ghiram bhare vṛṣabhāya pratīcīm ||
ṛtaṃ cikitva ṛtam ic cikiddhy ṛtasya dhārā anu tṛndhi pūrvīḥ |
nāhaṃ yātuṃ sahasā na dvayena ṛtaṃ sapāmy aruṣasya vṛṣṇaḥ ||
kayā no aghna ṛtayann ṛtena bhuvo navedā ucathasya navyaḥ |
vedā me deva ṛtupā ṛtūnāṃ nāham patiṃ sanitur asya rāyaḥ ||
ke te aghne ripave bandhanāsaḥ ke pāyavaḥ saniṣanta dyumantaḥ |
ke dhāsim aghne anṛtasya pānti ka āsato vacasaḥ santi ghopāḥ ||
sakhāyas te viṣuṇā aghna ete śivāsaḥ santo aśivā abhūvan |
adhūrṣata svayam ete vacobhir ṛjūyate vṛjināni bruvantaḥ ||
yas te aghne namasā yajñam īṭṭa ṛtaṃ sa pāty aruṣasya vṛṣṇaḥ |
tasya kṣayaḥ pṛthur ā sādhur etu prasarsrāṇasya nahuṣasya śeṣaḥ ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 13

अर्चन्तस तवा हवामहे ऽरचन्तः सम इधीमहि |
अग्ने अर्चन्त ऊतये ||
अग्ने सतोमम मनामहे सिध्रम अद्य दिविस्प्र्शः |
देवस्य दरविणस्यवः ||
अग्निर जुषत नो गिरो होता यो मानुषेष्व आ |
स यक्षद दैव्यं जनम ||
तवम अग्ने सप्रथा असि जुष्टो होता वरेण्यः |
तवया यज्ञं वि तन्वते ||
तवाम अग्ने वाजसातमं विप्रा वर्धन्ति सुष्टुतम |
स नो रास्व सुवीर्यम ||
अग्ने नेमिर अरां इव देवांस तवम परिभूर असि |
आ राधश चित्रम रञ्जसे ||
arcantas tvā havāmahe 'rcantaḥ sam idhīmahi |
aghne arcanta ūtaye ||
aghne stomam manāmahe sidhram adya divispṛśaḥ |
devasya draviṇasyavaḥ ||
aghnir juṣata no ghiro hotā yo mānuṣeṣv ā |
sa yakṣad daivyaṃ janam ||
tvam aghne saprathā asi juṣṭo hotā vareṇyaḥ |
tvayā yajñaṃ vi tanvate ||
tvām aghne vājasātamaṃ viprā vardhanti suṣṭutam |
sa no rāsva suvīryam ||
aghne nemir arāṃ iva devāṃs tvam paribhūr asi |
ā rādhaś citram ṛñjase ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 14

अग्निं सतोमेन बोधय समिधानो अमर्त्यम |
हव्या देवेषु नो दधत ||
तम अध्वरेष्व ईळते देवम मर्ता अमर्त्यम |
यजिष्ठम मानुषे जने ||
तं हि शश्वन्त ईळते सरुचा देवं घर्तश्चुता |
अग्निं हव्याय वोळ्हवे ||
अग्निर जातो अरोचत घनन दस्यूञ जयोतिषा तमः |
अविन्दद गा अपः सवः ||
अग्निम ईळेन्यं कविं घर्तप्र्ष्ठं सपर्यत |
वेतु मे शर्णवद धवम ||
अग्निं घर्तेन वाव्र्धु सतोमेभिर विश्वचर्षणिम |
सवाधीभिर वचस्युभिः ||
aghniṃ stomena bodhaya samidhāno amartyam |
havyā deveṣu no dadhat ||
tam adhvareṣv īḷate devam martā amartyam |
yajiṣṭham mānuṣe jane ||
taṃ hi śaśvanta īḷate srucā devaṃ ghṛtaścutā |
aghniṃ havyāya voḷhave ||
aghnir jāto arocata ghnan dasyūñ jyotiṣā tamaḥ |
avindad ghā apaḥ svaḥ ||
aghnim īḷenyaṃ kaviṃ ghṛtapṛṣṭhaṃ saparyata |
vetu me śṛṇavad dhavam ||
aghniṃ ghṛtena vāvṛdhu stomebhir viśvacarṣaṇim |
svādhībhir vacasyubhiḥ ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 15

पर वेधसे कवये वेद्याय गिरम भरे यशसे पूर्व्याय |
घर्तप्रसत्तो असुरः सुशेवो रायो धर्ता धरुणो वस्वो अग्निः ||
रतेन रतं धरुणं धारयन्त यज्ञस्य शाके परमे वयोमन |
दिवो धर्मन धरुणे सेदुषो नञ्ञ जातैर अजातां अभि ये ननक्षुः ||
अङहोयुवस तन्वस तन्वते वि वयो महद दुष्टरम पूर्व्याय |
स संवतो नवजातस तुतुर्यात सिङहं न करुद्धम अभितः परि षठुः ||
मातेव यद भरसे पप्रथानो जनं-जनं धायसे चक्षसे च |
वयो-वयो जरसे यद दधानः परि तमना विषुरूपो जिगासि ||
वाजो नु ते शवसस पात्व अन्तम उरुं दोघं धरुणं देव रायः |
पदं न तायुर गुहा दधानो महो राये चितयन्न अत्रिम अस्पः ||
pra vedhase kavaye vedyāya ghiram bhare yaśase pūrvyāya |
ghṛtaprasatto asuraḥ suśevo rāyo dhartā dharuṇo vasvo aghniḥ ||
ṛtena ṛtaṃ dharuṇaṃ dhārayanta yajñasya śāke parame vyoman |
divo dharman dharuṇe seduṣo nññ jātair ajātāṃ abhi ye nanakṣuḥ ||
aṅhoyuvas tanvas tanvate vi vayo mahad duṣṭaram pūrvyāya |
sa saṃvato navajātas tuturyāt siṅhaṃ na kruddham abhitaḥ pari ṣṭhuḥ ||
māteva yad bharase paprathāno janaṃ-janaṃ dhāyase cakṣase ca |
vayo-vayo jarase yad dadhānaḥ pari tmanā viṣurūpo jighāsi ||
vājo nu te śavasas pātv antam uruṃ doghaṃ dharuṇaṃ deva rāyaḥ |
padaṃ na tāyur ghuhā dadhāno maho rāye citayann atrim aspaḥ ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 16

बर्हद वयो हि भानवे ऽरचा देवायाग्नये |
यम मित्रं न परशस्तिभिर मर्तासो दधिरे पुरः ||
स हि दयुभिर जनानां होता दक्षस्य बाह्वोः |
वि हव्यम अग्निर आनुषग भगो न वारम रण्वति ||
अस्य सतोमे मघोनः सख्ये वर्द्धशोचिषः |
विश्वा यस्मिन तुविष्वणि सम अर्ये शुष्मम आदधुः ||
अधा हय अग्न एषां सुवीर्यस्य मंहना |
तम इद यह्वं न रोदसी परि शरवो बभूवतुः ||
नू न एहि वार्यम अग्ने गर्णान आ भर |
ये वयं ये च सूरयः सवस्ति धामहे सचोतैधि पर्त्सु नो वर्धे ||
bṛhad vayo hi bhānave 'rcā devāyāghnaye |
yam mitraṃ na praśastibhir martāso dadhire puraḥ ||
sa hi dyubhir janānāṃ hotā dakṣasya bāhvoḥ |
vi havyam aghnir ānuṣagh bhagho na vāram ṛṇvati ||
asya stome maghonaḥ sakhye vṛddhaśociṣaḥ |
viśvā yasmin tuviṣvaṇi sam arye śuṣmam ādadhuḥ ||
adhā hy aghna eṣāṃ suvīryasya maṃhanā |
tam id yahvaṃ na rodasī pari śravo babhūvatuḥ ||
nū na ehi vāryam aghne ghṛṇāna ā bhara |
ye vayaṃ ye ca sūrayaḥ svasti dhāmahe sacotaidhi pṛtsu no vṛdhe ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 17

आ यज्ञैर देव मर्त्य इत्था तव्यांसम ऊतये |
अग्निं कर्ते सवध्वरे पूरुर ईळीतावसे ||
अस्य हि सवयशस्तर आसा विधर्मन मन्यसे |
तं नाकं चित्रशोचिषम मन्द्रम परो मनीषया ||
अस्य वासा उ अर्चिषा य आयुक्त तुजा गिरा |
दिवो न यस्य रेतसा बर्हच छोचन्त्य अर्चयः ||
अस्य करत्वा विचेतसो दस्मस्य वसु रथ आ |
अधा विश्वासु हव्यो ऽगनिर विक्षु पर शस्यते ||
नू न इद धि वार्यम आसा सचन्त सूरयः |
ऊर्जो नपाद अभिष्टये पाहि शग्धि सवस्तय उतैधि पर्त्सु नो वर्धे ||
ā yajñair deva martya itthā tavyāṃsam ūtaye |
aghniṃ kṛte svadhvare pūrur īḷītāvase ||
asya hi svayaśastara āsā vidharman manyase |
taṃ nākaṃ citraśociṣam mandram paro manīṣayā ||
asya vāsā u arciṣā ya āyukta tujā ghirā |
divo na yasya retasā bṛhac chocanty arcayaḥ ||
asya kratvā vicetaso dasmasya vasu ratha ā |
adhā viśvāsu havyo 'ghnir vikṣu pra śasyate ||
nū na id dhi vāryam āsā sacanta sūrayaḥ |
ūrjo napād abhiṣṭaye pāhi śaghdhi svastaya utaidhi pṛtsu no vṛdhe ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 18

परातर अग्निः पुरुप्रियो विश सतवेतातिथिः |
विश्वानि यो अमर्त्यो हव्या मर्तेषु रण्यति ||
दविताय मर्क्तवाहसे सवस्य दक्षस्य मंहना |
इन्दुं स धत्त आनुषक सतोता चित ते अमर्त्य ||
तं वो दीर्घायुशोचिषं गिरा हुवे मघोनाम |
अरिष्टो येषां रथो वय अश्वदावन्न ईयते ||
चित्रा वा येषु दीधितिर आसन्न उक्था पान्ति ये |
सतीर्णम बर्हिः सवर्णरे शरवांसि दधिरे परि ||
ये मे पञ्चाशतं ददुर अश्वानां सधस्तुति |
दयुमद अग्ने महि शरवो बर्हत कर्धि मघोनां नर्वद अम्र्त नर्णाम ||
prātar aghniḥ purupriyo viśa stavetātithiḥ |
viśvāni yo amartyo havyā marteṣu raṇyati ||
dvitāya mṛktavāhase svasya dakṣasya maṃhanā |
induṃ sa dhatta ānuṣak stotā cit te amartya ||
taṃ vo dīrghāyuśociṣaṃ ghirā huve maghonām |
ariṣṭo yeṣāṃ ratho vy aśvadāvann īyate ||
citrā vā yeṣu dīdhitir āsann ukthā pānti ye |
stīrṇam barhiḥ svarṇare śravāṃsi dadhire pari ||
ye me pañcāśataṃ dadur aśvānāṃ sadhastuti |
dyumad aghne mahi śravo bṛhat kṛdhi maghonāṃ nṛvad amṛta nṛṇām ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 19

अभ्य अवस्थाः पर जायन्ते पर वव्रेर वव्रिश चिकेत |
उपस्थे मातुर वि चष्टे ||
जुहुरे वि चितयन्तो ऽनिमिषं नर्म्णम पान्ति |
आ दर्ळ्हाम पुरं विविशुः ||
आ शवैत्रेयस्य जन्तवो दयुमद वर्धन्त कर्ष्टयः |
निष्कग्रीवो बर्हदुक्थ एना मध्वा न वाजयुः ||
परियं दुग्धं न काम्यम अजामि जाम्योः सचा |
घर्मो न वाजजठरो ऽदब्धः शश्वतो दभः ||
करीळन नो रश्म आ भुवः सम भस्मना वायुना वेविदानः |
ता अस्य सन धर्षजो न तिग्माः सुसंशिता वक्ष्यो वक्षणेस्थाः ||
abhy avasthāḥ pra jāyante pra vavrer vavriś ciketa |
upasthe mātur vi caṣṭe ||
juhure vi citayanto 'nimiṣaṃ nṛmṇam pānti |
ā dṛḷhām puraṃ viviśuḥ ||
ā śvaitreyasya jantavo dyumad vardhanta kṛṣṭayaḥ |
niṣkaghrīvo bṛhaduktha enā madhvā na vājayuḥ ||
priyaṃ dughdhaṃ na kāmyam ajāmi jāmyoḥ sacā |
gharmo na vājajaṭharo 'dabdhaḥ śaśvato dabhaḥ ||
krīḷan no raśma ā bhuvaḥ sam bhasmanā vāyunā vevidānaḥ |
tā asya san dhṛṣajo na tighmāḥ susaṃśitā vakṣyo vakṣaṇesthāḥ ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 20

यम अग्ने वाजसातम तवं चिन मन्यसे रयिम |
तं नो गीर्भिः शरवाय्यं देवत्रा पनया युजम ||
ये अग्ने नेरयन्ति ते वर्द्धा उग्रस्य शवसः |
अप दवेषो अप हवरो ऽनयव्रतस्य सश्चिरे ||
होतारं तवा वर्णीमहे ऽगने दक्षस्य साधनम |
यज्ञेषु पूर्व्यं गिरा परयस्वन्तो हवामहे ||
इत्था यथा त ऊतये सहसावन दिवे-दिवे |
राय रताय सुक्रतो गोभिः षयाम सधमादो वीरैः सयाम सधमादः ||
yam aghne vājasātama tvaṃ cin manyase rayim |
taṃ no ghīrbhiḥ śravāyyaṃ devatrā panayā yujam ||
ye aghne nerayanti te vṛddhā ughrasya śavasaḥ |
apa dveṣo apa hvaro 'nyavratasya saścire ||
hotāraṃ tvā vṛṇīmahe 'ghne dakṣasya sādhanam |
yajñeṣu pūrvyaṃ ghirā prayasvanto havāmahe ||
itthā yathā ta ūtaye sahasāvan dive-dive |
rāya ṛtāya sukrato ghobhiḥ ṣyāma sadhamādo vīraiḥ syāma sadhamādaḥ ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 21

मनुष्वत तवा नि धीमहि मनुष्वत सम इधीमहि |
अग्ने मनुष्वद अङगिरो देवान देवयते यज ||
तवं हि मानुषे जने ऽगने सुप्रीत इध्यसे |
सरुचस तवा यन्त्य आनुषक सुजात सर्पिरासुते ||
तवां विश्वे सजोषसो देवासो दूतम अक्रत |
सपर्यन्तस तवा कवे यज्ञेषु देवम ईळते ||
देवं वो देवयज्ययाग्निम ईळीत मर्त्यः |
समिद्धः शुक्र दीदिह्य रतस्य योनिम आसदः ससस्य योनिम आसदः ||
manuṣvat tvā ni dhīmahi manuṣvat sam idhīmahi |
aghne manuṣvad aṅghiro devān devayate yaja ||
tvaṃ hi mānuṣe jane 'ghne suprīta idhyase |
srucas tvā yanty ānuṣak sujāta sarpirāsute ||
tvāṃ viśve sajoṣaso devāso dūtam akrata |
saparyantas tvā kave yajñeṣu devam īḷate ||
devaṃ vo devayajyayāghnim īḷīta martyaḥ |
samiddhaḥ śukra dīdihy ṛtasya yonim āsadaḥ sasasya yonim āsadaḥ ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 22

पर विश्वसामन्न अत्रिवद अर्चा पावकशोचिषे |
यो अध्वरेष्व ईड्यो होता मन्द्रतमो विशि ||
नय अग्निं जातवेदसं दधाता देवम रत्विजम |
पर यज्ञ एत्व आनुषग अद्या देवव्यचस्तमः ||
चिकित्विन्मनसं तवा देवम मर्तास ऊतये |
वरेण्यस्य ते ऽवस इयानासो अमन्महि ||
अग्ने चिकिद्ध्य अस्य न इदं वचः सहस्य |
तं तवा सुशिप्र दम्पते सतोमैर वर्धन्त्य अत्रयो गीर्भिः शुम्भन्त्य अत्रयः ||
pra viśvasāmann atrivad arcā pāvakaśociṣe |
yo adhvareṣv īḍyo hotā mandratamo viśi ||
ny aghniṃ jātavedasaṃ dadhātā devam ṛtvijam |
pra yajña etv ānuṣagh adyā devavyacastamaḥ ||
cikitvinmanasaṃ tvā devam martāsa ūtaye |
vareṇyasya te 'vasa iyānāso amanmahi ||
aghne cikiddhy asya na idaṃ vacaḥ sahasya |
taṃ tvā suśipra dampate stomair vardhanty atrayo ghīrbhiḥ śumbhanty atrayaḥ ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 23

अग्ने सहन्तम आ भर दयुम्नस्य परासहा रयिम |
विश्वा यश चर्षणीर अभ्य रसा वाजेषु सासहत ||
तम अग्ने पर्तनाषहं रयिं सहस्व आ भर |
तवं हि सत्यो अद्भुतो दाता वाजस्य गोमतः ||
विश्वे हि तवा सजोषसो जनासो वर्क्तबर्हिषः |
होतारं सद्मसु परियं वयन्ति वार्या पुरु ||
स हि षमा विश्वचर्षणिर अभिमाति सहो दधे |
अग्न एषु कषयेष्व आ रेवन नः शुक्र दीदिहि दयुमत पावक दीदिहि ||
aghne sahantam ā bhara dyumnasya prāsahā rayim |
viśvā yaś carṣaṇīr abhy ṛsā vājeṣu sāsahat ||
tam aghne pṛtanāṣahaṃ rayiṃ sahasva ā bhara |
tvaṃ hi satyo adbhuto dātā vājasya ghomataḥ ||
viśve hi tvā sajoṣaso janāso vṛktabarhiṣaḥ |
hotāraṃ sadmasu priyaṃ vyanti vāryā puru ||
sa hi ṣmā viśvacarṣaṇir abhimāti saho dadhe |
aghna eṣu kṣayeṣv ā revan naḥ śukra dīdihi dyumat pāvaka dīdihi ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 24

अग्ने तवं नो अन्तम उत तराता शिवो भवा वरूथ्यः |
वसुर अग्निर वसुश्रवा अछा नक्षि दयुमत्तमं रयिं दाः |
स नो बोधि शरुधी हवम उरुष्या णो अघायतः समस्मात |
तं तवा शोचिष्ठ दीदिवः सुम्नाय नूनम ईमहे सखिभ्यः |
aghne tvaṃ no antama uta trātā śivo bhavā varūthyaḥ |
vasur aghnir vasuśravā achā nakṣi dyumattamaṃ rayiṃ dāḥ |
sa no bodhi śrudhī havam uruṣyā ṇo aghāyataḥ samasmāt |
taṃ tvā śociṣṭha dīdivaḥ sumnāya nūnam īmahe sakhibhyaḥ |

---

Rig Veda Book 5 Hymn 25

अछा वो अग्निम अवसे देवं गासि स नो वसुः |
रासत पुत्र रषूणाम रतावा पर्षति दविषः ||
स हि सत्यो यम पूर्वे चिद देवासश चिद यम ईधिरे |
होतारम मन्द्रजिह्वम इत सुदीतिभिर विभावसुम ||
स नो धीती वरिष्ठया शरेष्ठया च सुमत्या |
अग्ने रायो दिदीहि नः सुव्र्क्तिभिर वरेण्य ||
अग्निर देवेषु राजत्य अग्निर मर्तेष्व आविशन |
अग्निर नो हव्यवाहनो ऽगनिं धीभिः सपर्यत ||
अग्निस तुविश्रवस्तमं तुविब्रह्माणम उत्तमम |
अतूर्तं शरावयत्पतिम पुत्रं ददाति दाशुषे ||
अग्निर ददाति सत्पतिं सासाह यो युधा नर्भिः |
अग्निर अत्यं रघुष्यदं जेतारम अपराजितम ||
यद वाहिष्ठं तद अग्नये बर्हद अर्च विभावसो |
महिषीव तवद रयिस तवद वाजा उद ईरते ||
तव दयुमन्तो अर्चयो गरावेवोच्यते बर्हत |
उतो ते तन्यतुर यथा सवानो अर्त तमना दिवः ||
एवां अग्निं वसूयवः सहसानं ववन्दिम |
स नो विश्वा अति दविषः पर्षन नावेव सुक्रतुः ||
achā vo aghnim avase devaṃ ghāsi sa no vasuḥ |
rāsat putra ṛṣūṇām ṛtāvā parṣati dviṣaḥ ||
sa hi satyo yam pūrve cid devāsaś cid yam īdhire |
hotāram mandrajihvam it sudītibhir vibhāvasum ||
sa no dhītī variṣṭhayā śreṣṭhayā ca sumatyā |
aghne rāyo didīhi naḥ suvṛktibhir vareṇya ||
aghnir deveṣu rājaty aghnir marteṣv āviśan |
aghnir no havyavāhano 'ghniṃ dhībhiḥ saparyata ||
aghnis tuviśravastamaṃ tuvibrahmāṇam uttamam |
atūrtaṃ śrāvayatpatim putraṃ dadāti dāśuṣe ||
aghnir dadāti satpatiṃ sāsāha yo yudhā nṛbhiḥ |
aghnir atyaṃ raghuṣyadaṃ jetāram aparājitam ||
yad vāhiṣṭhaṃ tad aghnaye bṛhad arca vibhāvaso |
mahiṣīva tvad rayis tvad vājā ud īrate ||
tava dyumanto arcayo ghrāvevocyate bṛhat |
uto te tanyatur yathā svāno arta tmanā divaḥ ||
evāṃ aghniṃ vasūyavaḥ sahasānaṃ vavandima |
sa no viśvā ati dviṣaḥ parṣan nāveva sukratuḥ ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 26

अग्ने पावक रोचिषा मन्द्रया देव जिह्वया |
आ देवान वक्षि यक्षि च ||
तं तवा घर्तस्नव ईमहे चित्रभानो सवर्द्र्शम |
देवां आ वीतये वह ||
वीतिहोत्रं तवा कवे दयुमन्तं सम इधीमहि |
अग्ने बर्हन्तम अध्वरे ||
अग्ने विश्वेभिर आ गहि देवेभिर हव्यदातये |
होतारं तवा वर्णीमहे ||
यजमानाय सुन्वत आग्ने सुवीर्यं वह |
देवैर आ सत्सि बर्हिषि ||
समिधानः सहस्रजिद अग्ने धर्माणि पुष्यसि |
देवानां दूत उक्थ्यः ||
नय अग्निं जातवेदसं होत्रवाहं यविष्ठ्यम |
दधाता देवम रत्विजम ||
पर यज्ञ एत्व आनुषग अद्या देवव्यचस्तमः |
सत्र्णीत बर्हिर आसदे ||
एदम मरुतो अश्विना मित्रः सीदन्तु वरुणः |
देवासः सर्वया विशा ||
aghne pāvaka rociṣā mandrayā deva jihvayā |
ā devān vakṣi yakṣi ca ||
taṃ tvā ghṛtasnav īmahe citrabhāno svardṛśam |
devāṃ ā vītaye vaha ||
vītihotraṃ tvā kave dyumantaṃ sam idhīmahi |
aghne bṛhantam adhvare ||
aghne viśvebhir ā ghahi devebhir havyadātaye |
hotāraṃ tvā vṛṇīmahe ||
yajamānāya sunvata āghne suvīryaṃ vaha |
devair ā satsi barhiṣi ||
samidhānaḥ sahasrajid aghne dharmāṇi puṣyasi |
devānāṃ dūta ukthyaḥ ||
ny aghniṃ jātavedasaṃ hotravāhaṃ yaviṣṭhyam |
dadhātā devam ṛtvijam ||
pra yajña etv ānuṣagh adyā devavyacastamaḥ |
stṛṇīta barhir āsade ||
edam maruto aśvinā mitraḥ sīdantu varuṇaḥ |
devāsaḥ sarvayā viśā ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 27

अनस्वन्ता सत्पतिर मामहे मे गावा चेतिष्ठो असुरो मघोनः |
तरैव्र्ष्णो अग्ने दशभिः सहस्रैर वैश्वानर तर्यरुणश चिकेत ||
यो मे शता च विंशतिं च गोनां हरी च युक्ता सुधुरा ददाति |
वैश्वानर सुष्टुतो वाव्र्धानो ऽगने यछ तर्यरुणाय शर्म ||
एवा ते अग्ने सुमतिं चकानो नविष्ठाय नवमं तरसदस्युः |
यो मे गिरस तुविजातस्य पूर्वीर युक्तेनाभि तर्यरुणो गर्णाति ||
यो म इति परवोचत्य अश्वमेधाय सूरये |
ददद रचा सनिं यते ददन मेधाम रतायते ||
यस्य मा परुषाः शतम उद्धर्षयन्त्य उक्षणः |
अश्वमेधस्य दानाः सोमा इव तर्य्र्शिरः ||
इन्द्राग्नी शतदाव्न्य अश्वमेधे सुवीर्यम |
कषत्रं धारयतम बर्हद दिवि सूर्यम इवाजरम ||
anasvantā satpatir māmahe me ghāvā cetiṣṭho asuro maghonaḥ |
traivṛṣṇo aghne daśabhiḥ sahasrair vaiśvānara tryaruṇaś ciketa ||
yo me śatā ca viṃśatiṃ ca ghonāṃ harī ca yuktā sudhurā dadāti |
vaiśvānara suṣṭuto vāvṛdhāno 'ghne yacha tryaruṇāya śarma ||
evā te aghne sumatiṃ cakāno naviṣṭhāya navamaṃ trasadasyuḥ |
yo me ghiras tuvijātasya pūrvīr yuktenābhi tryaruṇo ghṛṇāti ||
yo ma iti pravocaty aśvamedhāya sūraye |
dadad ṛcā saniṃ yate dadan medhām ṛtāyate ||
yasya mā paruṣāḥ śatam uddharṣayanty ukṣaṇaḥ |
aśvamedhasya dānāḥ somā iva tryṛśiraḥ ||
indrāghnī śatadāvny aśvamedhe suvīryam |
kṣatraṃ dhārayatam bṛhad divi sūryam ivājaram ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 28

समिद्धो अग्निर दिवि शोचिर अश्रेत परत्यङङ उषसम उर्विया वि भाति |
एति पराची विश्ववारा नमोभिर देवां ईळाना हविषा घर्ताची ||
समिध्यमानो अम्र्तस्य राजसि हविष कर्ण्वन्तं सचसे सवस्तये |
विश्वं स धत्ते दरविणं यम इन्वस्य आतिथ्यम अग्ने नि च धत्त इत पुरः ||
अग्ने शर्ध महते सौभगाय तव दयुम्नान्य उत्तमानि सन्तु |
सं जास्पत्यं सुयमम आ कर्णुष्व शत्रूयताम अभि तिष्ठा महांसि ||
समिद्धस्य परमहसो ऽगने वन्दे तव शरियम |
वर्षभो दयुम्नवां असि सम अध्वरेष्व इध्यसे ||
समिद्धो अग्न आहुत देवान यक्षि सवध्वर |
तवं हि हव्यवाळ असि ||
आ जुहोता दुवस्यताग्निम परयत्य अध्वरे |
वर्णीध्वं हव्यवाहनम ||
samiddho aghnir divi śocir aśret pratyaṅṅ uṣasam urviyā vi bhāti |
eti prācī viśvavārā namobhir devāṃ īḷānā haviṣā ghṛtācī ||
samidhyamāno amṛtasya rājasi haviṣ kṛṇvantaṃ sacase svastaye |
viśvaṃ sa dhatte draviṇaṃ yam invasy ātithyam aghne ni ca dhatta it puraḥ ||
aghne śardha mahate saubhaghāya tava dyumnāny uttamāni santu |
saṃ jāspatyaṃ suyamam ā kṛṇuṣva śatrūyatām abhi tiṣṭhā mahāṃsi ||
samiddhasya pramahaso 'ghne vande tava śriyam |
vṛṣabho dyumnavāṃ asi sam adhvareṣv idhyase ||
samiddho aghna āhuta devān yakṣi svadhvara |
tvaṃ hi havyavāḷ asi ||
ā juhotā duvasyatāghnim prayaty adhvare |
vṛṇīdhvaṃ havyavāhanam ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 29

तर्य अर्यमा मनुषो देवताता तरी रोचना दिव्या धारयन्त |
अर्चन्ति तवा मरुतः पूतदक्षास तवम एषाम रषिर इन्द्रासि धीरः ||
अनु यद ईम मरुतो मन्दसानम आर्चन्न इन्द्रम पपिवांसं सुतस्य |
आदत्त वज्रम अभि यद अहिं हन्न अपो यह्वीर अस्र्जत सर्तवा उ ||
उत बरह्माणो मरुतो मे अस्येन्द्रः सोमस्य सुषुतस्य पेयाः |
तद धि हव्यम मनुषे गा अविन्दद अहन्न अहिम पपिवां इन्द्रो अस्य ||
आद रोदसी वितरं वि षकभायत संविव्यानश चिद भियसे मर्गं कः |
जिगर्तिम इन्द्रो अपजर्गुराणः परति शवसन्तम अव दानवं हन ||
अध करत्वा मघवन तुभ्यं देवा अनु विश्वे अददुः सोमपेयम |
यत सूर्यस्य हरितः पतन्तीः पुरः सतीर उपरा एतशे कः ||
नव यद अस्य नवतिं च भोगान साकं वज्रेण मघवा विव्र्श्चत |
अर्चन्तीन्द्रम मरुतः सधस्थे तरैष्टुभेन वचसा बाधत दयाम ||
सखा सख्ये अपचत तूयम अग्निर अस्य करत्वा महिषा तरी शतानि |
तरी साकम इन्द्रो मनुषः सरांसि सुतम पिबद वर्त्रहत्याय सोमम ||
तरी यच छता महिषाणाम अघो मास तरी सरांसि मघवा सोम्यापाः |
कारं न विश्वे अह्वन्त देवा भरम इन्द्राय यद अहिं जघान ||
उशना यत सहस्यैर अयातं गर्हम इन्द्र जूजुवानेभिर अश्वैः |
वन्वानो अत्र सरथं ययाथ कुत्सेन देवैर अवनोर ह शुष्णम ||
परान्यच चक्रम अव्र्हः सूर्यस्य कुत्सायान्यद वरिवो यातवे ऽकः |
अनासो दस्यूंर अम्र्णो वधेन नि दुर्योण आव्र्णङ मर्ध्रवाचः ||
सतोमासस तवा गौरिवीतेर अवर्धन्न अरन्धयो वैदथिनाय पिप्रुम |
आ तवाम रजिश्वा सख्याय चक्रे पचन पक्तीर अपिबः सोमम अस्य ||
नवग्वासः सुतसोमास इन्द्रं दशग्वासो अभ्य अर्चन्त्य अर्कैः |
गव्यं चिद ऊर्वम अपिधानवन्तं तं चिन नरः शशमाना अप वरन ||
कथो नु ते परि चराणि विद्वान वीर्य्र मघवन या चकर्थ |
या चो नु नव्या कर्णवः शविष्ठ परेद उ ता ते विदथेषु बरवाम ||
एता विश्वा चक्र्वां इन्द्र भूर्य अपरीतो जनुषा वीर्येण |
या चिन नु वज्रिन कर्णवो दध्र्ष्वान न ते वर्ता तविष्या अस्ति तस्याः ||
इन्द्र बरह्म करियमाणा जुषस्व या ते शविष्ठ नव्या अकर्म |
वस्त्रेव भद्रा सुक्र्ता वसूयू रथं न धीरः सवपा अतक्षम ||
try aryamā manuṣo devatātā trī rocanā divyā dhārayanta |
arcanti tvā marutaḥ pūtadakṣās tvam eṣām ṛṣir indrāsi dhīraḥ ||
anu yad īm maruto mandasānam ārcann indram papivāṃsaṃ sutasya |
ādatta vajram abhi yad ahiṃ hann apo yahvīr asṛjat sartavā u ||
uta brahmāṇo maruto me asyendraḥ somasya suṣutasya peyāḥ |
tad dhi havyam manuṣe ghā avindad ahann ahim papivāṃ indro asya ||
ād rodasī vitaraṃ vi ṣkabhāyat saṃvivyānaś cid bhiyase mṛghaṃ kaḥ |
jighartim indro apajarghurāṇaḥ prati śvasantam ava dānavaṃ han ||
adha kratvā maghavan tubhyaṃ devā anu viśve adaduḥ somapeyam |
yat sūryasya haritaḥ patantīḥ puraḥ satīr uparā etaśe kaḥ ||
nava yad asya navatiṃ ca bhoghān sākaṃ vajreṇa maghavā vivṛścat |
arcantīndram marutaḥ sadhasthe traiṣṭubhena vacasā bādhata dyām ||
sakhā sakhye apacat tūyam aghnir asya kratvā mahiṣā trī śatāni |
trī sākam indro manuṣaḥ sarāṃsi sutam pibad vṛtrahatyāya somam ||
trī yac chatā mahiṣāṇām agho mās trī sarāṃsi maghavā somyāpāḥ |
kāraṃ na viśve ahvanta devā bharam indrāya yad ahiṃ jaghāna ||
uśanā yat sahasyair ayātaṃ ghṛham indra jūjuvānebhir aśvaiḥ |
vanvāno atra sarathaṃ yayātha kutsena devair avanor ha śuṣṇam ||
prānyac cakram avṛhaḥ sūryasya kutsāyānyad varivo yātave 'kaḥ |
anāso dasyūṃr amṛṇo vadhena ni duryoṇa āvṛṇaṅ mṛdhravācaḥ ||
stomāsas tvā ghaurivīter avardhann arandhayo vaidathināya piprum |
ā tvām ṛjiśvā sakhyāya cakre pacan paktīr apibaḥ somam asya ||
navaghvāsaḥ sutasomāsa indraṃ daśaghvāso abhy arcanty arkaiḥ |
ghavyaṃ cid ūrvam apidhānavantaṃ taṃ cin naraḥ śaśamānā apa vran ||
katho nu te pari carāṇi vidvān vīryṛ maghavan yā cakartha |
yā co nu navyā kṛṇavaḥ śaviṣṭha pred u tā te vidatheṣu bravāma ||
etā viśvā cakṛvāṃ indra bhūry aparīto januṣā vīryeṇa |
yā cin nu vajrin kṛṇavo dadhṛṣvān na te vartā taviṣyā asti tasyāḥ ||
indra brahma kriyamāṇā juṣasva yā te śaviṣṭha navyā akarma |
vastreva bhadrā sukṛtā vasūyū rathaṃ na dhīraḥ svapā atakṣam ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 30

कव सय वीरः को अपश्यद इन्द्रं सुखरथम ईयमानं हरिभ्याम |
यो राया वज्री सुतसोमम इछन तद ओको गन्ता पुरुहूत ऊती ||
अवाचचक्षम पदम अस्य सस्वर उग्रं निधातुर अन्व आयम इछन |
अप्र्छम अन्यां उत ते म आहुर इन्द्रं नरो बुबुधाना अशेम ||
पर नु वयं सुते या ते कर्तानीन्द्र बरवाम यानि नो जुजोषः |
वेदद अविद्वाञ छर्णवच च विद्वान वहते ऽयम मघवा सर्वसेनः ||
सथिरम मनश चक्र्षे जात इन्द्र वेषीद एको युधये भूयसश चित |
अश्मानं चिच छवसा दिद्युतो वि विदो गवाम ऊर्वम उस्रियाणाम ||
परो यत तवम परम आजनिष्ठाः परावति शरुत्यं नाम बिभ्रत |
अतश चिद इन्द्राद अभयन्त देवा विश्वा अपो अजयद दासपत्नीः ||
तुभ्येद एते मरुतः सुशेवा अर्चन्त्य अर्कं सुन्वन्त्य अन्धः |
अहिम ओहानम अप आशयानम पर मायाभिर मायिनं सक्षद इन्द्रः ||
वि षू मर्धो जनुषा दानम इन्वन्न अहन गवा मघवन संचकानः |
अत्रा दासस्य नमुचेः शिरो यद अवर्तयो मनवे गातुम इछन ||
युजं हि माम अक्र्था आद इद इन्द्र शिरो दासस्य नमुचेर मथायन |
अश्मानं चित सवर्यं वर्तमानम पर चक्रियेव रोदसी मरुद्भ्यः ||
सत्रियो हि दास आयुधानि चक्रे किम मा करन्न अबला अस्य सेनाः |
अन्तर हय अख्यद उभे अस्य धेने अथोप परैद युधये दस्युम इन्द्रः ||
सम अत्र गावो ऽभितो ऽनवन्तेहेह वत्सैर वियुता यद आसन |
सं ता इन्द्रो अस्र्जद अस्य शाकैर यद ईं सोमासः सुषुता अमन्दन ||
यद ईं सोमा बभ्रुधूता अमन्दन्न अरोरवीद वर्षभः सादनेषु |
पुरंदरः पपिवां इन्द्रो अस्य पुनर गवाम अददाद उस्रियाणाम ||
भद्रम इदं रुशमा अग्ने अक्रन गवां चत्वारि ददतः सहस्रा |
रणंचयस्य परयता मघानि परत्य अग्रभीष्म नर्तमस्य नर्णाम ||
सुपेशसम माव सर्जन्त्य अस्तं गवां सहस्रै रुशमासो अग्ने |
तीव्रा इन्द्रम अममन्दुः सुतासो ऽकतोर वयुष्टौ परितक्म्यायाः ||
औछत सा रात्री परितक्म्या यां रणंचये राजनि रुशमानाम |
अत्यो न वाजी रघुर अज्यमानो बभ्रुश चत्वार्य असनत सहस्रा ||
चतुःसहस्रं गव्यस्य पश्वः परत्य अग्रभीष्म रुशमेष्व अग्ने |
घर्मश चित तप्तः परव्र्जे य आसीद अयस्मयस तं व आदाम विप्राः ||
kva sya vīraḥ ko apaśyad indraṃ sukharatham īyamānaṃ haribhyām |
yo rāyā vajrī sutasomam ichan tad oko ghantā puruhūta ūtī ||
avācacakṣam padam asya sasvar ughraṃ nidhātur anv āyam ichan |
apṛcham anyāṃ uta te ma āhur indraṃ naro bubudhānā aśema ||
pra nu vayaṃ sute yā te kṛtānīndra bravāma yāni no jujoṣaḥ |
vedad avidvāñ chṛṇavac ca vidvān vahate 'yam maghavā sarvasenaḥ ||
sthiram manaś cakṛṣe jāta indra veṣīd eko yudhaye bhūyasaś cit |
aśmānaṃ cic chavasā didyuto vi vido ghavām ūrvam usriyāṇām ||
paro yat tvam parama ājaniṣṭhāḥ parāvati śrutyaṃ nāma bibhrat |
ataś cid indrād abhayanta devā viśvā apo ajayad dāsapatnīḥ ||
tubhyed ete marutaḥ suśevā arcanty arkaṃ sunvanty andhaḥ |
ahim ohānam apa āśayānam pra māyābhir māyinaṃ sakṣad indraḥ ||
vi ṣū mṛdho januṣā dānam invann ahan ghavā maghavan saṃcakānaḥ |
atrā dāsasya namuceḥ śiro yad avartayo manave ghātum ichan ||
yujaṃ hi mām akṛthā ād id indra śiro dāsasya namucer mathāyan |
aśmānaṃ cit svaryaṃ vartamānam pra cakriyeva rodasī marudbhyaḥ ||
striyo hi dāsa āyudhāni cakre kim mā karann abalā asya senāḥ |
antar hy akhyad ubhe asya dhene athopa praid yudhaye dasyum indraḥ ||
sam atra ghāvo 'bhito 'navanteheha vatsair viyutā yad āsan |
saṃ tā indro asṛjad asya śākair yad īṃ somāsaḥ suṣutā amandan ||
yad īṃ somā babhrudhūtā amandann aroravīd vṛṣabhaḥ sādaneṣu |
puraṃdaraḥ papivāṃ indro asya punar ghavām adadād usriyāṇām ||
bhadram idaṃ ruśamā aghne akran ghavāṃ catvāri dadataḥ sahasrā |
ṛṇaṃcayasya prayatā maghāni praty aghrabhīṣma nṛtamasya nṛṇām ||
supeśasam māva sṛjanty astaṃ ghavāṃ sahasrai ruśamāso aghne |
tīvrā indram amamanduḥ sutāso 'ktor vyuṣṭau paritakmyāyāḥ ||
auchat sā rātrī paritakmyā yāṃ ṛṇaṃcaye rājani ruśamānām |
atyo na vājī raghur ajyamāno babhruś catvāry asanat sahasrā ||
catuḥsahasraṃ ghavyasya paśvaḥ praty aghrabhīṣma ruśameṣv aghne |
gharmaś cit taptaḥ pravṛje ya āsīd ayasmayas taṃ v ādāma viprāḥ ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 31

इन्द्रो रथाय परवतं कर्णोति यम अध्यस्थान मघवा वाजयन्तम |
यूथेव पश्वो वय उनोति गोपा अरिष्टो याति परथमः सिषासन ||
आ पर दरव हरिवो मा वि वेनः पिशङगराते अभि नः सचस्व |
नहि तवद इन्द्र वस्यो अन्यद अस्त्य अमेनांश चिज जनिवतश चकर्थ ||
उद यत सहः सहस आजनिष्ट देदिष्ट इन्द्र इन्द्रियाणि विश्वा |
पराचोदयत सुदुघा वव्रे अन्तर वि जयोतिषा संवव्र्त्वत तमो ऽवः ||
अनवस ते रथम अश्वाय तक्षन तवष्टा वज्रम पुरुहूत दयुमन्तम |
बरह्माण इन्द्रम महयन्तो अर्कैर अवर्धयन्न अहये हन्तवा उ ||
वर्ष्णे यत ते वर्षणो अर्कम अर्चान इन्द्र गरावाणो अदितिः सजोषाः |
अनश्वासो ये पवयो ऽरथा इन्द्रेषिता अभ्य अवर्तन्त दस्यून ||
पर ते पूर्वाणि करणानि वोचम पर नूतना मघवन या चकर्थ |
शक्तीवो यद विभरा रोदसी उभे जयन्न अपो मनवे दानुचित्राः ||
तद इन नु ते करणं दस्म विप्राहिं यद घनन्न ओजो अत्रामिमीथाः |
शुष्णस्य चित परि माया अग्र्भ्णाः परपित्वं यन्न अप दस्यूंर असेधः ||
तवम अपो यदवे तुर्वशायारमयः सुदुघाः पार इन्द्र |
उग्रम अयातम अवहो ह कुत्सं सं ह यद वाम उशनारन्त देवाः ||
इन्द्राकुत्सा वहमाना रथेना वाम अत्या अपि कर्णे वहन्तु |
निः षीम अद्भ्यो धमथो निः षधस्थान मघोनो हर्दो वरथस तमांसि ||
वातस्य युक्तान सुयुजश चिद अश्वान कविश चिद एषो अजगन्न अवस्युः |
विश्वे ते अत्र मरुतः सखाय इन्द्र बरह्माणि तविषीम अवर्धन ||
सूरश चिद रथम परितक्म्यायाम पूर्वं करद उपरं जूजुवांसम |
भरच चक्रम एतशः सं रिणाति पुरो दधत सनिष्यति करतुं नः ||
आयं जना अभिचक्षे जगामेन्द्रः सखायं सुतसोमम इछन |
वदन गरावाव वेदिम भरियाते यस्य जीरम अध्वर्यवश चरन्ति ||
ये चाकनन्त चाकनन्त नू ते मर्ता अम्र्त मो ते अंह आरन |
वावन्धि यज्यूंर उत तेषु धेह्य ओजो जनेषु येषु ते सयाम ||
indro rathāya pravataṃ kṛṇoti yam adhyasthān maghavā vājayantam |
yūtheva paśvo vy unoti ghopā aṛiṣṭo yāti prathamaḥ siṣāsan ||
ā pra drava harivo mā vi venaḥ piśaṅgharāte abhi naḥ sacasva |
nahi tvad indra vasyo anyad asty amenāṃś cij janivataś cakartha ||
ud yat sahaḥ sahasa ājaniṣṭa dediṣṭa indra indriyāṇi viśvā |
prācodayat sudughā vavre antar vi jyotiṣā saṃvavṛtvat tamo 'vaḥ ||
anavas te ratham aśvāya takṣan tvaṣṭā vajram puruhūta dyumantam |
brahmāṇa indram mahayanto arkair avardhayann ahaye hantavā u ||
vṛṣṇe yat te vṛṣaṇo arkam arcān indra ghrāvāṇo aditiḥ sajoṣāḥ |
anaśvāso ye pavayo 'rathā indreṣitā abhy avartanta dasyūn ||
pra te pūrvāṇi karaṇāni vocam pra nūtanā maghavan yā cakartha |
śaktīvo yad vibharā rodasī ubhe jayann apo manave dānucitrāḥ ||
tad in nu te karaṇaṃ dasma viprāhiṃ yad ghnann ojo atrāmimīthāḥ |
śuṣṇasya cit pari māyā aghṛbhṇāḥ prapitvaṃ yann apa dasyūṃr asedhaḥ ||
tvam apo yadave turvaśāyāramayaḥ sudughāḥ pāra indra |
ughram ayātam avaho ha kutsaṃ saṃ ha yad vām uśanāranta devāḥ ||
indrākutsā vahamānā rathenā vām atyā api karṇe vahantu |
niḥ ṣīm adbhyo dhamatho niḥ ṣadhasthān maghono hṛdo varathas tamāṃsi ||
vātasya yuktān suyujaś cid aśvān kaviś cid eṣo ajaghann avasyuḥ |
viśve te atra marutaḥ sakhāya indra brahmāṇi taviṣīm avardhan ||
sūraś cid ratham paritakmyāyām pūrvaṃ karad uparaṃ jūjuvāṃsam |
bharac cakram etaśaḥ saṃ riṇāti puro dadhat saniṣyati kratuṃ naḥ ||
āyaṃ janā abhicakṣe jaghāmendraḥ sakhāyaṃ sutasomam ichan |
vadan ghrāvāva vedim bhriyāte yasya jīram adhvaryavaś caranti ||
ye cākananta cākananta nū te martā amṛta mo te aṃha āran |
vāvandhi yajyūṃr uta teṣu dhehy ojo janeṣu yeṣu te syāma ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 32

अदर्दर उत्सम अस्र्जो वि खानि तवम अर्णवान बद्बधानां अरम्णाः |
महान्तम इन्द्र पर्वतं वि यद वः सर्जो वि धारा अव दानवं हन ||
तवम उत्सां रतुभिर बद्बधानां अरंह ऊधः पर्वतस्य वज्रिन |
अहिं चिद उग्र परयुतं शयानं जघन्वां इन्द्र तविषीम अधत्थाः ||
तयस्य चिन महतो निर मर्गस्य वधर जघान तविषीभिर इन्द्रः |
य एक इद अप्रतिर मन्यमान आद अस्माद अन्यो अजनिष्ट तव्यान ||
तयं चिद एषां सवधया मदन्तम मिहो नपातं सुव्र्धं तमोगाम |
वर्षप्रभर्मा दानवस्य भामं वज्रेण वज्री नि जघान शुष्णम ||
तयं चिद अस्य करतुभिर निषत्तम अमर्मणो विदद इद अस्य मर्म |
यद ईं सुक्षत्र परभ्र्ता मदस्य युयुत्सन्तं तमसि हर्म्ये धाः ||
तयं चिद इत्था कत्पयं शयानम असूर्ये तमसि वाव्र्धानम |
तं चिन मन्दानो वर्षभः सुतस्योच्चैर इन्द्रो अपगूर्या जघान ||
उद यद इन्द्रो महते दानवाय वधर यमिष्ट सहो अप्रतीतम |
यद ईं वज्रस्य परभ्र्तौ ददाभ विश्वस्य जन्तोर अधमं चकार ||
तयं चिद अर्णम मधुपं शयानम असिन्वं वव्रम मह्य आदद उग्रः |
अपादम अत्रम महता वधेन नि दुर्योण आव्र्णङ मर्ध्रवाचम ||
को अस्य शुष्मं तविषीं वरात एको धना भरते अप्रतीतः |
इमे चिद अस्य जरयसो नु देवी इन्द्रस्यौजसो भियसा जिहाते ||
नय अस्मै देवी सवधितिर जिहीत इन्द्राय गातुर उशतीव येमे |
सं यद ओजो युवते विश्वम आभिर अनु सवधाव्ने कषितयो नमन्त ||
एकं नु तवा सत्पतिम पाञ्चजन्यं जातं शर्णोमि यशसं जनेषु |
तम मे जग्र्भ्र आशसो नविष्ठं दोषा वस्तोर हवमानास इन्द्रम ||
एवा हि तवाम रतुथा यातयन्तम मघा विप्रेभ्यो ददतं शर्णोमि |
किं ते बरह्माणो गर्हते सखायो ये तवाया निदधुः कामम इन्द्र ||
adardar utsam asṛjo vi khāni tvam arṇavān badbadhānāṃ aramṇāḥ |
mahāntam indra parvataṃ vi yad vaḥ sṛjo vi dhārā ava dānavaṃ han ||
tvam utsāṃ ṛtubhir badbadhānāṃ araṃha ūdhaḥ parvatasya vajrin |
ahiṃ cid ughra prayutaṃ śayānaṃ jaghanvāṃ indra taviṣīm adhatthāḥ ||
tyasya cin mahato nir mṛghasya vadhar jaghāna taviṣībhir indraḥ |
ya eka id apratir manyamāna ād asmād anyo ajaniṣṭa tavyān ||
tyaṃ cid eṣāṃ svadhayā madantam miho napātaṃ suvṛdhaṃ tamoghām |
vṛṣaprabharmā dānavasya bhāmaṃ vajreṇa vajrī ni jaghāna śuṣṇam ||
tyaṃ cid asya kratubhir niṣattam amarmaṇo vidad id asya marma |
yad īṃ sukṣatra prabhṛtā madasya yuyutsantaṃ tamasi harmye dhāḥ ||
tyaṃ cid itthā katpayaṃ śayānam asūrye tamasi vāvṛdhānam |
taṃ cin mandāno vṛṣabhaḥ sutasyoccair indro apaghūryā jaghāna ||
ud yad indro mahate dānavāya vadhar yamiṣṭa saho apratītam |
yad īṃ vajrasya prabhṛtau dadābha viśvasya jantor adhamaṃ cakāra ||
tyaṃ cid arṇam madhupaṃ śayānam asinvaṃ vavram mahy ādad ughraḥ |
apādam atram mahatā vadhena ni duryoṇa āvṛṇaṅ mṛdhravācam ||
ko asya śuṣmaṃ taviṣīṃ varāta eko dhanā bharate apratītaḥ |
ime cid asya jrayaso nu devī indrasyaujaso bhiyasā jihāte ||
ny asmai devī svadhitir jihīta indrāya ghātur uśatīva yeme |
saṃ yad ojo yuvate viśvam ābhir anu svadhāvne kṣitayo namanta ||
ekaṃ nu tvā satpatim pāñcajanyaṃ jātaṃ śṛṇomi yaśasaṃ janeṣu |
tam me jaghṛbhra āśaso naviṣṭhaṃ doṣā vastor havamānāsa indram ||
evā hi tvām ṛtuthā yātayantam maghā viprebhyo dadataṃ śṛṇomi |
kiṃ te brahmāṇo ghṛhate sakhāyo ye tvāyā nidadhuḥ kāmam indra ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 33

महि महे तवसे दीध्ये नॄन इन्द्रायेत्था तवसे अतव्यान |
यो अस्मै सुमतिं वाजसातौ सतुतो जने समर्यश चिकेत ||
स तवं न इन्द्र धियसानो अर्कैर हरीणां वर्षन योक्त्रम अश्रेः |
या इत्था मघवन्न अनु जोषं वक्षो अभि परार्यः सक्षि जनान ||
न ते त इन्द्राभ्य अस्मद रष्वायुक्तासो अब्रह्मता यद असन |
तिष्ठा रथम अधि तं वज्रहस्ता रश्मिं देव यमसे सवश्वः ||
पुरू यत त इन्द्र सन्त्य उक्था गवे चकर्थोर्वरासु युध्यन |
ततक्षे सूर्याय चिद ओकसि सवे वर्षा समत्सु दासस्य नाम चित ||
वयं ते त इन्द्र ये च नरः शर्धो जज्ञाना याताश च रथाः |
आस्माञ जगम्याद अहिशुष्म सत्वा भगो न हव्यः परभ्र्थेषु चारुः ||
पप्र्क्षेण्यम इन्द्र तवे हय ओजो नर्म्णानि च नर्तमानो अमर्तः |
स न एनीं वसवानो रयिं दाः परार्य सतुषे तुविमघस्य दानम ||
एवा न इन्द्रोतिभिर अव पाहि गर्णतः शूर कारून |
उत तवचं ददतो वाजसातौ पिप्रीहि मध्वः सुषुतस्य चारोः ||
उत तये मा पौरुकुत्स्यस्य सूरेस तरसदस्योर हिरणिनो रराणाः |
वहन्तु मा दश शयेतासो अस्य गैरिक्षितस्य करतुभिर नु सश्चे ||
उत तये मा मारुताश्वस्य शोणाः करत्वामघासो विदथस्य रातौ |
सहस्रा मे चयवतानो ददान आनूकम अर्यो वपुषे नार्चत ||
उत तये मा धवन्यस्य जुष्टा लक्ष्मण्यस्य सुरुचो यतानाः |
मह्ना रायः संवरणस्य रषेर वरजं न गावः परयता अपि गमन ||
mahi mahe tavase dīdhye nṝn indrāyetthā tavase atavyān |
yo asmai sumatiṃ vājasātau stuto jane samaryaś ciketa ||
sa tvaṃ na indra dhiyasāno arkair harīṇāṃ vṛṣan yoktram aśreḥ |
yā itthā maghavann anu joṣaṃ vakṣo abhi prāryaḥ sakṣi janān ||
na te ta indrābhy asmad ṛṣvāyuktāso abrahmatā yad asan |
tiṣṭhā ratham adhi taṃ vajrahastā raśmiṃ deva yamase svaśvaḥ ||
purū yat ta indra santy ukthā ghave cakarthorvarāsu yudhyan |
tatakṣe sūryāya cid okasi sve vṛṣā samatsu dāsasya nāma cit ||
vayaṃ te ta indra ye ca naraḥ śardho jajñānā yātāś ca rathāḥ |
āsmāñ jaghamyād ahiśuṣma satvā bhagho na havyaḥ prabhṛtheṣu cāruḥ ||
papṛkṣeṇyam indra tve hy ojo nṛmṇāni ca nṛtamāno amartaḥ |
sa na enīṃ vasavāno rayiṃ dāḥ prārya stuṣe tuvimaghasya dānam ||
evā na indrotibhir ava pāhi ghṛṇataḥ śūra kārūn |
uta tvacaṃ dadato vājasātau piprīhi madhvaḥ suṣutasya cāroḥ ||
uta tye mā paurukutsyasya sūres trasadasyor hiraṇino rarāṇāḥ |
vahantu mā daśa śyetāso asya ghairikṣitasya kratubhir nu saśce ||
uta tye mā mārutāśvasya śoṇāḥ kratvāmaghāso vidathasya rātau |
sahasrā me cyavatāno dadāna ānūkam aryo vapuṣe nārcat ||
uta tye mā dhvanyasya juṣṭā lakṣmaṇyasya suruco yatānāḥ |
mahnā rāyaḥ saṃvaraṇasya ṛṣer vrajaṃ na ghāvaḥ prayatā api ghman ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 34

अजातशत्रुम अजरा सवर्वत्य अनु सवधामिता दस्मम ईयते |
सुनोतन पचत बरह्मवाहसे पुरुष्टुताय परतरं दधातन ||
आ यः सोमेन जठरम अपिप्रतामन्दत मघवा मध्वो अन्धसः |
यद ईम मर्गाय हन्तवे महावधः सहस्रभ्र्ष्टिम उशना वधं यमत ||
यो अस्मै घरंस उत वा य ऊधनि सोमं सुनोति भवति दयुमां अह |
अपाप शक्रस ततनुष्टिम ऊहति तनूशुभ्रम मघवा यः कवासखः ||
यस्यावधीत पितरं यस्य मातरं यस्य शक्रो भरातरं नात ईषते |
वेतीद व अस्य परयता यतंकरो न किल्बिषाद ईषते वस्व आकरः ||
न पञ्चभिर दशभिर वष्ट्य आरभं नासुन्वता सचते पुष्यता चन |
जिनाति वेद अमुया हन्ति वा धुनिर आ देवयुम भजति गोमति वरजे ||
वित्वक्षणः सम्र्तौ चक्रमासजो ऽसुन्वतो विषुणः सुन्वतो वर्धः |
इन्द्रो विश्वस्य दमिता विभीषणो यथावशं नयति दासम आर्यः ||
सम ईम पणेर अजति भोजनम मुषे वि दाशुषे भजति सूनरं वसु |
दुर्गे चन धरियते विश्व आ पुरु जनो यो अस्य तविषीम अचुक्रुधत ||
सं यज जनौ सुधनौ विश्वशर्धसाव अवेद इन्द्रो मघवा गोषु शुभ्रिषु |
युजं हय अन्यम अक्र्त परवेपन्य उद ईं गव्यं सर्जते सत्वभिर धुनिः ||
सहस्रसाम आग्निवेशिं गर्णीषे शत्रिम अग्न उपमां केतुम अर्यः |
तस्मा आपः संयतः पीपयन्त तस्मिन कषत्रम अमवत तवेषम अस्तु ||
ajātaśatrum ajarā svarvaty anu svadhāmitā dasmam īyate |
sunotana pacata brahmavāhase puruṣṭutāya prataraṃ dadhātana ||
ā yaḥ somena jaṭharam apipratāmandata maghavā madhvo andhasaḥ |
yad īm mṛghāya hantave mahāvadhaḥ sahasrabhṛṣṭim uśanā vadhaṃ yamat ||
yo asmai ghraṃsa uta vā ya ūdhani somaṃ sunoti bhavati dyumāṃ aha |
apāpa śakras tatanuṣṭim ūhati tanūśubhram maghavā yaḥ kavāsakhaḥ ||
yasyāvadhīt pitaraṃ yasya mātaraṃ yasya śakro bhrātaraṃ nāta īṣate |
vetīd v asya prayatā yataṃkaro na kilbiṣād īṣate vasva ākaraḥ ||
na pañcabhir daśabhir vaṣṭy ārabhaṃ nāsunvatā sacate puṣyatā cana |
jināti ved amuyā hanti vā dhunir ā devayum bhajati ghomati vraje ||
vitvakṣaṇaḥ samṛtau cakramāsajo 'sunvato viṣuṇaḥ sunvato vṛdhaḥ |
indro viśvasya damitā vibhīṣaṇo yathāvaśaṃ nayati dāsam āryaḥ ||
sam īm paṇer ajati bhojanam muṣe vi dāśuṣe bhajati sūnaraṃ vasu |
durghe cana dhriyate viśva ā puru jano yo asya taviṣīm acukrudhat ||
saṃ yaj janau sudhanau viśvaśardhasāv aved indro maghavā ghoṣu śubhriṣu |
yujaṃ hy anyam akṛta pravepany ud īṃ ghavyaṃ sṛjate satvabhir dhuniḥ ||
sahasrasām āghniveśiṃ ghṛṇīṣe śatrim aghna upamāṃ ketum aryaḥ |
tasmā āpaḥ saṃyataḥ pīpayanta tasmin kṣatram amavat tveṣam astu ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 35

यस ते साधिष्ठो ऽवस इन्द्र करतुष टम आ भर |
अस्मभ्यं चर्षणीसहं सस्निं वाजेषु दुष्टरम ||
यद इन्द्र ते चतस्रो यच छूर सन्ति तिस्रः |
यद वा पञ्च कषितीनाम अवस तत सु न आ भर ||
आ ते ऽवो वरेण्यं वर्षन्तमस्य हूमहे |
वर्षजूतिर हि जज्ञिष आभूभिर इन्द्र तुर्वणिः ||
वर्षा हय असि राधसे जज्ञिषे वर्ष्णि ते शवः |
सवक्षत्रं ते धर्षन मनः सत्राहम इन्द्र पौंस्यम ||
तवं तम इन्द्र मर्त्यम अमित्रयन्तम अद्रिवः |
सर्वरथा शतक्रतो नि याहि शवसस पते ||
तवाम इद वर्त्रहन्तम जनासो वर्क्तबर्हिषः |
उग्रम पूर्वीषु पूर्व्यं हवन्ते वाजसातये ||
अस्माकम इन्द्र दुष्टरम पुरोयावानम आजिषु |
सयावानं धने-धने वाजयन्तम अवा रथम ||
अस्माकम इन्द्रेहि नो रथम अवा पुरंध्या |
वयं शविष्ठ वार्यं दिवि शरवो दधीमहि दिवि सतोमम मनामहे ||
yas te sādhiṣṭho 'vasa indra kratuṣ ṭam ā bhara |
asmabhyaṃ carṣaṇīsahaṃ sasniṃ vājeṣu duṣṭaram ||
yad indra te catasro yac chūra santi tisraḥ |
yad vā pañca kṣitīnām avas tat su na ā bhara ||
ā te 'vo vareṇyaṃ vṛṣantamasya hūmahe |
vṛṣajūtir hi jajñiṣa ābhūbhir indra turvaṇiḥ ||
vṛṣā hy asi rādhase jajñiṣe vṛṣṇi te śavaḥ |
svakṣatraṃ te dhṛṣan manaḥ satrāham indra pauṃsyam ||
tvaṃ tam indra martyam amitrayantam adrivaḥ |
sarvarathā śatakrato ni yāhi śavasas pate ||
tvām id vṛtrahantama janāso vṛktabarhiṣaḥ |
ughram pūrvīṣu pūrvyaṃ havante vājasātaye ||
asmākam indra duṣṭaram puroyāvānam ājiṣu |
sayāvānaṃ dhane-dhane vājayantam avā ratham ||
asmākam indrehi no ratham avā puraṃdhyā |
vayaṃ śaviṣṭha vāryaṃ divi śravo dadhīmahi divi stomam manāmahe ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 36

स आ गमद इन्द्रो यो वसूनां चिकेतद दातुं दामनो रयीणाम |
धन्वचरो न वंसगस तर्षाणश चकमानः पिबतु दुग्धम अंशुम ||
आ ते हनू हरिवः शूर शिप्रे रुहत सोमो न पर्वतस्य पर्ष्ठे |
अनु तवा राजन्न अर्वतो न हिन्वन गीर्भिर मदेम पुरुहूत विश्वे ||
चक्रं न वर्त्तम पुरुहूत वेपते मनो भिया मे अमतेर इद अद्रिवः |
रथाद अधि तवा जरिता सदाव्र्ध कुविन नु सतोषन मघवन पुरूवसुः ||
एष गरावेव जरिता त इन्द्रेयर्ति वाचम बर्हद आशुषाणः |
पर सव्येन मघवन यंसि रायः पर दक्षिणिद धरिवो मा वि वेनः ||
वर्षा तवा वर्षणं वर्धतु दयौर वर्षा वर्षभ्यां वहसे हरिभ्याम |
स नो वर्षा वर्षरथः सुशिप्र वर्षक्रतो वर्षा वज्रिन भरे धाः ||
यो रोहितौ वाजिनौ वाजिनीवान तरिभिः शतैः सचमानाव अदिष्ट |
यूने सम अस्मै कषितयो नमन्तां शरुतरथाय मरुतो दुवोया ||
sa ā ghamad indro yo vasūnāṃ ciketad dātuṃ dāmano rayīṇām |
dhanvacaro na vaṃsaghas tṛṣāṇaś cakamānaḥ pibatu dughdham aṃśum ||
ā te hanū harivaḥ śūra śipre ruhat somo na parvatasya pṛṣṭhe |
anu tvā rājann arvato na hinvan ghīrbhir madema puruhūta viśve ||
cakraṃ na vṛttam puruhūta vepate mano bhiyā me amater id adrivaḥ |
rathād adhi tvā jaritā sadāvṛdha kuvin nu stoṣan maghavan purūvasuḥ ||
eṣa ghrāveva jaritā ta indreyarti vācam bṛhad āśuṣāṇaḥ |
pra savyena maghavan yaṃsi rāyaḥ pra dakṣiṇid dharivo mā vi venaḥ ||
vṛṣā tvā vṛṣaṇaṃ vardhatu dyaur vṛṣā vṛṣabhyāṃ vahase haribhyām |
sa no vṛṣā vṛṣarathaḥ suśipra vṛṣakrato vṛṣā vajrin bhare dhāḥ ||
yo rohitau vājinau vājinīvān tribhiḥ śataiḥ sacamānāv adiṣṭa |
yūne sam asmai kṣitayo namantāṃ śrutarathāya maruto duvoyā ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 37

सम भानुना यतते सूर्यस्याजुह्वानो घर्तप्र्ष्ठः सवञ्चाः |
तस्मा अम्र्ध्रा उषसो वय उछान य इन्द्राय सुनवामेत्य आह ||
समिद्धाग्निर वनवत सतीर्णबर्हिर युक्तग्रावा सुतसोमो जराते |
गरावाणो यस्येषिरं वदन्त्य अयद अध्वर्युर हविषाव सिन्धुम ||
वधूर इयम पतिम इछन्त्य एति य ईं वहाते महिषीम इषिराम |
आस्य शरवस्याद रथ आ च घोषात पुरू सहस्रा परि वर्तयाते ||
न स राजा वयथते यस्मिन्न इन्द्रस तीव्रं सोमम पिबति गोसखायम |
आ सत्वनैर अजति हन्ति वर्त्रं कषेति कषितीः सुभगो नाम पुष्यन ||
पुष्यात कषेमे अभि योगे भवात्य उभे वर्तौ संयती सं जयाति |
परियः सूर्ये परियो अग्ना भवाति य इन्द्राय सुतसोमो ददाशत ||
sam bhānunā yatate sūryasyājuhvāno ghṛtapṛṣṭhaḥ svañcāḥ |
tasmā amṛdhrā uṣaso vy uchān ya indrāya sunavāmety āha ||
samiddhāghnir vanavat stīrṇabarhir yuktaghrāvā sutasomo jarāte |
ghrāvāṇo yasyeṣiraṃ vadanty ayad adhvaryur haviṣāva sindhum ||
vadhūr iyam patim ichanty eti ya īṃ vahāte mahiṣīm iṣirām |
āsya śravasyād ratha ā ca ghoṣāt purū sahasrā pari vartayāte ||
na sa rājā vyathate yasminn indras tīvraṃ somam pibati ghosakhāyam |
ā satvanair ajati hanti vṛtraṃ kṣeti kṣitīḥ subhagho nāma puṣyan ||
puṣyāt kṣeme abhi yoghe bhavāty ubhe vṛtau saṃyatī saṃ jayāti |
priyaḥ sūrye priyo aghnā bhavāti ya indrāya sutasomo dadāśat ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 38

उरोष ट इन्द्र राधसो विभ्वी रातिः शतक्रतो |
अधा नो विश्वचर्षणे दयुम्ना सुक्षत्र मंहय ||
यद ईम इन्द्र शरवाय्यम इषं शविष्ठ दधिषे |
पप्रथे दीर्घश्रुत्तमं हिरण्यवर्ण दुष्टरम ||
शुष्मासो ये ते अद्रिवो मेहना केतसापः |
उभा देवाव अभिष्टये दिवश च गमश च राजथः ||
उतो नो अस्य कस्य चिद दक्षस्य तव वर्त्रहन |
अस्मभ्यं नर्म्णम आ भरास्मभ्यं नर्मणस्यसे ||
नू त आभिर अभिष्टिभिस तव शर्मञ छतक्रतो |
इन्द्र सयाम सुगोपाः शूर सयाम सुगोपाः ||
uroṣ ṭa indra rādhaso vibhvī rātiḥ śatakrato |
adhā no viśvacarṣaṇe dyumnā sukṣatra maṃhaya ||
yad īm indra śravāyyam iṣaṃ śaviṣṭha dadhiṣe |
paprathe dīrghaśruttamaṃ hiraṇyavarṇa duṣṭaram ||
śuṣmāso ye te adrivo mehanā ketasāpaḥ |
ubhā devāv abhiṣṭaye divaś ca ghmaś ca rājathaḥ ||
uto no asya kasya cid dakṣasya tava vṛtrahan |
asmabhyaṃ nṛmṇam ā bharāsmabhyaṃ nṛmaṇasyase ||
nū ta ābhir abhiṣṭibhis tava śarmañ chatakrato |
indra syāma sughopāḥ śūra syāma sughopāḥ ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 39

यद इन्द्र चित्र मेहनास्ति तवादातम अद्रिवः |
राधस तन नो विदद्वस उभयाहस्त्य आ भर ||
यन मन्यसे वरेण्यम इन्द्र दयुक्षं तद आ भर |
विद्याम तस्य ते वयम अकूपारस्य दावने ||
यत ते दित्सु परराध्यम मनो अस्ति शरुतम बर्हत |
तेन दर्ळ्हा चिद अद्रिव आ वाजं दर्षि सातये ||
मंहिष्ठं वो मघोनां राजानं चर्षणीनाम |
इन्द्रम उप परशस्तये पूर्वीभिर जुजुषे गिरः ||
अस्मा इत काव्यं वच उक्थम इन्द्राय शंस्यम |
तस्मा उ बरह्मवाहसे गिरो वर्धन्त्य अत्रयो गिरः शुम्भन्त्य अत्रयः ||
yad indra citra mehanāsti tvādātam adrivaḥ |
rādhas tan no vidadvasa ubhayāhasty ā bhara ||
yan manyase vareṇyam indra dyukṣaṃ tad ā bhara |
vidyāma tasya te vayam akūpārasya dāvane ||
yat te ditsu prarādhyam mano asti śrutam bṛhat |
tena dṛḷhā cid adriva ā vājaṃ darṣi sātaye ||
maṃhiṣṭhaṃ vo maghonāṃ rājānaṃ carṣaṇīnām |
indram upa praśastaye pūrvībhir jujuṣe ghiraḥ ||
asmā it kāvyaṃ vaca uktham indrāya śaṃsyam |
tasmā u brahmavāhase ghiro vardhanty atrayo ghiraḥ śumbhanty atrayaḥ ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 40

आ याह्य अद्रिभिः सुतं सोमं सोमपते पिब |
वर्षन्न इन्द्र वर्षभिर वर्त्रहन्तम ||
वर्षा गरावा वर्षा मदो वर्षा सोमो अयं सुतः |
वर्षन्न इन्द्र वर्षभिर वर्त्रहन्तम ||
वर्षा तवा वर्षणं हुवे वज्रिञ चित्राभिर ऊतिभिः |
वर्षन्न इन्द्र वर्षभिर वर्त्रहन्तम ||
रजीषी वज्री वर्षभस तुराषाट छुष्मी राजा वर्त्रहा सोमपावा |
युक्त्वा हरिभ्याम उप यासद अर्वाङ माध्यंदिने सवने मत्सद इन्द्रः ||
यत तवा सूर्य सवर्भानुस तमसाविध्यद आसुरः |
अक्षेत्रविद यथा मुग्धो भुवनान्य अदीधयुः ||
सवर्भानोर अध यद इन्द्र माया अवो दिवो वर्तमाना अवाहन |
गूळ्हं सूर्यं तमसापव्रतेन तुरीयेण बरह्मणाविन्दद अत्रिः ||
मा माम इमं तव सन्तम अत्र इरस्या दरुग्धो भियसा नि गारीत |
तवम मित्रो असि सत्यराधास तौ मेहावतं वरुणश च राजा ||
गराव्णो बरह्मा युयुजानः सपर्यन कीरिणा देवान नमसोपशिक्षन |
अत्रिः सूर्यस्य दिवि चक्षुर आधात सवर्भानोर अप माया अघुक्षत ||
यं वै सूर्यं सवर्भानुस तमसाविध्यद आसुरः |
अत्रयस तम अन्व अविन्दन नह्य अन्ये अशक्नुवन ||
ā yāhy adribhiḥ sutaṃ somaṃ somapate piba |
vṛṣann indra vṛṣabhir vṛtrahantama ||
vṛṣā ghrāvā vṛṣā mado vṛṣā somo ayaṃ sutaḥ |
vṛṣann indra vṛṣabhir vṛtrahantama ||
vṛṣā tvā vṛṣaṇaṃ huve vajriñ citrābhir ūtibhiḥ |
vṛṣann indra vṛṣabhir vṛtrahantama ||
ṛjīṣī vajrī vṛṣabhas turāṣāṭ chuṣmī rājā vṛtrahā somapāvā |
yuktvā haribhyām upa yāsad arvāṅ mādhyaṃdine savane matsad indraḥ ||
yat tvā sūrya svarbhānus tamasāvidhyad āsuraḥ |
akṣetravid yathā mughdho bhuvanāny adīdhayuḥ ||
svarbhānor adha yad indra māyā avo divo vartamānā avāhan |
ghūḷhaṃ sūryaṃ tamasāpavratena turīyeṇa brahmaṇāvindad atriḥ ||
mā mām imaṃ tava santam atra irasyā drughdho bhiyasā ni ghārīt |
tvam mitro asi satyarādhās tau mehāvataṃ varuṇaś ca rājā ||
ghrāvṇo brahmā yuyujānaḥ saparyan kīriṇā devān namasopaśikṣan |
atriḥ sūryasya divi cakṣur ādhāt svarbhānor apa māyā aghukṣat ||
yaṃ vai sūryaṃ svarbhānus tamasāvidhyad āsuraḥ |
atrayas tam anv avindan nahy anye aśaknuvan ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 41

को नु वाम मित्रावरुणाव रतायन दिवो वा महः पार्थिवस्य वा दे |
रतस्य वा सदसि तरासीथां नो यज्ञायते वा पशुषो न वाजान ||
ते नो मित्रो वरुणो अर्यमायुर इन्द्र रभुक्षा मरुतो जुषन्त |
नमोभिर वा ये दधते सुव्र्क्तिं सतोमं रुद्राय मीळ्हुषे सजोषाः ||
आ वां येष्ठाश्विना हुवध्यै वातस्य पत्मन रथ्यस्य पुष्टौ |
उत वा दिवो असुराय मन्म परान्धांसीव यज्यवे भरध्वम ||
पर सक्षणो दिव्यः कण्वहोता तरितो दिवः सजोषा वातो अग्निः |
पूषा भगः परभ्र्थे विश्वभोजा आजिं न जग्मुर आश्वश्वतमाः ||
पर वो रयिं युक्ताश्वम भरध्वं राय एषे ऽवसे दधीत धीः |
सुशेव एवैर औशिजस्य होता ये व एवा मरुतस तुराणाम ||
पर वो वायुं रथयुजं कर्णुध्वम पर देवं विप्रम पनितारम अर्कैः |
इषुध्यव रतसापः पुरंधीर वस्वीर नो अत्र पत्नीर आ धिये धुः ||
उप व एषे वन्द्येभिः शूषैः पर यह्वी दिवश चितयद्भिर अर्कैः |
उषासानक्ता विदुषीव विश्वम आ हा वहतो मर्त्याय यज्ञम ||
अभि वो अर्चे पोष्यावतो नॄन वास्तोष पतिं तवष्टारं रराणः |
धन्या सजोषा धिषणा नमोभिर वनस्पतींर ओषधी राय एषे ||
तुजे नस तने पर्वताः सन्तु सवैतवो ये वसवो न वीराः |
पनित आप्त्यो यजतः सदा नो वर्धान नः शंसं नर्यो अभिष्टौ ||
वर्ष्णो अस्तोषि भूम्यस्य गर्भं तरितो नपातम अपां सुव्र्क्ति |
गर्णीते अग्निर एतरी न शूषैः शोचिष्केशो नि रिणाति वना ||
कथा महे रुद्रियाय बरवाम कद राये चिकितुषे भगाय |
आप ओषधीर उत नो ऽवन्तु दयौर वना गिरयो वर्क्षकेशाः ||
शर्णोतु न ऊर्जाम पतिर गिरः स नभस तरीयां इषिरः परिज्मा |
शर्ण्वन्त्व आपः पुरो न शुभ्राः परि सरुचो बब्र्हाणस्याद्रेः ||
विदा चिन नु महान्तो ये व एवा बरवाम दस्मा वार्यं दधानाः |
वयश चन सुभ्व आव यन्ति कषुभा मर्तम अनुयतं वधस्नैः ||
आ दैव्यानि पार्थिवानि जन्मापश चाछा सुमखाय वोचम |
वर्धन्तां दयावो गिरश चन्द्राग्रा उदा वर्धन्ताम अभिषाता अर्णाः ||
पदे-पदे मे जरिमा नि धायि वरूत्री वा शक्रा या पायुभिश च |
सिषक्तु माता मही रसा नः समत सूरिभिर रजुहस्त रजुवनिः ||
कथा दाशेम नमसा सुदानून एवया मरुतो अछोक्तौ परश्रवसो मरुतो अछोक्तौ |
मा नो ऽहिर बुध्न्यो रिषे धाद अस्माकम भूद उपमातिवनिः ||
इति चिन नु परजायै पशुमत्यै देवासो वनते मर्त्यो व आ देवासो वनते मर्त्यो वः |
अत्रा शिवां तन्वो धासिम अस्या जरां चिन मे निर्र्तिर जग्रसीत ||
तां वो देवाः सुमतिम ऊर्जयन्तीम इषम अश्याम वसवः शसा गोः |
सा नः सुदानुर मर्ळयन्ती देवी परति दरवन्ती सुविताय गम्याः ||
अभि न इळा यूथस्य माता समन नदीभिर उर्वशी वा गर्णातु |
उर्वशी वा बर्हद्दिवा गर्णानाभ्यूर्ण्वाना परभ्र्थस्यायोः ||
सिषक्तु न ऊर्जव्यस्य पुष्टेः |
ko nu vām mitrāvaruṇāv ṛtāyan divo vā mahaḥ pārthivasya vā de |
ṛtasya vā sadasi trāsīthāṃ no yajñāyate vā paśuṣo na vājān ||
te no mitro varuṇo aryamāyur indra ṛbhukṣā maruto juṣanta |
namobhir vā ye dadhate suvṛktiṃ stomaṃ rudrāya mīḷhuṣe sajoṣāḥ ||
ā vāṃ yeṣṭhāśvinā huvadhyai vātasya patman rathyasya puṣṭau |
uta vā divo asurāya manma prāndhāṃsīva yajyave bharadhvam ||
pra sakṣaṇo divyaḥ kaṇvahotā trito divaḥ sajoṣā vāto aghniḥ |
pūṣā bhaghaḥ prabhṛthe viśvabhojā ājiṃ na jaghmur āśvaśvatamāḥ ||
pra vo rayiṃ yuktāśvam bharadhvaṃ rāya eṣe 'vase dadhīta dhīḥ |
suśeva evair auśijasya hotā ye va evā marutas turāṇām ||
pra vo vāyuṃ rathayujaṃ kṛṇudhvam pra devaṃ vipram panitāram arkaiḥ |
iṣudhyava ṛtasāpaḥ puraṃdhīr vasvīr no atra patnīr ā dhiye dhuḥ ||
upa va eṣe vandyebhiḥ śūṣaiḥ pra yahvī divaś citayadbhir arkaiḥ |
uṣāsānaktā viduṣīva viśvam ā hā vahato martyāya yajñam ||
abhi vo arce poṣyāvato nṝn vāstoṣ patiṃ tvaṣṭāraṃ rarāṇaḥ |
dhanyā sajoṣā dhiṣaṇā namobhir vanaspatīṃr oṣadhī rāya eṣe ||
tuje nas tane parvatāḥ santu svaitavo ye vasavo na vīrāḥ |
panita āptyo yajataḥ sadā no vardhān naḥ śaṃsaṃ naryo abhiṣṭau ||
vṛṣṇo astoṣi bhūmyasya gharbhaṃ trito napātam apāṃ suvṛkti |
ghṛṇīte aghnir etarī na śūṣaiḥ śociṣkeśo ni riṇāti vanā ||
kathā mahe rudriyāya bravāma kad rāye cikituṣe bhaghāya |
āpa oṣadhīr uta no 'vantu dyaur vanā ghirayo vṛkṣakeśāḥ ||
śṛṇotu na ūrjām patir ghiraḥ sa nabhas tarīyāṃ iṣiraḥ parijmā |
śṛṇvantv āpaḥ puro na śubhrāḥ pari sruco babṛhāṇasyādreḥ ||
vidā cin nu mahānto ye va evā bravāma dasmā vāryaṃ dadhānāḥ |
vayaś cana subhva āva yanti kṣubhā martam anuyataṃ vadhasnaiḥ ||
ā daivyāni pārthivāni janmāpaś cāchā sumakhāya vocam |
vardhantāṃ dyāvo ghiraś candrāghrā udā vardhantām abhiṣātā arṇāḥ ||
pade-pade me jarimā ni dhāyi varūtrī vā śakrā yā pāyubhiś ca |
siṣaktu mātā mahī rasā naḥ smat sūribhir ṛjuhasta ṛjuvaniḥ ||
kathā dāśema namasā sudānūn evayā maruto achoktau praśravaso maruto achoktau |
mā no 'hir budhnyo riṣe dhād asmākam bhūd upamātivaniḥ ||
iti cin nu prajāyai paśumatyai devāso vanate martyo va ā devāso vanate martyo vaḥ |
atrā śivāṃ tanvo dhāsim asyā jarāṃ cin me nirṛtir jaghrasīta ||
tāṃ vo devāḥ sumatim ūrjayantīm iṣam aśyāma vasavaḥ śasā ghoḥ |
sā naḥ sudānur mṛḷayantī devī prati dravantī suvitāya ghamyāḥ ||
abhi na iḷā yūthasya mātā sman nadībhir urvaśī vā ghṛṇātu |
urvaśī vā bṛhaddivā ghṛṇānābhyūrṇvānā prabhṛthasyāyoḥ ||
siṣaktu na ūrjavyasya puṣṭeḥ |

---

Rig Veda Book 5 Hymn 42

पर शंतमा वरुणं दीधिती गीर मित्रम भगम अदितिं नूनम अश्याः |
पर्षद्योनिः पञ्चहोता शर्णोत्व अतूर्तपन्था असुरो मयोभुः ||
परति मे सतोमम अदितिर जग्र्भ्यात सूनुं न माता हर्द्यं सुशेवम |
बरह्म परियं देवहितं यद अस्त्य अहम मित्रे वरुणे यन मयोभु ||
उद ईरय कवितमं कवीनाम उनत्तैनम अभि मध्वा घर्तेन |
स नो वसूनि परयता हितानि चन्द्राणि देवः सविता सुवाति ||
सम इन्द्र णो मनसा नेषि गोभिः सं सूरिभिर हरिवः सं सवस्ति |
सम बरह्मणा देवहितं यद अस्ति सं देवानां सुमत्या यज्ञियानाम ||
देवो भगः सविता रायो अंश इन्द्रो वर्त्रस्य संजितो धनानाम |
रभुक्षा वाज उत वा पुरंधिर अवन्तु नो अम्र्तासस तुरासः ||
मरुत्वतो अप्रतीतस्य जिष्णोर अजूर्यतः पर बरवामा कर्तानि |
न ते पूर्वे मघवन नापरासो न वीर्यं नूतनः कश चनाप ||
उप सतुहि परथमं रत्नधेयम बर्हस्पतिं सनितारं धनानाम |
यः शंसते सतुवते शम्भविष्ठः पुरूवसुर आगमज जोहुवानम ||
तवोतिभिः सचमाना अरिष्टा बर्हस्पते मघवानः सुवीराः |
ये अश्वदा उत वा सन्ति गोदा ये वस्त्रदाः सुभगास तेषु रायः ||
विसर्माणं कर्णुहि वित्तम एषां ये भुञ्जते अप्र्णन्तो न उक्थैः |
अपव्रतान परसवे वाव्र्धानान बरह्मद्विषः सूर्याद यावयस्व ||
य ओहते रक्षसो देववीताव अचक्रेभिस तम मरुतो नि यात |
यो वः शमीं शशमानस्य निन्दात तुछ्यान कामान करते सिष्विदानः ||
तम उ षटुहि यः सविषुः सुधन्वा यो विश्वस्य कषयति भेषजस्य |
यक्ष्वा महे सौमनसाय रुद्रं नमोभिर देवम असुरं दुवस्य ||
दमूनसो अपसो ये सुहस्ता वर्ष्णः पत्नीर नद्यो विभ्वतष्टाः |
सरस्वती बर्हद्दिवोत राका दशस्यन्तीर वरिवस्यन्तु शुभ्राः ||
पर सू महे सुशरणाय मेधां गिरम भरे नव्यसीं जायमानाम |
य आहना दुहितुर वक्षणासु रूपा मिनानो अक्र्णोद इदं नः ||
पर सुष्टुति सतनयन्तं रुवन्तम इळस पतिं जरितर नूनम अश्याः |
यो अब्दिमां उदनिमां इयर्ति पर विद्युता रोदसी उक्षमाणः ||
एष सतोमो मारुतं शर्धो अछा रुद्रस्य सूनूंर युवन्यूंर उद अश्याः |
कामो राये हवते मा सवस्त्य उप सतुहि पर्षदश्वां अयासः ||
परैष सतोमः पर्थिवीम अन्तरिक्षं वनस्पतींर ओषधी राये अश्याः |
देवो-देवः सुहवो भूतु मह्यम मा नो माता पर्थिवी दुर्मतौ धात ||
उरौ देवा अनिबाधे सयाम |
सम अश्विनोर अवसा नूतनेन मयोभुवा सुप्रणीती गमेम |
आ नो रयिं वहतम ओत वीरान आ विश्वान्य अम्र्ता सौभगानि ||
pra śaṃtamā varuṇaṃ dīdhitī ghīr mitram bhagham aditiṃ nūnam aśyāḥ |
pṛṣadyoniḥ pañcahotā śṛṇotv atūrtapanthā asuro mayobhuḥ ||
prati me stomam aditir jaghṛbhyāt sūnuṃ na mātā hṛdyaṃ suśevam |
brahma priyaṃ devahitaṃ yad asty aham mitre varuṇe yan mayobhu ||
ud īraya kavitamaṃ kavīnām unattainam abhi madhvā ghṛtena |
sa no vasūni prayatā hitāni candrāṇi devaḥ savitā suvāti ||
sam indra ṇo manasā neṣi ghobhiḥ saṃ sūribhir harivaḥ saṃ svasti |
sam brahmaṇā devahitaṃ yad asti saṃ devānāṃ sumatyā yajñiyānām ||
devo bhaghaḥ savitā rāyo aṃśa indro vṛtrasya saṃjito dhanānām |
ṛbhukṣā vāja uta vā puraṃdhir avantu no amṛtāsas turāsaḥ ||
marutvato apratītasya jiṣṇor ajūryataḥ pra bravāmā kṛtāni |
na te pūrve maghavan nāparāso na vīryaṃ nūtanaḥ kaś canāpa ||
upa stuhi prathamaṃ ratnadheyam bṛhaspatiṃ sanitāraṃ dhanānām |
yaḥ śaṃsate stuvate śambhaviṣṭhaḥ purūvasur āghamaj johuvānam ||
tavotibhiḥ sacamānā ariṣṭā bṛhaspate maghavānaḥ suvīrāḥ |
ye aśvadā uta vā santi ghodā ye vastradāḥ subhaghās teṣu rāyaḥ ||
visarmāṇaṃ kṛṇuhi vittam eṣāṃ ye bhuñjate apṛṇanto na ukthaiḥ |
apavratān prasave vāvṛdhānān brahmadviṣaḥ sūryād yāvayasva ||
ya ohate rakṣaso devavītāv acakrebhis tam maruto ni yāta |
yo vaḥ śamīṃ śaśamānasya nindāt tuchyān kāmān karate siṣvidānaḥ ||
tam u ṣṭuhi yaḥ sviṣuḥ sudhanvā yo viśvasya kṣayati bheṣajasya |
yakṣvā mahe saumanasāya rudraṃ namobhir devam asuraṃ duvasya ||
damūnaso apaso ye suhastā vṛṣṇaḥ patnīr nadyo vibhvataṣṭāḥ |
sarasvatī bṛhaddivota rākā daśasyantīr varivasyantu śubhrāḥ ||
pra sū mahe suśaraṇāya medhāṃ ghiram bhare navyasīṃ jāyamānām |
ya āhanā duhitur vakṣaṇāsu rūpā mināno akṛṇod idaṃ naḥ ||
pra suṣṭuti stanayantaṃ ruvantam iḷas patiṃ jaritar nūnam aśyāḥ |
yo abdimāṃ udanimāṃ iyarti pra vidyutā rodasī ukṣamāṇaḥ ||
eṣa stomo mārutaṃ śardho achā rudrasya sūnūṃr yuvanyūṃr ud aśyāḥ |
kāmo rāye havate mā svasty upa stuhi pṛṣadaśvāṃ ayāsaḥ ||
praiṣa stomaḥ pṛthivīm antarikṣaṃ vanaspatīṃr oṣadhī rāye aśyāḥ |
devo-devaḥ suhavo bhūtu mahyam mā no mātā pṛthivī durmatau dhāt ||
urau devā anibādhe syāma |
sam aśvinor avasā nūtanena mayobhuvā supraṇītī ghamema |
ā no rayiṃ vahatam ota vīrān ā viśvāny amṛtā saubhaghāni ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 43

आ धेनवः पयसा तूर्ण्यर्था अमर्धन्तीर उप नो यन्तु मध्वा |
महो राये बर्हतीः सप्त विप्रो मयोभुवो जरिता जोहवीति ||
आ सुष्टुती नमसा वर्तयध्यै दयावा वाजाय पर्थिवी अम्र्ध्रे |
पिता माता मधुवचाः सुहस्ता भरे-भरे नो यशसाव अविष्टाम ||
अध्वर्यवश चक्र्वांसो मधूनि पर वायवे भरत चारु शुक्रम |
होतेव नः परथमः पाह्य अस्य देव मध्वो ररिमा ते मदाय ||
दश कषिपो युञ्जते बाहू अद्रिं सोमस्य या शमितारा सुहस्ता |
मध्वो रसं सुगभस्तिर गिरिष्ठां चनिश्चदद दुदुहे शुक्रम अंशुः ||
असावि ते जुजुषाणाय सोमः करत्वे दक्षाय बर्हते मदाय |
हरी रथे सुधुरा योगे अर्वाग इन्द्र परिया कर्णुहि हूयमानः ||
आ नो महीम अरमतिं सजोषा गनां देवीं नमसा रातहव्याम |
मधोर मदाय बर्हतीम रतज्ञाम आग्ने वह पथिभिर देवयानैः ||
अञ्जन्ति यम परथयन्तो न विप्रा वपावन्तं नाग्निना तपन्तः |
पितुर न पुत्र उपसि परेष्ठ आ घर्मो अग्निम रतयन्न असादि ||
अछा मही बर्हती शंतमा गीर दूतो न गन्त्व अश्विना हुवध्यै |
मयोभुवा सरथा यातम अर्वाग गन्तं निधिं धुरम आणिर न नाभिम ||
पर तव्यसो नमक्तिं तुरस्याहम पूष्ण उत वायोर अदिक्षि |
या राधसा चोदितारा मतीनां या वाजस्य दरविणोदा उत तमन ||
आ नामभिर मरुतो वक्षि विश्वान आ रूपेभिर जातवेदो हुवानः |
यज्ञं गिरो जरितुः सुष्टुतिं च विश्वे गन्त मरुतो विश्व ऊती ||
आ नो दिवो बर्हतः पर्वताद आ सरस्वती यजता गन्तु यज्ञम |
हवं देवी जुजुषाणा घर्ताची शग्मां नो वाचम उशती शर्णोतु ||
आ वेधसं नीलप्र्ष्ठम बर्हन्तम बर्हस्पतिं सदने सादयध्वम |
सादद्योनिं दम आ दीदिवांसं हिरण्यवर्णम अरुषं सपेम ||
आ धर्णसिर बर्हद्दिवो रराणो विश्वेभिर गन्त्व ओमभिर हुवानः |
गना वसान ओषधीर अम्र्ध्रस तरिधातुश्र्ङगो वर्षभो वयोधाः ||
मातुष पदे परमे शुक्र आयोर विपन्यवो रास्पिरासो अग्मन |
सुशेव्यं नमसा रातहव्याः शिशुम मर्जन्त्य आयवो न वासे ||
बर्हद वयो बर्हते तुभ्यम अग्ने धियाजुरो मिथुनासः सचन्त |
देवो-देवः सुहवो भूतु मह्यम मा नो माता पर्थिवी दुर्मतौ धात ||
उरौ देवा अनिबाधे सयाम |
सम अश्विनोर अवसा नूतनेन मयोभुवा सुप्रणीती गमेम |
आ नो रयिं वहतम ओत वीरान आ विश्वान्य अम्र्ता सौभगानि ||
ā dhenavaḥ payasā tūrṇyarthā amardhantīr upa no yantu madhvā |
maho rāye bṛhatīḥ sapta vipro mayobhuvo jaritā johavīti ||
ā suṣṭutī namasā vartayadhyai dyāvā vājāya pṛthivī amṛdhre |
pitā mātā madhuvacāḥ suhastā bhare-bhare no yaśasāv aviṣṭām ||
adhvaryavaś cakṛvāṃso madhūni pra vāyave bharata cāru śukram |
hoteva naḥ prathamaḥ pāhy asya deva madhvo rarimā te madāya ||
daśa kṣipo yuñjate bāhū adriṃ somasya yā śamitārā suhastā |
madhvo rasaṃ sughabhastir ghiriṣṭhāṃ caniścadad duduhe śukram aṃśuḥ ||
asāvi te jujuṣāṇāya somaḥ kratve dakṣāya bṛhate madāya |
harī rathe sudhurā yoghe arvāgh indra priyā kṛṇuhi hūyamānaḥ ||
ā no mahīm aramatiṃ sajoṣā ghnāṃ devīṃ namasā rātahavyām |
madhor madāya bṛhatīm ṛtajñām āghne vaha pathibhir devayānaiḥ ||
añjanti yam prathayanto na viprā vapāvantaṃ nāghninā tapantaḥ |
pitur na putra upasi preṣṭha ā gharmo aghnim ṛtayann asādi ||
achā mahī bṛhatī śaṃtamā ghīr dūto na ghantv aśvinā huvadhyai |
mayobhuvā sarathā yātam arvāgh ghantaṃ nidhiṃ dhuram āṇir na nābhim ||
pra tavyaso namaktiṃ turasyāham pūṣṇa uta vāyor adikṣi |
yā rādhasā coditārā matīnāṃ yā vājasya draviṇodā uta tman ||
ā nāmabhir maruto vakṣi viśvān ā rūpebhir jātavedo huvānaḥ |
yajñaṃ ghiro jarituḥ suṣṭutiṃ ca viśve ghanta maruto viśva ūtī ||
ā no divo bṛhataḥ parvatād ā sarasvatī yajatā ghantu yajñam |
havaṃ devī jujuṣāṇā ghṛtācī śaghmāṃ no vācam uśatī śṛṇotu ||
ā vedhasaṃ nīlapṛṣṭham bṛhantam bṛhaspatiṃ sadane sādayadhvam |
sādadyoniṃ dama ā dīdivāṃsaṃ hiraṇyavarṇam aruṣaṃ sapema ||
ā dharṇasir bṛhaddivo rarāṇo viśvebhir ghantv omabhir huvānaḥ |
ghnā vasāna oṣadhīr amṛdhras tridhātuśṛṅgho vṛṣabho vayodhāḥ ||
mātuṣ pade parame śukra āyor vipanyavo rāspirāso aghman |
suśevyaṃ namasā rātahavyāḥ śiśum mṛjanty āyavo na vāse ||
bṛhad vayo bṛhate tubhyam aghne dhiyājuro mithunāsaḥ sacanta |
devo-devaḥ suhavo bhūtu mahyam mā no mātā pṛthivī durmatau dhāt ||
urau devā anibādhe syāma |
sam aśvinor avasā nūtanena mayobhuvā supraṇītī ghamema |
ā no rayiṃ vahatam ota vīrān ā viśvāny amṛtā saubhaghāni ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 44

तम परत्नथा पूर्वथा विश्वथेमथा जयेष्ठतातिम बर्हिषदं सवर्विदम |
परतीचीनं वर्जनं दोहसे गिराशुं जयन्तम अनु यासु वर्धसे ||
शरिये सुद्र्शीर उपरस्य याः सवर विरोचमानः ककुभाम अचोदते |
सुगोपा असि न दभाय सुक्रतो परो मायाभिर रत आस नाम ते ||
अत्यं हविः सचते सच च धातु चारिष्टगातुः स होता सहोभरिः |
परसर्स्राणो अनु बर्हिर वर्षा शिशुर मध्ये युवाजरो विस्रुहा हितः ||
पर व एते सुयुजो यामन्न इष्टये नीचीर अमुष्मै यम्य रताव्र्धः |
सुयन्तुभिः सर्वशासैर अभीशुभिः करिविर नामानि परवणे मुषायति ||
संजर्भुराणस तरुभिः सुतेग्र्भं वयाकिनं चित्तगर्भासु सुस्वरुः |
धारवाकेष्व रजुगाथ शोभसे वर्धस्व पत्नीर अभि जीवो अध्वरे ||
याद्र्ग एव दद्र्शे ताद्र्ग उच्यते सं छायया दधिरे सिध्रयाप्स्व आ |
महीम अस्मभ्यम उरुषाम उरु जरयो बर्हत सुवीरम अनपच्युतं सहः ||
वेत्य अग्रुर जनिवान वा अति सप्र्धः समर्यता मनसा सूर्यः कविः |
घरंसं रक्षन्तम परि विश्वतो गयम अस्माकं शर्म वनवत सवावसुः ||
जयायांसम अस्य यतुनस्य केतुन रषिस्वरं चरति यासु नाम ते |
याद्र्श्मिन धायि तम अपस्यया विदद य उ सवयं वहते सो अरं करत ||
समुद्रम आसाम अव तस्थे अग्रिमा न रिष्यति सवनं यस्मिन्न आयता |
अत्रा न हार्दि करवणस्य रेजते यत्रा मतिर विद्यते पूतबन्धनी ||
स हि कषत्रस्य मनसस्य चित्तिभिर एवावदस्य यजतस्य सध्रेः |
अवत्सारस्य सप्र्णवाम रण्वभिः शविष्ठं वाजं विदुषा चिद अर्ध्यम ||
शयेन आसाम अदितिः कक्ष्यो मदो विश्ववारस्य यजतस्य मायिनः |
सम अन्यम-अन्यम अर्थयन्त्य एतवे विदुर विषाणम परिपानम अन्ति ते ||
सदाप्र्णो यजतो वि दविषो वधीद बाहुव्र्क्तः शरुतवित तर्यो वः सचा |
उभा स वरा परत्य एति भाति च यद ईं गणम भजते सुप्रयावभिः ||
सुतम्भरो यजमानस्य सत्पतिर विश्वासाम ऊधः स धियाम उदञ्चनः |
भरद धेनू रसवच छिश्रिये पयो ऽनुब्रुवाणो अध्य एति न सवपन ||
यो जागार तम रचः कामयन्ते यो जागार तम उ सामानि यन्ति |
यो जागार तम अयं सोम आह तवाहम अस्मि सख्ये नयोकाः ||
अग्निर जागार तम रचः कामयन्ते ऽगनिर जागार तम उ सामानि यन्ति |
अग्निर जागार तम अयं सोम आह तवाहम अस्मि सख्ये नयोकाः ||
tam pratnathā pūrvathā viśvathemathā jyeṣṭhatātim barhiṣadaṃ svarvidam |
pratīcīnaṃ vṛjanaṃ dohase ghirāśuṃ jayantam anu yāsu vardhase ||
śriye sudṛśīr uparasya yāḥ svar virocamānaḥ kakubhām acodate |
sughopā asi na dabhāya sukrato paro māyābhir ṛta āsa nāma te ||
atyaṃ haviḥ sacate sac ca dhātu cāriṣṭaghātuḥ sa hotā sahobhariḥ |
prasarsrāṇo anu barhir vṛṣā śiśur madhye yuvājaro visruhā hitaḥ ||
pra va ete suyujo yāmann iṣṭaye nīcīr amuṣmai yamya ṛtāvṛdhaḥ |
suyantubhiḥ sarvaśāsair abhīśubhiḥ krivir nāmāni pravaṇe muṣāyati ||
saṃjarbhurāṇas tarubhiḥ suteghṛbhaṃ vayākinaṃ cittagharbhāsu susvaruḥ |
dhāravākeṣv ṛjughātha śobhase vardhasva patnīr abhi jīvo adhvare ||
yādṛgh eva dadṛśe tādṛgh ucyate saṃ chāyayā dadhire sidhrayāpsv ā |
mahīm asmabhyam uruṣām uru jrayo bṛhat suvīram anapacyutaṃ sahaḥ ||
vety aghrur janivān vā ati spṛdhaḥ samaryatā manasā sūryaḥ kaviḥ |
ghraṃsaṃ rakṣantam pari viśvato ghayam asmākaṃ śarma vanavat svāvasuḥ ||
jyāyāṃsam asya yatunasya ketuna ṛṣisvaraṃ carati yāsu nāma te |
yādṛśmin dhāyi tam apasyayā vidad ya u svayaṃ vahate so araṃ karat ||
samudram āsām ava tasthe aghrimā na riṣyati savanaṃ yasminn āyatā |
atrā na hārdi kravaṇasya rejate yatrā matir vidyate pūtabandhanī ||
sa hi kṣatrasya manasasya cittibhir evāvadasya yajatasya sadhreḥ |
avatsārasya spṛṇavāma raṇvabhiḥ śaviṣṭhaṃ vājaṃ viduṣā cid ardhyam ||
śyena āsām aditiḥ kakṣyo mado viśvavārasya yajatasya māyinaḥ |
sam anyam-anyam arthayanty etave vidur viṣāṇam paripānam anti te ||
sadāpṛṇo yajato vi dviṣo vadhīd bāhuvṛktaḥ śrutavit taryo vaḥ sacā |
ubhā sa varā praty eti bhāti ca yad īṃ ghaṇam bhajate suprayāvabhiḥ ||
sutambharo yajamānasya satpatir viśvāsām ūdhaḥ sa dhiyām udañcanaḥ |
bharad dhenū rasavac chiśriye payo 'nubruvāṇo adhy eti na svapan ||
yo jāghāra tam ṛcaḥ kāmayante yo jāghāra tam u sāmāni yanti |
yo jāghāra tam ayaṃ soma āha tavāham asmi sakhye nyokāḥ ||
aghnir jāghāra tam ṛcaḥ kāmayante 'ghnir jāghāra tam u sāmāni yanti |
aghnir jāghāra tam ayaṃ soma āha tavāham asmi sakhye nyokāḥ ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 45

विदा दिवो विष्यन्न अद्रिम उक्थैर आयत्या उषसो अर्चिनो गुः |
अपाव्र्त वरजिनीर उत सवर गाद वि दुरो मानुषीर देव आवः ||
वि सूर्यो अमतिं न शरियं साद ओर्वाद गवाम माता जानती गात |
धन्वर्णसो नद्यः खादोर्णा सथूणेव सुमिता दरंहत दयौः ||
अस्मा उक्थाय पर्वतस्य गर्भो महीनां जनुषे पूर्व्याय |
वि पर्वतो जिहीत साधत दयौर आविवासन्तो दसयन्त भूम ||
सूक्तेभिर वो वचोभिर देवजुष्टैर इन्द्रा नव अग्नी अवसे हुवध्यै |
उक्थेभिर हि षमा कवयः सुयज्ञा आविवासन्तो मरुतो यजन्ति ||
एतो नव अद्य सुध्यो भवाम पर दुछुना मिनवामा वरीयः |
आरे दवेषांसि सनुतर दधामायाम पराञ्चो यजमानम अछ ||
एता धियं कर्णवामा सखायो ऽप या मातां रणुत वरजं गोः |
यया मनुर विशिशिप्रं जिगाय यया वणिग वङकुर आपा पुरीषम ||
अनूनोद अत्र हस्तयतो अद्रिर आर्चन येन दश मासो नवग्वाः |
रतं यती सरमा गा अविन्दद विश्वानि सत्याङगिराश चकार ||
विश्वे अस्या वयुषि माहिनायाः सं यद गोभिर अङगिरसो नवन्त |
उत्स आसाम परमे सधस्थ रतस्य पथा सरमा विदद गाः ||
आ सूर्यो यातु सप्ताश्वः कषेत्रं यद अस्योर्विया दीर्घयाथे |
रघुः शयेनः पतयद अन्धो अछा युवा कविर दीदयद गोषु गछन ||
आ सूर्यो अरुहच छुक्रम अर्णो ऽयुक्त यद धरितो वीतप्र्ष्ठाः |
उद्ना न नावम अनयन्त धीरा आश्र्ण्वतीर आपो अर्वाग अतिष्ठन ||
धियं वो अप्सु दधिषे सवर्षां ययातरन दश मासो नवग्वाः |
अया धिया सयाम देवगोपा अया धिया तुतुर्यामात्य अंहः ||
vidā divo viṣyann adrim ukthair āyatyā uṣaso arcino ghuḥ |
apāvṛta vrajinīr ut svar ghād vi duro mānuṣīr deva āvaḥ ||
vi sūryo amatiṃ na śriyaṃ sād orvād ghavām mātā jānatī ghāt |
dhanvarṇaso nadyaḥ khādoarṇā sthūṇeva sumitā dṛṃhata dyauḥ ||
asmā ukthāya parvatasya gharbho mahīnāṃ januṣe pūrvyāya |
vi parvato jihīta sādhata dyaur āvivāsanto dasayanta bhūma ||
sūktebhir vo vacobhir devajuṣṭair indrā nv aghnī avase huvadhyai |
ukthebhir hi ṣmā kavayaḥ suyajñā āvivāsanto maruto yajanti ||
eto nv adya sudhyo bhavāma pra duchunā minavāmā varīyaḥ |
āre dveṣāṃsi sanutar dadhāmāyāma prāñco yajamānam acha ||
etā dhiyaṃ kṛṇavāmā sakhāyo 'pa yā mātāṃ ṛṇuta vrajaṃ ghoḥ |
yayā manur viśiśipraṃ jighāya yayā vaṇigh vaṅkur āpā purīṣam ||
anūnod atra hastayato adrir ārcan yena daśa māso navaghvāḥ |
ṛtaṃ yatī saramā ghā avindad viśvāni satyāṅghirāś cakāra ||
viśve asyā vyuṣi māhināyāḥ saṃ yad ghobhir aṅghiraso navanta |
utsa āsām parame sadhastha ṛtasya pathā saramā vidad ghāḥ ||
ā sūryo yātu saptāśvaḥ kṣetraṃ yad asyorviyā dīrghayāthe |
raghuḥ śyenaḥ patayad andho achā yuvā kavir dīdayad ghoṣu ghachan ||
ā sūryo aruhac chukram arṇo 'yukta yad dharito vītapṛṣṭhāḥ |
udnā na nāvam anayanta dhīrā āśṛṇvatīr āpo arvāgh atiṣṭhan ||
dhiyaṃ vo apsu dadhiṣe svarṣāṃ yayātaran daśa māso navaghvāḥ |
ayā dhiyā syāma devaghopā ayā dhiyā tuturyāmāty aṃhaḥ ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 46

हयो न विद्वां अयुजि सवयं धुरि तां वहामि परतरणीम अवस्युवम |
नास्या वश्मि विमुचं नाव्र्तम पुनर विद्वान पथः पुरेत रजु नेषति ||
अग्न इन्द्र वरुण मित्र देवाः शर्धः पर यन्त मारुतोत विष्णो |
उभा नासत्या रुद्रो अध गनाः पूषा भगः सरस्वती जुषन्त ||
इन्द्राग्नी मित्रावरुणादितिं सवः पर्थिवीं दयाम मरुतः पर्वतां अपः |
हुवे विष्णुम पूषणम बरह्मणस पतिम भगं नु शंसं सवितारम ऊतये ||
उत नो विष्णुर उत वातो अस्रिधो दरविणोदा उत सोमो मयस करत |
उत रभव उत राये नो अश्विनोत तवष्टोत विभ्वानु मंसते ||
उत तयन नो मारुतं शर्ध आ गमद दिविक्षयं यजतम बर्हिर आसदे |
बर्हस्पतिः शर्म पूषोत नो यमद वरूथ्यं वरुणो मित्रो अर्यमा ||
उत तये नः पर्वतासः सुशस्तयः सुदीतयो नद्यस तरामणे भुवन |
भगो विभक्ता शवसावसा गमद उरुव्यचा अदितिः शरोतु मे हवम ||
देवानाम पत्नीर उशतीर अवन्तु नः परावन्तु नस तुजये वाजसातये |
याः पार्थिवासो या अपाम अपि वरते ता नो देवीः सुहवाः शर्म यछत ||
उत गना वयन्तु देवपत्नीर इन्द्राण्य अग्नाय्य अश्विनी राट |
आ रोदसी वरुणानी शर्णोतु वयन्तु देवीर य रतुर जनीनाम ||
hayo na vidvāṃ ayuji svayaṃ dhuri tāṃ vahāmi prataraṇīm avasyuvam |
nāsyā vaśmi vimucaṃ nāvṛtam punar vidvān pathaḥ puraeta ṛju neṣati ||
aghna indra varuṇa mitra devāḥ śardhaḥ pra yanta mārutota viṣṇo |
ubhā nāsatyā rudro adha ghnāḥ pūṣā bhaghaḥ sarasvatī juṣanta ||
indrāghnī mitrāvaruṇāditiṃ svaḥ pṛthivīṃ dyām marutaḥ parvatāṃ apaḥ |
huve viṣṇum pūṣaṇam brahmaṇas patim bhaghaṃ nu śaṃsaṃ savitāram ūtaye ||
uta no viṣṇur uta vāto asridho draviṇodā uta somo mayas karat |
uta ṛbhava uta rāye no aśvinota tvaṣṭota vibhvānu maṃsate ||
uta tyan no mārutaṃ śardha ā ghamad divikṣayaṃ yajatam barhir āsade |
bṛhaspatiḥ śarma pūṣota no yamad varūthyaṃ varuṇo mitro aryamā ||
uta tye naḥ parvatāsaḥ suśastayaḥ sudītayo nadyas trāmaṇe bhuvan |
bhagho vibhaktā śavasāvasā ghamad uruvyacā aditiḥ śrotu me havam ||
devānām patnīr uśatīr avantu naḥ prāvantu nas tujaye vājasātaye |
yāḥ pārthivāso yā apām api vrate tā no devīḥ suhavāḥ śarma yachata ||
uta ghnā vyantu devapatnīr indrāṇy aghnāyy aśvinī rāṭ |
ā rodasī varuṇānī śṛṇotu vyantu devīr ya ṛtur janīnām ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 47

परयुञ्जती दिव एति बरुवाणा मही माता दुहितुर बोधयन्ती |
आविवासन्ती युवतिर मनीषा पित्र्भ्य आ सदने जोहुवाना ||
अजिरासस तदप ईयमाना आतस्थिवांसो अम्र्तस्य नाभिम |
अनन्तास उरवो विश्वतः सीम परि दयावाप्र्थिवी यन्ति पन्थाः ||
उक्षा समुद्रो अरुषः सुपर्णः पूर्वस्य योनिम पितुर आ विवेश |
मध्ये दिवो निहितः पर्श्निर अश्मा वि चक्रमे रजसस पात्य अन्तौ ||
चत्वार ईम बिभ्रति कषेमयन्तो दश गर्भं चरसे धापयन्ते |
तरिधातवः परमा अस्य गावो दिवश चरन्ति परि सद्यो अन्तान ||
इदं वपुर निवचनं जनासश चरन्ति यन नद्यस तस्थुर आपः |
दवे यद ईम बिभ्र्तो मातुर अन्ये इहेह जाते यम्य्र सबन्धू ||
वि तन्वते धियो अस्मा अपांसि वस्त्रा पुत्राय मातरो वयन्ति |
उपप्रक्षे वर्षणो मोदमाना दिवस पथा वध्वो यन्त्य अछ ||
तद अस्तु मित्रावरुणा तद अग्ने शं योर अस्मभ्यम इदम अस्तु शस्तम |
अशीमहि गाधम उत परतिष्ठां नमो दिवे बर्हते सादनाय ||
prayuñjatī diva eti bruvāṇā mahī mātā duhitur bodhayantī |
āvivāsantī yuvatir manīṣā pitṛbhya ā sadane johuvānā ||
ajirāsas tadapa īyamānā ātasthivāṃso amṛtasya nābhim |
anantāsa uravo viśvataḥ sīm pari dyāvāpṛthivī yanti panthāḥ ||
ukṣā samudro aruṣaḥ suparṇaḥ pūrvasya yonim pitur ā viveśa |
madhye divo nihitaḥ pṛśnir aśmā vi cakrame rajasas pāty antau ||
catvāra īm bibhrati kṣemayanto daśa gharbhaṃ carase dhāpayante |
tridhātavaḥ paramā asya ghāvo divaś caranti pari sadyo antān ||
idaṃ vapur nivacanaṃ janāsaś caranti yan nadyas tasthur āpaḥ |
dve yad īm bibhṛto mātur anye iheha jāte yamyṛ sabandhū ||
vi tanvate dhiyo asmā apāṃsi vastrā putrāya mātaro vayanti |
upaprakṣe vṛṣaṇo modamānā divas pathā vadhvo yanty acha ||
tad astu mitrāvaruṇā tad aghne śaṃ yor asmabhyam idam astu śastam |
aśīmahi ghādham uta pratiṣṭhāṃ namo dive bṛhate sādanāya ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 48

कद उ परियाय धाम्ने मनामहे सवक्षत्राय सवयशसे महे वयम |
आमेन्यस्य रजसो यद अभ्र आं अपो वर्णाना वितनोति मायिनी ||
ता अत्नत वयुनं वीरवक्षणं समान्या वर्तया विश्वम आ रजः |
अपो अपाचीर अपरा अपेजते पर पूर्वाभिस तिरते देवयुर जनः ||
आ गरावभिर अहन्येभिर अक्तुभिर वरिष्ठं वज्रम आ जिघर्ति मायिनि |
शतं वा यस्य परचरन सवे दमे संवर्तयन्तो वि च वर्तयन्न अहा ||
ताम अस्य रीतिम परशोर इव परत्य अनीकम अख्यम भुजे अस्य वर्पसः |
सचा यदि पितुमन्तम इव कषयं रत्नं दधाति भरहूतये विशे ||
स जिह्वया चतुरनीक रञ्जते चारु वसानो वरुणो यतन्न अरिम |
न तस्य विद्म पुरुषत्वता वयं यतो भगः सविता दाति वार्यम ||
kad u priyāya dhāmne manāmahe svakṣatrāya svayaśase mahe vayam |
āmenyasya rajaso yad abhra āṃ apo vṛṇānā vitanoti māyinī ||
tā atnata vayunaṃ vīravakṣaṇaṃ samānyā vṛtayā viśvam ā rajaḥ |
apo apācīr aparā apejate pra pūrvābhis tirate devayur janaḥ ||
ā ghrāvabhir ahanyebhir aktubhir variṣṭhaṃ vajram ā jigharti māyini |
śataṃ vā yasya pracaran sve dame saṃvartayanto vi ca vartayann ahā ||
tām asya rītim paraśor iva praty anīkam akhyam bhuje asya varpasaḥ |
sacā yadi pitumantam iva kṣayaṃ ratnaṃ dadhāti bharahūtaye viśe ||
sa jihvayā caturanīka ṛñjate cāru vasāno varuṇo yatann arim |
na tasya vidma puruṣatvatā vayaṃ yato bhaghaḥ savitā dāti vāryam ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 49

देवं वो अद्य सवितारम एषे भगं च रत्नं विभजन्तम आयोः |
आ वां नरा पुरुभुजा वव्र्त्यां दिवे-दिवे चिद अश्विना सखीयन ||
परति परयाणम असुरस्य विद्वान सूक्तैर देवं सवितारं दुवस्य |
उप बरुवीत नमसा विजानञ जयेष्ठं च रत्नं विभजन्तम आयोः ||
अदत्रया दयते वार्याणि पूषा भगो अदितिर वस्त उस्रः |
इन्द्रो विष्णुर वरुणो मित्रो अग्निर अहानि भद्रा जनयन्त दस्माः ||
तन नो अनर्वा सविता वरूथं तत सिन्धव इषयन्तो अनु गमन |
उप यद वोचे अध्वरस्य होता रायः सयाम पतयो वाजरत्नाः ||
पर ये वसुभ्य ईवद आ नमो दुर ये मित्रे वरुणे सूक्तवाचः |
अवैत्व अभ्वं कर्णुता वरीयो दिवस्प्र्थिव्योर अवसा मदेम ||
devaṃ vo adya savitāram eṣe bhaghaṃ ca ratnaṃ vibhajantam āyoḥ |
ā vāṃ narā purubhujā vavṛtyāṃ dive-dive cid aśvinā sakhīyan ||
prati prayāṇam asurasya vidvān sūktair devaṃ savitāraṃ duvasya |
upa bruvīta namasā vijānañ jyeṣṭhaṃ ca ratnaṃ vibhajantam āyoḥ ||
adatrayā dayate vāryāṇi pūṣā bhagho aditir vasta usraḥ |
indro viṣṇur varuṇo mitro aghnir ahāni bhadrā janayanta dasmāḥ ||
tan no anarvā savitā varūthaṃ tat sindhava iṣayanto anu ghman |
upa yad voce adhvarasya hotā rāyaḥ syāma patayo vājaratnāḥ ||
pra ye vasubhya īvad ā namo dur ye mitre varuṇe sūktavācaḥ |
avaitv abhvaṃ kṛṇutā varīyo divaspṛthivyor avasā madema ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 50

विश्वो देवस्य नेतुर मर्तो वुरीत सख्यम |
विश्वो राय इषुध्यति दयुम्नं वर्णीत पुष्यसे ||
ते ते देव नेतर ये चेमां अनुशसे |
ते राया ते हय रप्र्चे सचेमहि सचथ्यः ||
अतो न आ नञ्न अतिथीन अतः पत्नीर दशस्यत |
आरे विश्वम पथेष्ठां दविषो युयोतु यूयुविः ||
यत्र वह्निर अभिहितो दुद्रवद दरोण्यः पशुः |
नर्मणा वीरपस्त्यो ऽरणा धीरेव सनिता ||
एष ते देव नेता रथस्पतिः शं रयिः |
शं राये शं सवस्तय इषस्तुतो मनामहे देवस्तुतो मनामहे ||
viśvo devasya netur marto vurīta sakhyam |
viśvo rāya iṣudhyati dyumnaṃ vṛṇīta puṣyase ||
te te deva netar ye cemāṃ anuśase |
te rāyā te hy ṛpṛce sacemahi sacathyaḥ ||
ato na ā nñn atithīn ataḥ patnīr daśasyata |
āre viśvam patheṣṭhāṃ dviṣo yuyotu yūyuviḥ ||
yatra vahnir abhihito dudravad droṇyaḥ paśuḥ |
nṛmaṇā vīrapastyo 'rṇā dhīreva sanitā ||
eṣa te deva netā rathaspatiḥ śaṃ rayiḥ |
śaṃ rāye śaṃ svastaya iṣastuto manāmahe devastuto manāmahe ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 51

अग्ने सुतस्य पीतये विश्वैर ऊमेभिर आ गहि |
देवेभिर हव्यदातये ||
रतधीतय आ गत सत्यधर्माणो अध्वरम |
अग्नेः पिबत जिह्वया ||
विप्रेभिर विप्र सन्त्य परातर्यावभिर आ गहि |
देवेभिः सोमपीतये ||
अयं सोमश चमू सुतो ऽमत्रे परि षिच्यते |
परिय इन्द्राय वायवे ||
वायव आ याहि वीतये जुषाणो हव्यदातये |
पिबा सुतस्यान्धसो अभि परयः ||
इन्द्रश च वायव एषां सुतानाम पीतिम अर्हथः |
ताञ जुषेथाम अरेपसाव अभि परयः ||
सुता इन्द्राय वायवे सोमासो दध्याशिरः |
निम्नं न यन्ति सिन्धवो ऽभि परयः ||
सजूर विश्वेभिर देवेभिर अश्विभ्याम उषसा सजूः |
आ याह्य अग्ने अत्रिवत सुते रण ||
सजूर मित्रावरुणाभ्यां सजूः सोमेन विष्णुना |
आ याह्य अग्ने अत्रिवत सुते रण ||
सजूर आदित्यैर वसुभिः सजूर इन्द्रेण वायुना |
आ याह्य अग्ने अत्रिवत सुते रण ||
सवस्ति नो मिमीताम अश्विना भगः सवस्ति देव्य अदितिर अनर्वणः |
सवस्ति पूषा असुरो दधातु नः सवस्ति दयावाप्र्थिवी सुचेतुना ||
सवस्तये वायुम उप बरवामहै सोमं सवस्ति भुवनस्य यस पतिः |
बर्हस्पतिं सर्वगणं सवस्तये सवस्तय आदित्यासो भवन्तु नः ||
विश्वे देवा नो अद्या सवस्तये वैश्वानरो वसुर अग्निः सवस्तये |
देवा अवन्त्व रभवः सवस्तये सवस्ति नो रुद्रः पात्व अंहसः ||
सवस्ति मित्रावरुणा सवस्ति पथ्ये रेवति |
सवस्ति न इन्द्रश चाग्निश च सवस्ति नो अदिते कर्धि ||
सवस्ति पन्थाम अनु चरेम सूर्याचन्द्रमसाव इव |
पुनर ददताघ्नता जानता सं गमेमहि ||
aghne sutasya pītaye viśvair ūmebhir ā ghahi |
devebhir havyadātaye ||
ṛtadhītaya ā ghata satyadharmāṇo adhvaram |
aghneḥ pibata jihvayā ||
viprebhir vipra santya prātaryāvabhir ā ghahi |
devebhiḥ somapītaye ||
ayaṃ somaś camū suto 'matre pari ṣicyate |
priya indrāya vāyave ||
vāyav ā yāhi vītaye juṣāṇo havyadātaye |
pibā sutasyāndhaso abhi prayaḥ ||
indraś ca vāyav eṣāṃ sutānām pītim arhathaḥ |
tāñ juṣethām arepasāv abhi prayaḥ ||
sutā indrāya vāyave somāso dadhyāśiraḥ |
nimnaṃ na yanti sindhavo 'bhi prayaḥ ||
sajūr viśvebhir devebhir aśvibhyām uṣasā sajūḥ |
ā yāhy aghne atrivat sute raṇa ||
sajūr mitrāvaruṇābhyāṃ sajūḥ somena viṣṇunā |
ā yāhy aghne atrivat sute raṇa ||
sajūr ādityair vasubhiḥ sajūr indreṇa vāyunā |
ā yāhy aghne atrivat sute raṇa ||
svasti no mimītām aśvinā bhaghaḥ svasti devy aditir anarvaṇaḥ |
svasti pūṣā asuro dadhātu naḥ svasti dyāvāpṛthivī sucetunā ||
svastaye vāyum upa bravāmahai somaṃ svasti bhuvanasya yas patiḥ |
bṛhaspatiṃ sarvaghaṇaṃ svastaye svastaya ādityāso bhavantu naḥ ||
viśve devā no adyā svastaye vaiśvānaro vasur aghniḥ svastaye |
devā avantv ṛbhavaḥ svastaye svasti no rudraḥ pātv aṃhasaḥ ||
svasti mitrāvaruṇā svasti pathye revati |
svasti na indraś cāghniś ca svasti no adite kṛdhi ||
svasti panthām anu carema sūryācandramasāv iva |
punar dadatāghnatā jānatā saṃ ghamemahi ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 52

पर शयावाश्व धर्ष्णुयार्चा मरुद्भिर रक्वभिः |
ये अद्रोघम अनुष्वधं शरवो मदन्ति यज्ञियाः ||
ते हि सथिरस्य शवसः सखायः सन्ति धर्ष्णुया |
ते यामन्न आ धर्षद्विनस तमना पान्ति शश्वतः ||
ते सयन्द्रासो नोक्षणो ऽति षकन्दन्ति शर्वरीः |
मरुताम अधा महो दिवि कषमा च मन्महे ||
मरुत्सु वो दधीमहि सतोमं यज्ञं च धर्ष्णुया |
विश्वे ये मानुषा युगा पान्ति मर्त्यं रिषः ||
अर्हन्तो ये सुदानवो नरो असामिशवसः |
पर यज्ञं यज्ञियेभ्यो दिवो अर्चा मरुद्भ्यः ||
आ रुक्मैर आ युधा नर रष्वा रष्टीर अस्र्क्षत |
अन्व एनां अह विद्युतो मरुतो जज्झतीर इव भानुर अर्त तमना दिवः ||
ये वाव्र्धन्त पार्थिवा य उराव अन्तरिक्ष आ |
वर्जने वा नदीनां सधस्थे वा महो दिवः ||
शर्धो मारुतम उच छंस सत्यशवसम रभ्वसम |
उत सम ते शुभे नरः पर सयन्द्रा युजत तमना ||
उत सम ते परुष्ण्याम ऊर्णा वसत शुन्ध्यवः |
उत पव्या रथानाम अद्रिम भिन्दन्त्य ओजसा ||
आपथयो विपथयो ऽनतस्पथा अनुपथाः |
एतेभिर मह्यं नामभिर यज्ञं विष्टार ओहते ||
अधा नरो नय ओहते ऽधा नियुत ओहते |
अधा पारावता इति चित्रा रूपाणि दर्श्या ||
छन्दस्तुभः कुभन्यव उत्सम आ कीरिणो नर्तुः |
ते मे के चिन न तायव ऊमा आसन दर्शि तविषे ||
य रष्वा रष्टिविद्युतः कवयः सन्ति वेधसः |
तम रषे मारुतं गणं नमस्या रमया गिरा ||
अछ रषे मारुतं गणं दाना मित्रं न योषणा |
दिवो वा धर्ष्णव ओजसा सतुता धीभिर इषण्यत ||
नू मन्वान एषां देवां अछा न वक्षणा |
दाना सचेत सूरिभिर यामश्रुतेभिर अञ्जिभिः ||
पर ये मे बन्ध्वेषे गां वोचन्त सूरयः पर्श्निं वोचन्त मातरम |
अधा पितरम इष्मिणं रुद्रं वोचन्त शिक्वसः ||
सप्त मे सप्त शाकिन एकम-एका शता ददुः |
यमुनायाम अधि शरुतम उद राधो गव्यम मर्जे नि राधो अश्व्यम मर्जे ||
pra śyāvāśva dhṛṣṇuyārcā marudbhir ṛkvabhiḥ |
ye adrogham anuṣvadhaṃ śravo madanti yajñiyāḥ ||
te hi sthirasya śavasaḥ sakhāyaḥ santi dhṛṣṇuyā |
te yāmann ā dhṛṣadvinas tmanā pānti śaśvataḥ ||
te syandrāso nokṣaṇo 'ti ṣkandanti śarvarīḥ |
marutām adhā maho divi kṣamā ca manmahe ||
marutsu vo dadhīmahi stomaṃ yajñaṃ ca dhṛṣṇuyā |
viśve ye mānuṣā yughā pānti martyaṃ riṣaḥ ||
arhanto ye sudānavo naro asāmiśavasaḥ |
pra yajñaṃ yajñiyebhyo divo arcā marudbhyaḥ ||
ā rukmair ā yudhā nara ṛṣvā ṛṣṭīr asṛkṣata |
anv enāṃ aha vidyuto maruto jajjhatīr iva bhānur arta tmanā divaḥ ||
ye vāvṛdhanta pārthivā ya urāv antarikṣa ā |
vṛjane vā nadīnāṃ sadhasthe vā maho divaḥ ||
śardho mārutam uc chaṃsa satyaśavasam ṛbhvasam |
uta sma te śubhe naraḥ pra syandrā yujata tmanā ||
uta sma te paruṣṇyām ūrṇā vasata śundhyavaḥ |
uta pavyā rathānām adrim bhindanty ojasā ||
āpathayo vipathayo 'ntaspathā anupathāḥ |
etebhir mahyaṃ nāmabhir yajñaṃ viṣṭāra ohate ||
adhā naro ny ohate 'dhā niyuta ohate |
adhā pārāvatā iti citrā rūpāṇi darśyā ||
chandastubhaḥ kubhanyava utsam ā kīriṇo nṛtuḥ |
te me ke cin na tāyava ūmā āsan dṛśi tviṣe ||
ya ṛṣvā ṛṣṭividyutaḥ kavayaḥ santi vedhasaḥ |
tam ṛṣe mārutaṃ ghaṇaṃ namasyā ramayā ghirā ||
acha ṛṣe mārutaṃ ghaṇaṃ dānā mitraṃ na yoṣaṇā |
divo vā dhṛṣṇava ojasā stutā dhībhir iṣaṇyata ||
nū manvāna eṣāṃ devāṃ achā na vakṣaṇā |
dānā saceta sūribhir yāmaśrutebhir añjibhiḥ ||
pra ye me bandhveṣe ghāṃ vocanta sūrayaḥ pṛśniṃ vocanta mātaram |
adhā pitaram iṣmiṇaṃ rudraṃ vocanta śikvasaḥ ||
sapta me sapta śākina ekam-ekā śatā daduḥ |
yamunāyām adhi śrutam ud rādho ghavyam mṛje ni rādho aśvyam mṛje ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 53

को वेद जानम एषां को वा पुरा सुम्नेष्व आस मरुताम |
यद युयुज्रे किलास्यः ||
ऐतान रथेषु तस्थुषः कः शुश्राव कथा ययुः |
कस्मै सस्रुः सुदासे अन्व आपय इळाभिर वर्ष्टयः सह ||
ते म आहुर य आययुर उप दयुभिर विभिर मदे |
नरो मर्या अरेपस इमान पश्यन्न इति षटुहि ||
ये अञ्जिषु ये वाशीषु सवभानवः सरक्षु रुक्मेषु खादिषु |
शराया रथेषु धन्वसु ||
युष्माकं समा रथां अनु मुदे दधे मरुतो जीरदानवः |
वर्ष्टी दयावो यतीर इव ||
आ यं नरः सुदानवो ददाशुषे दिवः कोशम अचुच्यवुः |
वि पर्जन्यं सर्जन्ति रोदसी अनु धन्वना यन्ति वर्ष्टयः ||
तत्र्दानाः सिन्धवः कषोदसा रजः पर सस्रुर धेनवो यथा |
सयन्ना अश्वा इवाध्वनो विमोचने वि यद वर्तन्त एन्यः ||
आ यात मरुतो दिव आन्तरिक्षाद अमाद उत |
माव सथात परावतः ||
मा वो रसानितभा कुभा करुमुर मा वः सिन्धुर नि रीरमत |
मा वः परि षठात सरयुः पुरीषिण्य अस्मे ईत सुम्नम अस्तु वः ||
तं वः शर्धं रथानां तवेषं गणम मारुतं नव्यसीनाम |
अनु पर यन्ति वर्ष्टयः ||
शर्धं-शर्धं व एषां वरातं-वरातं गणं-गणं सुशस्तिभिः |
अनु करामेम धीतिभिः ||
कस्मा अद्य सुजाताय रातहव्याय पर ययुः |
एना यामेन मरुतः ||
येन तोकाय तनयाय धान्यम बीजं वहध्वे अक्षितम |
अस्मभ्यं तद धत्तन यद व ईमहे राधो विश्वायु सौभगम ||
अतीयाम निदस तिरः सवस्तिभिर हित्वावद्यम अरातीः |
वर्ष्ट्वी शं योर आप उस्रि भेषजं सयाम मरुतः सह ||
सुदेवः समहासति सुवीरो नरो मरुतः स मर्त्यः |
यं तरायध्वे सयाम ते ||
सतुहि भोजान सतुवतो अस्य यामनि रणन गावो न यवसे |
यतः पूर्वां इव सखींर अनु हवय गिरा गर्णीहि कामिनः ||
ko veda jānam eṣāṃ ko vā purā sumneṣv āsa marutām |
yad yuyujre kilāsyaḥ ||
aitān ratheṣu tasthuṣaḥ kaḥ śuśrāva kathā yayuḥ |
kasmai sasruḥ sudāse anv āpaya iḷābhir vṛṣṭayaḥ saha ||
te ma āhur ya āyayur upa dyubhir vibhir made |
naro maryā arepasa imān paśyann iti ṣṭuhi ||
ye añjiṣu ye vāśīṣu svabhānavaḥ srakṣu rukmeṣu khādiṣu |
śrāyā ratheṣu dhanvasu ||
yuṣmākaṃ smā rathāṃ anu mude dadhe maruto jīradānavaḥ |
vṛṣṭī dyāvo yatīr iva ||
ā yaṃ naraḥ sudānavo dadāśuṣe divaḥ kośam acucyavuḥ |
vi parjanyaṃ sṛjanti rodasī anu dhanvanā yanti vṛṣṭayaḥ ||
tatṛdānāḥ sindhavaḥ kṣodasā rajaḥ pra sasrur dhenavo yathā |
syannā aśvā ivādhvano vimocane vi yad vartanta enyaḥ ||
ā yāta maruto diva āntarikṣād amād uta |
māva sthāta parāvataḥ ||
mā vo rasānitabhā kubhā krumur mā vaḥ sindhur ni rīramat |
mā vaḥ pari ṣṭhāt sarayuḥ purīṣiṇy asme īt sumnam astu vaḥ ||
taṃ vaḥ śardhaṃ rathānāṃ tveṣaṃ ghaṇam mārutaṃ navyasīnām |
anu pra yanti vṛṣṭayaḥ ||
śardhaṃ-śardhaṃ va eṣāṃ vrātaṃ-vrātaṃ ghaṇaṃ-ghaṇaṃ suśastibhiḥ |
anu krāmema dhītibhiḥ ||
kasmā adya sujātāya rātahavyāya pra yayuḥ |
enā yāmena marutaḥ ||
yena tokāya tanayāya dhānyam bījaṃ vahadhve akṣitam |
asmabhyaṃ tad dhattana yad va īmahe rādho viśvāyu saubhagham ||
atīyāma nidas tiraḥ svastibhir hitvāvadyam arātīḥ |
vṛṣṭvī śaṃ yor āpa usri bheṣajaṃ syāma marutaḥ saha ||
sudevaḥ samahāsati suvīro naro marutaḥ sa martyaḥ |
yaṃ trāyadhve syāma te ||
stuhi bhojān stuvato asya yāmani raṇan ghāvo na yavase |
yataḥ pūrvāṃ iva sakhīṃr anu hvaya ghirā ghṛṇīhi kāminaḥ ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 54

पर शर्धाय मारुताय सवभानव इमां वाचम अनजा पर्वतच्युते |
घर्मस्तुभे दिव आ पर्ष्ठयज्वने दयुम्नश्रवसे महि नर्म्णम अर्चत ||
पर वो मरुतस तविषा उदन्यवो वयोव्र्धो अश्वयुजः परिज्रयः |
सं विद्युता दधति वाशति तरितः सवरन्त्य आपो ऽवना परिज्रयः ||
विद्युन्महसो नरो अश्मदिद्यवो वातत्विषो मरुतः पर्वतच्युतः |
अब्दया चिन मुहुर आ हरादुनीव्र्त सतनयदमा रभसा उदोजसः ||
वय अक्तून रुद्रा वय अहानि शिक्वसो वय अन्तरिक्षं वि रजांसि धूतयः |
वि यद अज्रां अजथ नाव ईं यथा वि दुर्गाणि मरुतो नाह रिष्यथ ||
तद वीर्यं वो मरुतो महित्वनं दीर्घं ततान सूर्यो न योजनम |
एता न यामे अग्र्भीतशोचिषो ऽनश्वदां यन नय अयातना गिरिम ||
अभ्राजि शर्धो मरुतो यद अर्णसम मोषथा वर्क्षं कपनेव वेधसः |
अध समा नो अरमतिं सजोषसश चक्षुर इव यन्तम अनु नेषथा सुगम ||
न स जीयते मरुतो न हन्यते न सरेधति न वयथते न रिष्यति |
नास्य राय उप दस्यन्ति नोतय रषिं वा यं राजानं वा सुषूदथ ||
नियुत्वन्तो गरामजितो यथा नरो ऽरयमणो न मरुतः कबन्धिनः |
पिन्वन्त्य उत्सं यद इनासो अस्वरन वय उन्दन्ति पर्थिवीम मध्वो अन्धसा ||
परवत्वतीयम पर्थिवी मरुद्भ्यः परवत्वती दयौर भवति परयद्भ्यः |
परवत्वतीः पथ्य्र अन्तरिक्ष्याः परवत्वन्तः पर्वता जीरदानवः ||
यन मरुतः सभरसः सवर्णरः सूर्य उदिते मदथा दिवो नरः |
न वो ऽशवाः शरथयन्ताह सिस्रतः सद्यो अस्याध्वनः पारम अश्नुथ ||
अंसेषु व रष्टयः पत्सु खादयो वक्षस्सु रुक्मा मरुतो रथे शुभः |
अग्निभ्राजसो विद्युतो गभस्त्योः शिप्राः शीर्षसु वितता हिरण्ययीः ||
तं नाकम अर्यो अग्र्भीतशोचिषं रुशत पिप्पलम मरुतो वि धूनुथ |
सम अच्यन्त वर्जनातित्विषन्त यत सवरन्ति घोषं विततम रतायवः ||
युष्मादत्तस्य मरुतो विचेतसो रायः सयाम रथ्यो वयस्वतः |
न यो युछति तिष्यो यथा दिवो ऽसमे रारन्त मरुतः सहस्रिणम ||
यूयं रयिम मरुत सपार्हवीरं यूयम रषिम अवथ सामविप्रम |
यूयम अर्वन्तम भरताय वाजं यूयं धत्थ राजानं शरुष्टिमन्तम ||
तद वो यामि दरविणं सद्यूतयो येना सवर ण ततनाम नॄंर अभि |
इदं सु मे मरुतो हर्यता वचो यस्य तरेम तरसा शतं हिमाः ||
pra śardhāya mārutāya svabhānava imāṃ vācam anajā parvatacyute |
gharmastubhe diva ā pṛṣṭhayajvane dyumnaśravase mahi nṛmṇam arcata ||
pra vo marutas taviṣā udanyavo vayovṛdho aśvayujaḥ parijrayaḥ |
saṃ vidyutā dadhati vāśati tritaḥ svaranty āpo 'vanā parijrayaḥ ||
vidyunmahaso naro aśmadidyavo vātatviṣo marutaḥ parvatacyutaḥ |
abdayā cin muhur ā hrādunīvṛta stanayadamā rabhasā udojasaḥ ||
vy aktūn rudrā vy ahāni śikvaso vy antarikṣaṃ vi rajāṃsi dhūtayaḥ |
vi yad ajrāṃ ajatha nāva īṃ yathā vi durghāṇi maruto nāha riṣyatha ||
tad vīryaṃ vo maruto mahitvanaṃ dīrghaṃ tatāna sūryo na yojanam |
etā na yāme aghṛbhītaśociṣo 'naśvadāṃ yan ny ayātanā ghirim ||
abhrāji śardho maruto yad arṇasam moṣathā vṛkṣaṃ kapaneva vedhasaḥ |
adha smā no aramatiṃ sajoṣasaś cakṣur iva yantam anu neṣathā sugham ||
na sa jīyate maruto na hanyate na sredhati na vyathate na riṣyati |
nāsya rāya upa dasyanti notaya ṛṣiṃ vā yaṃ rājānaṃ vā suṣūdatha ||
niyutvanto ghrāmajito yathā naro 'ryamaṇo na marutaḥ kabandhinaḥ |
pinvanty utsaṃ yad ināso asvaran vy undanti pṛthivīm madhvo andhasā ||
pravatvatīyam pṛthivī marudbhyaḥ pravatvatī dyaur bhavati prayadbhyaḥ |
pravatvatīḥ pathyṛ antarikṣyāḥ pravatvantaḥ parvatā jīradānavaḥ ||
yan marutaḥ sabharasaḥ svarṇaraḥ sūrya udite madathā divo naraḥ |
na vo 'śvāḥ śrathayantāha sisrataḥ sadyo asyādhvanaḥ pāram aśnutha ||
aṃseṣu va ṛṣṭayaḥ patsu khādayo vakṣassu rukmā maruto rathe śubhaḥ |
aghnibhrājaso vidyuto ghabhastyoḥ śiprāḥ śīrṣasu vitatā hiraṇyayīḥ ||
taṃ nākam aryo aghṛbhītaśociṣaṃ ruśat pippalam maruto vi dhūnutha |
sam acyanta vṛjanātitviṣanta yat svaranti ghoṣaṃ vitatam ṛtāyavaḥ ||
yuṣmādattasya maruto vicetaso rāyaḥ syāma rathyo vayasvataḥ |
na yo yuchati tiṣyo yathā divo 'sme rāranta marutaḥ sahasriṇam ||
yūyaṃ rayim maruta spārhavīraṃ yūyam ṛṣim avatha sāmavipram |
yūyam arvantam bharatāya vājaṃ yūyaṃ dhattha rājānaṃ śruṣṭimantam ||
tad vo yāmi draviṇaṃ sadyaūtayo yenā svar ṇa tatanāma nṝṃr abhi |
idaṃ su me maruto haryatā vaco yasya tarema tarasā śataṃ himāḥ ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 55

परयज्यवो मरुतो भराजद्र्ष्टयो बर्हद वयो दधिरे रुक्मवक्षसः |
ईयन्ते अश्वैः सुयमेभिर आशुभिः शुभं याताम अनु रथा अव्र्त्सत ||
सवयं दधिध्वे तविषीं यथा विद बर्हन महान्त उर्विया वि राजथ |
उतान्तरिक्षम ममिरे वय ओजसा शुभं याताम अनु रथा अव्र्त्सत ||
साकं जाताः सुभ्वः साकम उक्षिताः शरिये चिद आ परतरं वाव्र्धुर नरः |
विरोकिणः सूर्यस्येव रश्मयः शुभं याताम अनु रथा अव्र्त्सत ||
आभूषेण्यं वो मरुतो महित्वनं दिद्र्क्षेण्यं सूर्यस्येव चक्षणम |
उतो अस्मां अम्र्तत्वे दधातन शुभं याताम अनु रथा अव्र्त्सत ||
उद ईरयथा मरुतः समुद्रतो यूयं वर्ष्टिं वर्षयथा पुरीषिणः |
न वो दस्रा उप दस्यन्ति धेनवः शुभं याताम अनु रथा अव्र्त्सत ||
यद अश्वान धूर्षु पर्षतीर अयुग्ध्वं हिरण्ययान परत्य अत्कां अमुग्ध्वम |
विश्वा इत सप्र्धो मरुतो वय अस्यथ शुभं याताम अनु रथा अव्र्त्सत ||
न पर्वता न नद्यो वरन्त वो यत्राचिध्वम मरुतो गछथेद उ तत |
उत दयावाप्र्थिवी याथना परि शुभं याताम अनु रथा अव्र्त्सत ||
यत पूर्व्यम मरुतो यच च नूतनं यद उद्यते वसवो यच च शस्यते |
विश्वस्य तस्य भवथा नवेदसः शुभं याताम अनु रथा अव्र्त्सत ||
मर्ळत नो मरुतो मा वधिष्टनास्मभ्यं शर्म बहुलं वि यन्तन |
अधि सतोत्रस्य सख्यस्य गातन शुभं याताम अनु रथा अव्र्त्सत ||
यूयम अस्मान नयत वस्यो अछा निर अंहतिभ्यो मरुतो गर्णानाः |
जुषध्वं नो हव्यदातिं यजत्रा वयं सयाम पतयो रयीणाम ||
prayajyavo maruto bhrājadṛṣṭayo bṛhad vayo dadhire rukmavakṣasaḥ |
īyante aśvaiḥ suyamebhir āśubhiḥ śubhaṃ yātām anu rathā avṛtsata ||
svayaṃ dadhidhve taviṣīṃ yathā vida bṛhan mahānta urviyā vi rājatha |
utāntarikṣam mamire vy ojasā śubhaṃ yātām anu rathā avṛtsata ||
sākaṃ jātāḥ subhvaḥ sākam ukṣitāḥ śriye cid ā prataraṃ vāvṛdhur naraḥ |
virokiṇaḥ sūryasyeva raśmayaḥ śubhaṃ yātām anu rathā avṛtsata ||
ābhūṣeṇyaṃ vo maruto mahitvanaṃ didṛkṣeṇyaṃ sūryasyeva cakṣaṇam |
uto asmāṃ amṛtatve dadhātana śubhaṃ yātām anu rathā avṛtsata ||
ud īrayathā marutaḥ samudrato yūyaṃ vṛṣṭiṃ varṣayathā purīṣiṇaḥ |
na vo dasrā upa dasyanti dhenavaḥ śubhaṃ yātām anu rathā avṛtsata ||
yad aśvān dhūrṣu pṛṣatīr ayughdhvaṃ hiraṇyayān praty atkāṃ amughdhvam |
viśvā it spṛdho maruto vy asyatha śubhaṃ yātām anu rathā avṛtsata ||
na parvatā na nadyo varanta vo yatrācidhvam maruto ghachathed u tat |
uta dyāvāpṛthivī yāthanā pari śubhaṃ yātām anu rathā avṛtsata ||
yat pūrvyam maruto yac ca nūtanaṃ yad udyate vasavo yac ca śasyate |
viśvasya tasya bhavathā navedasaḥ śubhaṃ yātām anu rathā avṛtsata ||
mṛḷata no maruto mā vadhiṣṭanāsmabhyaṃ śarma bahulaṃ vi yantana |
adhi stotrasya sakhyasya ghātana śubhaṃ yātām anu rathā avṛtsata ||
yūyam asmān nayata vasyo achā nir aṃhatibhyo maruto ghṛṇānāḥ |
juṣadhvaṃ no havyadātiṃ yajatrā vayaṃ syāma patayo rayīṇām ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 56

अग्ने शर्धन्तम आ गणम पिष्टं रुक्मेभिर अञ्जिभिः |
विशो अद्य मरुताम अव हवये दिवश चिद रोचनाद अधि ||
यथा चिन मन्यसे हर्दा तद इन मे जग्मुर आशसः |
ये ते नेदिष्ठं हवनान्य आगमन तान वर्ध भीमसंद्र्शः ||
मीळ्हुष्मतीव पर्थिवी पराहता मदन्त्य एत्य अस्मद आ |
रक्षो न वो मरुतः शिमीवां अमो दुध्रो गौर इव भीमयुः ||
नि ये रिणन्त्य ओजसा वर्था गावो न दुर्धुरः |
अश्मानं चित सवर्यम पर्वतं गिरिम पर चयावयन्ति यामभिः ||
उत तिष्ठ नूनम एषां सतोमैः समुक्षितानाम |
मरुताम पुरुतमम अपूर्व्यं गवां सर्गम इव हवये ||
युङगध्वं हय अरुषी रथे युङगध्वं रथेषु रोहितः |
युङगध्वं हरी अजिरा धुरि वोळ्हवे वहिष्ठा धुरि वोळ्हवे ||
उत सय वाज्य अरुषस तुविष्वणिर इह सम धायि दर्शतः |
मा वो यामेषु मरुतश चिरं करत पर तं रथेषु चोदत ||
रथं नु मारुतं वयं शरवस्युम आ हुवामहे |
आ यस्मिन तस्थौ सुरणानि बिभ्रती सचा मरुत्सु रोदसी ||
तं वः शर्धं रथेशुभं तवेषम पनस्युम आ हुवे |
यस्मिन सुजाता सुभगा महीयते सचा मरुत्सु मीळ्हुषी ||
aghne śardhantam ā ghaṇam piṣṭaṃ rukmebhir añjibhiḥ |
viśo adya marutām ava hvaye divaś cid rocanād adhi ||
yathā cin manyase hṛdā tad in me jaghmur āśasaḥ |
ye te nediṣṭhaṃ havanāny āghaman tān vardha bhīmasaṃdṛśaḥ ||
mīḷhuṣmatīva pṛthivī parāhatā madanty ety asmad ā |
ṛkṣo na vo marutaḥ śimīvāṃ amo dudhro ghaur iva bhīmayuḥ ||
ni ye riṇanty ojasā vṛthā ghāvo na durdhuraḥ |
aśmānaṃ cit svaryam parvataṃ ghirim pra cyāvayanti yāmabhiḥ ||
ut tiṣṭha nūnam eṣāṃ stomaiḥ samukṣitānām |
marutām purutamam apūrvyaṃ ghavāṃ sargham iva hvaye ||
yuṅghdhvaṃ hy aruṣī rathe yuṅghdhvaṃ ratheṣu rohitaḥ |
yuṅghdhvaṃ harī ajirā dhuri voḷhave vahiṣṭhā dhuri voḷhave ||
uta sya vājy aruṣas tuviṣvaṇir iha sma dhāyi darśataḥ |
mā vo yāmeṣu marutaś ciraṃ karat pra taṃ ratheṣu codata ||
rathaṃ nu mārutaṃ vayaṃ śravasyum ā huvāmahe |
ā yasmin tasthau suraṇāni bibhratī sacā marutsu rodasī ||
taṃ vaḥ śardhaṃ ratheśubhaṃ tveṣam panasyum ā huve |
yasmin sujātā subhaghā mahīyate sacā marutsu mīḷhuṣī ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 57

आ रुद्रास इन्द्रवन्तः सजोषसो हिरण्यरथाः सुविताय गन्तन |
इयं वो अस्मत परति हर्यते मतिस तर्ष्णजे न दिव उत्सा उदन्यवे ||
वाशीमन्त रष्टिमन्तो मनीषिणः सुधन्वान इषुमन्तो निषङगिणः |
सवश्वा सथ सुरथाः पर्श्निमातरः सवायुधा मरुतो याथना शुभम ||
धूनुथ दयाम पर्वतान दाशुषे वसु नि वो वना जिहते यामनो भिया |
कोपयथ पर्थिवीम पर्श्निमातरः शुभे यद उग्राः पर्षतीर अयुग्ध्वम ||
वातत्विषो मरुतो वर्षनिर्णिजो यमा इव सुसद्र्शः सुपेशसः |
पिशङगाश्वा अरुणाश्वा अरेपसः परत्वक्षसो महिना दयौर इवोरवः ||
पुरुद्रप्सा अञ्जिमन्तः सुदानवस तवेषसंद्र्शो अनवभ्रराधसः |
सुजातासो जनुषा रुक्मवक्षसो दिवो अर्का अम्र्तं नाम भेजिरे ||
रष्टयो वो मरुतो अंसयोर अधि सह ओजो बाह्वोर वो बलं हितम |
नर्म्णा शीर्षस्व आयुधा रथेषु वो विश्वा वः शरीर अधि तनूषु पिपिशे ||
गोमद अश्वावद रथवत सुवीरं चन्द्रवद राधो मरुतो ददा नः |
परशस्तिं नः कर्णुत रुद्रियासो भक्षीय वो ऽवसो दैव्यस्य ||
हये नरो मरुतो मर्ळता नस तुवीमघासो अम्र्ता रतज्ञाः |
सत्यश्रुतः कवयो युवानो बर्हद्गिरयो बर्हद उक्षमाणाः ||
ā rudrāsa indravantaḥ sajoṣaso hiraṇyarathāḥ suvitāya ghantana |
iyaṃ vo asmat prati haryate matis tṛṣṇaje na diva utsā udanyave ||
vāśīmanta ṛṣṭimanto manīṣiṇaḥ sudhanvāna iṣumanto niṣaṅghiṇaḥ |
svaśvā stha surathāḥ pṛśnimātaraḥ svāyudhā maruto yāthanā śubham ||
dhūnutha dyām parvatān dāśuṣe vasu ni vo vanā jihate yāmano bhiyā |
kopayatha pṛthivīm pṛśnimātaraḥ śubhe yad ughrāḥ pṛṣatīr ayughdhvam ||
vātatviṣo maruto varṣanirṇijo yamā iva susadṛśaḥ supeśasaḥ |
piśaṅghāśvā aruṇāśvā arepasaḥ pratvakṣaso mahinā dyaur ivoravaḥ ||
purudrapsā añjimantaḥ sudānavas tveṣasaṃdṛśo anavabhrarādhasaḥ |
sujātāso januṣā rukmavakṣaso divo arkā amṛtaṃ nāma bhejire ||
ṛṣṭayo vo maruto aṃsayor adhi saha ojo bāhvor vo balaṃ hitam |
nṛmṇā śīrṣasv āyudhā ratheṣu vo viśvā vaḥ śrīr adhi tanūṣu pipiśe ||
ghomad aśvāvad rathavat suvīraṃ candravad rādho maruto dadā naḥ |
praśastiṃ naḥ kṛṇuta rudriyāso bhakṣīya vo 'vaso daivyasya ||
haye naro maruto mṛḷatā nas tuvīmaghāso amṛtā ṛtajñāḥ |
satyaśrutaḥ kavayo yuvāno bṛhadghirayo bṛhad ukṣamāṇāḥ ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 58

तम उ नूनं तविषीमन्तम एषां सतुषे गणम मारुतं नव्यसीनाम |
य आश्वश्वा अमवद वहन्त उतेशिरे अम्र्तस्य सवराजः ||
तवेषं गणं तवसं खादिहस्तं धुनिव्रतम मायिनं दातिवारम |
मयोभुवो ये अमिता महित्वा वन्दस्व विप्र तुविराधसो नॄन ||
आ वो यन्तूदवाहासो अद्य वर्ष्टिं ये विश्वे मरुतो जुनन्ति |
अयं यो अग्निर मरुतः समिद्ध एतं जुषध्वं कवयो युवानः ||
यूयं राजानम इर्यं जनाय विभ्वतष्टं जनयथा यजत्राः |
युष्मद एति मुष्टिहा बाहुजूतो युष्मद सदश्वो मरुतः सुवीरः ||
अरा इवेद अचरमा अहेव पर-पर जायन्ते अकवा महोभिः |
पर्श्नेः पुत्रा उपमासो रभिष्ठाः सवया मत्या मरुतः सम मिमिक्षुः ||
यत परायासिष्ट पर्षतीभिर अश्वैर वीळुपविभिर मरुतो रथेभिः |
कषोदन्त आपो रिणते वनान्य अवोस्रियो वर्षभः करन्दतु दयौः ||
परथिष्ट यामन पर्थिवी चिद एषाम भर्तेव गर्भं सवम इच छवो धुः |
वातान हय अश्वान धुर्य रयुयुज्रे वर्षं सवेदं चक्रिरे रुद्रियासः ||
हये नरो मरुतो मर्ळता नस तुवीमघासो अम्र्ता रतज्ञाः |
सत्यश्रुतः कवयो युवानो बर्हद्गिरयो बर्हद उक्षमाणाः ||
tam u nūnaṃ taviṣīmantam eṣāṃ stuṣe ghaṇam mārutaṃ navyasīnām |
ya āśvaśvā amavad vahanta uteśire amṛtasya svarājaḥ ||
tveṣaṃ ghaṇaṃ tavasaṃ khādihastaṃ dhunivratam māyinaṃ dātivāram |
mayobhuvo ye amitā mahitvā vandasva vipra tuvirādhaso nṝn ||
ā vo yantūdavāhāso adya vṛṣṭiṃ ye viśve maruto junanti |
ayaṃ yo aghnir marutaḥ samiddha etaṃ juṣadhvaṃ kavayo yuvānaḥ ||
yūyaṃ rājānam iryaṃ janāya vibhvataṣṭaṃ janayathā yajatrāḥ |
yuṣmad eti muṣṭihā bāhujūto yuṣmad sadaśvo marutaḥ suvīraḥ ||
arā ived acaramā aheva pra-pra jāyante akavā mahobhiḥ |
pṛśneḥ putrā upamāso rabhiṣṭhāḥ svayā matyā marutaḥ sam mimikṣuḥ ||
yat prāyāsiṣṭa pṛṣatībhir aśvair vīḷupavibhir maruto rathebhiḥ |
kṣodanta āpo riṇate vanāny avosriyo vṛṣabhaḥ krandatu dyauḥ ||
prathiṣṭa yāman pṛthivī cid eṣām bharteva gharbhaṃ svam ic chavo dhuḥ |
vātān hy aśvān dhury ṛyuyujre varṣaṃ svedaṃ cakrire rudriyāsaḥ ||
haye naro maruto mṛḷatā nas tuvīmaghāso amṛtā ṛtajñāḥ |
satyaśrutaḥ kavayo yuvāno bṛhadghirayo bṛhad ukṣamāṇāḥ ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 59

पर व सपळ अक्रन सुविताय दावने ऽरचा दिवे पर पर्थिव्या रतम भरे |
उक्षन्ते अश्वान तरुषन्त आ रजो ऽनु सवम भानुं शरथयन्ते अर्णवैः ||
अमाद एषाम भियसा भूमिर एजति नौर न पूर्णा कषरति वयथिर यती |
दूरेद्र्शो ये चितयन्त एमभिर अन्तर महे विदथे येतिरे नरः ||
गवाम इव शरियसे शर्ङगम उत्तमं सूर्यो न चक्षू रजसो विसर्जने |
अत्या इव सुभ्वश चारव सथन मर्या इव शरियसे चेतथा नरः ||
को वो महान्ति महताम उद अश्नवत कस काव्या मरुतः को ह पौंस्या |
यूयं ह भूमिं किरणं न रेजथ पर यद भरध्वे सुविताय दावने ||
अश्वा इवेद अरुषासः सबन्धवः शूरा इव परयुधः परोत युयुधुः |
मर्या इव सुव्र्धो वाव्र्धुर नरः सूर्यस्य चक्षुः पर मिनन्ति वर्ष्टिभिः ||
ते अज्येष्ठा अकनिष्ठास उद्भिदो ऽमध्यमासो महसा वि वाव्र्धुः |
सुजातासो जनुषा पर्श्निमातरो दिवो मर्या आ नो अछा जिगातन ||
वयो न ये शरेणीः पप्तुर ओजसान्तान दिवो बर्हतः सानुनस परि |
अश्वास एषाम उभये यथा विदुः पर पर्वतस्य नभनूंर अचुच्यवुः ||
मिमातु दयौर अदितिर वीतये नः सं दानुचित्रा उषसो यतन्ताम |
आचुच्यवुर दिव्यं कोशम एत रषे रुद्रस्य मरुतो गर्णानाः ||
pra va spaḷ akran suvitāya dāvane 'rcā dive pra pṛthivyā ṛtam bhare |
ukṣante aśvān taruṣanta ā rajo 'nu svam bhānuṃ śrathayante arṇavaiḥ ||
amād eṣām bhiyasā bhūmir ejati naur na pūrṇā kṣarati vyathir yatī |
dūredṛśo ye citayanta emabhir antar mahe vidathe yetire naraḥ ||
ghavām iva śriyase śṛṅgham uttamaṃ sūryo na cakṣū rajaso visarjane |
atyā iva subhvaś cārava sthana maryā iva śriyase cetathā naraḥ ||
ko vo mahānti mahatām ud aśnavat kas kāvyā marutaḥ ko ha pauṃsyā |
yūyaṃ ha bhūmiṃ kiraṇaṃ na rejatha pra yad bharadhve suvitāya dāvane ||
aśvā ived aruṣāsaḥ sabandhavaḥ śūrā iva prayudhaḥ prota yuyudhuḥ |
maryā iva suvṛdho vāvṛdhur naraḥ sūryasya cakṣuḥ pra minanti vṛṣṭibhiḥ ||
te ajyeṣṭhā akaniṣṭhāsa udbhido 'madhyamāso mahasā vi vāvṛdhuḥ |
sujātāso januṣā pṛśnimātaro divo maryā ā no achā jighātana ||
vayo na ye śreṇīḥ paptur ojasāntān divo bṛhataḥ sānunas pari |
aśvāsa eṣām ubhaye yathā viduḥ pra parvatasya nabhanūṃr acucyavuḥ ||
mimātu dyaur aditir vītaye naḥ saṃ dānucitrā uṣaso yatantām |
ācucyavur divyaṃ kośam eta ṛṣe rudrasya maruto ghṛṇānāḥ ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 60

ईळे अग्निं सववसं नमोभिर इह परसत्तो वि चयत कर्तं नः |
रथैर इव पर भरे वाजयद्भिः परदक्षिणिन मरुतां सतोमम रध्याम ||
आ ये तस्थुः पर्षतीषु शरुतासु सुखेषु रुद्रा मरुतो रथेषु |
वना चिद उग्रा जिहते नि वो भिया पर्थिवी चिद रेजते पर्वतश चित ||
पर्वतश चिन महि वर्द्धो बिभाय दिवश चित सानु रेजत सवने वः |
यत करीळथ मरुत रष्टिमन्त आप इव सध्र्यञ्चो धवध्वे ||
वरा इवेद रैवतासो हिरण्यैर अभि सवधाभिस तन्वः पिपिश्रे |
शरिये शरेयांसस तवसो रथेषु सत्रा महांसि चक्रिरे तनूषु ||
अज्येष्ठासो अकनिष्ठास एते सम भरातरो वाव्र्धुः सौभगाय |
युवा पिता सवपा रुद्र एषां सुदुघा पर्श्निः सुदिना मरुद्भ्यः ||
यद उत्तमे मरुतो मध्यमे वा यद वावमे सुभगासो दिवि षठ |
अतो नो रुद्रा उत वा नव अस्याग्ने वित्ताद धविषो यद यजाम ||
अग्निश च यन मरुतो विश्ववेदसो दिवो वहध्व उत्तराद अधि षणुभिः |
ते मन्दसाना धुनयो रिशादसो वामं धत्त यजमानाय सुन्वते ||
अग्ने मरुद्भिः शुभयद्भिर रक्वभिः सोमम पिब मन्दसानो गणश्रिभिः |
पावकेभिर विश्वमिन्वेभिर आयुभिर वैश्वानर परदिवा केतुना सजूः ||
īḷe aghniṃ svavasaṃ namobhir iha prasatto vi cayat kṛtaṃ naḥ |
rathair iva pra bhare vājayadbhiḥ pradakṣiṇin marutāṃ stomam ṛdhyām ||
ā ye tasthuḥ pṛṣatīṣu śrutāsu sukheṣu rudrā maruto ratheṣu |
vanā cid ughrā jihate ni vo bhiyā pṛthivī cid rejate parvataś cit ||
parvataś cin mahi vṛddho bibhāya divaś cit sānu rejata svane vaḥ |
yat krīḷatha maruta ṛṣṭimanta āpa iva sadhryañco dhavadhve ||
varā ived raivatāso hiraṇyair abhi svadhābhis tanvaḥ pipiśre |
śriye śreyāṃsas tavaso ratheṣu satrā mahāṃsi cakrire tanūṣu ||
ajyeṣṭhāso akaniṣṭhāsa ete sam bhrātaro vāvṛdhuḥ saubhaghāya |
yuvā pitā svapā rudra eṣāṃ sudughā pṛśniḥ sudinā marudbhyaḥ ||
yad uttame maruto madhyame vā yad vāvame subhaghāso divi ṣṭha |
ato no rudrā uta vā nv asyāghne vittād dhaviṣo yad yajāma ||
aghniś ca yan maruto viśvavedaso divo vahadhva uttarād adhi ṣṇubhiḥ |
te mandasānā dhunayo riśādaso vāmaṃ dhatta yajamānāya sunvate ||
aghne marudbhiḥ śubhayadbhir ṛkvabhiḥ somam piba mandasāno ghaṇaśribhiḥ |
pāvakebhir viśvaminvebhir āyubhir vaiśvānara pradivā ketunā sajūḥ ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 61

के षठा नरः शरेष्ठतमा य एक-एक आयय |
परमस्याः परावतः ||
कव वो ऽशवाः कव्र्भीशवः कथं शेक कथा यय |
पर्ष्ठे सदो नसोर यमः ||
जघने चोद एषां वि सक्थानि नरो यमुः |
पुत्रक्र्थे न जनयः ||
परा वीरास एतन मर्यासो भद्रजानयः |
अग्नितपो यथासथ ||
सनत साश्व्यम पशुम उत गव्यं शतावयम |
शयावाश्वस्तुताय या दोर वीरायोपबर्ब्र्हत ||
उत तवा सत्री शशीयसी पुंसो भवति वस्यसी |
अदेवत्राद अराधसः ||
वि या जानाति जसुरिं वि तर्ष्यन्तं वि कामिनम |
देवत्रा कर्णुते मनः ||
उत घा नेमो अस्तुतः पुमां इति बरुवे पणिः |
स वैरदेय इत समः ||
उत मे ऽरपद युवतिर ममन्दुषी परति शयावाय वर्तनिम |
वि रोहिता पुरुमीळ्हाय येमतुर विप्राय दीर्घयशसे ||
यो मे धेनूनां शतं वैददश्विर यथा ददत |
तरन्त इव मंहना ||
य ईं वहन्त आशुभिः पिबन्तो मदिरम मधु |
अत्र शरवांसि दधिरे ||
येषां शरियाधि रोदसी विभ्राजन्ते रथेष्व आ |
दिवि रुक्म इवोपरि ||
युवा स मारुतो गणस तवेषरथो अनेद्यः |
शुभंयावाप्रतिष्कुतः ||
को वेद नूनम एषां यत्रा मदन्ति धूतयः |
रतजाता अरेपसः ||
यूयम मर्तं विपन्यवः परणेतार इत्था धिया |
शरोतारो यामहूतिषु ||
ते नो वसूनि काम्या पुरुश्चन्द्रा रिशादसः |
आ यज्ञियासो वव्र्त्तन ||
एतम मे सतोमम ऊर्म्ये दार्भ्याय परा वह |
गिरो देवि रथीर इव ||
उत मे वोचताद इति सुतसोमे रथवीतौ |
न कामो अप वेति मे ||
एष कषेति रथवीतिर मघवा गोमतीर अनु |
पर्वतेष्व अपश्रितः ||
ke ṣṭhā naraḥ śreṣṭhatamā ya eka-eka āyaya |
paramasyāḥ parāvataḥ ||
kva vo 'śvāḥ kvṛbhīśavaḥ kathaṃ śeka kathā yaya |
pṛṣṭhe sado nasor yamaḥ ||
jaghane coda eṣāṃ vi sakthāni naro yamuḥ |
putrakṛthe na janayaḥ ||
parā vīrāsa etana maryāso bhadrajānayaḥ |
aghnitapo yathāsatha ||
sanat sāśvyam paśum uta ghavyaṃ śatāvayam |
śyāvāśvastutāya yā dor vīrāyopabarbṛhat ||
uta tvā strī śaśīyasī puṃso bhavati vasyasī |
adevatrād arādhasaḥ ||
vi yā jānāti jasuriṃ vi tṛṣyantaṃ vi kāminam |
devatrā kṛṇute manaḥ ||
uta ghā nemo astutaḥ pumāṃ iti bruve paṇiḥ |
sa vairadeya it samaḥ ||
uta me 'rapad yuvatir mamanduṣī prati śyāvāya vartanim |
vi rohitā purumīḷhāya yematur viprāya dīrghayaśase ||
yo me dhenūnāṃ śataṃ vaidadaśvir yathā dadat |
taranta iva maṃhanā ||
ya īṃ vahanta āśubhiḥ pibanto madiram madhu |
atra śravāṃsi dadhire ||
yeṣāṃ śriyādhi rodasī vibhrājante ratheṣv ā |
divi rukma ivopari ||
yuvā sa māruto ghaṇas tveṣaratho anedyaḥ |
śubhaṃyāvāpratiṣkutaḥ ||
ko veda nūnam eṣāṃ yatrā madanti dhūtayaḥ |
ṛtajātā arepasaḥ ||
yūyam martaṃ vipanyavaḥ praṇetāra itthā dhiyā |
śrotāro yāmahūtiṣu ||
te no vasūni kāmyā puruścandrā riśādasaḥ |
ā yajñiyāso vavṛttana ||
etam me stomam ūrmye dārbhyāya parā vaha |
ghiro devi rathīr iva ||
uta me vocatād iti sutasome rathavītau |
na kāmo apa veti me ||
eṣa kṣeti rathavītir maghavā ghomatīr anu |
parvateṣv apaśritaḥ ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 62

रतेन रतम अपिहितं धरुवं वां सूर्यस्य यत्र विमुचन्त्य अश्वान |
दश शता सह तस्थुस तद एकं देवानां शरेष्ठं वपुषाम अपश्यम ||
तत सु वाम मित्रावरुणा महित्वम ईर्मा तस्थुषीर अहभिर दुदुह्रे |
विश्वाः पिन्वथः सवसरस्य धेना अनु वाम एकः पविर आ ववर्त ||
अधारयतम पर्थिवीम उत दयाम मित्रराजाना वरुणा महोभिः |
वर्धयतम ओषधीः पिन्वतं गा अव वर्ष्टिं सर्जतं जीरदानू ||
आ वाम अश्वासः सुयुजो वहन्तु यतरश्मय उप यन्त्व अर्वाक |
घर्तस्य निर्णिग अनु वर्तते वाम उप सिन्धवः परदिवि कषरन्ति ||
अनु शरुताम अमतिं वर्धद उर्वीम बर्हिर इव यजुषा रक्षमाणा |
नमस्वन्ता धर्तदक्षाधि गर्ते मित्रासाथे वरुणेळास्व अन्तः ||
अक्रविहस्ता सुक्र्ते परस्पा यं तरासाथे वरुणेळास्व अन्तः |
राजाना कषत्रम अह्र्णीयमाना सहस्रस्थूणम बिभ्र्थः सह दवौ ||
हिरण्यनिर्णिग अयो अस्य सथूणा वि भराजते दिव्य अश्वाजनीव |
भद्रे कषेत्रे निमिता तिल्विले वा सनेम मध्वो अधिगर्त्यस्य ||
हिरण्यरूपम उषसो वयुष्टाव अयस्थूणम उदिता सूर्यस्य |
आ रोहथो वरुण मित्र गर्तम अतश चक्षाथे अदितिं दितिं च ||
यद बंहिष्ठं नातिविधे सुदानू अछिद्रं शर्म भुवनस्य गोपा |
तेन नो मित्रावरुणाव अविष्टं सिषासन्तो जिगीवांसः सयाम ||
ṛtena ṛtam apihitaṃ dhruvaṃ vāṃ sūryasya yatra vimucanty aśvān |
daśa śatā saha tasthus tad ekaṃ devānāṃ śreṣṭhaṃ vapuṣām apaśyam ||
tat su vām mitrāvaruṇā mahitvam īrmā tasthuṣīr ahabhir duduhre |
viśvāḥ pinvathaḥ svasarasya dhenā anu vām ekaḥ pavir ā vavarta ||
adhārayatam pṛthivīm uta dyām mitrarājānā varuṇā mahobhiḥ |
vardhayatam oṣadhīḥ pinvataṃ ghā ava vṛṣṭiṃ sṛjataṃ jīradānū ||
ā vām aśvāsaḥ suyujo vahantu yataraśmaya upa yantv arvāk |
ghṛtasya nirṇigh anu vartate vām upa sindhavaḥ pradivi kṣaranti ||
anu śrutām amatiṃ vardhad urvīm barhir iva yajuṣā rakṣamāṇā |
namasvantā dhṛtadakṣādhi gharte mitrāsāthe varuṇeḷāsv antaḥ ||
akravihastā sukṛte paraspā yaṃ trāsāthe varuṇeḷāsv antaḥ |
rājānā kṣatram ahṛṇīyamānā sahasrasthūṇam bibhṛthaḥ saha dvau ||
hiraṇyanirṇigh ayo asya sthūṇā vi bhrājate divy aśvājanīva |
bhadre kṣetre nimitā tilvile vā sanema madhvo adhighartyasya ||
hiraṇyarūpam uṣaso vyuṣṭāv ayasthūṇam uditā sūryasya |
ā rohatho varuṇa mitra ghartam ataś cakṣāthe aditiṃ ditiṃ ca ||
yad baṃhiṣṭhaṃ nātividhe sudānū achidraṃ śarma bhuvanasya ghopā |
tena no mitrāvaruṇāv aviṣṭaṃ siṣāsanto jighīvāṃsaḥ syāma ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 63

रतस्य गोपाव अधि तिष्ठथो रथं सत्यधर्माणा परमे वयोमनि |
यम अत्र मित्रावरुणावथो युवं तस्मै वर्ष्टिर मधुमत पिन्वते दिवः ||
सम्राजाव अस्य भुवनस्य राजथो मित्रावरुणा विदथे सवर्द्र्शा |
वर्ष्टिं वां राधो अम्र्तत्वम ईमहे दयावाप्र्थिवी वि चरन्ति तन्यवः ||
सम्राजा उग्रा वर्षभा दिवस पती पर्थिव्या मित्रावरुणा विचर्षणी |
चित्रेभिर अभ्रैर उप तिष्ठथो रवं दयां वर्षयथो असुरस्य मायया ||
माया वाम मित्रावरुणा दिवि शरिता सूर्यो जयोतिश चरति चित्रम आयुधम |
तम अभ्रेण वर्ष्ट्या गूहथो दिवि पर्जन्य दरप्सा मधुमन्त ईरते ||
रथं युञ्जते मरुतः शुभे सुखं शूरो न मित्रावरुणा गविष्टिषु |
रजांसि चित्रा वि चरन्ति तन्यवो दिवः सम्राजा पयसा न उक्षतम ||
वाचं सु मित्रावरुणाव इरावतीम पर्जन्यश चित्रां वदति तविषीमतीम |
अभ्रा वसत मरुतः सु मायया दयां वर्षयतम अरुणाम अरेपसम ||
धर्मणा मित्रावरुणा विपश्चिता वरता रक्षेथे असुरस्य मायया |
रतेन विश्वम भुवनं वि राजथः सूर्यम आ धत्थो दिवि चित्र्यं रथम ||
ṛtasya ghopāv adhi tiṣṭhatho rathaṃ satyadharmāṇā parame vyomani |
yam atra mitrāvaruṇāvatho yuvaṃ tasmai vṛṣṭir madhumat pinvate divaḥ ||
samrājāv asya bhuvanasya rājatho mitrāvaruṇā vidathe svardṛśā |
vṛṣṭiṃ vāṃ rādho amṛtatvam īmahe dyāvāpṛthivī vi caranti tanyavaḥ ||
samrājā ughrā vṛṣabhā divas patī pṛthivyā mitrāvaruṇā vicarṣaṇī |
citrebhir abhrair upa tiṣṭhatho ravaṃ dyāṃ varṣayatho asurasya māyayā ||
māyā vām mitrāvaruṇā divi śritā sūryo jyotiś carati citram āyudham |
tam abhreṇa vṛṣṭyā ghūhatho divi parjanya drapsā madhumanta īrate ||
rathaṃ yuñjate marutaḥ śubhe sukhaṃ śūro na mitrāvaruṇā ghaviṣṭiṣu |
rajāṃsi citrā vi caranti tanyavo divaḥ samrājā payasā na ukṣatam ||
vācaṃ su mitrāvaruṇāv irāvatīm parjanyaś citrāṃ vadati tviṣīmatīm |
abhrā vasata marutaḥ su māyayā dyāṃ varṣayatam aruṇām arepasam ||
dharmaṇā mitrāvaruṇā vipaścitā vratā rakṣethe asurasya māyayā |
ṛtena viśvam bhuvanaṃ vi rājathaḥ sūryam ā dhattho divi citryaṃ ratham ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 64

वरुणं वो रिशादसम रचा मित्रं हवामहे |
परि वरजेव बाह्वोर जगन्वांसा सवर्णरम ||
ता बाहवा सुचेतुना पर यन्तम अस्मा अर्चते |
शेवं हि जार्यं वां विश्वासु कषासु जोगुवे ||
यन नूनम अश्यां गतिम मित्रस्य यायाम पथा |
अस्य परियस्य शर्मण्य अहिंसानस्य सश्चिरे ||
युवाभ्याम मित्रावरुणोपमं धेयाम रचा |
यद ध कषये मघोनां सतोत्णां च सपूर्धसे ||
आ नो मित्र सुदीतिभिर वरुणश च सधस्थ आ |
सवे कषये मघोनां सखीनां च वर्धसे ||
युवं नो येषु वरुण कषत्रम बर्हच च बिभ्र्थः |
उरु णो वाजसातये कर्तं राये सवस्तये ||
उछन्त्याम मे यजता देवक्षत्रे रुशद्गवि |
सुतं सोमं न हस्तिभिर आ पड्भिर धावतं नरा बिभ्रताव अर्चनानसम ||
varuṇaṃ vo riśādasam ṛcā mitraṃ havāmahe |
pari vrajeva bāhvor jaghanvāṃsā svarṇaram ||
tā bāhavā sucetunā pra yantam asmā arcate |
śevaṃ hi jāryaṃ vāṃ viśvāsu kṣāsu joghuve ||
yan nūnam aśyāṃ ghatim mitrasya yāyām pathā |
asya priyasya śarmaṇy ahiṃsānasya saścire ||
yuvābhyām mitrāvaruṇopamaṃ dheyām ṛcā |
yad dha kṣaye maghonāṃ stotṇāṃ ca spūrdhase ||
ā no mitra sudītibhir varuṇaś ca sadhastha ā |
sve kṣaye maghonāṃ sakhīnāṃ ca vṛdhase ||
yuvaṃ no yeṣu varuṇa kṣatram bṛhac ca bibhṛthaḥ |
uru ṇo vājasātaye kṛtaṃ rāye svastaye ||
uchantyām me yajatā devakṣatre ruśadghavi |
sutaṃ somaṃ na hastibhir ā paḍbhir dhāvataṃ narā bibhratāv arcanānasam ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 65

यश चिकेत स सुक्रतुर देवत्रा स बरवीतु नः |
वरुणो यस्य दर्शतो मित्रो वा वनते गिरः ||
ता हि शरेष्ठवर्चसा राजाना दीर्घश्रुत्तमा |
ता सत्पती रताव्र्ध रतावाना जने-जने ||
ता वाम इयानो ऽवसे पूर्वा उप बरुवे सचा |
सवश्वासः सु चेतुना वाजां अभि पर दावने ||
मित्रो अंहोश चिद आद उरु कषयाय गातुं वनते |
मित्रस्य हि परतूर्वतः सुमतिर अस्ति विधतः ||
वयम मित्रस्यावसि सयाम सप्रथस्तमे |
अनेहसस तवोतयः सत्रा वरुणशेषसः ||
युवम मित्रेमं जनं यतथः सं च नयथः |
मा मघोनः परि खयतम मो अस्माकम रषीणां गोपीथे न उरुष्यतम ||
yaś ciketa sa sukratur devatrā sa bravītu naḥ |
varuṇo yasya darśato mitro vā vanate ghiraḥ ||
tā hi śreṣṭhavarcasā rājānā dīrghaśruttamā |
tā satpatī ṛtāvṛdha ṛtāvānā jane-jane ||
tā vām iyāno 'vase pūrvā upa bruve sacā |
svaśvāsaḥ su cetunā vājāṃ abhi pra dāvane ||
mitro aṃhoś cid ād uru kṣayāya ghātuṃ vanate |
mitrasya hi pratūrvataḥ sumatir asti vidhataḥ ||
vayam mitrasyāvasi syāma saprathastame |
anehasas tvotayaḥ satrā varuṇaśeṣasaḥ ||
yuvam mitremaṃ janaṃ yatathaḥ saṃ ca nayathaḥ |
mā maghonaḥ pari khyatam mo asmākam ṛṣīṇāṃ ghopīthe na uruṣyatam ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 66

आ चिकितान सुक्रतू देवौ मर्त रिशादसा |
वरुणाय रतपेशसे दधीत परयसे महे ||
ता हि कषत्रम अविह्रुतं सम्यग असुर्यम आशाते |
अध वरतेव मानुषं सवर ण धायि दर्शतम ||
ता वाम एषे रथानाम उर्वीं गव्यूतिम एषाम |
रातहव्यस्य सुष्टुतिं दध्र्क सतोमैर मनामहे ||
अधा हि काव्या युवं दक्षस्य पूर्भिर अद्भुता |
नि केतुना जनानां चिकेथे पूतदक्षसा ||
तद रतम पर्थिवि बर्हच छरवेष रषीणाम |
जरयसानाव अरम पर्थ्व अति कषरन्ति यामभिः ||
आ यद वाम ईयचक्षसा मित्र वयं च सूरयः |
वयचिष्ठे बहुपाय्ये यतेमहि सवराज्ये ||
ā cikitāna sukratū devau marta riśādasā |
varuṇāya ṛtapeśase dadhīta prayase mahe ||
tā hi kṣatram avihrutaṃ samyagh asuryam āśāte |
adha vrateva mānuṣaṃ svar ṇa dhāyi darśatam ||
tā vām eṣe rathānām urvīṃ ghavyūtim eṣām |
rātahavyasya suṣṭutiṃ dadhṛk stomair manāmahe ||
adhā hi kāvyā yuvaṃ dakṣasya pūrbhir adbhutā |
ni ketunā janānāṃ cikethe pūtadakṣasā ||
tad ṛtam pṛthivi bṛhac chravaeṣa ṛṣīṇām |
jrayasānāv aram pṛthv ati kṣaranti yāmabhiḥ ||
ā yad vām īyacakṣasā mitra vayaṃ ca sūrayaḥ |
vyaciṣṭhe bahupāyye yatemahi svarājye ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 67

बळ इत्था देव निष्क्र्तम आदित्या यजतम बर्हत |
वरुण मित्रार्यमन वर्षिष्ठं कषत्रम आशाथे ||
आ यद योनिं हिरण्ययं वरुण मित्र सदथः |
धर्तारा चर्षणीनां यन्तं सुम्नं रिशादसा ||
विश्वे हि विश्ववेदसो वरुणो मित्रो अर्यमा |
वरता पदेव सश्चिरे पान्ति मर्त्यं रिषः ||
ते हि सत्या रतस्प्र्श रतावानो जने-जने |
सुनीथासः सुदानवो ऽंहोश चिद उरुचक्रयः ||
को नु वाम मित्रास्तुतो वरुणो वा तनूनाम |
तत सु वाम एषते मतिर अत्रिभ्य एषते मतिः ||
baḷ itthā deva niṣkṛtam ādityā yajatam bṛhat |
varuṇa mitrāryaman varṣiṣṭhaṃ kṣatram āśāthe ||
ā yad yoniṃ hiraṇyayaṃ varuṇa mitra sadathaḥ |
dhartārā carṣaṇīnāṃ yantaṃ sumnaṃ riśādasā ||
viśve hi viśvavedaso varuṇo mitro aryamā |
vratā padeva saścire pānti martyaṃ riṣaḥ ||
te hi satyā ṛtaspṛśa ṛtāvāno jane-jane |
sunīthāsaḥ sudānavo 'ṃhoś cid urucakrayaḥ ||
ko nu vām mitrāstuto varuṇo vā tanūnām |
tat su vām eṣate matir atribhya eṣate matiḥ ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 68

पर वो मित्राय गायत वरुणाय विपा गिरा |
महिक्षत्राव रतम बर्हत ||
सम्राजा या घर्तयोनी मित्रश चोभा वरुणश च |
देवा देवेषु परशस्ता ||
ता नः शक्तम पार्थिवस्य महो रायो दिव्यस्य |
महि वां कषत्रं देवेषु ||
रतम रतेन सपन्तेषिरं दक्षम आशाते |
अद्रुहा देवौ वर्धेते ||
वर्ष्टिद्यावा रीत्य्र्पेषस पती दानुमत्याः |
बर्हन्तं गर्तम आशाते ||
pra vo mitrāya ghāyata varuṇāya vipā ghirā |
mahikṣatrāv ṛtam bṛhat ||
samrājā yā ghṛtayonī mitraś cobhā varuṇaś ca |
devā deveṣu praśastā ||
tā naḥ śaktam pārthivasya maho rāyo divyasya |
mahi vāṃ kṣatraṃ deveṣu ||
ṛtam ṛtena sapanteṣiraṃ dakṣam āśāte |
adruhā devau vardhete ||
vṛṣṭidyāvā rītyṛpeṣas patī dānumatyāḥ |
bṛhantaṃ ghartam āśāte ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 69

तरी रोचना वरुण तरींर उत दयून तरीणि मित्र धारयथो रजांसि |
वाव्र्धानाव अमतिं कषत्रियस्यानु वरतं रक्षमाणाव अजुर्यम ||
इरावतीर वरुण धेनवो वाम मधुमद वां सिन्धवो मित्र दुह्रे |
तरयस तस्थुर वर्षभासस तिस्र्णां धिषणानां रेतोधा वि दयुमन्तः ||
परातर देवीम अदितिं जोहवीमि मध्यंदिन उदिता सूर्यस्य |
राये मित्रावरुणा सर्वतातेळे तोकाय तनयाय शं योः ||
या धर्तारा रजसो रोचनस्योतादित्या दिव्या पार्थिवस्य |
न वां देवा अम्र्ता आ मिनन्ति वरतानि मित्रावरुणा धरुवाणि ||
trī rocanā varuṇa trīṃr uta dyūn trīṇi mitra dhārayatho rajāṃsi |
vāvṛdhānāv amatiṃ kṣatriyasyānu vrataṃ rakṣamāṇāv ajuryam ||
irāvatīr varuṇa dhenavo vām madhumad vāṃ sindhavo mitra duhre |
trayas tasthur vṛṣabhāsas tisṛṇāṃ dhiṣaṇānāṃ retodhā vi dyumantaḥ ||
prātar devīm aditiṃ johavīmi madhyaṃdina uditā sūryasya |
rāye mitrāvaruṇā sarvatāteḷe tokāya tanayāya śaṃ yoḥ ||
yā dhartārā rajaso rocanasyotādityā divyā pārthivasya |
na vāṃ devā amṛtā ā minanti vratāni mitrāvaruṇā dhruvāṇi ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 70

पुरूरुणा चिद धय अस्त्य अवो नूनं वां वरुण |
मित्र वंसि वां सुमतिम ||
ता वां सम्यग अद्रुह्वाणेषम अश्याम धायसे |
वयं ते रुद्रा सयाम ||
पातं नो रुद्रा पायुभिर उत तरायेथां सुत्रात्रा |
तुर्याम दस्यून तनूभिः ||
मा कस्याद्भुतक्रतू यक्षम भुजेमा तनूभिः |
मा शेषसा मा तनसा ||
purūruṇā cid dhy asty avo nūnaṃ vāṃ varuṇa |
mitra vaṃsi vāṃ sumatim ||
tā vāṃ samyagh adruhvāṇeṣam aśyāma dhāyase |
vayaṃ te rudrā syāma ||
pātaṃ no rudrā pāyubhir uta trāyethāṃ sutrātrā |
turyāma dasyūn tanūbhiḥ ||
mā kasyādbhutakratū yakṣam bhujemā tanūbhiḥ |
mā śeṣasā mā tanasā ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 71

आ नो गन्तं रिशादसा वरुण मित्र बर्हणा |
उपेमं चारुम अध्वरम ||
विश्वस्य हि परचेतसा वरुण मित्र राजथः |
ईशाना पिप्यतं धियः ||
उप नः सुतम आ गतं वरुण मित्र दाशुषः |
अस्य सोमस्य पीतये ||
ā no ghantaṃ riśādasā varuṇa mitra barhaṇā |
upemaṃ cārum adhvaram ||
viśvasya hi pracetasā varuṇa mitra rājathaḥ |
īśānā pipyataṃ dhiyaḥ ||
upa naḥ sutam ā ghataṃ varuṇa mitra dāśuṣaḥ |
asya somasya pītaye ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 72

आ मित्रे वरुणे वयं गीर्भिर जुहुमो अत्रिवत |
नि बर्हिषि सदतं सोमपीतये ||
वरतेन सथो धरुवक्षेमा धर्मणा यातयज्जना |
नि बर्हिषि सदतं सोमपीतये ||
मित्रश च नो वरुणश च जुषेतां यज्ञम इष्टये |
नि बर्हिषि सदतां सोमपीतये ||
ā mitre varuṇe vayaṃ ghīrbhir juhumo atrivat |
ni barhiṣi sadataṃ somapītaye ||
vratena stho dhruvakṣemā dharmaṇā yātayajjanā |
ni barhiṣi sadataṃ somapītaye ||
mitraś ca no varuṇaś ca juṣetāṃ yajñam iṣṭaye |
ni barhiṣi sadatāṃ somapītaye ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 73

यद अद्य सथः परावति यद अर्वावत्य अश्विना |
यद वा पुरू पुरुभुजा यद अन्तरिक्ष आ गतम ||
इह तया पुरुभूतमा पुरू दंसांसि बिभ्रता |
वरस्या याम्य अध्रिगू हुवे तुविष्टमा भुजे ||
ईर्मान्यद वपुषे वपुश चक्रं रथस्य येमथुः |
पर्य अन्या नाहुषा युगा मह्ना रजांसि दीयथः ||
तद ऊ षु वाम एना कर्तं विश्वा यद वाम अनु षटवे |
नाना जाताव अरेपसा सम अस्मे बन्धुम एयथुः ||
आ यद वां सूर्या रथं तिष्ठद रघुष्यदं सदा |
परि वाम अरुषा वयो घर्णा वरन्त आतपः ||
युवोर अत्रिश चिकेतति नरा सुम्नेन चेतसा |
घर्मं यद वाम अरेपसं नासत्यास्ना भुरण्यति ||
उग्रो वां ककुहो ययिः शर्ण्वे यामेषु संतनिः |
यद वां दंसोभिर अश्विनात्रिर नराववर्तति ||
मध्व ऊ षु मधूयुवा रुद्रा सिषक्ति पिप्युषी |
यत समुद्राति पर्षथः पक्वाः पर्क्षो भरन्त वाम ||
सत्यम इद वा उ अश्विना युवाम आहुर मयोभुवा |
ता यामन यामहूतमा यामन्न आ मर्ळयत्तमा ||
इमा बरह्माणि वर्धनाश्विभ्यां सन्तु शंतमा |
या तक्षाम रथां इवावोचाम बर्हन नमः ||
yad adya sthaḥ parāvati yad arvāvaty aśvinā |
yad vā purū purubhujā yad antarikṣa ā ghatam ||
iha tyā purubhūtamā purū daṃsāṃsi bibhratā |
varasyā yāmy adhrighū huve tuviṣṭamā bhuje ||
īrmānyad vapuṣe vapuś cakraṃ rathasya yemathuḥ |
pary anyā nāhuṣā yughā mahnā rajāṃsi dīyathaḥ ||
tad ū ṣu vām enā kṛtaṃ viśvā yad vām anu ṣṭave |
nānā jātāv arepasā sam asme bandhum eyathuḥ ||
ā yad vāṃ sūryā rathaṃ tiṣṭhad raghuṣyadaṃ sadā |
pari vām aruṣā vayo ghṛṇā varanta ātapaḥ ||
yuvor atriś ciketati narā sumnena cetasā |
gharmaṃ yad vām arepasaṃ nāsatyāsnā bhuraṇyati ||
ughro vāṃ kakuho yayiḥ śṛṇve yāmeṣu saṃtaniḥ |
yad vāṃ daṃsobhir aśvinātrir narāvavartati ||
madhva ū ṣu madhūyuvā rudrā siṣakti pipyuṣī |
yat samudrāti parṣathaḥ pakvāḥ pṛkṣo bharanta vām ||
satyam id vā u aśvinā yuvām āhur mayobhuvā |
tā yāman yāmahūtamā yāmann ā mṛḷayattamā ||
imā brahmāṇi vardhanāśvibhyāṃ santu śaṃtamā |
yā takṣāma rathāṃ ivāvocāma bṛhan namaḥ ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 74

कूष्ठो देवाव अश्विनाद्या दिवो मनावसू |
तच छरवथो वर्षण्वसू अत्रिर वाम आ विवासति ||
कुह तया कुह नु शरुता दिवि देवा नासत्या |
कस्मिन्न आ यतथो जने को वां नदीनां सचा ||
कं याथः कं ह गछथः कम अछा युञ्जाथे रथम |
कस्य बरह्माणि रण्यथो वयं वाम उश्मसीष्टये ||
पौरं चिद धय उदप्रुतम पौर पौराय जिन्वथः |
यद ईं गर्भीततातये सिंहम इव दरुहस पदे ||
पर चयवानाज जुजुरुषो वव्रिम अत्कं न मुञ्चथः |
युवा यदी कर्थः पुनर आ कामम रण्वे वध्वः ||
अस्ति हि वाम इह सतोता समसि वां संद्र्शि शरिये |
नू शरुतम म आ गतम अवोभिर वाजिनीवसू ||
को वाम अद्य पुरूणाम आ वव्ने मर्त्यानाम |
को विप्रो विप्रवाहसा को यज्ञैर वाजिनीवसू ||
आ वां रथो रथानां येष्ठो यात्व अश्विना |
पुरू चिद अस्मयुस तिर आङगूषो मर्त्येष्व आ ||
शम ऊ षु वाम मधूयुवास्माकम अस्तु चर्क्र्तिः |
अर्वाचीना विचेतसा विभिः शयेनेव दीयतम ||
अश्विना यद ध कर्हि चिच छुश्रूयातम इमं हवम |
वस्वीर ऊ षु वाम भुजः पर्ञ्चन्ति सु वाम पर्चः ||
kūṣṭho devāv aśvinādyā divo manāvasū |
tac chravatho vṛṣaṇvasū atrir vām ā vivāsati ||
kuha tyā kuha nu śrutā divi devā nāsatyā |
kasminn ā yatatho jane ko vāṃ nadīnāṃ sacā ||
kaṃ yāthaḥ kaṃ ha ghachathaḥ kam achā yuñjāthe ratham |
kasya brahmāṇi raṇyatho vayaṃ vām uśmasīṣṭaye ||
pauraṃ cid dhy udaprutam paura paurāya jinvathaḥ |
yad īṃ ghṛbhītatātaye siṃham iva druhas pade ||
pra cyavānāj jujuruṣo vavrim atkaṃ na muñcathaḥ |
yuvā yadī kṛthaḥ punar ā kāmam ṛṇve vadhvaḥ ||
asti hi vām iha stotā smasi vāṃ saṃdṛśi śriye |
nū śrutam ma ā ghatam avobhir vājinīvasū ||
ko vām adya purūṇām ā vavne martyānām |
ko vipro vipravāhasā ko yajñair vājinīvasū ||
ā vāṃ ratho rathānāṃ yeṣṭho yātv aśvinā |
purū cid asmayus tira āṅghūṣo martyeṣv ā ||
śam ū ṣu vām madhūyuvāsmākam astu carkṛtiḥ |
arvācīnā vicetasā vibhiḥ śyeneva dīyatam ||
aśvinā yad dha karhi cic chuśrūyātam imaṃ havam |
vasvīr ū ṣu vām bhujaḥ pṛñcanti su vām pṛcaḥ ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 75

परति परियतमं रथं वर्षणं वसुवाहनम |
सतोता वाम अश्विनाव रषि सतोमेन परति भूषति माध्वी मम शरुतं हवम ||
अत्यायातम अश्विना तिरो विश्वा अहं सना |
दस्रा हिरण्यवर्तनी सुषुम्ना सिन्धुवाहसा माध्वी मम शरुतं हवम ||
आ नो रत्नानि बिभ्रताव अश्विना गछतं युवम |
रुद्रा हिरण्यवर्तनी जुषाणा वाजिनीवसू माध्वी मम शरुतं हवम ||
सुष्टुभो वां वर्षण्वसू रथे वाणीच्य आहिता |
उत वां ककुहो मर्गः पर्क्षः कर्णोति वापुषो माध्वी मम शरुतं हवम ||
बोधिन्मनसा रथ्येषिरा हवनश्रुता |
विभिश चयवानम अश्विना नि याथो अद्वयाविनम माध्वी मम शरुतं हवम ||
आ वां नरा मनोयुजो ऽशवासः परुषितप्सवः |
वयो वहन्तु पीतये सह सुम्नेभिर अश्विना माध्वी मम शरुतं हवम ||
अश्विनाव एह गछतं नासत्या मा वि वेनतम |
तिरश चिद अर्यया परि वर्तिर यातम अदाभ्या माध्वी मम शरुतं हवम ||
अस्मिन यज्ञे अदाभ्या जरितारं शुभस पती |
अवस्युम अश्विना युवं गर्णन्तम उप भूषथो माध्वी मम शरुतं हवम ||
अभूद उषा रुशत्पशुर आग्निर अधाय्य रत्वियः |
अयोजि वां वर्षण्वसू रथो दस्राव अमर्त्यो माध्वी मम शरुतं हवम ||
prati priyatamaṃ rathaṃ vṛṣaṇaṃ vasuvāhanam |
stotā vām aśvināv ṛṣi stomena prati bhūṣati mādhvī mama śrutaṃ havam ||
atyāyātam aśvinā tiro viśvā ahaṃ sanā |
dasrā hiraṇyavartanī suṣumnā sindhuvāhasā mādhvī mama śrutaṃ havam ||
ā no ratnāni bibhratāv aśvinā ghachataṃ yuvam |
rudrā hiraṇyavartanī juṣāṇā vājinīvasū mādhvī mama śrutaṃ havam ||
suṣṭubho vāṃ vṛṣaṇvasū rathe vāṇīcy āhitā |
uta vāṃ kakuho mṛghaḥ pṛkṣaḥ kṛṇoti vāpuṣo mādhvī mama śrutaṃ havam ||
bodhinmanasā rathyeṣirā havanaśrutā |
vibhiś cyavānam aśvinā ni yātho advayāvinam mādhvī mama śrutaṃ havam ||
ā vāṃ narā manoyujo 'śvāsaḥ pruṣitapsavaḥ |
vayo vahantu pītaye saha sumnebhir aśvinā mādhvī mama śrutaṃ havam ||
aśvināv eha ghachataṃ nāsatyā mā vi venatam |
tiraś cid aryayā pari vartir yātam adābhyā mādhvī mama śrutaṃ havam ||
asmin yajñe adābhyā jaritāraṃ śubhas patī |
avasyum aśvinā yuvaṃ ghṛṇantam upa bhūṣatho mādhvī mama śrutaṃ havam ||
abhūd uṣā ruśatpaśur āghnir adhāyy ṛtviyaḥ |
ayoji vāṃ vṛṣaṇvasū ratho dasrāv amartyo mādhvī mama śrutaṃ havam ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 76

आ भात्य अग्निर उषसाम अनीकम उद विप्राणां देवया वाचो अस्थुः |
अर्वाञ्चा नूनं रथ्येह यातम पीपिवांसम अश्विना घर्मम अछ ||
न संस्क्र्तम पर मिमीतो गमिष्ठान्ति नूनम अश्विनोपस्तुतेह |
दिवाभिपित्वे ऽवसागमिष्ठा परत्य अवर्तिं दाशुषे शम्भविष्ठा ||
उता यातं संगवे परातर अह्नो मध्यंदिन उदिता सूर्यस्य |
दिवा नक्तम अवसा शंतमेन नेदानीम पीतिर अश्विना ततान ||
इदं हि वाम परदिवि सथानम ओक इमे गर्हा अश्विनेदं दुरोणम |
आ नो दिवो बर्हतः पर्वताद आद्भ्यो यातम इषम ऊर्जं वहन्ता ||
सम अश्विनोर अवसा नूतनेन मयोभुवा सुप्रणीती गमेम |
आ नो रयिं वहतम ओत वीरान आ विश्वान्य अम्र्ता सौभगानि ||
ā bhāty aghnir uṣasām anīkam ud viprāṇāṃ devayā vāco asthuḥ |
arvāñcā nūnaṃ rathyeha yātam pīpivāṃsam aśvinā gharmam acha ||
na saṃskṛtam pra mimīto ghamiṣṭhānti nūnam aśvinopastuteha |
divābhipitve 'vasāghamiṣṭhā praty avartiṃ dāśuṣe śambhaviṣṭhā ||
utā yātaṃ saṃghave prātar ahno madhyaṃdina uditā sūryasya |
divā naktam avasā śaṃtamena nedānīm pītir aśvinā tatāna ||
idaṃ hi vām pradivi sthānam oka ime ghṛhā aśvinedaṃ duroṇam |
ā no divo bṛhataḥ parvatād ādbhyo yātam iṣam ūrjaṃ vahantā ||
sam aśvinor avasā nūtanena mayobhuvā supraṇītī ghamema |
ā no rayiṃ vahatam ota vīrān ā viśvāny amṛtā saubhaghāni ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 77

परातर्यावाणा परथमा यजध्वम पुरा गर्ध्राद अररुषः पिबातः |
परातर हि यज्ञम अश्विना दधाते पर शंसन्ति कवयः पूर्वभाजः ||
परातर यजध्वम अश्विना हिनोत न सायम अस्ति देवया अजुष्टम |
उतान्यो अस्मद यजते वि चावः पूर्वः-पूर्वो यजमानो वनीयान ||
हिरण्यत्वङ मधुवर्णो घर्तस्नुः पर्क्षो वहन्न आ रथो वर्तते वाम |
मनोजवा अश्विना वातरंहा येनातियाथो दुरितानि विश्वा ||
यो भूयिष्ठं नासत्याभ्यां विवेष चनिष्ठम पित्वो ररते विभागे |
स तोकम अस्य पीपरच छमीभिर अनूर्ध्वभासः सदम इत तुतुर्यात ||
सम अश्विनोर अवसा नूतनेन मयोभुवा सुप्रणीती गमेम |
आ नो रयिं वहतम ओत वीरान आ विश्वान्य अम्र्ता सौभगानि ||
prātaryāvāṇā prathamā yajadhvam purā ghṛdhrād araruṣaḥ pibātaḥ |
prātar hi yajñam aśvinā dadhāte pra śaṃsanti kavayaḥ pūrvabhājaḥ ||
prātar yajadhvam aśvinā hinota na sāyam asti devayā ajuṣṭam |
utānyo asmad yajate vi cāvaḥ pūrvaḥ-pūrvo yajamāno vanīyān ||
hiraṇyatvaṅ madhuvarṇo ghṛtasnuḥ pṛkṣo vahann ā ratho vartate vām |
manojavā aśvinā vātaraṃhā yenātiyātho duritāni viśvā ||
yo bhūyiṣṭhaṃ nāsatyābhyāṃ viveṣa caniṣṭham pitvo rarate vibhāghe |
sa tokam asya pīparac chamībhir anūrdhvabhāsaḥ sadam it tuturyāt ||
sam aśvinor avasā nūtanena mayobhuvā supraṇītī ghamema |
ā no rayiṃ vahatam ota vīrān ā viśvāny amṛtā saubhaghāni ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 78

अश्विनाव एह गछतं नासत्या मा वि वेनतम |
हंसाव इव पततम आ सुतां उप ||
अश्विना हरिणाव इव गौराव इवानु यवसम |
हंसाव इव पततम आ सुतां उप ||
अश्विना वाजिनीवसू जुषेथां यज्ञम इष्टये |
हंसाव इव पततम आ सुतां उप ||
अत्रिर यद वाम अवरोहन्न रबीसम अजोहवीन नाधमानेव योषा |
शयेनस्य चिज जवसा नूतनेनागछतम अश्विना शंतमेन ||
वि जिहीष्व वनस्पते योनिः सूष्यन्त्या इव |
शरुतम मे अश्विना हवं सप्तवध्रिं च मुञ्चतम ||
भीताय नाधमानाय रषये सप्तवध्रये |
मायाभिर अश्विना युवं वर्क्षं सं च वि चाचथः ||
यथा वातः पुष्करिणीं समिङगयति सर्वतः |
एवा ते गर्भ एजतु निरैतु दशमास्यः ||
यथा वातो यथा वनं यथा समुद्र एजति |
एवा तवं दशमास्य सहावेहि जरायुणा ||
दश मासाञ छशयानः कुमारो अधि मातरि |
निरैतु जीवो अक्षतो जीवो जीवन्त्या अधि ||
aśvināv eha ghachataṃ nāsatyā mā vi venatam |
haṃsāv iva patatam ā sutāṃ upa ||
aśvinā hariṇāv iva ghaurāv ivānu yavasam |
haṃsāv iva patatam ā sutāṃ upa ||
aśvinā vājinīvasū juṣethāṃ yajñam iṣṭaye |
haṃsāv iva patatam ā sutāṃ upa ||
atrir yad vām avarohann ṛbīsam ajohavīn nādhamāneva yoṣā |
śyenasya cij javasā nūtanenāghachatam aśvinā śaṃtamena ||
vi jihīṣva vanaspate yoniḥ sūṣyantyā iva |
śrutam me aśvinā havaṃ saptavadhriṃ ca muñcatam ||
bhītāya nādhamānāya ṛṣaye saptavadhraye |
māyābhir aśvinā yuvaṃ vṛkṣaṃ saṃ ca vi cācathaḥ ||
yathā vātaḥ puṣkariṇīṃ samiṅghayati sarvataḥ |
evā te gharbha ejatu niraitu daśamāsyaḥ ||
yathā vāto yathā vanaṃ yathā samudra ejati |
evā tvaṃ daśamāsya sahāvehi jarāyuṇā ||
daśa māsāñ chaśayānaḥ kumāro adhi mātari |
niraitu jīvo akṣato jīvo jīvantyā adhi ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 79

महे नो अद्य बोधयोषो राये दिवित्मती |
यथा चिन नो अबोधयः सत्यश्रवसि वाय्ये सुजाते अश्वसून्र्ते ||
या सुनीथे शौचद्रथे वय औछो दुहितर दिवः |
सा वय उछ सहीयसि सत्यश्रवसि वाय्ये सुजाते अश्वसून्र्ते ||
सा नो अद्याभरद्वसुर वय उछा दुहितर दिवः |
यो वय औछः सहीयसि सत्यश्रवसि वाय्ये सुजाते अश्वसून्र्ते ||
अभि ये तवा विभावरि सतोमैर गर्णन्ति वह्नयः |
मघैर मघोनि सुश्रियो दामन्वन्तः सुरातयः सुजाते अश्वसून्र्ते ||
यच चिद धि ते गणा इमे छदयन्ति मघत्तये |
परि चिद वष्टयो दधुर ददतो राधो अह्रयं सुजाते अश्वसून्र्ते ||
ऐषु धा वीरवद यश उषो मघोनि सूरिषु |
ये नो राधांस्य अह्रया मघवानो अरासत सुजाते अश्वसून्र्ते ||
तेभ्यो दयुम्नम बर्हद यश उषो मघोन्य आ वह |
ये नो राधांस्य अश्व्या गव्या भजन्त सूरयः सुजाते अश्वसून्र्ते ||
उत नो गोमतीर इष आ वहा दुहितर दिवः |
साकं सूर्यस्य रश्मिभिः शुक्रैः शोचद्भिर अर्चिभिः सुजाते अश्वसून्र्ते ||
वय उछा दुहितर दिवो मा चिरं तनुथा अपः |
नेत तवा सतेनं यथा रिपुं तपाति सूरो अर्चिषा सुजाते अश्वसून्र्ते ||
एतावद वेद उषस तवम भूयो वा दातुम अर्हसि |
या सतोत्र्भ्यो विभावर्य उछन्ती न परमीयसे सुजाते अश्वसून्र्ते ||
mahe no adya bodhayoṣo rāye divitmatī |
yathā cin no abodhayaḥ satyaśravasi vāyye sujāte aśvasūnṛte ||
yā sunīthe śaucadrathe vy aucho duhitar divaḥ |
sā vy ucha sahīyasi satyaśravasi vāyye sujāte aśvasūnṛte ||
sā no adyābharadvasur vy uchā duhitar divaḥ |
yo vy auchaḥ sahīyasi satyaśravasi vāyye sujāte aśvasūnṛte ||
abhi ye tvā vibhāvari stomair ghṛṇanti vahnayaḥ |
maghair maghoni suśriyo dāmanvantaḥ surātayaḥ sujāte aśvasūnṛte ||
yac cid dhi te ghaṇā ime chadayanti maghattaye |
pari cid vaṣṭayo dadhur dadato rādho ahrayaṃ sujāte aśvasūnṛte ||
aiṣu dhā vīravad yaśa uṣo maghoni sūriṣu |
ye no rādhāṃsy ahrayā maghavāno arāsata sujāte aśvasūnṛte ||
tebhyo dyumnam bṛhad yaśa uṣo maghony ā vaha |
ye no rādhāṃsy aśvyā ghavyā bhajanta sūrayaḥ sujāte aśvasūnṛte ||
uta no ghomatīr iṣa ā vahā duhitar divaḥ |
sākaṃ sūryasya raśmibhiḥ śukraiḥ śocadbhir arcibhiḥ sujāte aśvasūnṛte ||
vy uchā duhitar divo mā ciraṃ tanuthā apaḥ |
net tvā stenaṃ yathā ripuṃ tapāti sūro arciṣā sujāte aśvasūnṛte ||
etāvad ved uṣas tvam bhūyo vā dātum arhasi |
yā stotṛbhyo vibhāvary uchantī na pramīyase sujāte aśvasūnṛte ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 80

दयुतद्यामानम बर्हतीम रतेन रतावरीम अरुणप्सुं विभातीम |
देवीम उषसं सवर आवहन्तीम परति विप्रासो मतिभिर जरन्ते ||
एषा जनं दर्शता बोधयन्ती सुगान पथः कर्ण्वती यात्य अग्रे |
बर्हद्रथा बर्हती विश्वमिन्वोषा जयोतिर यछत्य अग्रे अह्नाम ||
एषा गोभिर अरुणेभिर युजानास्रेधन्ती रयिम अप्रायु चक्रे |
पथो रदन्ती सुविताय देवी पुरुष्टुता विश्ववारा वि भाति ||
एषा वयेनी भवति दविबर्हा आविष्क्र्ण्वाना तन्वम पुरस्तात |
रतस्य पन्थाम अन्व एति साधु परजानतीव न दिशो मिनाति ||
एषा शुभ्रा न तन्वो विदानोर्ध्वेव सनाती दर्शये नो अस्थात |
अप दवेषो बाधमाना तमांस्य उषा दिवो दुहिता जयोतिषागात ||
एषा परतीची दुहिता दिवो नॄन योषेव भद्रा नि रिणीते अप्सः |
वयूर्ण्वती दाशुषे वार्याणि पुनर जयोतिर युवतिः पूर्वथाकः ||
dyutadyāmānam bṛhatīm ṛtena ṛtāvarīm aruṇapsuṃ vibhātīm |
devīm uṣasaṃ svar āvahantīm prati viprāso matibhir jarante ||
eṣā janaṃ darśatā bodhayantī sughān pathaḥ kṛṇvatī yāty aghre |
bṛhadrathā bṛhatī viśvaminvoṣā jyotir yachaty aghre ahnām ||
eṣā ghobhir aruṇebhir yujānāsredhantī rayim aprāyu cakre |
patho radantī suvitāya devī puruṣṭutā viśvavārā vi bhāti ||
eṣā vyenī bhavati dvibarhā āviṣkṛṇvānā tanvam purastāt |
ṛtasya panthām anv eti sādhu prajānatīva na diśo mināti ||
eṣā śubhrā na tanvo vidānordhveva snātī dṛśaye no asthāt |
apa dveṣo bādhamānā tamāṃsy uṣā divo duhitā jyotiṣāghāt ||
eṣā pratīcī duhitā divo nṝn yoṣeva bhadrā ni riṇīte apsaḥ |
vyūrṇvatī dāśuṣe vāryāṇi punar jyotir yuvatiḥ pūrvathākaḥ ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 81

युञ्जते मन उत युञ्जते धियो विप्रा विप्रस्य बर्हतो विपश्चितः |
वि होत्रा दधे वयुनाविद एक इन मही देवस्य सवितुः परिष्टुतिः ||
विश्वा रूपाणि परति मुञ्चते कविः परासावीद भद्रं दविपदे चतुष्पदे |
वि नाकम अख्यत सविता वरेण्यो ऽनु परयाणम उषसो वि राजति ||
यस्य परयाणम अन्व अन्य इद ययुर देवा देवस्य महिमानम ओजसा |
यः पार्थिवानि विममे स एतशो रजांसि देवः सविता महित्वना ||
उत यासि सवितस तरीणि रोचनोत सूर्यस्य रश्मिभिः सम उच्यसि |
उत रात्रीम उभयतः परीयस उत मित्रो भवसि देव धर्मभिः ||
उतेशिषे परसवस्य तवम एक इद उत पूषा भवसि देव यामभिः |
उतेदं विश्वम भुवनं वि राजसि शयावाश्वस ते सवित सतोमम आनशे ||
yuñjate mana uta yuñjate dhiyo viprā viprasya bṛhato vipaścitaḥ |
vi hotrā dadhe vayunāvid eka in mahī devasya savituḥ pariṣṭutiḥ ||
viśvā rūpāṇi prati muñcate kaviḥ prāsāvīd bhadraṃ dvipade catuṣpade |
vi nākam akhyat savitā vareṇyo 'nu prayāṇam uṣaso vi rājati ||
yasya prayāṇam anv anya id yayur devā devasya mahimānam ojasā |
yaḥ pārthivāni vimame sa etaśo rajāṃsi devaḥ savitā mahitvanā ||
uta yāsi savitas trīṇi rocanota sūryasya raśmibhiḥ sam ucyasi |
uta rātrīm ubhayataḥ parīyasa uta mitro bhavasi deva dharmabhiḥ ||
uteśiṣe prasavasya tvam eka id uta pūṣā bhavasi deva yāmabhiḥ |
utedaṃ viśvam bhuvanaṃ vi rājasi śyāvāśvas te savita stomam ānaśe ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 82

तत सवितुर वर्णीमहे वयं देवस्य भोजनम |
शरेष्ठं सर्वधातमं तुरम भगस्य धीमहि ||
अस्य हि सवयशस्तरं सवितुः कच चन परियम |
न मिनन्ति सवराज्यम ||
स हि रत्नानि दाशुषे सुवाति सविता भगः |
तम भागं चित्रम ईमहे ||
अद्या नो देव सवितः परजावत सावीः सौभगम |
परा दुष्वप्न्यं सुव ||
विश्वानि देव सवितर दुरितानि परा सुव |
यद भद्रं तन न आ सुव ||
अनागसो अदितये देवस्य सवितुः सवे |
विश्वा वामानि धीमहि ||
आ विश्वदेवं सत्पतिं सूक्तैर अद्या वर्णीमहे |
सत्यसवं सवितारम ||
य इमे उभे अहनी पुर एत्य अप्रयुछन |
सवाधीर देवः सविता ||
य इमा विश्वा जातान्य आश्रावयति शलोकेन |
पर च सुवाति सविता ||
tat savitur vṛṇīmahe vayaṃ devasya bhojanam |
śreṣṭhaṃ sarvadhātamaṃ turam bhaghasya dhīmahi ||
asya hi svayaśastaraṃ savituḥ kac cana priyam |
na minanti svarājyam ||
sa hi ratnāni dāśuṣe suvāti savitā bhaghaḥ |
tam bhāghaṃ citram īmahe ||
adyā no deva savitaḥ prajāvat sāvīḥ saubhagham |
parā duṣvapnyaṃ suva ||
viśvāni deva savitar duritāni parā suva |
yad bhadraṃ tan na ā suva ||
anāghaso aditaye devasya savituḥ save |
viśvā vāmāni dhīmahi ||
ā viśvadevaṃ satpatiṃ sūktair adyā vṛṇīmahe |
satyasavaṃ savitāram ||
ya ime ubhe ahanī pura ety aprayuchan |
svādhīr devaḥ savitā ||
ya imā viśvā jātāny āśrāvayati ślokena |
pra ca suvāti savitā ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 83

अछा वद तवसं गीर्भिर आभि सतुहि पर्जन्यं नमसा विवास |
कनिक्रदद वर्षभो जीरदानू रेतो दधात्य ओषधीषु गर्भम ||
वि वर्क्षान हन्त्य उत हन्ति रक्षसो विश्वम बिभाय भुवनम महावधात |
उतानागा ईषते वर्ष्ण्यावतो यत पर्जन्य सतनयन हन्ति दुष्क्र्तः ||
रथीव कशयाश्वां अभिक्षिपन्न आविर दूतान कर्णुते वर्ष्य्रं अह |
दूरात सिंहस्य सतनथा उद ईरते यत पर्जन्यः कर्णुते वर्ष्यं नभः ||
पर वाता वान्ति पतयन्ति विद्युत उद ओषधीर जिहते पिन्वते सवः |
इरा विश्वस्मै भुवनाय जायते यत पर्जन्यः पर्थिवीं रेतसावति ||
यस्य वरते पर्थिवी नन्नमीति यस्य वरते शफवज जर्भुरीति |
यस्य वरत ओषधीर विश्वरूपाः स नः पर्जन्य महि शर्म यछ ||
दिवो नो वर्ष्टिम मरुतो ररीध्वम पर पिन्वत वर्ष्णो अश्वस्य धाराः |
अर्वाङ एतेन सतनयित्नुनेह्य अपो निषिञ्चन्न असुरः पिता नः ||
अभि करन्द सतनय गर्भम आ धा उदन्वता परि दीया रथेन |
दर्तिं सु कर्ष विषितं नयञ्चं समा भवन्तूद्वतो निपादाः ||
महान्तं कोशम उद अचा नि षिञ्च सयन्दन्तां कुल्या विषिताः पुरस्तात |
घर्तेन दयावाप्र्थिवी वय उन्धि सुप्रपाणम भवत्व अघ्न्याभ्यः ||
यत पर्जन्य कनिक्रदत सतनयन हंसि दुष्क्र्तः |
परतीदं विश्वम मोदते यत किं च पर्थिव्याम अधि ||
अवर्षीर वर्षम उद उ षू गर्भायाकर धन्वान्य अत्येतवा उ |
अजीजन ओषधीर भोजनाय कम उत परजाभ्यो ऽविदो मनीषाम ||
achā vada tavasaṃ ghīrbhir ābhi stuhi parjanyaṃ namasā vivāsa |
kanikradad vṛṣabho jīradānū reto dadhāty oṣadhīṣu gharbham ||
vi vṛkṣān hanty uta hanti rakṣaso viśvam bibhāya bhuvanam mahāvadhāt |
utānāghā īṣate vṛṣṇyāvato yat parjanya stanayan hanti duṣkṛtaḥ ||
rathīva kaśayāśvāṃ abhikṣipann āvir dūtān kṛṇute varṣyṛṃ aha |
dūrāt siṃhasya stanathā ud īrate yat parjanyaḥ kṛṇute varṣyaṃ nabhaḥ ||
pra vātā vānti patayanti vidyuta ud oṣadhīr jihate pinvate svaḥ |
irā viśvasmai bhuvanāya jāyate yat parjanyaḥ pṛthivīṃ retasāvati ||
yasya vrate pṛthivī nannamīti yasya vrate śaphavaj jarbhurīti |
yasya vrata oṣadhīr viśvarūpāḥ sa naḥ parjanya mahi śarma yacha ||
divo no vṛṣṭim maruto rarīdhvam pra pinvata vṛṣṇo aśvasya dhārāḥ |
arvāṅ etena stanayitnunehy apo niṣiñcann asuraḥ pitā naḥ ||
abhi kranda stanaya gharbham ā dhā udanvatā pari dīyā rathena |
dṛtiṃ su karṣa viṣitaṃ nyañcaṃ samā bhavantūdvato nipādāḥ ||
mahāntaṃ kośam ud acā ni ṣiñca syandantāṃ kulyā viṣitāḥ purastāt |
ghṛtena dyāvāpṛthivī vy undhi suprapāṇam bhavatv aghnyābhyaḥ ||
yat parjanya kanikradat stanayan haṃsi duṣkṛtaḥ |
pratīdaṃ viśvam modate yat kiṃ ca pṛthivyām adhi ||
avarṣīr varṣam ud u ṣū ghṛbhāyākar dhanvāny atyetavā u |
ajījana oṣadhīr bhojanāya kam uta prajābhyo 'vido manīṣām ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 84

बळ इत्था पर्वतानां खिद्रम बिभर्षि पर्थिवि |
पर या भूमिम परवत्वति मह्ना जिनोषि महिनि ||
सतोमासस तवा विचारिणि परति षटोभन्त्य अक्तुभिः |
पर या वाजं न हेषन्तम पेरुम अस्यस्य अर्जुनि ||
दर्ळ्हा चिद या वनस्पतीन कष्मया दर्धर्ष्य ओजसा |
यत ते अभ्रस्य विद्युतो दिवो वर्षन्ति वर्ष्टयः ||
baḷ itthā parvatānāṃ khidram bibharṣi pṛthivi |
pra yā bhūmim pravatvati mahnā jinoṣi mahini ||
stomāsas tvā vicāriṇi prati ṣṭobhanty aktubhiḥ |
pra yā vājaṃ na heṣantam perum asyasy arjuni ||
dṛḷhā cid yā vanaspatīn kṣmayā dardharṣy ojasā |
yat te abhrasya vidyuto divo varṣanti vṛṣṭayaḥ ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 85

पर सम्राजे बर्हद अर्चा गभीरम बरह्म परियं वरुणाय शरुताय |
वि यो जघान शमितेव चर्मोपस्तिरे पर्थिवीं सूर्याय ||
वनेषु वय अन्तरिक्षं ततान वाजम अर्वत्सु पय उस्रियासु |
हर्त्सु करतुं वरुणो अप्स्व अग्निं दिवि सूर्यम अदधात सोमम अद्रौ ||
नीचीनबारं वरुणः कवन्धम पर ससर्ज रोदसी अन्तरिक्षम |
तेन विश्वस्य भुवनस्य राजा यवं न वर्ष्टिर वय उनत्ति भूम ||
उनत्ति भूमिम पर्थिवीम उत दयां यदा दुग्धं वरुणो वष्ट्य आद इत |
सम अभ्रेण वसत पर्वतासस तविषीयन्तः शरथयन्त वीराः ||
इमाम ऊ षव रसुरस्य शरुतस्य महीम मायां वरुणस्य पर वोचम |
मानेनेव तस्थिवां अन्तरिक्षे वि यो ममे पर्थिवीं सूर्येण ||
इमाम ऊ नु कवितमस्य मायाम महीं देवस्य नकिर आ दधर्ष |
एकं यद उद्ना न पर्णन्त्य एनीर आसिञ्चन्तीर अवनयः समुद्रम ||
अर्यम्यं वरुण मित्र्यं वा सखायं वा सदम इद भरातरं वा |
वेशं वा नित्यं वरुणारणं वा यत सीम आगश चक्र्मा शिश्रथस तत ||
कितवासो यद रिरिपुर न दीवि यद वा घा सत्यम उत यन न विद्म |
सर्वा ता वि षय शिथिरेव देवाधा ते सयाम वरुण परियासः ||
pra samrāje bṛhad arcā ghabhīram brahma priyaṃ varuṇāya śrutāya |
vi yo jaghāna śamiteva carmopastire pṛthivīṃ sūryāya ||
vaneṣu vy antarikṣaṃ tatāna vājam arvatsu paya usriyāsu |
hṛtsu kratuṃ varuṇo apsv aghniṃ divi sūryam adadhāt somam adrau ||
nīcīnabāraṃ varuṇaḥ kavandham pra sasarja rodasī antarikṣam |
tena viśvasya bhuvanasya rājā yavaṃ na vṛṣṭir vy unatti bhūma ||
unatti bhūmim pṛthivīm uta dyāṃ yadā dughdhaṃ varuṇo vaṣṭy ād it |
sam abhreṇa vasata parvatāsas taviṣīyantaḥ śrathayanta vīrāḥ ||
imām ū ṣv ṛsurasya śrutasya mahīm māyāṃ varuṇasya pra vocam |
māneneva tasthivāṃ antarikṣe vi yo mame pṛthivīṃ sūryeṇa ||
imām ū nu kavitamasya māyām mahīṃ devasya nakir ā dadharṣa |
ekaṃ yad udnā na pṛṇanty enīr āsiñcantīr avanayaḥ samudram ||
aryamyaṃ varuṇa mitryaṃ vā sakhāyaṃ vā sadam id bhrātaraṃ vā |
veśaṃ vā nityaṃ varuṇāraṇaṃ vā yat sīm āghaś cakṛmā śiśrathas tat ||
kitavāso yad riripur na dīvi yad vā ghā satyam uta yan na vidma |
sarvā tā vi ṣya śithireva devādhā te syāma varuṇa priyāsaḥ ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 86

इन्द्राग्नी यम अवथ उभा वाजेषु मर्त्यम |
दर्ळ्हा चित स पर भेदति दयुम्ना वाणीर इव तरितः ||
या पर्तनासु दुष्टरा या वाजेषु शरवाय्या |
या पञ्च चर्षणीर अभॄन्द्राग्नी ता हवामहे ||
तयोर इद अमवच छवस तिग्मा दिद्युन मघोनोः |
परति दरुणा गभस्त्योर गवां वर्त्रघ्न एषते ||
ता वाम एषे रथानाम इन्द्राग्नी हवामहे |
पती तुरस्य राधसो विद्वांसा गिर्वणस्तमा ||
ता वर्धन्ताव अनु दयून मर्ताय देवाव अदभा |
अर्हन्ता चित पुरो दधे ऽंशेव देवाव अर्वते ||
एवेन्द्राग्निभ्याम अहावि हव्यं शूष्यं घर्तं न पूतम अद्रिभिः |
ता सूरिषु शरवो बर्हद रयिं गर्णत्सु दिध्र्तम इषं गर्णत्सु दिध्र्तम ||
indrāghnī yam avatha ubhā vājeṣu martyam |
dṛḷhā cit sa pra bhedati dyumnā vāṇīr iva tritaḥ ||
yā pṛtanāsu duṣṭarā yā vājeṣu śravāyyā |
yā pañca carṣaṇīr abhṝndrāghnī tā havāmahe ||
tayor id amavac chavas tighmā didyun maghonoḥ |
prati druṇā ghabhastyor ghavāṃ vṛtraghna eṣate ||
tā vām eṣe rathānām indrāghnī havāmahe |
patī turasya rādhaso vidvāṃsā ghirvaṇastamā ||
tā vṛdhantāv anu dyūn martāya devāv adabhā |
arhantā cit puro dadhe 'ṃśeva devāv arvate ||
evendrāghnibhyām ahāvi havyaṃ śūṣyaṃ ghṛtaṃ na pūtam adribhiḥ |
tā sūriṣu śravo bṛhad rayiṃ ghṛṇatsu didhṛtam iṣaṃ ghṛṇatsu didhṛtam ||

---

Rig Veda Book 5 Hymn 87

पर वो महे मतयो यन्तु विष्णवे मरुत्वते गिरिजा एवयामरुत |
पर शर्धाय परयज्यवे सुखादये तवसे भन्ददिष्टये धुनिव्रताय शवसे ||
पर ये जाता महिना ये च नु सवयम पर विद्मना बरुवत एवयामरुत |
करत्वा तद वो मरुतो नाध्र्षे शवो दाना मह्ना तद एषाम अध्र्ष्टासो नाद्रयः ||
पर ये दिवो बर्हतः शर्ण्विरे गिरा सुशुक्वानः सुभ्व एवयामरुत |
न येषाम इरी सधस्थ ईष्ट आं अग्नयो न सवविद्युतः पर सयन्द्रासो धुनीनाम ||
स चक्रमे महतो निर उरुक्रमः समानस्मात सदस एवयामरुत |
यदायुक्त तमना सवाद अधि षणुभिर विष्पर्धसो विमहसो जिगाति शेव्र्धो नर्भिः ||
सवनो न वो ऽमवान रेजयद वर्षा तवेषो ययिस तविष एवयामरुत |
येना सहन्त रञ्जत सवरोचिष सथारश्मानो हिरण्ययाः सवायुधास इष्मिणः ||
अपारो वो महिमा वर्द्धशवसस तवेषं शवो ऽवत्व एवयामरुत |
सथातारो हि परसितौ संद्र्शि सथन ते न उरुष्यता निदः शुशुक्वांसो नाग्नयः ||
ते रुद्रासः सुमखा अग्नयो यथा तुविद्युम्ना अवन्त्व एवयामरुत |
दीर्घम पर्थु पप्रथे सद्म पार्थिवं येषाम अज्मेष्व आ महः शर्धांस्य अद्भुतैनसाम ||
अद्वेषो नो मरुतो गातुम एतन शरोता हवं जरितुर एवयामरुत |
विष्णोर महः समन्यवो युयोतन समद रथ्यो न दंसनाप दवेषांसि सनुतः ||
गन्ता नो यज्ञं यज्ञियाः सुशमि शरोता हवम अरक्ष एवयामरुत |
जयेष्ठासो न पर्वतासो वयोमनि यूयं तस्य परचेतसः सयात दुर्धर्तवो निदः ||
pra vo mahe matayo yantu viṣṇave marutvate ghirijā evayāmarut |
pra śardhāya prayajyave sukhādaye tavase bhandadiṣṭaye dhunivratāya śavase ||
pra ye jātā mahinā ye ca nu svayam pra vidmanā bruvata evayāmarut |
kratvā tad vo maruto nādhṛṣe śavo dānā mahnā tad eṣām adhṛṣṭāso nādrayaḥ ||
pra ye divo bṛhataḥ śṛṇvire ghirā suśukvānaḥ subhva evayāmarut |
na yeṣām irī sadhastha īṣṭa āṃ aghnayo na svavidyutaḥ pra syandrāso dhunīnām ||
sa cakrame mahato nir urukramaḥ samānasmāt sadasa evayāmarut |
yadāyukta tmanā svād adhi ṣṇubhir viṣpardhaso vimahaso jighāti śevṛdho nṛbhiḥ ||
svano na vo 'mavān rejayad vṛṣā tveṣo yayis taviṣa evayāmarut |
yenā sahanta ṛñjata svarociṣa sthāraśmāno hiraṇyayāḥ svāyudhāsa iṣmiṇaḥ ||
apāro vo mahimā vṛddhaśavasas tveṣaṃ śavo 'vatv evayāmarut |
sthātāro hi prasitau saṃdṛśi sthana te na uruṣyatā nidaḥ śuśukvāṃso nāghnayaḥ ||
te rudrāsaḥ sumakhā aghnayo yathā tuvidyumnā avantv evayāmarut |
dīrgham pṛthu paprathe sadma pārthivaṃ yeṣām ajmeṣv ā mahaḥ śardhāṃsy adbhutainasām ||
adveṣo no maruto ghātum etana śrotā havaṃ jaritur evayāmarut |
viṣṇor mahaḥ samanyavo yuyotana smad rathyo na daṃsanāpa dveṣāṃsi sanutaḥ ||
ghantā no yajñaṃ yajñiyāḥ suśami śrotā havam arakṣa evayāmarut |
jyeṣṭhāso na parvatāso vyomani yūyaṃ tasya pracetasaḥ syāta durdhartavo nidaḥ ||

Rig Veda Book 6 Hymn 1

तवं हयग्ने परथमो मनोतास्या धियो अभवो दस्म होता |
तवं सीं वर्षन्नक्र्णोर्दुष्टरीतु सहो विश्वस्मै सहसे सहध्यै ||
अधा होता नयसीदो यजीयानिळस पद इषयन्नीड्यः सन |
तं तवा नरः परथमं देवयन्तो महो राये चितयन्तो अनु गमन ||
वर्तेव यन्तं बहुभिर्वसव्यैस्त्वे रयिं जाग्र्वांसो अनु गमन |
रुशन्तमग्निं दर्शतं बर्हन्तं वपावन्तं विश्वहा दीदिवांसम ||
पदं देवस्य नमसा वयन्तः शरवस्यवः शरव आपन्नम्र्क्तम |
नामानि चिद दधिरे यज्ञियानि भद्रायां ते रणयन्तसन्द्र्ष्टौ ||
तवां वर्धन्ति कषितयः पर्थिव्यां तवां राय उभयासो जनानाम |
तवं तराता तरणे चेत्यो भूः पिता माता सदमिन मानुषाणाम ||
सपर्येण्यः स परियो विक्ष्वग्निर्होता मन्द्रो नि षसादा यजीयान |
तं तवा वयं दम आ दीदिवांसमुप जञुबाधो नमसा सदेम ||
तं तवा वयं सुध्यो नव्यमग्ने-सुम्नायव ईमहे देवयन्तः |
तवं विशो अनयो दीद्यानो दिवो अग्ने बर्हता रोचनेन ||
विशां कविं विश्पतिं शश्वतीनां नितोशनं वर्षभं चर्षणीनाम |
परेतीषणिमिषयन्तं पावकं राजन्तमग्निं यजतं रयीणाम ||
सो अग्न ईजे शशमे च मर्तो यस्त आनट समिधा हव्यदातिम |
य आहुतिं परि वेदा नमोभिर्विश्वेत स वामा दधतेत्वोतः ||
अस्मा उ ते महि महे विधेम नमोभिरग्ने समिधोत हव्यैः |
वेदी सूनो सहसो गीर्भिरुक्थैरा ते भद्रायां सुमतौयतेम ||
आ यस्ततन्थ रोदसी वि भासा शरवोभिश्च शरवस्यस्तरुत्रः |
बर्हद्भिर्वाजै सथविरेभिरस्मे रेवद्भिरग्ने वितरं वि भाहि ||
नर्वद वसो सदमिद धेह्यस्मे भूरि तोकाय तनयाय पश्वः |
पूर्वीरिषो बर्हतीरारेघा अस्मे भद्रा सौश्रवसानि सन्तु ||
पुरूण्यग्ने पुरुधा तवाया वसूनि राजन वसुता ते अश्याम |
पुरूणि हि तवे पुरुवार सन्त्यग्ने वसु विधते राजनि तवे ||
tvaṃ hyaghne prathamo manotāsyā dhiyo abhavo dasma hotā |
tvaṃ sīṃ vṛṣannakṛṇorduṣṭarītu saho viśvasmai sahase sahadhyai ||
adhā hotā nyasīdo yajīyāniḷas pada iṣayannīḍyaḥ san |
taṃ tvā naraḥ prathamaṃ devayanto maho rāye citayanto anu ghman ||
vṛteva yantaṃ bahubhirvasavyaistve rayiṃ jāghṛvāṃso anu ghman |
ruśantamaghniṃ darśataṃ bṛhantaṃ vapāvantaṃ viśvahā dīdivāṃsam ||
padaṃ devasya namasā vyantaḥ śravasyavaḥ śrava āpannamṛktam |
nāmāni cid dadhire yajñiyāni bhadrāyāṃ te raṇayantasandṛṣṭau ||
tvāṃ vardhanti kṣitayaḥ pṛthivyāṃ tvāṃ rāya ubhayāso janānām |
tvaṃ trātā taraṇe cetyo bhūḥ pitā mātā sadamin mānuṣāṇām ||
saparyeṇyaḥ sa priyo vikṣvaghnirhotā mandro ni ṣasādā yajīyān |
taṃ tvā vayaṃ dama ā dīdivāṃsamupa jñubādho namasā sadema ||
taṃ tvā vayaṃ sudhyo navyamaghne-sumnāyava īmahe devayantaḥ |
tvaṃ viśo anayo dīdyāno divo aghne bṛhatā rocanena ||
viśāṃ kaviṃ viśpatiṃ śaśvatīnāṃ nitośanaṃ vṛṣabhaṃ carṣaṇīnām |
pretīṣaṇimiṣayantaṃ pāvakaṃ rājantamaghniṃ yajataṃ rayīṇām ||
so aghna īje śaśame ca marto yasta ānaṭ samidhā havyadātim |
ya āhutiṃ pari vedā namobhirviśvet sa vāmā dadhatetvotaḥ ||
asmā u te mahi mahe vidhema namobhiraghne samidhota havyaiḥ |
vedī sūno sahaso ghīrbhirukthairā te bhadrāyāṃ sumatauyatema ||
ā yastatantha rodasī vi bhāsā śravobhiśca śravasyastarutraḥ |
bṛhadbhirvājai sthavirebhirasme revadbhiraghne vitaraṃ vi bhāhi ||
nṛvad vaso sadamid dhehyasme bhūri tokāya tanayāya paśvaḥ |
pūrvīriṣo bṛhatīrāreaghā asme bhadrā sauśravasāni santu ||
purūṇyaghne purudhā tvāyā vasūni rājan vasutā te aśyām |
purūṇi hi tve puruvāra santyaghne vasu vidhate rājani tve ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 2

तवं हि कषैतवद यशो.अग्ने मित्रो न पत्यसे |
तवं विचर्षणे शरवो वसो पुष्टिं न पुष्यसि ||
तवां हि षमा चर्षणयो यज्ञेभिर्गीर्भिरीळते |
तवां वाजी यात्यव्र्को रजस्तूर्विश्वचर्षणिः ||
सजोषस्त्वा दिवो नरो यज्ञस्य केतुमिन्धते |
यद ध सय मानुषो जनः सुम्नायुर्जुह्वे अध्वरे ||
रधद यस्ते सुदानवे धिया मर्तः शशमते |
ऊती ष बर्हतो दिवो दविषो अंहो न तरति ||
समिधा यस्त आहुतिं निशितिं मर्त्यो नशत |
वयावन्तंस पुष्यति कषयमग्ने शतायुषम ||
तवेषस्ते धूम रण्वति दिवि षञ्छुक्र आततः |
सूरो न हि दयुता तवं कर्पा पावक रोचसे ||
अधा हि विक्ष्वीड्यो.असि परियो नो अतिथिः |
रण्वः पुरीव जूर्यः सूनुर्न तरययाय्यः ||
करत्वा हि दरोणे अज्यसे.अग्ने वाजी न कर्त्व्यः |
परिज्मेवस्वधा गयो.अत्यो न हवार्यः शिशुः ||
तवं तया चिदच्युताग्ने पशुर्न यवसे |
धामा ह यत ते अजर वना वर्श्चन्ति शिक्वसः ||
वेषि हयध्वरीयतामग्ने होता दमे विशाम |
सम्र्धो विश्पते कर्णु जुषस्व हव्यमङगिरः ||
अछा नो मित्रमहो देव देवानग्ने वोचः सुमतिं रोदस्योः |
वीहि सवस्तिं सुक्षितिं दिवो नॄन दविषो अंहांसि दुरितातरेम ता तरेम तवावसा तरेम ||
tvaṃ hi kṣaitavad yaśo.aghne mitro na patyase |
tvaṃ vicarṣaṇe śravo vaso puṣṭiṃ na puṣyasi ||
tvāṃ hi ṣmā carṣaṇayo yajñebhirghīrbhirīḷate |
tvāṃ vājī yātyavṛko rajastūrviśvacarṣaṇiḥ ||
sajoṣastvā divo naro yajñasya ketumindhate |
yad dha sya mānuṣo janaḥ sumnāyurjuhve adhvare ||
ṛdhad yaste sudānave dhiyā martaḥ śaśamate |
ūtī ṣa bṛhato divo dviṣo aṃho na tarati ||
samidhā yasta āhutiṃ niśitiṃ martyo naśat |
vayāvantaṃsa puṣyati kṣayamaghne śatāyuṣam ||
tveṣaste dhūma ṛṇvati divi ṣañchukra ātataḥ |
sūro na hi dyutā tvaṃ kṛpā pāvaka rocase ||
adhā hi vikṣvīḍyo.asi priyo no atithiḥ |
raṇvaḥ purīva jūryaḥ sūnurna trayayāyyaḥ ||
kratvā hi droṇe ajyase.aghne vājī na kṛtvyaḥ |
parijmevasvadhā ghayo.atyo na hvāryaḥ śiśuḥ ||
tvaṃ tyā cidacyutāghne paśurna yavase |
dhāmā ha yat te ajara vanā vṛścanti śikvasaḥ ||
veṣi hyadhvarīyatāmaghne hotā dame viśām |
samṛdho viśpate kṛṇu juṣasva havyamaṅghiraḥ ||
achā no mitramaho deva devānaghne vocaḥ sumatiṃ rodasyoḥ |
vīhi svastiṃ sukṣitiṃ divo nṝn dviṣo aṃhāṃsi duritātarema tā tarema tavāvasā tarema ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 3

अग्ने स कषेषद रतपा रतेजा उरु जयोतिर्नशते देवयुष टे |
यं तवं मित्रेण वरुणः सजोषा देव पासि तयजसा मर्तमंहः ||
ईजे यज्ञेभिह शशमे शमीभिर्र्धद्वारायाग्नये ददाश |
एवा चन तं यशसामजुष्टिर्नांहो मर्तं नशते न परद्र्प्तिः ||
सूरो न यस्य दर्शतिररेपा भीमा यदेति शुचतस्त आ धीः |
हेषस्वतः शुरुधो नायमक्तोः कुत्रा चिद रण्वो वसतिर्वनेजाः ||
तिग्मं चिदेम महि वर्पो अस्य भसदश्वो न यमसान आसा |
विजेहमानः परशुर्न जिह्वां दरविर्न दरावयति दारु धक्षत ||
स इदस्तेव परति धादसिष्यञ्छिशीत तेजो.अयसो न धाराम |
चित्रध्रजतिररतिर्यो अक्तोर्वेर्न दरुषद्वा रघुपत्मजंहाः ||
स ईं रेभो न परति वस्त उस्राः शोचिषा रारपीति मित्रमहाः |
नक्तं य ईमरुषो यो दिवा नॄनमर्त्यो अरुषो यो दिवा नॄन ||
दिवो न यस्य विधतो नवीनोद वर्षा रुक्ष ओषधीषु नूनोत |
घर्णा न यो धरजसा पत्मना यन्ना रोदसी वसुनादं सुपत्नी ||
धायोभिर्वा यो युज्येभिरर्कैर्विद्युन न दविद्योत सवेभिःशुष्मैह |
शर्धो वा यो मरुतां ततक्ष रभुर्न तवेषोरभसानो अद्यौत ||
aghne sa kṣeṣad ṛtapā ṛtejā uru jyotirnaśate devayuṣ ṭe |
yaṃ tvaṃ mitreṇa varuṇaḥ sajoṣā deva pāsi tyajasā martamaṃhaḥ ||
īje yajñebhih śaśame śamībhirṛdhadvārāyāghnaye dadāśa |
evā cana taṃ yaśasāmajuṣṭirnāṃho martaṃ naśate na pradṛptiḥ ||
sūro na yasya dṛśatirarepā bhīmā yadeti śucatasta ā dhīḥ |
heṣasvataḥ śurudho nāyamaktoḥ kutrā cid raṇvo vasatirvanejāḥ ||
tighmaṃ cidema mahi varpo asya bhasadaśvo na yamasāna āsā |
vijehamānaḥ paraśurna jihvāṃ dravirna drāvayati dāru dhakṣat ||
sa idasteva prati dhādasiṣyañchiśīta tejo.ayaso na dhārām |
citradhrajatiraratiryo aktorverna druṣadvā raghupatmajaṃhāḥ ||
sa īṃ rebho na prati vasta usrāḥ śociṣā rārapīti mitramahāḥ |
naktaṃ ya īmaruṣo yo divā nṝnamartyo aruṣo yo divā nṝn ||
divo na yasya vidhato navīnod vṛṣā rukṣa oṣadhīṣu nūnot |
ghṛṇā na yo dhrajasā patmanā yannā rodasī vasunādaṃ supatnī ||
dhāyobhirvā yo yujyebhirarkairvidyun na davidyot svebhiḥśuṣmaih |
śardho vā yo marutāṃ tatakṣa ṛbhurna tveṣorabhasāno adyaut ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 4

यथा होतर्मनुषो देवताता यज्ञेभिः सूनो सहसो यजासि |
एवा नो अद्य समना समानानुशन्नग्न उशतो यक्षि देवान ||
स नो विभावा चक्षणिर्न वस्तोरग्निर्वन्दारु वेद्यश्चनो धात |
विश्वायुर्यो अम्र्तो मर्त्येषूषर्भुद भूदतिथिर्जातवेदाः ||
दयावो न यस्य पनयन्त्यभ्वं भासांसि वस्ते सूर्यो न शुक्रः |
वि य इनोत्यजरः पावको.अश्नस्य चिच्छिश्नथत पूर्व्याणि ||
वद्मा हि सूनो अस्यद्मसद्वा चक्रे अग्निर्जनुषाज्मान्नम |
स तवं न ऊर्जसन ऊर्जं धा राजेव जेरव्र्के कषेष्यन्तः ||
नितिक्ति यो वारणमन्नमत्ति वायुर्न राष्ट्र्यत्येत्यक्तून |
तुर्याम यस्त आदिशामरातीरत्यो न हरुतः पततः परिह्रुत ||
आ सूर्यो न भानुमद्भिरर्कैरग्ने ततन्थ रोदसी वि भासा |
चित्रो नयत परि तमांस्यक्तः शोचिषा पत्मन्नौशिजो न दीयन ||
तवां हि मन्द्रतममर्कशोकैर्वव्र्महे महि नः शरोष्यग्ने |
इन्द्रं न तवा शवसा देवता वायुं पर्णन्ति राधसान्र्तमाः ||
नू नो अग्ने.अव्र्केभिः सवस्ति वेषि रायः पथिभिः पर्ष्यंहः |
ता सूरिभ्यो गर्णते रासि सुम्नं मदेम शतहिमाःसुवीराः ||
yathā hotarmanuṣo devatātā yajñebhiḥ sūno sahaso yajāsi |
evā no adya samanā samānānuśannaghna uśato yakṣi devān ||
sa no vibhāvā cakṣaṇirna vastoraghnirvandāru vedyaścano dhāt |
viśvāyuryo amṛto martyeṣūṣarbhud bhūdatithirjātavedāḥ ||
dyāvo na yasya panayantyabhvaṃ bhāsāṃsi vaste sūryo na śukraḥ |
vi ya inotyajaraḥ pāvako.aśnasya cicchiśnathat pūrvyāṇi ||
vadmā hi sūno asyadmasadvā cakre aghnirjanuṣājmānnam |
sa tvaṃ na ūrjasana ūrjaṃ dhā rājeva jeravṛke kṣeṣyantaḥ ||
nitikti yo vāraṇamannamatti vāyurna rāṣṭryatyetyaktūn |
turyāma yasta ādiśāmarātīratyo na hrutaḥ patataḥ parihrut ||
ā sūryo na bhānumadbhirarkairaghne tatantha rodasī vi bhāsā |
citro nayat pari tamāṃsyaktaḥ śociṣā patmannauśijo na dīyan ||
tvāṃ hi mandratamamarkaśokairvavṛmahe mahi naḥ śroṣyaghne |
indraṃ na tvā śavasā devatā vāyuṃ pṛṇanti rādhasānṛtamāḥ ||
nū no aghne.avṛkebhiḥ svasti veṣi rāyaḥ pathibhiḥ parṣyaṃhaḥ |
tā sūribhyo ghṛṇate rāsi sumnaṃ madema śatahimāḥsuvīrāḥ ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 5

हुवे वः सूनुं सहसो युवानमद्रोघवाचं मतिभिर्यविष्ठम |
य इन्वति दरविणानि परचेता विश्ववाराणि पुरुवारोध्रुक ||
तवे वसूनि पुर्वणीक होतर्दोषा वस्तोरेरिरे यज्ञियासः |
कषामेव विश्वा भुवनानि यस्मिन सं सौभगानि दधिरेपावके ||
तवं विक्षु परदिवः सीद आसु करत्वा रथीरभवो वार्याणाम |
अत इनोषि विधते चिकित्वो वयानुषग जातवेदो वसूनि ||
यो नः सनुत्यो अभिदासदग्ने यो अन्तरो मित्रमहो वनुष्यात |
तमजरेभिर्व्र्षभिस्तव सवैस्तपा तपिष्ठ तपसा तपस्वान ||
यस्ते यज्ञेन समिधा य उक्थैरर्केभिः सूनो सहसो ददाशत |
स मर्त्येष्वम्र्त परचेता राया दयुम्नेन शरवसा वि भाति ||
स तत कर्धीषितस्तूयमग्ने सप्र्धो बाधस्व सहसा सहस्वान |
यच्छस्यसे दयुभिरक्तो वचोभिस्तज्जुषस्व जरितुर्घोषि मन्म ||
अश्याम तं काममग्ने तवोती अश्याम रयिं रयिवः सुवीरम |
अश्याम वाजमभि वाजयन्तो.अश्याम दयुम्नमजराजरं ते ||
huve vaḥ sūnuṃ sahaso yuvānamadroghavācaṃ matibhiryaviṣṭham |
ya invati draviṇāni pracetā viśvavārāṇi puruvāroadhruk ||
tve vasūni purvaṇīka hotardoṣā vastorerire yajñiyāsaḥ |
kṣāmeva viśvā bhuvanāni yasmin saṃ saubhaghāni dadhirepāvake ||
tvaṃ vikṣu pradivaḥ sīda āsu kratvā rathīrabhavo vāryāṇām |
ata inoṣi vidhate cikitvo vyānuṣagh jātavedo vasūni ||
yo naḥ sanutyo abhidāsadaghne yo antaro mitramaho vanuṣyāt |
tamajarebhirvṛṣabhistava svaistapā tapiṣṭha tapasā tapasvān ||
yaste yajñena samidhā ya ukthairarkebhiḥ sūno sahaso dadāśat |
sa martyeṣvamṛta pracetā rāyā dyumnena śravasā vi bhāti ||
sa tat kṛdhīṣitastūyamaghne spṛdho bādhasva sahasā sahasvān |
yacchasyase dyubhirakto vacobhistajjuṣasva jariturghoṣi manma ||
aśyāma taṃ kāmamaghne tavotī aśyāma rayiṃ rayivaḥ suvīram |
aśyāma vājamabhi vājayanto.aśyāma dyumnamajarājaraṃ te ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 6

पर नव्यसा सहसः सूनुमछा यज्ञेन गातुमव इछमानः |
वर्श्चद्वनं कर्ष्णयामं रुशन्तं वीती होतारन्दिव्यं जिगाति ||
स शवितानस्तन्यतू रोचनस्था अजरेभिर्नानदद्भिर्यविष्ठः |
यः पावकः पुरुतमः पुरूणि पर्थून्यग्निरनुयाति भर्वन ||
वि ते विष्वग वातजूतासो अग्ने भामासः शुचे शुचयश्चरन्ति |
तुविम्रक्षासो दिव्या नवग्वा वना वनन्ति धर्षता रुजन्तः ||
ये ते शुक्रासः शुचयः शुचिष्मः कषां वपन्ति विषितासो अश्वाः |
अध भरमस्त उर्विया वि भाति यातयमानो अधि सानु पर्श्नेः ||
अध जिह्वा पापतीति पर वर्ष्णो गोषुयुधो नाशनिः सर्जाना |
शूरस्येव परसितिः कषातिरग्नेर्दुर्वर्तुर्भीमो दयते वनानि ||
आ भानुना पार्थिवानि जरयांसि महस्तोदस्य धर्षता ततन्थ |
स बाधस्वाप भया सहोभि सप्र्धो वनुष्यन वनुषो नि जूर्व ||
स चित्र चित्रं चितयन्तमस्मे चित्रक्षत्र चित्रतमं वयोधाम |
चन्द्रं रयिं पुरुवीरं बर्हन्तं चन्द्र चन्द्राभिर्ग्र्णते युवस्व ||
pra navyasā sahasaḥ sūnumachā yajñena ghātumava ichamānaḥ |
vṛścadvanaṃ kṛṣṇayāmaṃ ruśantaṃ vītī hotārandivyaṃ jighāti ||
sa śvitānastanyatū rocanasthā ajarebhirnānadadbhiryaviṣṭhaḥ |
yaḥ pāvakaḥ purutamaḥ purūṇi pṛthūnyaghniranuyāti bharvan ||
vi te viṣvagh vātajūtāso aghne bhāmāsaḥ śuce śucayaścaranti |
tuvimrakṣāso divyā navaghvā vanā vananti dhṛṣatā rujantaḥ ||
ye te śukrāsaḥ śucayaḥ śuciṣmaḥ kṣāṃ vapanti viṣitāso aśvāḥ |
adha bhramasta urviyā vi bhāti yātayamāno adhi sānu pṛśneḥ ||
adha jihvā pāpatīti pra vṛṣṇo ghoṣuyudho nāśaniḥ sṛjānā |
śūrasyeva prasitiḥ kṣātiraghnerdurvarturbhīmo dayate vanāni ||
ā bhānunā pārthivāni jrayāṃsi mahastodasya dhṛṣatā tatantha |
sa bādhasvāpa bhayā sahobhi spṛdho vanuṣyan vanuṣo ni jūrva ||
sa citra citraṃ citayantamasme citrakṣatra citratamaṃ vayodhām |
candraṃ rayiṃ puruvīraṃ bṛhantaṃ candra candrābhirghṛṇate yuvasva ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 7

मूर्धानं दिवो अरतिं पर्थिव्या वैश्वानरं रत आ जातमग्निम |
कविं सम्राजमतिथिं जनानामासन्ना पात्रं जनयन्त देवाः ||
नाभिं यज्ञानां सदनं रयीणां महामाहावमभिसं नवन्त |
वैश्वानरं रथ्यमध्वराणां यज्ञस्य केतुं जनयन्त देवाः ||
तवद विप्रो जायते वाज्यग्ने तवद वीरासो अभिमातिषाहः |
वैश्वानर तवमस्मासु धेहि वसूनि राजन सप्र्हयाय्याणि ||
तवां विश्वे अम्र्त जायमानं शिशुं न देवा अभि सं नवन्ते |
तव करतुभिरम्र्तत्वमायन वैश्वानर यत पित्रोरदीदेः ||
वैश्वानर तव तानि वरतानि महान्यग्ने नकिरा दधर्ष |
यज्जायमानः पित्रोरुपस्थे.अविन्दः केतुं वयुनेष्वह्नाम ||
वैश्वानरस्य विमितानि चक्षसा सानूनि दिवो अम्र्तस्य केतुना |
तस्येदु विश्वा भुवनाधि मूर्धनि वया इव रुरुहुःसप्त विस्रुहः ||
वि यो रजांस्यमिमीत सुक्रतुर्वैश्वानरो वि दिवो रोचना कविः |
परि यो विश्वा भुवनानि पप्रथे.अदब्धो गोपा अम्र्तस्य रक्षिता ||
mūrdhānaṃ divo aratiṃ pṛthivyā vaiśvānaraṃ ṛta ā jātamaghnim |
kaviṃ samrājamatithiṃ janānāmāsannā pātraṃ janayanta devāḥ ||
nābhiṃ yajñānāṃ sadanaṃ rayīṇāṃ mahāmāhāvamabhisaṃ navanta |
vaiśvānaraṃ rathyamadhvarāṇāṃ yajñasya ketuṃ janayanta devāḥ ||
tvad vipro jāyate vājyaghne tvad vīrāso abhimātiṣāhaḥ |
vaiśvānara tvamasmāsu dhehi vasūni rājan spṛhayāyyāṇi ||
tvāṃ viśve amṛta jāyamānaṃ śiśuṃ na devā abhi saṃ navante |
tava kratubhiramṛtatvamāyan vaiśvānara yat pitroradīdeḥ ||
vaiśvānara tava tāni vratāni mahānyaghne nakirā dadharṣa |
yajjāyamānaḥ pitrorupasthe.avindaḥ ketuṃ vayuneṣvahnām ||
vaiśvānarasya vimitāni cakṣasā sānūni divo amṛtasya ketunā |
tasyedu viśvā bhuvanādhi mūrdhani vayā iva ruruhuḥsapta visruhaḥ ||
vi yo rajāṃsyamimīta sukraturvaiśvānaro vi divo rocanā kaviḥ |
pari yo viśvā bhuvanāni paprathe.adabdho ghopā amṛtasya rakṣitā ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 8

पर्क्षस्य वर्ष्णो अरुषस्य नू सहः पर नु वोचं विदथाजातवेदसः |
वैश्वानराय मतिर्नव्यसी शुचिः सोम इवपवते चारुरग्नये ||
स जायमानः परमे वयोमनि वरतान्यग्निर्व्रतपा अरक्षत |
वयन्तरिक्षममिमीत सुक्रतुर्वैश्वानरो महिना नाकमस्प्र्शत ||
वयस्तभ्नाद रोदसी मित्रो अद्भुतो.अन्तर्वावदक्र्णोज्ज्योतिषा तमः |
वि चर्मणीव धिषणे अवर्तयद वैश्वानरो विश्वमधत्त वर्ष्ण्यम ||
अपामुपस्थे महिषा अग्र्भ्णत विशो राजानमुप तस्थुर्र्ग्मियम |
आ दूतो अग्निमभरद विवस्वतो वैश्वानरं मातरिश्वा परावतः ||
युगे-युगे विदथ्यं गर्णद्भ्यो.अग्ने रयिं यशसं धेहि नव्यसीम |
पव्येव राजन्नघशंसमजर नीचा नि वर्श्च वनिनं न तेजसा ||
अस्माकमग्ने मघवत्सु धारयानामि कषत्रमजरं सुवीर्यम |
वयं जयेम शतिनं सहस्रिणं वैश्वानर वाजमग्ने तवोतिभिः ||
अदब्धेभिस्तव गोपाभिरिष्टे.अस्माकं पाहि तरिषधस्थ सूरीन |
रक्षा च नो ददुषां शर्धो अग्ने वैश्वानर पर चतारी सतवानः ||
pṛkṣasya vṛṣṇo aruṣasya nū sahaḥ pra nu vocaṃ vidathājātavedasaḥ |
vaiśvānarāya matirnavyasī śuciḥ soma ivapavate cāruraghnaye ||
sa jāyamānaḥ parame vyomani vratānyaghnirvratapā arakṣata |
vyantarikṣamamimīta sukraturvaiśvānaro mahinā nākamaspṛśat ||
vyastabhnād rodasī mitro adbhuto.antarvāvadakṛṇojjyotiṣā tamaḥ |
vi carmaṇīva dhiṣaṇe avartayad vaiśvānaro viśvamadhatta vṛṣṇyam ||
apāmupasthe mahiṣā aghṛbhṇata viśo rājānamupa tasthurṛghmiyam |
ā dūto aghnimabharad vivasvato vaiśvānaraṃ mātariśvā parāvataḥ ||
yughe-yughe vidathyaṃ ghṛṇadbhyo.aghne rayiṃ yaśasaṃ dhehi navyasīm |
pavyeva rājannaghaśaṃsamajara nīcā ni vṛśca vaninaṃ na tejasā ||
asmākamaghne maghavatsu dhārayānāmi kṣatramajaraṃ suvīryam |
vayaṃ jayema śatinaṃ sahasriṇaṃ vaiśvānara vājamaghne tavotibhiḥ ||
adabdhebhistava ghopābhiriṣṭe.asmākaṃ pāhi triṣadhastha sūrīn |
rakṣā ca no daduṣāṃ śardho aghne vaiśvānara pra catārī stavānaḥ ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 9

अहश्च कर्ष्णमहरर्जुनं च वि वर्तेते रजसी वेद्याभिः |
वैश्वानरो जायमानो न राजावातिरज्ज्योतिषाग्निस्तमांसि ||
नाहं तन्तुं न वि जानाम्योतुं न यं वयन्ति समरेऽतमानाः |
कस्य सवित पुत्र इह वक्त्वानि परो वदात्यवरेण पित्रा ||
स इत तन्तुं स वि जानात्योतुं स वक्त्वान्य रतुथा वदाति |
य ईं चिकेतदम्र्तस्य गोपा अवश्चरन परो अन्येन पश्यन ||
अयं होता परथमः पश्यतेममिदं जयोतिरम्र्तं मर्त्येषु |
अयं स जज्ञे धरुव आ निषत्तो.अमर्त्यस्तन्वा वर्धमानः ||
धरुवं जयोतिर्निहितं दर्शये कं मनो जविष्ठं पतयत्स्वन्तः |
विश्वे देवाः समनसः सकेता एकं करतुमभिवि यन्ति साधु ||
वि मे कर्णा पतयतो वि चक्षुर्वीदं जयोतिर्ह्र्दय आहितं यत |
वि मे मनश्चरति दूराधीः किं सविद वक्ष्यामिकिमु नू मनिष्ये ||
विश्वे देवा अनमस्यन भियानास्त्वामग्ने तमसि तस्थिवांसम |
वैश्वानरो.अवतूतये नो.अमर्त्यो.अवतूतये नः ||
ahaśca kṛṣṇamahararjunaṃ ca vi vartete rajasī vedyābhiḥ |
vaiśvānaro jāyamāno na rājāvātirajjyotiṣāghnistamāṃsi ||
nāhaṃ tantuṃ na vi jānāmyotuṃ na yaṃ vayanti samare'tamānāḥ |
kasya svit putra iha vaktvāni paro vadātyavareṇa pitrā ||
sa it tantuṃ sa vi jānātyotuṃ sa vaktvāny ṛtuthā vadāti |
ya īṃ ciketadamṛtasya ghopā avaścaran paro anyena paśyan ||
ayaṃ hotā prathamaḥ paśyatemamidaṃ jyotiramṛtaṃ martyeṣu |
ayaṃ sa jajñe dhruva ā niṣatto.amartyastanvā vardhamānaḥ ||
dhruvaṃ jyotirnihitaṃ dṛśaye kaṃ mano javiṣṭhaṃ patayatsvantaḥ |
viśve devāḥ samanasaḥ saketā ekaṃ kratumabhivi yanti sādhu ||
vi me karṇā patayato vi cakṣurvīdaṃ jyotirhṛdaya āhitaṃ yat |
vi me manaścarati dūraādhīḥ kiṃ svid vakṣyāmikimu nū maniṣye ||
viśve devā anamasyan bhiyānāstvāmaghne tamasi tasthivāṃsam |
vaiśvānaro.avatūtaye no.amartyo.avatūtaye naḥ ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 10

पुरो वो मन्द्रं दिव्यं सुव्र्क्तिं परयति यज्ञे अग्निमध्वरेदधिध्वम |
पुर उक्थेभिः स हि नो विभावा सवध्वरा करति जातवेदाः ||
तमु दयुमः पुर्वणीक होतरग्ने अग्निभिर्मनुष इधानः |
सतोमं यमस्मै ममतेव शूषं घर्तं न शुचि मतयः पवन्ते ||
पीपाय स शरवसा मर्त्येषु यो अग्नये ददाश विप्र उक्थैः |
चित्राभिस्तमूतिभिश्चित्रशोचिर्व्रजस्य साता गोमतो दधाति ||
आ यः पप्रौ जायमान उर्वी दूरेद्र्शा भासा कर्ष्णाध्वा |
अध बहु चित तम ऊर्म्यायास्तिरः शोचिषा दद्र्शे पावकः ||
नू नश्चित्रं पुरुवाजाभिरूती अग्ने रयिं मघवद्भ्यश्च धेहि |
ये राधसा शरवसा चात्यन्यान सुवीर्येभिश्चाभि सन्ति जनान ||
इमं यज्ञं चनो धा अग्न उशन यं त आसानो जुहुते हविष्मान |
भरद्वाजेषु दधिषे सुव्र्क्तिमवीर्वाजस्य गध्यस्य सातौ ||
वि दवेषांसीनुहि वर्धयेळां मदेम शतहिमाः सुवीराः ||
puro vo mandraṃ divyaṃ suvṛktiṃ prayati yajñe aghnimadhvaredadhidhvam |
pura ukthebhiḥ sa hi no vibhāvā svadhvarā karati jātavedāḥ ||
tamu dyumaḥ purvaṇīka hotaraghne aghnibhirmanuṣa idhānaḥ |
stomaṃ yamasmai mamateva śūṣaṃ ghṛtaṃ na śuci matayaḥ pavante ||
pīpāya sa śravasā martyeṣu yo aghnaye dadāśa vipra ukthaiḥ |
citrābhistamūtibhiścitraśocirvrajasya sātā ghomato dadhāti ||
ā yaḥ paprau jāyamāna urvī dūredṛśā bhāsā kṛṣṇādhvā |
adha bahu cit tama ūrmyāyāstiraḥ śociṣā dadṛśe pāvakaḥ ||
nū naścitraṃ puruvājābhirūtī aghne rayiṃ maghavadbhyaśca dhehi |
ye rādhasā śravasā cātyanyān suvīryebhiścābhi santi janān ||
imaṃ yajñaṃ cano dhā aghna uśan yaṃ ta āsāno juhute haviṣmān |
bharadvājeṣu dadhiṣe suvṛktimavīrvājasya ghadhyasya sātau ||
vi dveṣāṃsīnuhi vardhayeḷāṃ madema śatahimāḥ suvīrāḥ ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 11

यजस्व होतरिषितो यजीयानग्ने बाधो मरुतां न परयुक्ति |
आ नो मित्रावरुणा नासत्या दयावा होत्राय पर्थिवी वव्र्त्याः ||
तवं होता मन्द्रतमो नो अध्रुगन्तर्देवो विदथा मर्त्येषु |
पावकया जुह्वा वह्निरासाग्ने यजस्व तन्वं तव सवाम ||
धन्या चिद धि तवे धिषणा वष्टि पर देवाञ जन्म गर्णते यजध्यै |
वेपिष्ठो अङगिरसां यद ध विप्रो मधु छन्दो भनति रेभ इष्टौ ||
अदिद्युतत सवपाको विभावाग्ने यजस्व रोदसी उरूची |
आयुं न यं नमसा रातहव्या अञ्जन्ति सुप्रयसं पञ्च जनाः ||
वर्ञ्जे ह यन नमसा बर्हिरग्नावयामि सरुग घर्तवती सुव्र्क्तिः |
अम्यक्षि सद्म सदने पर्थिव्या अश्रायि यज्ञः सूर्ये न चक्षुः ||
दशस्या नः पुर्वणीक होतर्देवेभिरग्ने अग्निभिरिधानः |
रायः सूनो सहसो वावसाना अति सरसेम वर्जनं नांहः ||
yajasva hotariṣito yajīyānaghne bādho marutāṃ na prayukti |
ā no mitrāvaruṇā nāsatyā dyāvā hotrāya pṛthivī vavṛtyāḥ ||
tvaṃ hotā mandratamo no adhrughantardevo vidathā martyeṣu |
pāvakayā juhvā vahnirāsāghne yajasva tanvaṃ tava svām ||
dhanyā cid dhi tve dhiṣaṇā vaṣṭi pra devāñ janma ghṛṇate yajadhyai |
vepiṣṭho aṅghirasāṃ yad dha vipro madhu chando bhanati rebha iṣṭau ||
adidyutat svapāko vibhāvāghne yajasva rodasī urūcī |
āyuṃ na yaṃ namasā rātahavyā añjanti suprayasaṃ pañca janāḥ ||
vṛñje ha yan namasā barhiraghnāvayāmi srugh ghṛtavatī suvṛktiḥ |
amyakṣi sadma sadane pṛthivyā aśrāyi yajñaḥ sūrye na cakṣuḥ ||
daśasyā naḥ purvaṇīka hotardevebhiraghne aghnibhiridhānaḥ |
rāyaḥ sūno sahaso vāvasānā ati srasema vṛjanaṃ nāṃhaḥ ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 12

मध्ये होता दुरोणे बर्हिषो राळ अग्निस्तोदस्य रोदसी यजध्यै |
अयं स सूनुः सहस रतावा दूरात सूर्यो न शोचिषा ततान ||
आ यस्मिन तवे सवपाके यजत्र यक्षद राजन सर्वतातेव नुद्यौः |
तरिषधस्थस्ततरुषो न जंहो हव्या मघानि मानुषा यजध्यै ||
तेजिष्ठा यस्यारतिर्वनेराट तोदो अध्वन न वर्धसानो अद्यौत |
अद्रोघो न दरविता चेतति तमन्नमर्त्यो.अवर्त्र ओषधीषु ||
सास्माकेभिरेतरी न शूषैरग्नि षटवे दम आ जातवेदाः |
दर्वन्नो वन्वन करत्वा नार्वोस्रः पितेव जारयायि यज्ञैः ||
अध समास्य पनयन्ति भासो वर्था यत तक्षदनुयाति पर्थ्वीम |
सद्यो यः सयन्द्रो विषितो धवीयान रणो न तायुरति धन्वा राट ||
स तवं नो अर्वन निदाया विश्वेभिरग्ने अग्निभिरिधानः |
वेषि रायो वि यासि दुछुना मदेम शतहिमाः सुवीराः ||
madhye hotā duroṇe barhiṣo rāḷ aghnistodasya rodasī yajadhyai |
ayaṃ sa sūnuḥ sahasa ṛtāvā dūrāt sūryo na śociṣā tatāna ||
ā yasmin tve svapāke yajatra yakṣad rājan sarvatāteva nudyauḥ |
triṣadhasthastataruṣo na jaṃho havyā maghāni mānuṣā yajadhyai ||
tejiṣṭhā yasyāratirvanerāṭ todo adhvan na vṛdhasāno adyaut |
adrogho na dravitā cetati tmannamartyo.avartra oṣadhīṣu ||
sāsmākebhiretarī na śūṣairaghni ṣṭave dama ā jātavedāḥ |
drvanno vanvan kratvā nārvosraḥ piteva jārayāyi yajñaiḥ ||
adha smāsya panayanti bhāso vṛthā yat takṣadanuyāti pṛthvīm |
sadyo yaḥ syandro viṣito dhavīyān ṛṇo na tāyurati dhanvā rāṭ ||
sa tvaṃ no arvan nidāyā viśvebhiraghne aghnibhiridhānaḥ |
veṣi rāyo vi yāsi duchunā madema śatahimāḥ suvīrāḥ ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 13

तवद विश्वा सुभग सौभगान्यग्ने वि यन्ति वनिनो न वयाः |
शरुष्टी रयिर्वाजो वर्त्रतूर्ये दिवो वर्ष्टिरीड्यो रीतिरपाम ||
तवं भगो न आ हि रत्नमिषे परिज्मेव कषयसि दस्मवर्चाः |
अग्ने मित्रो न बर्हत रतस्यासि कषत्ता वामस्य देव भूरेः ||
स सत्पतिः शवसा हन्ति वर्त्रमग्ने विप्रो वि पणेर्भर्तिवाजम |
यं तवं परचेत रतजात राया सजोषा नप्त्रापां हिनोषि ||
यस्ते सूनो सहसो गीर्भिरुक्थैर्यज्ञैर्मर्तो निशितिं वेद्यानट |
विश्वं स देव परति वारमग्ने धत्ते धान्यं पत्यते वसव्यैः ||
ता नर्भ्य आ सौश्रवसा सुवीराग्ने सूनो सहसः पुष्यसेधाः |
कर्णोषि यच्छवसा भूरि पश्वो वयो वर्कायारयेजसुरये ||
वद्मा सूनो सहसो नो विहाया अग्ने तोकं तनयं वाजि नो दाः |
विश्वाभिर्गीर्भिरभि पूर्तिमश्यां मदेम शतहिमाः सुवीराः ||
tvad viśvā subhagha saubhaghānyaghne vi yanti vanino na vayāḥ |
śruṣṭī rayirvājo vṛtratūrye divo vṛṣṭirīḍyo rītirapām ||
tvaṃ bhagho na ā hi ratnamiṣe parijmeva kṣayasi dasmavarcāḥ |
aghne mitro na bṛhata ṛtasyāsi kṣattā vāmasya deva bhūreḥ ||
sa satpatiḥ śavasā hanti vṛtramaghne vipro vi paṇerbhartivājam |
yaṃ tvaṃ praceta ṛtajāta rāyā sajoṣā naptrāpāṃ hinoṣi ||
yaste sūno sahaso ghīrbhirukthairyajñairmarto niśitiṃ vedyānaṭ |
viśvaṃ sa deva prati vāramaghne dhatte dhānyaṃ patyate vasavyaiḥ ||
tā nṛbhya ā sauśravasā suvīrāghne sūno sahasaḥ puṣyasedhāḥ |
kṛṇoṣi yacchavasā bhūri paśvo vayo vṛkāyārayejasuraye ||
vadmā sūno sahaso no vihāyā aghne tokaṃ tanayaṃ vāji no dāḥ |
viśvābhirghīrbhirabhi pūrtimaśyāṃ madema śatahimāḥ suvīrāḥ ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 14

अग्ना यो मर्त्यो दुवो धियं जुजोष धीतिभिः |
भसन नुष पर पूर्व्य इषं वुरीतावसे ||
अग्निरिद धि परचेता अग्निर्वेधस्तम रषिः |
अग्निं होतारमीळते यज्ञेषु मनुषो विशः ||
नाना हयग्ने.अवसे सपर्धन्ते रायो अर्यः |
तूर्वन्तो दस्युमायवो वरतैः सीक्षन्तो अव्रतम ||
अग्निरप्सां रतीषहं वीरं ददाति सत्पतिम |
यस्य तरसन्ति शवसः संचक्षि शत्रवो भिया ||
अग्निर्हि विद्मना निदो देवो मर्तमुरुष्यति |
सहावा यस्याव्र्तो रयिर्वाजेष्वव्र्तः ||
अछा नो मित्रमहो ... ||
aghnā yo martyo duvo dhiyaṃ jujoṣa dhītibhiḥ |
bhasan nuṣa pra pūrvya iṣaṃ vurītāvase ||
aghnirid dhi pracetā aghnirvedhastama ṛṣiḥ |
aghniṃ hotāramīḷate yajñeṣu manuṣo viśaḥ ||
nānā hyaghne.avase spardhante rāyo aryaḥ |
tūrvanto dasyumāyavo vrataiḥ sīkṣanto avratam ||
aghnirapsāṃ ṛtīṣahaṃ vīraṃ dadāti satpatim |
yasya trasanti śavasaḥ saṃcakṣi śatravo bhiyā ||
aghnirhi vidmanā nido devo martamuruṣyati |
sahāvā yasyāvṛto rayirvājeṣvavṛtaḥ ||
achā no mitramaho ... ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 15

इममू षु वो अतिथिमुषर्बुधं विश्वासां विशां पतिम्र्ञ्जसे गिरा |
वेतीद दिवो जनुषा कच्चिदा शुचिर्ज्योक चिदत्ति गर्भो यदच्युतम ||
मित्रं न यं सुधितं भर्गवो दधुर्वनस्पतावीड्यमूर्ध्वशोचिषम |
स तवं सुप्रीतो वीतहव्ये अद्भुत परशस्तिभिर्महयसे दिवे दिवे ||
स तवं दक्षस्याव्र्को वर्धो भूरर्यः परस्यान्तरस्य तरुषः |
रायः सूनो सहसो मर्त्येष्वा छर्दिर्यछ वीतहव्याय सप्रथो भरद्वाजाय सप्रथः ||
दयुतानं वो अतिथिं सवर्णरमग्निं होतारं मनुषः सवध्वरम |
विप्रं न दयुक्षवचसं सुव्र्क्तिभिर्हव्यवाहमरतिं देवं रञ्जसे ||
पावकया यश्चितयन्त्या कर्पा कषामन रुरुच उषसो न भानुना |
तूर्वन न यामन्नेतशस्य नू रण आ यो घर्णे न तत्र्षाणो अजरः ||
अग्निम-अग्निं वः समिधा दुवस्यत परियम-परियं वो अतिथिं गर्णीषणि |
उप वो गीर्भिरम्र्तं विवासत देवो देवेषु वनते हि वार्यं देवो देवेषु वनते हि नो दुवः ||
समिद्धमग्निं समिधा गिरा गर्णे शुचिं पावकं पुरो अध्वरे धरुवम |
विप्रं होतारं पुरुवारमद्रुहं कविं सुम्नैरीमहे जातवेदसम ||
तवां दूतमग्ने अम्र्तं युगे-युगे हव्यवाहं दधिरे पायुमीड्यम |
देवासश्च मर्तासश्च जाग्र्विं विभुं विश्पतिं नमसा नि षेदिरे ||
विभूषन्नग्न उभयाननु वरता दूतो देवानां रजसी समीयसे |
यत ते धीतिं सुमतिमाव्र्णीमहे.अध समा नस्त्रिवरूथः शिवो भव ||
तं सुप्रतीकं सुद्र्शं सवञ्चमविद्वांसो विदुष्टरं सपेम |
स यक्षद विश्वा वयुनानि विद्वान पर हव्यमग्निरम्र्तेषु वोचत ||
तमग्ने पास्युत तं पिपर्षि यस्त आनट कवये शूर धीतिम |
यज्ञस्य वा निशितिं वोदितिं वा तमित पर्णक्षि शवसोत राया ||
तवमग्ने वनुष्यतो नि पाहि तवमु नः सहसावन्नवद्यात |
सं तवा धवस्मन्वदभ्येतु पाथः सं रयि सप्र्हयाय्यःसहस्री ||
अग्निर्होता गर्हपतिः स राजा विश्वा वेद जनिमा जातवेदः |
देवानामुत यो मर्त्यानां यजिष्ठः स पर यजतां रतावा ||
अग्ने यदद्य विशो अध्वरस्य होतः पावकशोचे वेष टवं हि यज्वा |
रता यजासि महिना वि यद भूर्हव्या वह यविष्ठ या ते अद्य ||
अभि परयांसि सुधितानि हि खयो नि तवा दधीत रोदसी यजध्यै |
अवा नो मघवन वाजसातावग्ने विश्वानि दुरिता तरेम ता तरेम तवावसा तरेम ||
अग्ने विश्वेभिः सवनीक देवैरूर्णावन्तं परथमः सीद योनिम |
कुलायिनं घर्तवन्तं सवित्रे यज्ञं नय यजमानाय साधु ||
इममु तयमथर्ववदग्निं मन्थन्ति वेधसः |
यमङकूयन्तमानयन्नमूरं शयाव्याभ्यः ||
जनिष्वा देववीतये सर्वताता सवस्तये |
आ देवान वक्ष्यम्र्तान रताव्र्धो यज्ञं देवेषु पिस्प्र्शः ||
वयमु तवा गर्हपते जनानामग्ने अकर्म समिधा बर्हन्तम |
अस्थूरि नो गार्हपत्यानि सन्तु तिग्मेन नस्तेजसा सं शिशाधि ||
imamū ṣu vo atithimuṣarbudhaṃ viśvāsāṃ viśāṃ patimṛñjase ghirā |
vetīd divo januṣā kaccidā śucirjyok cidatti gharbho yadacyutam ||
mitraṃ na yaṃ sudhitaṃ bhṛghavo dadhurvanaspatāvīḍyamūrdhvaśociṣam |
sa tvaṃ suprīto vītahavye adbhuta praśastibhirmahayase dive dive ||
sa tvaṃ dakṣasyāvṛko vṛdho bhūraryaḥ parasyāntarasya taruṣaḥ |
rāyaḥ sūno sahaso martyeṣvā chardiryacha vītahavyāya sapratho bharadvājāya saprathaḥ ||
dyutānaṃ vo atithiṃ svarṇaramaghniṃ hotāraṃ manuṣaḥ svadhvaram |
vipraṃ na dyukṣavacasaṃ suvṛktibhirhavyavāhamaratiṃ devaṃ ṛñjase ||
pāvakayā yaścitayantyā kṛpā kṣāman ruruca uṣaso na bhānunā |
tūrvan na yāmannetaśasya nū raṇa ā yo ghṛṇe na tatṛṣāṇo ajaraḥ ||
aghnim-aghniṃ vaḥ samidhā duvasyata priyam-priyaṃ vo atithiṃ ghṛṇīṣaṇi |
upa vo ghīrbhiramṛtaṃ vivāsata devo deveṣu vanate hi vāryaṃ devo deveṣu vanate hi no duvaḥ ||
samiddhamaghniṃ samidhā ghirā ghṛṇe śuciṃ pāvakaṃ puro adhvare dhruvam |
vipraṃ hotāraṃ puruvāramadruhaṃ kaviṃ sumnairīmahe jātavedasam ||
tvāṃ dūtamaghne amṛtaṃ yughe-yughe havyavāhaṃ dadhire pāyumīḍyam |
devāsaśca martāsaśca jāghṛviṃ vibhuṃ viśpatiṃ namasā ni ṣedire ||
vibhūṣannaghna ubhayānanu vratā dūto devānāṃ rajasī samīyase |
yat te dhītiṃ sumatimāvṛṇīmahe.adha smā nastrivarūthaḥ śivo bhava ||
taṃ supratīkaṃ sudṛśaṃ svañcamavidvāṃso viduṣṭaraṃ sapema |
sa yakṣad viśvā vayunāni vidvān pra havyamaghniramṛteṣu vocat ||
tamaghne pāsyuta taṃ piparṣi yasta ānaṭ kavaye śūra dhītim |
yajñasya vā niśitiṃ voditiṃ vā tamit pṛṇakṣi śavasota rāyā ||
tvamaghne vanuṣyato ni pāhi tvamu naḥ sahasāvannavadyāt |
saṃ tvā dhvasmanvadabhyetu pāthaḥ saṃ rayi spṛhayāyyaḥsahasrī ||
aghnirhotā ghṛhapatiḥ sa rājā viśvā veda janimā jātavedaḥ |
devānāmuta yo martyānāṃ yajiṣṭhaḥ sa pra yajatāṃ ṛtāvā ||
aghne yadadya viśo adhvarasya hotaḥ pāvakaśoce veṣ ṭvaṃ hi yajvā |
ṛtā yajāsi mahinā vi yad bhūrhavyā vaha yaviṣṭha yā te adya ||
abhi prayāṃsi sudhitāni hi khyo ni tvā dadhīta rodasī yajadhyai |
avā no maghavan vājasātāvaghne viśvāni duritā tarema tā tarema tavāvasā tarema ||
aghne viśvebhiḥ svanīka devairūrṇāvantaṃ prathamaḥ sīda yonim |
kulāyinaṃ ghṛtavantaṃ savitre yajñaṃ naya yajamānāya sādhu ||
imamu tyamatharvavadaghniṃ manthanti vedhasaḥ |
yamaṅkūyantamānayannamūraṃ śyāvyābhyaḥ ||
janiṣvā devavītaye sarvatātā svastaye |
ā devān vakṣyamṛtān ṛtāvṛdho yajñaṃ deveṣu pispṛśaḥ ||
vayamu tvā ghṛhapate janānāmaghne akarma samidhā bṛhantam |
asthūri no ghārhapatyāni santu tighmena nastejasā saṃ śiśādhi ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 16

तवमग्ने यज्ञानां होता विश्वेषां हितः |
देवेभिर्मानुषे जने ||
स नो मन्द्राभिरध्वरे जिह्वाभिर्यजा महः |
आ देवान वक्षि यक्षि च ||
वेत्था हि वेधो अध्वनः पथश्च देवाञ्जसा |
अग्ने यज्ञेषु सुक्रतो ||
तवामीळे अध दविता भरतो वाजिभिः शुनम |
ईजे यज्ञेयत दिवि ||
तवमिमा वार्या पुरु दिवोदासाय सुन्वते |
भरद्वाजाय दाशुषे ||
तवं दूतो अमर्त्य आ वहा दैव्यं जनम |
शर्ण्वन विप्रस्य सुष्टुतिम ||
तवामग्ने सवाध्यो मर्तासो देव वीतये |
यज्ञेषु देवमीळते ||
तव पर यक्षि सन्द्र्शमुत करतुं सुदानवः |
विश्वे जुषन्त कामिनः ||
तवं होता मनुर्हितो वह्निरासा विदुष्टरः |
अग्ने यक्षिदिवो विशः ||
अग्न आ याहि वीतये गर्णानो हव्यदातये |
नि होता सत्सि बर्हिषि ||
तं तवा समिद्भिरङगिरो घर्तेन वर्धयामसि |
बर्हच्छोचा यविष्ठ्य ||
स नः पर्थु शरवाय्यमछा देव विवाससि |
बर्हदग्ने सुवीर्यम ||
तवामग्ने पुष्करादध्यथर्वा निरमन्थत |
मूर्ध्नो विश्वस्य वाघतः ||
तमु तवा दध्यंं रषिः पुत्र ईधे अथर्वणः |
वर्त्रहणं पुरन्दरम ||
तमु तवा पाथ्यो वर्षा समीधे दस्युहन्तमम |
धनंजयं रणे-रणे ||
एह्यू षु बरवाणि ते.अग्न इत्थेतरा गिरः |
एभिर्वर्धास इन्दुभिः ||
यत्र कव च ते मनो दक्षं दधस उत्तरम |
तत्रा सदः कर्णवसे ||
नहि ते पूर्तमक्षिपद भुवन नेमानां वसो |
अथा दुवो वनवसे ||
आग्निरगामि भारतो वर्त्रहा पुरुचेतनः |
दिवोदासस्य सत्पतिः ||
स हि विश्वाति पार्थिवा रयिं दाशन महित्वना |
वन्वन्नवातो अस्त्र्तः ||
स परत्नवन नवीयसाग्ने दयुम्नेन संयता |
बर्हत ततन्थभानुना ||
पर वः सखायो अग्नये सतोमं यज्ञं च धर्ष्णुया |
अर्चगाय च वेधसे ||
स हि यो मानुषा युगा सीदद धोता कविक्रतुः |
दूतश्च हव्यवाहनः ||
ता राजाना शुचिव्रतादित्यान मारुतं गणम |
वसो यक्षीह रोदसी ||
वस्वी ते अग्ने सन्द्र्ष्टिरिषयते मर्त्याय |
ऊर्जो नपादम्र्तस्य ||
करत्वा दा अस्तु शरेष्ठो.अद्य तवा वन्वन सुरेक्णाः |
मर्त आनाश सुव्र्क्तिम ||
ते ते अग्ने तवोता इषयन्तो विश्वमायुः |
तरन्तो अर्यो अरातीर्वन्वन्तो अर्यो अरातीः ||
अग्निस्तिग्मेन शोचिषा यासद विश्वं नयत्रिणम |
अग्निर्नोवनते रयिम ||
सुवीरं रयिमा भर जातवेदो विचर्षणे |
जहि रक्षांसि सुक्रतो ||
तवं नः पाह्यंहसो जातवेदो अघायतः |
रक्षा णो बरह्मणस कवे ||
यो नो अग्ने दुरेव आ मर्तो वधाय दाशति |
तस्मान नः पाह्यंहसः ||
तवं तं देव जिह्वया परि बाधस्व दुष्क्र्तम |
मर्तो यो नोजिघांसति ||
भरद्वाजाय सप्रथः शर्म यछ सहन्त्य |
अग्ने वरेण्यंवसु ||
अग्निर्व्र्त्राणि जङघनद दरविणस्युर्विपन्यया |
समिद्धः शुक्र आहुतः ||
गर्भे मातुः पितुष पिता विदिद्युतानो अक्षरे |
सीदन्न्र्तस्य योनिमा ||
बरह्म परजावदा भर जातवेदो विचर्षणे |
अग्ने यद दीद अयद दिवि ||
उप तवा रण्वसन्द्र्शं परयस्वन्तः सहस्क्र्त |
अग्ने सस्र्ज्महे गिरः ||
उप छायामिव घर्णेरगन्म शर्म ते वयम |
अग्ने हिरण्यसन्द्र्शः ||
य उग्र इव शर्यहा तिग्मश्र्ङगो न वंसगः |
अग्ने पुरो रुरोजिथ ||
आ यं हस्ते न खादिनं शिशुं जातं न बिभ्रति |
विशामग्निं सवध्वरम ||
पर देवं देववीतये भरता वसुवित्तमम |
आ सवे योनौ नि षीदतु ||
आ जातं जातवेदसि परियं शिशीतातिथिम |
सयोन आ गर्हपतिम ||
अग्ने युक्ष्वा हि ये तवाश्वासो देव साधवः |
अरं वहन्ति मन्यवे ||
अछा नो याह्या वहाभि परयांसि वीतये |
आ देवान सोमपीतये ||
उदग्ने भारत दयुमदजस्रेण दविद्युतत |
शोचा वि भाह्यजर ||
वीती यो देवं मर्तो दुवस्येदग्निमीळीताध्वरे हविष्मान |
होतारं सत्ययजं रोदस्योरुत्तानहस्तो नमसा विवासेत ||
आ ते अग्न रचा हविर्ह्र्दा तष्टं भरामसि |
ते ते भवन्तूक्षण रषभासो वशा उत ||
अग्निं देवासो अग्रियमिन्धते वर्त्रहन्तमम |
येना वसून्याभ्र्ता तर्ळ्हा रक्षांसि वाजिनाषु यज्ञियम ||
tvamaghne yajñānāṃ hotā viśveṣāṃ hitaḥ |
devebhirmānuṣe jane ||
sa no mandrābhiradhvare jihvābhiryajā mahaḥ |
ā devān vakṣi yakṣi ca ||
vetthā hi vedho adhvanaḥ pathaśca devāñjasā |
aghne yajñeṣu sukrato ||
tvāmīḷe adha dvitā bharato vājibhiḥ śunam |
īje yajñeayat divi ||
tvamimā vāryā puru divodāsāya sunvate |
bharadvājāya dāśuṣe ||
tvaṃ dūto amartya ā vahā daivyaṃ janam |
śṛṇvan viprasya suṣṭutim ||
tvāmaghne svādhyo martāso deva vītaye |
yajñeṣu devamīḷate ||
tava pra yakṣi sandṛśamuta kratuṃ sudānavaḥ |
viśve juṣanta kāminaḥ ||
tvaṃ hotā manurhito vahnirāsā viduṣṭaraḥ |
aghne yakṣidivo viśaḥ ||
aghna ā yāhi vītaye ghṛṇāno havyadātaye |
ni hotā satsi barhiṣi ||
taṃ tvā samidbhiraṅghiro ghṛtena vardhayāmasi |
bṛhacchocā yaviṣṭhya ||
sa naḥ pṛthu śravāyyamachā deva vivāsasi |
bṛhadaghne suvīryam ||
tvāmaghne puṣkarādadhyatharvā niramanthata |
mūrdhno viśvasya vāghataḥ ||
tamu tvā dadhyaṃṃ ṛṣiḥ putra īdhe atharvaṇaḥ |
vṛtrahaṇaṃ purandaram ||
tamu tvā pāthyo vṛṣā samīdhe dasyuhantamam |
dhanaṃjayaṃ raṇe-raṇe ||
ehyū ṣu bravāṇi te.aghna itthetarā ghiraḥ |
ebhirvardhāsa indubhiḥ ||
yatra kva ca te mano dakṣaṃ dadhasa uttaram |
tatrā sadaḥ kṛṇavase ||
nahi te pūrtamakṣipad bhuvan nemānāṃ vaso |
athā duvo vanavase ||
āghniraghāmi bhārato vṛtrahā purucetanaḥ |
divodāsasya satpatiḥ ||
sa hi viśvāti pārthivā rayiṃ dāśan mahitvanā |
vanvannavāto astṛtaḥ ||
sa pratnavan navīyasāghne dyumnena saṃyatā |
bṛhat tatanthabhānunā ||
pra vaḥ sakhāyo aghnaye stomaṃ yajñaṃ ca dhṛṣṇuyā |
arcaghāya ca vedhase ||
sa hi yo mānuṣā yughā sīdad dhotā kavikratuḥ |
dūtaśca havyavāhanaḥ ||
tā rājānā śucivratādityān mārutaṃ ghaṇam |
vaso yakṣīha rodasī ||
vasvī te aghne sandṛṣṭiriṣayate martyāya |
ūrjo napādamṛtasya ||
kratvā dā astu śreṣṭho.adya tvā vanvan surekṇāḥ |
marta ānāśa suvṛktim ||
te te aghne tvotā iṣayanto viśvamāyuḥ |
taranto aryo arātīrvanvanto aryo arātīḥ ||
aghnistighmena śociṣā yāsad viśvaṃ nyatriṇam |
aghnirnovanate rayim ||
suvīraṃ rayimā bhara jātavedo vicarṣaṇe |
jahi rakṣāṃsi sukrato ||
tvaṃ naḥ pāhyaṃhaso jātavedo aghāyataḥ |
rakṣā ṇo brahmaṇas kave ||
yo no aghne dureva ā marto vadhāya dāśati |
tasmān naḥ pāhyaṃhasaḥ ||
tvaṃ taṃ deva jihvayā pari bādhasva duṣkṛtam |
marto yo nojighāṃsati ||
bharadvājāya saprathaḥ śarma yacha sahantya |
aghne vareṇyaṃvasu ||
aghnirvṛtrāṇi jaṅghanad draviṇasyurvipanyayā |
samiddhaḥ śukra āhutaḥ ||
gharbhe mātuḥ pituṣ pitā vididyutāno akṣare |
sīdannṛtasya yonimā ||
brahma prajāvadā bhara jātavedo vicarṣaṇe |
aghne yad dīd ayad divi ||
upa tvā raṇvasandṛśaṃ prayasvantaḥ sahaskṛta |
aghne sasṛjmahe ghiraḥ ||
upa chāyāmiva ghṛṇeraghanma śarma te vayam |
aghne hiraṇyasandṛśaḥ ||
ya ughra iva śaryahā tighmaśṛṅgho na vaṃsaghaḥ |
aghne puro rurojitha ||
ā yaṃ haste na khādinaṃ śiśuṃ jātaṃ na bibhrati |
viśāmaghniṃ svadhvaram ||
pra devaṃ devavītaye bharatā vasuvittamam |
ā sve yonau ni ṣīdatu ||
ā jātaṃ jātavedasi priyaṃ śiśītātithim |
syona ā ghṛhapatim ||
aghne yukṣvā hi ye tavāśvāso deva sādhavaḥ |
araṃ vahanti manyave ||
achā no yāhyā vahābhi prayāṃsi vītaye |
ā devān somapītaye ||
udaghne bhārata dyumadajasreṇa davidyutat |
śocā vi bhāhyajara ||
vītī yo devaṃ marto duvasyedaghnimīḷītādhvare haviṣmān |
hotāraṃ satyayajaṃ rodasyoruttānahasto namasā vivāset ||
ā te aghna ṛcā havirhṛdā taṣṭaṃ bharāmasi |
te te bhavantūkṣaṇa ṛṣabhāso vaśā uta ||
aghniṃ devāso aghriyamindhate vṛtrahantamam |
yenā vasūnyābhṛtā tṛḷhā rakṣāṃsi vājināṣu yajñiyam ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 17

पिबा सोममभि यमुग्र तर्द ऊर्वं गव्यं महि गर्णानैन्द्र |
वि यो धर्ष्णो वधिषो वज्रहस्त विश्वा वर्त्रममित्रिया शवोभिः ||
स ईं पाहि य रजीषी तरुत्रो यः शिप्रवान वर्षभो यो मतीनाम |
यो गोत्रभिद वज्रभ्र्द यो हरिष्ठाः स इन्द्र चित्रानभि तर्न्धि वाजान ||
एवा पाहि परत्नथा मन्दतु तवा शरुधि बरह्म वाव्र्धस्वोतगीर्भिः |
आविः सूर्यं कर्णुहि पीपिहीषो जहि शत्रून्रभि गा इन्द्र तर्न्धि ||
ते तवा मदा बर्हदिन्द्र सवधाव इमे पीता उक्षयन्त दयुमन्तम |
महामनूनं तवसं विभूतिं मत्सरासो जर्ह्र्षन्त परसाहम ||
येभिः सूर्यमुषसं मन्दसानो.अवासयो.अप दर्ल्हानि दर्द्रत |
महामद्रिं परि गा इन्द्र सन्तं नुत्था अच्युतं सदसस परि सवात ||
तव करत्वा तव तद दंसनाभिरामासु पक्वं शच्या नि दीधः |
और्णोर्दुर उस्रियाभ्यो वि दर्ळ्होदूर्वाद गा अस्र्जो अङगिरस्वान ||
पप्राथ कषां महि दण्सो वयुर्वीमुप दयां रष्वो बर्हदिन्द्र सतभायः |
अधारयो रोदसी देवपुत्रे परत्ने मातरा यह्वी रतस्य ||
अध तवा विश्वे पुर इन्द्र देवा एकं तवसं दधिरे भराय |
अदेवो यदभ्यौहिष्ट देवान सवर्षाता वर्णत इन्द्रमत्र ||
अध दयौश्चित ते अप सा नु वज्राद दवितानमद भियसा सवस्य मन्योः |
अहिं यदिन्द्रो अभ्योहसानं नि चिद विश्वायुः शयथे जघान ||
अध तवष्टा ते मह उग्र वज्रं सहस्रभ्र्ष्टिं वव्र्तच्छताश्रिम |
निकाममरमणसं येन नवन्तमहिं सं पिणग्र्जीषिन ||
वर्धान यं विश्वे मरुतः सजोषाः पचच्छतं महिषानिन्द्र तुभ्यम |
पूषा विष्णुस्त्रीणि सरांसि धावन वर्त्रहणं मदिरमंशुमस्मै ||
आ कषोदो महि वर्तं नदीनां परिष्ठितमस्र्ज ऊर्मिमपाम |
तासामनु परवत इन्द्र पन्थां परार्दयो नीचीरपसः समुद्रम ||
एवा ता विश्वा चक्र्वांसमिन्द्रं महामुग्रमजुर्यं सहोदाम |
सुवीरं तवा सवायुधं सुवज्रमा बरह्म नव्यमवसे वव्र्त्यात ||
स नो वाजाय शरवस इषे च राये धेहि दयुमत इन्द्र विप्रान |
भरद्वाजे नर्वत इन्द्र सूरीन दिवि च समैधि पार्ये न इन्द्र ||
अया वाजं देवहितं सनेम मदेम शतहिमाः सुवीराः ||
pibā somamabhi yamughra tarda ūrvaṃ ghavyaṃ mahi ghṛṇānaindra |
vi yo dhṛṣṇo vadhiṣo vajrahasta viśvā vṛtramamitriyā śavobhiḥ ||
sa īṃ pāhi ya ṛjīṣī tarutro yaḥ śipravān vṛṣabho yo matīnām |
yo ghotrabhid vajrabhṛd yo hariṣṭhāḥ sa indra citrānabhi tṛndhi vājān ||
evā pāhi pratnathā mandatu tvā śrudhi brahma vāvṛdhasvotaghīrbhiḥ |
āviḥ sūryaṃ kṛṇuhi pīpihīṣo jahi śatrūnrabhi ghā indra tṛndhi ||
te tvā madā bṛhadindra svadhāva ime pītā ukṣayanta dyumantam |
mahāmanūnaṃ tavasaṃ vibhūtiṃ matsarāso jarhṛṣanta prasāham ||
yebhiḥ sūryamuṣasaṃ mandasāno.avāsayo.apa dṛlhāni dardrat |
mahāmadriṃ pari ghā indra santaṃ nutthā acyutaṃ sadasas pari svāt ||
tava kratvā tava tad daṃsanābhirāmāsu pakvaṃ śacyā ni dīdhaḥ |
aurṇordura usriyābhyo vi dṛḷhodūrvād ghā asṛjo aṅghirasvān ||
paprātha kṣāṃ mahi daṇso vyurvīmupa dyāṃ ṛṣvo bṛhadindra stabhāyaḥ |
adhārayo rodasī devaputre pratne mātarā yahvī ṛtasya ||
adha tvā viśve pura indra devā ekaṃ tavasaṃ dadhire bharāya |
adevo yadabhyauhiṣṭa devān svarṣātā vṛṇata indramatra ||
adha dyauścit te apa sā nu vajrād dvitānamad bhiyasā svasya manyoḥ |
ahiṃ yadindro abhyohasānaṃ ni cid viśvāyuḥ śayathe jaghāna ||
adha tvaṣṭā te maha ughra vajraṃ sahasrabhṛṣṭiṃ vavṛtacchatāśrim |
nikāmamaramaṇasaṃ yena navantamahiṃ saṃ piṇaghṛjīṣin ||
vardhān yaṃ viśve marutaḥ sajoṣāḥ pacacchataṃ mahiṣānindra tubhyam |
pūṣā viṣṇustrīṇi sarāṃsi dhāvan vṛtrahaṇaṃ madiramaṃśumasmai ||
ā kṣodo mahi vṛtaṃ nadīnāṃ pariṣṭhitamasṛja ūrmimapām |
tāsāmanu pravata indra panthāṃ prārdayo nīcīrapasaḥ samudram ||
evā tā viśvā cakṛvāṃsamindraṃ mahāmughramajuryaṃ sahodām |
suvīraṃ tvā svāyudhaṃ suvajramā brahma navyamavase vavṛtyāt ||
sa no vājāya śravasa iṣe ca rāye dhehi dyumata indra viprān |
bharadvāje nṛvata indra sūrīn divi ca smaidhi pārye na indra ||
ayā vājaṃ devahitaṃ sanema madema śatahimāḥ suvīrāḥ ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 18

तमु षटुहि यो अभिभूत्योजा वन्वन्नवातः पुरुहूत इन्द्रः |
अषाळ्हमुग्रं सहमानमाभिर्गीर्भिर्वर्ध वर्षभं चर्षणीनाम ||
स युध्मः सत्वा खजक्र्त समद्वा तुविम्रक्षो नदनुमान रजीषी |
बर्हद्रेणुश्च्यवनो मानुषीणामेकः कर्ष्टीनामभवत सहावा ||
तवं ह नु तयददमायो दस्यून्रेकः कर्ष्टीरवनोरार्याय |
अस्ति सविन नु वीर्यं तत त इन्द्र न सविदस्ति तद रतुथा वि वोचः ||
सदिद धि ते तुविजातस्य मन्ये सहः सहिष्ठ तुरतस्तुरस्य |
उग्रमुग्रस्य तवसस्तवीयो.अरध्रस्य रध्रतुरो बभूव ||
तन नः परत्नं सख्यमस्तु युष्मे इत्था वदद्भिर्वलमङगिरोभिः |
हन्नच्युतच्युद दस्मेषयन्तं रणोः पुरो वि दुरोस्य विश्वाः ||
स हि धीभिर्हव्यो अस्त्युग्र ईशानक्र्न महति वर्त्रतूर्ये |
स तोकसाता तनये स वज्री वितन्तसाय्यो अभवत समत्सु ||
स मज्मना जनिम मानुषाणाममर्त्येन नाम्नाति पर सर्स्रे |
स दयुम्नेन स शवसोत राया स वीर्येण नर्तमः समोकाः ||
स यो न मुहे न मिथू जनो भूत सुमन्तुनामा चुमुरिं धुनिं च |
वर्णक पिप्रुं शम्बरं शुष्णमिन्द्रः पुरांच्यौत्नाय शयथाय नू चित ||
उदावता तवक्षसा पन्यसा च वर्त्रहत्याय रथमिन्द्र तिष्ठ |
धिष्व वज्रं हस्त आ दक्षिणत्राभि पर मन्द पुरुदत्र मायाः ||
अग्निर्न शुष्कं वनमिन्द्र हेती रक्षो नि धक्ष्यशनिर्न भीमा |
गम्भीरय रष्वया यो रुरोजाध्वानयद दुरिता दम्भयच्च ||
आ सहस्रं पथिभिरिन्द्र राया तुविद्युम्न तुविवाजेभिरर्वाक |
याहि सूनो सहसो यस्य नू चिददेव ईशे पुरुहूत योतोः ||
पर तुविद्युम्नस्य सथविरस्य घर्ष्वेर्दिवो ररप्शे महिमा पर्थिव्याः |
नास्य शत्रुर्न परतिमानमस्ति न परतिष्ठिःपुरुमायस्य सह्योः ||
पर तत ते अद्या करणं कर्तं भूत कुत्सं यदायुमतिथिग्वमस्मै |
पुरू सहस्रा नि शिशा अभि कषामुत तूर्वयाणं धर्षता निनेथ ||
अनु तवाहिघ्ने अध देव देवा मदन विश्वे कवितमं कवीनाम |
करो यत्र वरिवो बाधिताय दिवे जनाय तन्वे गर्णानः ||
अनु दयावाप्र्थिवी तत त ओजो.अमर्त्या जिहत इन्द्र देवाः |
कर्ष्वा कर्त्नो अक्र्तं यत ते अस्त्युक्थं नवीयो जनयस्व यज्ञैः ||
tamu ṣṭuhi yo abhibhūtyojā vanvannavātaḥ puruhūta indraḥ |
aṣāḷhamughraṃ sahamānamābhirghīrbhirvardha vṛṣabhaṃ carṣaṇīnām ||
sa yudhmaḥ satvā khajakṛt samadvā tuvimrakṣo nadanumān ṛjīṣī |
bṛhadreṇuścyavano mānuṣīṇāmekaḥ kṛṣṭīnāmabhavat sahāvā ||
tvaṃ ha nu tyadadamāyo dasyūnrekaḥ kṛṣṭīravanorāryāya |
asti svin nu vīryaṃ tat ta indra na svidasti tad ṛtuthā vi vocaḥ ||
sadid dhi te tuvijātasya manye sahaḥ sahiṣṭha turatasturasya |
ughramughrasya tavasastavīyo.aradhrasya radhraturo babhūva ||
tan naḥ pratnaṃ sakhyamastu yuṣme itthā vadadbhirvalamaṅghirobhiḥ |
hannacyutacyud dasmeṣayantaṃ ṛṇoḥ puro vi duroasya viśvāḥ ||
sa hi dhībhirhavyo astyughra īśānakṛn mahati vṛtratūrye |
sa tokasātā tanaye sa vajrī vitantasāyyo abhavat samatsu ||
sa majmanā janima mānuṣāṇāmamartyena nāmnāti pra sarsre |
sa dyumnena sa śavasota rāyā sa vīryeṇa nṛtamaḥ samokāḥ ||
sa yo na muhe na mithū jano bhūt sumantunāmā cumuriṃ dhuniṃ ca |
vṛṇak pipruṃ śambaraṃ śuṣṇamindraḥ purāṃcyautnāya śayathāya nū cit ||
udāvatā tvakṣasā panyasā ca vṛtrahatyāya rathamindra tiṣṭha |
dhiṣva vajraṃ hasta ā dakṣiṇatrābhi pra manda purudatra māyāḥ ||
aghnirna śuṣkaṃ vanamindra hetī rakṣo ni dhakṣyaśanirna bhīmā |
ghambhīraya ṛṣvayā yo rurojādhvānayad duritā dambhayacca ||
ā sahasraṃ pathibhirindra rāyā tuvidyumna tuvivājebhirarvāk |
yāhi sūno sahaso yasya nū cidadeva īśe puruhūta yotoḥ ||
pra tuvidyumnasya sthavirasya ghṛṣverdivo rarapśe mahimā pṛthivyāḥ |
nāsya śatrurna pratimānamasti na pratiṣṭhiḥpurumāyasya sahyoḥ ||
pra tat te adyā karaṇaṃ kṛtaṃ bhūt kutsaṃ yadāyumatithighvamasmai |
purū sahasrā ni śiśā abhi kṣāmut tūrvayāṇaṃ dhṛṣatā ninetha ||
anu tvāhighne adha deva devā madan viśve kavitamaṃ kavīnām |
karo yatra varivo bādhitāya dive janāya tanve ghṛṇānaḥ ||
anu dyāvāpṛthivī tat ta ojo.amartyā jihata indra devāḥ |
kṛṣvā kṛtno akṛtaṃ yat te astyukthaṃ navīyo janayasva yajñaiḥ ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 19

महानिन्द्रो नर्वदा चर्षणिप्रा उत दविबर्हा अमिनः सहोभिः |
अस्मद्र्यग वाव्र्धे विर्यायोरुः पर्थुः सुक्र्तः कर्त्र्भिर्भूत ||
इन्द्रमेव धिषणा सातये धाद बर्हन्तं रष्वमजरं युवानम |
अषाळ्हेन सवसा शूशुवांसं सद्यश्चिद यो वाव्र्धे असामि ||
पर्थू करस्ना बहुला गभस्ती अस्मद्र्यक सं मिमीहि शरवांसि |
यूथेव पश्वः पशुपा दमूना अस्मानिन्द्राभ्या वव्र्त्स्वाजौ ||
तं व इन्द्रं चतिनमस्य शाकैरिह नूनं वाजयन्तो हुवेम |
यथा चित पूर्वे जरितार आसुरनेद्या अनवद्या अरिष्टाः ||
धर्तव्रतो धनदाः सोमव्र्द्धः स हि वामस्य वसुनः पुरुक्षुः |
सं जग्मिरे पथ्या रायो अस्मिन समुद्रे न सिन्धवो यादमानाः ||
शविष्ठं न आ भर शूर शव ओजिष्ठमोजो अभिभूतौग्रम |
विश्वा दयुम्ना वर्ष्ण्या मानुषाणामस्मभ्यं दाहरिवो मादयध्यै ||
यस्ते मदः पर्तणाषाळ अम्र्ध्र इन्द्र तं न आ भर शूशुवांसम |
येन तोकस्य तनयस्य सातौ मंसीमहि जिगीवांसस्त्वोताः ||
आ नो भर वर्षणं शुष्ममिन्द्र धनस्प्र्तं शूशुवांसं सुदक्षम |
येन वंसाम पर्तनासु शत्रून तवोतिभिरुत जामीन्रजामीन ||
आ ते शुष्मो वर्षभ एतु पश्चादोत्तरादधरादा पुरस्तात |
आ विश्वतो अभि समेत्वर्वां इन्द्र दयुम्नं सवर्वद धेह्यस्मे ||
नर्वत त इन्द्र नर्तमाभिरूती वंसीमहि वामं शरोमतेभिः |
ईक्षे हि वस्व उभयस्य राजन धा रत्नं महि सथूरं बर्हन्तम ||
मरुत्वन्तं वर्षभं ... ||
जनं वज्रिन महि चिन मन्यमानमेभ्यो नर्भ्यो रन्धया येष्वस्मि |
अधा हि तवा पर्थिव्यां शूरसातौ हवामहे तनयेगोष्वप्सु ||
वयं त एभिः पुरुहूत सख्यैः शत्रोः-शत्रोरुत्तर इत्स्याम |
घनन्तो वर्त्राण्युभयानि शूर राया मदेम बर्हतात्वोताः ||
mahānindro nṛvadā carṣaṇiprā uta dvibarhā aminaḥ sahobhiḥ |
asmadryagh vāvṛdhe viryāyoruḥ pṛthuḥ sukṛtaḥ kartṛbhirbhūt ||
indrameva dhiṣaṇā sātaye dhād bṛhantaṃ ṛṣvamajaraṃ yuvānam |
aṣāḷhena savasā śūśuvāṃsaṃ sadyaścid yo vāvṛdhe asāmi ||
pṛthū karasnā bahulā ghabhastī asmadryak saṃ mimīhi śravāṃsi |
yūtheva paśvaḥ paśupā damūnā asmānindrābhyā vavṛtsvājau ||
taṃ va indraṃ catinamasya śākairiha nūnaṃ vājayanto huvema |
yathā cit pūrve jaritāra āsuranedyā anavadyā ariṣṭāḥ ||
dhṛtavrato dhanadāḥ somavṛddhaḥ sa hi vāmasya vasunaḥ purukṣuḥ |
saṃ jaghmire pathyā rāyo asmin samudre na sindhavo yādamānāḥ ||
śaviṣṭhaṃ na ā bhara śūra śava ojiṣṭhamojo abhibhūtaughram |
viśvā dyumnā vṛṣṇyā mānuṣāṇāmasmabhyaṃ dāharivo mādayadhyai ||
yaste madaḥ pṛtaṇāṣāḷ amṛdhra indra taṃ na ā bhara śūśuvāṃsam |
yena tokasya tanayasya sātau maṃsīmahi jighīvāṃsastvotāḥ ||
ā no bhara vṛṣaṇaṃ śuṣmamindra dhanaspṛtaṃ śūśuvāṃsaṃ sudakṣam |
yena vaṃsāma pṛtanāsu śatrūn tavotibhiruta jāmīnrajāmīn ||
ā te śuṣmo vṛṣabha etu paścādottarādadharādā purastāt |
ā viśvato abhi sametvarvāṃ indra dyumnaṃ svarvad dhehyasme ||
nṛvat ta indra nṛtamābhirūtī vaṃsīmahi vāmaṃ śromatebhiḥ |
īkṣe hi vasva ubhayasya rājan dhā ratnaṃ mahi sthūraṃ bṛhantam ||
marutvantaṃ vṛṣabhaṃ ... ||
janaṃ vajrin mahi cin manyamānamebhyo nṛbhyo randhayā yeṣvasmi |
adhā hi tvā pṛthivyāṃ śūrasātau havāmahe tanayeghoṣvapsu ||
vayaṃ ta ebhiḥ puruhūta sakhyaiḥ śatroḥ-śatroruttara itsyāma |
ghnanto vṛtrāṇyubhayāni śūra rāyā madema bṛhatātvotāḥ ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 20

दयौर्न य इन्द्राभि भूमार्यस्तस्थौ रयिः शवसा पर्त्सु जनान |
तं नः सहस्रभरमुर्वरासां दद्धि सूनो सहसो वर्त्रतुरम ||
दिवो न तुभ्यमन्विन्द्र सत्रासुर्यं देवेभिर्धायि विश्वम |
अहिं यद वर्त्रमपो वव्रिवांसं हन्न्र्जीषिन विष्णुनासचानः ||
तूर्वन्नोजीयान तवसस्तवीयान कर्तब्रह्मेन्द्रो वर्द्धमहाः |
राजाभवन मधुनः सोम्यस्य विश्वासां यत पुरां दर्त्नुमावत ||
शतैरपद्रन पणय इन्द्रात्र दशोणये कवये.अर्कसातौ |
वधैः शुष्णस्याशुषस्य मायाः पित्वो नारिरेचीत किंचन पर ||
महो दरुहो अप विश्वायु धायि वज्रस्य यत पतने पादि शुष्णः |
उरु ष सरथं सारथये करिन्द्रः कुत्साय सूर्यस्य सातौ ||
पर शयेनो न मदिरमंशुमस्मै शिरो दासस्य नमुचेर्मथायन |
परावन नमीं साप्यं ससन्तं पर्णग राया समिषा सं सवस्ति ||
वि पिप्रोरहिमायस्य दर्ळ्हाः पुरो वज्रिञ्छवसा न दर्दः |
सुदामन तद रेक्णो अप्रम्र्ष्यं रजिश्वने दात्रं दाशुषे दाः ||
स वेतसुं दशमायं दशोणिं तूतुजिमिन्द्रः सवभिष्टिसुम्नः |
आ तुग्रं शश्वदिभं दयोतनाय मातुर्न सीमुप सर्जा इयध्यै ||
स ईं सप्र्धो वनते अप्रतीतो बिभ्रद वज्रं वर्त्रहणं गभस्तौ |
तिष्ठद धरी अध्यस्तेव गर्ते वचोयुजा वहत इन्द्रं रष्वम ||
सनेम ते.अवसा नव्य इन्द्र पर पूरव सतवन्त एना यज्ञैः |
सप्त यत पुरः शर्म शारदीर्दर्द धन दासीः पुरुकुत्साय शिक्षन ||
तवं वर्ध इन्द्र पूर्व्यो भूर्वरिवस्यन्नुशने काव्याय |
परा नववास्त्वमनुदेयं महे पित्रे ददाथ सवं नपातम ||
तवं धुनिरिन्द्र ... ||
तव ह तयदिन्द्र विष्वमाजौ सस्तो धुनीचुमुरी या ह सिष्वप |
दीदयदित तुभ्यं सोमेभिः सुन्वन दभीतिरिध्मभ्र्तिः पक्थ्यर्कैः ||
dyaurna ya indrābhi bhūmāryastasthau rayiḥ śavasā pṛtsu janān |
taṃ naḥ sahasrabharamurvarāsāṃ daddhi sūno sahaso vṛtraturam ||
divo na tubhyamanvindra satrāsuryaṃ devebhirdhāyi viśvam |
ahiṃ yad vṛtramapo vavrivāṃsaṃ hannṛjīṣin viṣṇunāsacānaḥ ||
tūrvannojīyān tavasastavīyān kṛtabrahmendro vṛddhamahāḥ |
rājābhavan madhunaḥ somyasya viśvāsāṃ yat purāṃ dartnumāvat ||
śatairapadran paṇaya indrātra daśoṇaye kavaye.arkasātau |
vadhaiḥ śuṣṇasyāśuṣasya māyāḥ pitvo nārirecīt kiṃcana pra ||
maho druho apa viśvāyu dhāyi vajrasya yat patane pādi śuṣṇaḥ |
uru ṣa sarathaṃ sārathaye karindraḥ kutsāya sūryasya sātau ||
pra śyeno na madiramaṃśumasmai śiro dāsasya namucermathāyan |
prāvan namīṃ sāpyaṃ sasantaṃ pṛṇagh rāyā samiṣā saṃ svasti ||
vi piprorahimāyasya dṛḷhāḥ puro vajriñchavasā na dardaḥ |
sudāman tad rekṇo apramṛṣyaṃ ṛjiśvane dātraṃ dāśuṣe dāḥ ||
sa vetasuṃ daśamāyaṃ daśoṇiṃ tūtujimindraḥ svabhiṣṭisumnaḥ |
ā tughraṃ śaśvadibhaṃ dyotanāya māturna sīmupa sṛjā iyadhyai ||
sa īṃ spṛdho vanate apratīto bibhrad vajraṃ vṛtrahaṇaṃ ghabhastau |
tiṣṭhad dharī adhyasteva gharte vacoyujā vahata indraṃ ṛṣvam ||
sanema te.avasā navya indra pra pūrava stavanta enā yajñaiḥ |
sapta yat puraḥ śarma śāradīrdard dhan dāsīḥ purukutsāya śikṣan ||
tvaṃ vṛdha indra pūrvyo bhūrvarivasyannuśane kāvyāya |
parā navavāstvamanudeyaṃ mahe pitre dadātha svaṃ napātam ||
tvaṃ dhunirindra ... ||
tava ha tyadindra viṣvamājau sasto dhunīcumurī yā ha siṣvap |
dīdayadit tubhyaṃ somebhiḥ sunvan dabhītiridhmabhṛtiḥ pakthyarkaiḥ ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 21

इमा उ तवा पुरुतमस्य कारोर्हव्यं वीर हव्या हवन्ते |
धियो रथेष्ठामजरं नवीयो रयिर्विभूतिरीयते वचस्या ||
तमु सतुष इन्द्रं यो विदानो गिर्वाहसं गीर्भीर्यज्ञव्र्द्धम |
यस्य दिवमति मह्ना पर्थिव्याः पुरुमायस्य रिरिचेमहित्वम ||
स इत तमो.अवयुनं ततन्वत सूर्येण वयुनवच्चकार |
कदा ते मर्ता अम्र्तस्य धामेयक्षन्तो न मिनन्ति सवधावः ||
यस्ता चकार स कुह सविदिन्द्रः कमा जनं चरति कासु विक्षु |
कस्ते यज्ञो मनसे शं वराय को अर्क इन्द्रकतमः स होता ||
इदा हि ते वेविषतः पुराजाः परत्नास आसुः पुरुक्र्त सखायः |
ये मध्यमास उत नूतनास उतावमस्य पुरुहूत बोधि ||
तं पर्छन्तो.अवरासः पराणि परत्ना त इन्द्र शरुत्यानु येमुः |
अर्चामसि वीर बरह्मवाहो यादेव विद्म तात तवा महान्तम ||
अभि तवा पाजो रक्षसो वि तस्थे महि जज्ञानमभि तत सु तिष्ठ |
तव परत्नेन युज्येन सख्या वज्रेण धर्ष्णो अपता नुदस्व ||
स तु शरुधीन्द्र नूतनस्य बरह्मण्यतो वीर कारुधायः |
तवं हयापिः परदिवि पितॄणां शश्वद बभूथ सुहव एष्टौ ||
परोतये वरुणं मित्रमिन्द्रं मरुतः कर्ष्वावसे नो अद्य |
पर पूषणं विष्णुमग्निं पुरन्धिं सवितारमोषधीः पर्वतांश्च ||
इम उ तवा पुरुशाक परयज्यो जरितारो अभ्यर्चन्त्यर्कैः |
शरुधी हवमा हुवतो हुवानो न तवावानन्यो अम्र्त तवदस्ति ||
नू म आ वाचमुप याहि विद्वान विश्वेभिः सूनो सहसो यजत्रैः |
ये अग्निजिह्वा रतसाप आसुर्ये मनुं चक्रुरुपरं दसाय ||
स नो बोधि पुरेता सुगेषूत दुर्गेषु पथिक्र्द विदानः |
ये अश्रमास उरवो वहिष्ठास्तेभिर्न इन्द्राभि वक्षि वाजम ||
imā u tvā purutamasya kārorhavyaṃ vīra havyā havante |
dhiyo ratheṣṭhāmajaraṃ navīyo rayirvibhūtirīyate vacasyā ||
tamu stuṣa indraṃ yo vidāno ghirvāhasaṃ ghīrbhīryajñavṛddham |
yasya divamati mahnā pṛthivyāḥ purumāyasya riricemahitvam ||
sa it tamo.avayunaṃ tatanvat sūryeṇa vayunavaccakāra |
kadā te martā amṛtasya dhāmeyakṣanto na minanti svadhāvaḥ ||
yastā cakāra sa kuha svidindraḥ kamā janaṃ carati kāsu vikṣu |
kaste yajño manase śaṃ varāya ko arka indrakatamaḥ sa hotā ||
idā hi te veviṣataḥ purājāḥ pratnāsa āsuḥ purukṛt sakhāyaḥ |
ye madhyamāsa uta nūtanāsa utāvamasya puruhūta bodhi ||
taṃ pṛchanto.avarāsaḥ parāṇi pratnā ta indra śrutyānu yemuḥ |
arcāmasi vīra brahmavāho yādeva vidma tāt tvā mahāntam ||
abhi tvā pājo rakṣaso vi tasthe mahi jajñānamabhi tat su tiṣṭha |
tava pratnena yujyena sakhyā vajreṇa dhṛṣṇo apatā nudasva ||
sa tu śrudhīndra nūtanasya brahmaṇyato vīra kārudhāyaḥ |
tvaṃ hyāpiḥ pradivi pitṝṇāṃ śaśvad babhūtha suhava eṣṭau ||
protaye varuṇaṃ mitramindraṃ marutaḥ kṛṣvāvase no adya |
pra pūṣaṇaṃ viṣṇumaghniṃ purandhiṃ savitāramoṣadhīḥ parvatāṃśca ||
ima u tvā puruśāka prayajyo jaritāro abhyarcantyarkaiḥ |
śrudhī havamā huvato huvāno na tvāvānanyo amṛta tvadasti ||
nū ma ā vācamupa yāhi vidvān viśvebhiḥ sūno sahaso yajatraiḥ |
ye aghnijihvā ṛtasāpa āsurye manuṃ cakruruparaṃ dasāya ||
sa no bodhi puraetā sugheṣūta durgheṣu pathikṛd vidānaḥ |
ye aśramāsa uravo vahiṣṭhāstebhirna indrābhi vakṣi vājam ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 22

य एक इद धव्यश्चर्षणीनामिन्द्रं तं गीर्भिरभ्यर्च आभिः |
यः पत्यते वर्षभो वर्ष्ण्यावान सत्यः सत्वा पुरुमायः सहस्वान ||
तमु नः पूर्वे पितरो नवग्वाः सप्त विप्रासो अभि वाजयन्तः |
नक्षद्दाभं ततुरिं पर्वतेष्ठामद्रोघवाचं मतिभिः शविष्ठम ||
तमीमह इन्द्रमस्य रायः पुरुवीरस्य नर्वतः पुरुक्षोः |
यो अस्क्र्धोयुरजरः सवर्वान तमा भर हरिवो मादयध्यै ||
तन नो वि वोचो यदि ते पुरा चिज्जरितार आनशुः सुम्नमिन्द्र |
कस्ते भागः किं वयो दुध्र खिद्वः पुरुहूत पुरूवसो.असुरघ्नः ||
तं पर्छन्ती वज्रहस्तं रथेष्ठामिन्द्रं वेपी वक्वरीयस्य नू गीः |
तुविग्राभं तुविकूर्मिं रभोदां गातुमिषे नक्षते तुम्रमछ ||
अया ह तयं मायया वाव्र्धानं मनोजुवा सवतवः पर्वतेन |
अच्युता चिद वीळिता सवोजो रुजो वि दर्ळ्हा धर्षता विरप्शिन ||
तं वो धिया नव्यस्या शविष्ठं परत्नं परत्नवत परितंसयध्यै |
स नो वक्षदनिमानः सुवह्मेन्द्रो विश्वान्यतिदुर्गहाणि ||
आ जनाय दरुह्वणे पार्थिवानि दिव्यानि दीपयो.अन्तरिक्षा |
तपा वर्षन विश्वतः शोचिषा तान बरह्मद्विषे शोचय कषामपश्च ||
भुवो जनस्य दिव्यस्य राजा पार्थिवस्य जगतस्त्वेषसन्द्र्क |
धिष्व वज्रं दक्षिण इन्द्र हस्ते विश्वा अजुर्य दयसे वि मायाः ||
आ संयतमिन्द्र णः सवस्तिं शत्रुतूर्याय बर्हतीमम्र्ध्राम |
यया दासान्यार्याणि वर्त्रा करो वज्रिन सुतुका नाहुषाणि ||
स नो नियुद्भिः पुरुहूत वेधो विश्ववाराभिरा गहि परयज्यो |
न या अदेवो वरते न देव आभिर्याहि तूयमा मद्र्यद्रिक ||
ya eka id dhavyaścarṣaṇīnāmindraṃ taṃ ghīrbhirabhyarca ābhiḥ |
yaḥ patyate vṛṣabho vṛṣṇyāvān satyaḥ satvā purumāyaḥ sahasvān ||
tamu naḥ pūrve pitaro navaghvāḥ sapta viprāso abhi vājayantaḥ |
nakṣaddābhaṃ taturiṃ parvateṣṭhāmadroghavācaṃ matibhiḥ śaviṣṭham ||
tamīmaha indramasya rāyaḥ puruvīrasya nṛvataḥ purukṣoḥ |
yo askṛdhoyurajaraḥ svarvān tamā bhara harivo mādayadhyai ||
tan no vi voco yadi te purā cijjaritāra ānaśuḥ sumnamindra |
kaste bhāghaḥ kiṃ vayo dudhra khidvaḥ puruhūta purūvaso.asuraghnaḥ ||
taṃ pṛchantī vajrahastaṃ ratheṣṭhāmindraṃ vepī vakvarīyasya nū ghīḥ |
tuvighrābhaṃ tuvikūrmiṃ rabhodāṃ ghātumiṣe nakṣate tumramacha ||
ayā ha tyaṃ māyayā vāvṛdhānaṃ manojuvā svatavaḥ parvatena |
acyutā cid vīḷitā svojo rujo vi dṛḷhā dhṛṣatā virapśin ||
taṃ vo dhiyā navyasyā śaviṣṭhaṃ pratnaṃ pratnavat paritaṃsayadhyai |
sa no vakṣadanimānaḥ suvahmendro viśvānyatidurghahāṇi ||
ā janāya druhvaṇe pārthivāni divyāni dīpayo.antarikṣā |
tapā vṛṣan viśvataḥ śociṣā tān brahmadviṣe śocaya kṣāmapaśca ||
bhuvo janasya divyasya rājā pārthivasya jaghatastveṣasandṛk |
dhiṣva vajraṃ dakṣiṇa indra haste viśvā ajurya dayase vi māyāḥ ||
ā saṃyatamindra ṇaḥ svastiṃ śatrutūryāya bṛhatīmamṛdhrām |
yayā dāsānyāryāṇi vṛtrā karo vajrin sutukā nāhuṣāṇi ||
sa no niyudbhiḥ puruhūta vedho viśvavārābhirā ghahi prayajyo |
na yā adevo varate na deva ābhiryāhi tūyamā madryadrik ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 23

सुत इत तवं निमिश्ल इन्द्र सोमे सतोमे बरह्मणि शस्यमानौक्थे |
यद वा युक्ताभ्यां मघवन हरिभ्यां बिभ्रद वज्रम्बाह्वोरिन्द्र यासि ||
यद वा दिवि पार्ये सुष्विमिन्द्र वर्त्रहत्ये.अवसि शूरसातौ |
यद वा दक्षस्य बिभ्युषो अबिभ्यदरन्धयः शर्धत इन्द्र दस्यून ||
पाता सुतमिन्द्रो अस्तु सोमं परणेनीरुग्रो जरितारमूती |
कर्ता वीराय सुष्वय उ लोकं दाता वसु सतुवते कीरये चित ||
गन्तेयान्ति सवना हरिभ्यां बभ्रिर्वज्रं पपिः सोमं ददिर्गाः |
कर्ता वीरं नर्यं सर्ववीरं शरोता हवंग्र्णत सतोमवाहाः ||
अस्मै वयं यद वावान तद विविष्म इन्द्राय यो नः परदिवो अपस कः |
सुते सोमे सतुमसि शंसदुक्थेन्द्राय बरह्म वर्धनं यथासत ||
बरह्माणि हि चक्र्षे वर्धनानि तावत त इन्द्र मतिभिर्विविष्मः |
सुते सोमे सुतपाः शन्तमानि रान्द्र्या करियास्म वक्षणानि यज्ञैः ||
स नो बोधि पुरोळाशं रराणः पिबा तु सोमं गोर्जीकमिन्द्र |
एदं बर्हिर्यजमानस्य सीदोरुं कर्धि तवायत उ लोकम ||
स मन्दस्वा हयनु जोषमुग्र पर तवा यज्ञास इमे अश्नुवन्तु |
परेमे हवासः पुरुहूतमस्मे आ तवेयं धीरवस इन्द्र यम्याः ||
तं वः सखायः सं यथा सुतेषु सोमेभिरीं पर्णता भोजमिन्द्रम |
कुवित तस्मा असति नो भराय न सुष्विमिन्द्रो.अवसे मर्धाति ||
एवेदिन्द्रः सुते अस्तावि सोमे भरद्वाजेषु कषयदिन मघोनः |
असद यथा जरित्र उत सूरिरिन्द्रो रायो विश्ववारस्य दाता ||
suta it tvaṃ nimiśla indra some stome brahmaṇi śasyamānaukthe |
yad vā yuktābhyāṃ maghavan haribhyāṃ bibhrad vajrambāhvorindra yāsi ||
yad vā divi pārye suṣvimindra vṛtrahatye.avasi śūrasātau |
yad vā dakṣasya bibhyuṣo abibhyadarandhayaḥ śardhata indra dasyūn ||
pātā sutamindro astu somaṃ praṇenīrughro jaritāramūtī |
kartā vīrāya suṣvaya u lokaṃ dātā vasu stuvate kīraye cit ||
ghanteyānti savanā haribhyāṃ babhrirvajraṃ papiḥ somaṃ dadirghāḥ |
kartā vīraṃ naryaṃ sarvavīraṃ śrotā havaṃghṛṇata stomavāhāḥ ||
asmai vayaṃ yad vāvāna tad viviṣma indrāya yo naḥ pradivo apas kaḥ |
sute some stumasi śaṃsadukthendrāya brahma vardhanaṃ yathāsat ||
brahmāṇi hi cakṛṣe vardhanāni tāvat ta indra matibhirviviṣmaḥ |
sute some sutapāḥ śantamāni rāndryā kriyāsma vakṣaṇāni yajñaiḥ ||
sa no bodhi puroḷāśaṃ rarāṇaḥ pibā tu somaṃ ghoṛjīkamindra |
edaṃ barhiryajamānasya sīdoruṃ kṛdhi tvāyata u lokam ||
sa mandasvā hyanu joṣamughra pra tvā yajñāsa ime aśnuvantu |
preme havāsaḥ puruhūtamasme ā tveyaṃ dhīravasa indra yamyāḥ ||
taṃ vaḥ sakhāyaḥ saṃ yathā suteṣu somebhirīṃ pṛṇatā bhojamindram |
kuvit tasmā asati no bharāya na suṣvimindro.avase mṛdhāti ||
evedindraḥ sute astāvi some bharadvājeṣu kṣayadin maghonaḥ |
asad yathā jaritra uta sūririndro rāyo viśvavārasya dātā ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 24

वर्षा मद इन्द्रे शलोक उक्था सचा सोमेषु सुतपा रजीषी |
अर्चत्र्यो मघवा नर्भ्य उक्थैर्द्युक्षो राजा गिरामक्षितोतिः ||
ततुरिर्वीरो नर्यो विचेताः शरोता हवं गर्णत उर्व्यूतिः |
वसुः शंसो नरां कारुधाया वाजी सतुतो विदथे दाति वाजम ||
अक्षो न चक्र्योः शूर बर्हन पर ते मह्ना रिरिचे रोदस्योः |
वर्क्षस्य नु ते पुरुहूत वया वयूतयो रुरुहुरिन्द्र पूर्वीः ||
शचीवतस्ते पुरुशाक शाका गवामिव सरुतयः संचरणीः |
वत्सानां न तन्तयस्त इन्द्र दामन्वन्तो अदामानः सुदामन ||
अन्यदद्य कर्वरमन्यदु शवो.असच्च सन मुहुराचक्रिरिन्द्रः |
मित्रो नो अत्र वरुणश्च पूषार्यो वशस्य पर्येतास्ति ||
वि तवदापो न पर्वतस्य पर्ष्ठादुक्थेभिरिन्द्रानयन्त यज्ञैः |
तं तवाभिः सुष्टुतिभिर्वाजयन्त आजिं न जग्मुर्गिर्वाहो अश्वाः ||
न यं जरन्ति शरदो न मासा न दयाव इन्द्रमवकर्शयन्ति |
वर्द्धस्य चिद वर्धतामस्य तनू सतोमेभिरुक्थैश्चशस्यमाना ||
न वीळवे नमते न सथिराय न शर्धते दस्युजूताय सतवान |
अज्रा इन्द्रस्य गिरयश्चिद रष्वा गम्भीरे चिद भवतिगाधमस्मै ||
गम्भीरेण न उरुणामत्रिन परेषो यन्धि सुतपावन वाजान |
सथा ऊ षु ऊर्ध्व ऊती अरिषण्यन्नक्तोर्व्युष्टौ परितक्म्यायाम ||
सचस्व नायमवसे अभीक इतो वा तमिन्द्र पाहि रिषः |
अमा चैनमरण्ये पाहि रिषो मदेम शतहिमाः सुवीराः ||
vṛṣā mada indre śloka ukthā sacā someṣu sutapā ṛjīṣī |
arcatryo maghavā nṛbhya ukthairdyukṣo rājā ghirāmakṣitotiḥ ||
taturirvīro naryo vicetāḥ śrotā havaṃ ghṛṇata urvyūtiḥ |
vasuḥ śaṃso narāṃ kārudhāyā vājī stuto vidathe dāti vājam ||
akṣo na cakryoḥ śūra bṛhan pra te mahnā ririce rodasyoḥ |
vṛkṣasya nu te puruhūta vayā vyūtayo ruruhurindra pūrvīḥ ||
śacīvataste puruśāka śākā ghavāmiva srutayaḥ saṃcaraṇīḥ |
vatsānāṃ na tantayasta indra dāmanvanto adāmānaḥ sudāman ||
anyadadya karvaramanyadu śvo.asacca san muhurācakririndraḥ |
mitro no atra varuṇaśca pūṣāryo vaśasya paryetāsti ||
vi tvadāpo na parvatasya pṛṣṭhādukthebhirindrānayanta yajñaiḥ |
taṃ tvābhiḥ suṣṭutibhirvājayanta ājiṃ na jaghmurghirvāho aśvāḥ ||
na yaṃ jaranti śarado na māsā na dyāva indramavakarśayanti |
vṛddhasya cid vardhatāmasya tanū stomebhirukthaiścaśasyamānā ||
na vīḷave namate na sthirāya na śardhate dasyujūtāya stavān |
ajrā indrasya ghirayaścid ṛṣvā ghambhīre cid bhavatighādhamasmai ||
ghambhīreṇa na uruṇāmatrin preṣo yandhi sutapāvan vājān |
sthā ū ṣu ūrdhva ūtī ariṣaṇyannaktorvyuṣṭau paritakmyāyām ||
sacasva nāyamavase abhīka ito vā tamindra pāhi riṣaḥ |
amā cainamaraṇye pāhi riṣo madema śatahimāḥ suvīrāḥ ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 25

या त ऊतिरवमा या परमा या मध्यमेन्द्र शुष्मिन्नस्ति |
ताभिरू षु वर्त्रहत्ये.अवीर्न एभिश्च वाजैर्महान्न उग्र ||
आभि सप्र्धो मिथतीररिषण्यन्नमित्रस्य वयथया मन्युमिन्द्र |
आभिर्विश्वा अभियुजो विषूचीरार्याय विशो.अव तारीर्दासीः ||
इन्द्र जामय उत ये.अजामयो.अर्वाचीनासो वनुषो युयुज्रे |
तवमेषां विथुरा शवांसि जहि वर्ष्ण्यानि कर्णुही पराचः ||
शूरो वा शूरं वनते शरीरैस्तनूरुचा तरुषि यत कर्ण्वैते |
तोके वा गोषु तनये यदप्सु वि करन्दसी उर्वरासु बरवैते ||
नहि तवा शूरो न तुरो न धर्ष्णुर्न तवा योधो मन्यमानो युयोध |
इन्द्र नकिष टवा परत्यस्त्येषां विश्वा जातान्यभ्यसि तानि ||
स पत्यत उभयोर्न्र्म्णमयोर्यदी वेधसः समिथे हवन्ते |
वर्त्रे वा महो नर्वति कषये वा वयचस्वन्ता यदि वितन्तसैते ||
अध समा ते चर्षणयो यदेजानिन्द्र तरातोत भवा वरूता |
अस्माकासो ये नर्तमासो अर्य इन्द्र सूरयो दधिरे पुरोनः ||
अनु ते दायि मह इन्द्रियाय सत्रा ते विष्वमनु वर्त्रहत्ये |
अनु कषत्रमनु सहो यजत्रेन्द्र देवेभिरनु ते नर्षह्ये ||
एवा न सप्र्धः समजा समत्स्विन्द्र रारन्धि मिथतीरदेवीः |
विद्याम वस्तोरवसा गर्णन्तो भरद्वाजा उत त इन्द्र नूनम ||
yā ta ūtiravamā yā paramā yā madhyamendra śuṣminnasti |
tābhirū ṣu vṛtrahatye.avīrna ebhiśca vājairmahānna ughra ||
ābhi spṛdho mithatīrariṣaṇyannamitrasya vyathayā manyumindra |
ābhirviśvā abhiyujo viṣūcīrāryāya viśo.ava tārīrdāsīḥ ||
indra jāmaya uta ye.ajāmayo.arvācīnāso vanuṣo yuyujre |
tvameṣāṃ vithurā śavāṃsi jahi vṛṣṇyāni kṛṇuhī parācaḥ ||
śūro vā śūraṃ vanate śarīraistanūrucā taruṣi yat kṛṇvaite |
toke vā ghoṣu tanaye yadapsu vi krandasī urvarāsu bravaite ||
nahi tvā śūro na turo na dhṛṣṇurna tvā yodho manyamāno yuyodha |
indra nakiṣ ṭvā pratyastyeṣāṃ viśvā jātānyabhyasi tāni ||
sa patyata ubhayornṛmṇamayoryadī vedhasaḥ samithe havante |
vṛtre vā maho nṛvati kṣaye vā vyacasvantā yadi vitantasaite ||
adha smā te carṣaṇayo yadejānindra trātota bhavā varūtā |
asmākāso ye nṛtamāso arya indra sūrayo dadhire puronaḥ ||
anu te dāyi maha indriyāya satrā te viṣvamanu vṛtrahatye |
anu kṣatramanu saho yajatrendra devebhiranu te nṛṣahye ||
evā na spṛdhaḥ samajā samatsvindra rārandhi mithatīradevīḥ |
vidyāma vastoravasā ghṛṇanto bharadvājā uta ta indra nūnam ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 26

शरुधी न इन्द्र हवयामसि तवा महो वाजस्य सातौ वाव्र्षाणाः |
सं यद विशो.अयन्त शूरसाता उग्रं नो.अवः पार्ये अहन दाः ||
तवां वाजी हवते वाजिनेयो महो वाजस्य गध्यस्य सातौ |
तवां वर्त्रेष्विन्द्र सत्पतिं तरुत्रं तवां चष्टे मुष्टिहा गोषु युध्यन ||
तवं कविं चोदयो.अर्कसातौ तवं कुत्साय शुष्णं दाशुषे वर्क |
तवं शिरो अमर्मणः पराहन्नतिथिग्वाय शंस्यं करिष्यन ||
तवं रथं पर भरो योधं रष्वमावो युध्यन्तं वर्षभं दशद्युम |
तवं तुग्रं वेतसवे सचाहन तवं तुजिं गर्णन्तमिन्द्र तूतोः ||
तवं तदुक्थमिन्द्र बर्हणा कः पर यच्छता सहस्राशूर दर्षि |
अव गिरेर्दासं शम्बरं हन परावो दिवोदासं चित्राभिरूती ||
तवं शरद्धाभिर्मन्दसानः सोमैर्दभीतये चुमुरिमिन्द्रसिष्वप |
तवं रजिं पिठीनसे दशस्यन षष्टिं सहस्राशच्या सचाहन ||
अहं चन तत सूरिभिरानश्यां तव जयाय इन्द्र सुम्नमोजः |
तवया यत सतवन्ते सधवीर वीरास्त्रिवरूथेन नहुषा शविष्ठ ||
वयं ते अस्यामिन्द्र दयुम्नहूतौ सखायः सयाम महिन परेष्ठाः |
परातर्दनिः कषत्रश्रीरस्तु शरेष्ठो घने वर्त्राणां सनये धनानाम ||
śrudhī na indra hvayāmasi tvā maho vājasya sātau vāvṛṣāṇāḥ |
saṃ yad viśo.ayanta śūrasātā ughraṃ no.avaḥ pārye ahan dāḥ ||
tvāṃ vājī havate vājineyo maho vājasya ghadhyasya sātau |
tvāṃ vṛtreṣvindra satpatiṃ tarutraṃ tvāṃ caṣṭe muṣṭihā ghoṣu yudhyan ||
tvaṃ kaviṃ codayo.arkasātau tvaṃ kutsāya śuṣṇaṃ dāśuṣe vark |
tvaṃ śiro amarmaṇaḥ parāhannatithighvāya śaṃsyaṃ kariṣyan ||
tvaṃ rathaṃ pra bharo yodhaṃ ṛṣvamāvo yudhyantaṃ vṛṣabhaṃ daśadyum |
tvaṃ tughraṃ vetasave sacāhan tvaṃ tujiṃ ghṛṇantamindra tūtoḥ ||
tvaṃ tadukthamindra barhaṇā kaḥ pra yacchatā sahasrāśūra darṣi |
ava ghirerdāsaṃ śambaraṃ han prāvo divodāsaṃ citrābhirūtī ||
tvaṃ śraddhābhirmandasānaḥ somairdabhītaye cumurimindrasiṣvap |
tvaṃ rajiṃ piṭhīnase daśasyan ṣaṣṭiṃ sahasrāśacyā sacāhan ||
ahaṃ cana tat sūribhirānaśyāṃ tava jyāya indra sumnamojaḥ |
tvayā yat stavante sadhavīra vīrāstrivarūthena nahuṣā śaviṣṭha ||
vayaṃ te asyāmindra dyumnahūtau sakhāyaḥ syāma mahina preṣṭhāḥ |
prātardaniḥ kṣatraśrīrastu śreṣṭho ghane vṛtrāṇāṃ sanaye dhanānām ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 27

किमस्य मदे किं वस्य पीताविन्द्रः किमस्य सख्ये चकार |
रणा वा ये निषदि किं ते अस्य पुर विविद्रे किमु नूतनासः ||
सदस्य मदे सद वस्य पितविन्द्रः सदस्य सख्ये चकार |
रणा वा ये निषदि सत ते अस्य पुर विविद्रे सदु नूतनासः ||
नहि नु ते महिमनः समस्य न मघवन मघवत्त्वस्य विद्म |
न राधसो-राधसो नूतनस्येन्द्र नकिर्दद्र्श इन्द्रियं ते ||
एतत तयत त इन्द्रियमचेति येनावधीर्वरशिखस्य शेषः |
वज्रस्य यत ते निहतस्य शुष्मात सवनाच्चिदिन्द्र परमोददार ||
वधीदिन्द्रो वरशिखस्य शेषो.अभ्यावर्तिने चायमानाय शिक्षन |
वर्चीवतो यद धरियूपीयायां हन पूर्वे अर्धे भियसापरो दर्त ||
तरिंशच्छतं वर्मिण इन्द्र साकं यव्यावत्यां पुरुहूत शरवस्या |
वर्चीवन्तः शरवे पत्यमानाः पात्रा भिन्दानन्यर्थान्यायन ||
यस्य गावावरुषा सूयवस्यू अन्तरू षु चरतो रेरिहाणा |
स सर्ञ्जयाय तुर्वशं परादाद वर्चीवतो दैववातायशिक्षन ||
दवयानग्ने रथिनो विंशतिं गा वधूमतो मघवा मह्यं सम्राट |
अभ्यावर्ती चायमानो ददाति दूणाशेयं दक्षिणा पार्थवानाम ||
kimasya made kiṃ vasya pītāvindraḥ kimasya sakhye cakāra |
raṇā vā ye niṣadi kiṃ te asya pura vividre kimu nūtanāsaḥ ||
sadasya made sad vasya pitavindraḥ sadasya sakhye cakāra |
raṇā vā ye niṣadi sat te asya pura vividre sadu nūtanāsaḥ ||
nahi nu te mahimanaḥ samasya na maghavan maghavattvasya vidma |
na rādhaso-rādhaso nūtanasyendra nakirdadṛśa indriyaṃ te ||
etat tyat ta indriyamaceti yenāvadhīrvaraśikhasya śeṣaḥ |
vajrasya yat te nihatasya śuṣmāt svanāccidindra paramodadāra ||
vadhīdindro varaśikhasya śeṣo.abhyāvartine cāyamānāya śikṣan |
vṛcīvato yad dhariyūpīyāyāṃ han pūrve ardhe bhiyasāparo dart ||
triṃśacchataṃ varmiṇa indra sākaṃ yavyāvatyāṃ puruhūta śravasyā |
vṛcīvantaḥ śarave patyamānāḥ pātrā bhindānanyarthānyāyan ||
yasya ghāvāvaruṣā sūyavasyū antarū ṣu carato rerihāṇā |
sa sṛñjayāya turvaśaṃ parādād vṛcīvato daivavātāyaśikṣan ||
dvayānaghne rathino viṃśatiṃ ghā vadhūmato maghavā mahyaṃ samrāṭ |
abhyāvartī cāyamāno dadāti dūṇāśeyaṃ dakṣiṇā pārthavānām ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 28

आ गावो अग्मन्नुत भद्रमक्रन सीदन्तु गोष्ठे रणयन्त्वस्मे |
परजावतीः पुरुरूपा इह सयुरिन्द्राय पूर्वीरुषसो दुहानाः ||
इन्द्रो यज्वने पर्णते च शिक्षत्युपेद ददाति न सवं मुषायति |
भूयो-भूयो रयिमिदस्य वर्धयन्नभिन्ने खिल्ये निदधाति देवयुम ||
न ता नशन्ति न दभाति तस्करो नासामामित्रो वयथिरादधर्षति |
देवांश्च याभिर्यजते ददाति च जयोगित ताभिः सचते गोपतिः सह ||
न ता अर्वा रेणुककाटो अश्नुते न संस्क्र्तत्रमुप यन्ति ता अभि |
उरुगायमभयं तस्य ता अनु गावो मर्तस्य विचरन्ति यज्वनः ||
गावो भगो गाव इन्द्रो मे अछान गावः सोमस्य परथमस्य भक्षः |
इमा या गावः स जनास इन्द्र इछामीद धर्दामनसा चिदिन्द्रम ||
यूयं गावो मेदयथा कर्शं चिदश्रीरं चित कर्णुथा सुप्रतीकम |
भद्रं गर्हं कर्णुथ भद्रवाचो बर्हद वो वय उच्यते सभासु ||
परजावतीः सूयवसं रिशन्तीः शुद्धा अपः सुप्रपाणेपिबन्तीः |
मा व सतेन ईशत माघशंसः परि वो हेती रुद्रस्य वर्ज्याः ||
उपेदमुपपर्चनमासु गोषूप पर्च्यताम |
उप रषभस्य रेतस्युपेन्द्र तव वीर्ये ||
ā ghāvo aghmannuta bhadramakran sīdantu ghoṣṭhe raṇayantvasme |
prajāvatīḥ pururūpā iha syurindrāya pūrvīruṣaso duhānāḥ ||
indro yajvane pṛṇate ca śikṣatyuped dadāti na svaṃ muṣāyati |
bhūyo-bhūyo rayimidasya vardhayannabhinne khilye nidadhāti devayum ||
na tā naśanti na dabhāti taskaro nāsāmāmitro vyathirādadharṣati |
devāṃśca yābhiryajate dadāti ca jyoghit tābhiḥ sacate ghopatiḥ saha ||
na tā arvā reṇukakāṭo aśnute na saṃskṛtatramupa yanti tā abhi |
urughāyamabhayaṃ tasya tā anu ghāvo martasya vicaranti yajvanaḥ ||
ghāvo bhagho ghāva indro me achān ghāvaḥ somasya prathamasya bhakṣaḥ |
imā yā ghāvaḥ sa janāsa indra ichāmīd dhṛdāmanasā cidindram ||
yūyaṃ ghāvo medayathā kṛśaṃ cidaśrīraṃ cit kṛṇuthā supratīkam |
bhadraṃ ghṛhaṃ kṛṇutha bhadravāco bṛhad vo vaya ucyate sabhāsu ||
prajāvatīḥ sūyavasaṃ riśantīḥ śuddhā apaḥ suprapāṇepibantīḥ |
mā va stena īśata māghaśaṃsaḥ pari vo hetī rudrasya vṛjyāḥ ||
upedamupaparcanamāsu ghoṣūpa pṛcyatām |
upa ṛṣabhasya retasyupendra tava vīrye ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 29

इन्द्रं वो नरः सख्याय सेपुर्महो यन्तः सुमतये चकानाः |
महो हि दाता वज्रहस्तो अस्ति महामु रण्वमवसे यजध्वम ||
आ यस्मिन हस्ते नर्या मिमिक्षुरा रथे हिरण्यये रथेष्ठाः |
आ रश्मयो गभस्त्यो सथूरयोराध्वन्नश्वासो वर्षणो युजानाः ||
शरिये ते पादा दुव आ मिमिक्षुर्ध्र्ष्णुर्वज्री शवसा दक्षिणावान |
वसानो अत्कं सुरभिं दर्शे कं सवर्ण नर्तविषिरो बभूथ ||
स सोम आमिश्लतमः सुतो भूद यस्मिन पक्तिः पच्यते सन्तिधानाः |
इन्द्रं नर सतुवन्तो बरह्मकारा उक्था शंसन्तो देववाततमाः ||
न ते अन्तः शवसो धाय्यस्य वि तु बाबधे रोदसी महित्वा |
आ ता सूरिः पर्णति तूतुजानो यूथेवाप्सु समीजमान ऊती ||
एवेदिन्द्रः सुहव रष्वो अस्तूती अनूती हिरिशिप्रः सत्वा |
एवा हि जातो असमात्योजाः पुरू च वर्त्रा हनति नि दस्यून ||
indraṃ vo naraḥ sakhyāya sepurmaho yantaḥ sumataye cakānāḥ |
maho hi dātā vajrahasto asti mahāmu raṇvamavase yajadhvam ||
ā yasmin haste naryā mimikṣurā rathe hiraṇyaye ratheṣṭhāḥ |
ā raśmayo ghabhastyo sthūrayorādhvannaśvāso vṛṣaṇo yujānāḥ ||
śriye te pādā duva ā mimikṣurdhṛṣṇurvajrī śavasā dakṣiṇāvān |
vasāno atkaṃ surabhiṃ dṛśe kaṃ svarṇa nṛtaviṣiro babhūtha ||
sa soma āmiślatamaḥ suto bhūd yasmin paktiḥ pacyate santidhānāḥ |
indraṃ nara stuvanto brahmakārā ukthā śaṃsanto devavātatamāḥ ||
na te antaḥ śavaso dhāyyasya vi tu bābadhe rodasī mahitvā |
ā tā sūriḥ pṛṇati tūtujāno yūthevāpsu samījamāna ūtī ||
evedindraḥ suhava ṛṣvo astūtī anūtī hiriśipraḥ satvā |
evā hi jāto asamātyojāḥ purū ca vṛtrā hanati ni dasyūn ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 30

भूय इद वाव्र्धे वीर्यायनेको अजुर्यो दयते वसूनि |
पर रिरिचे दिव इन्द्रः पर्थिव्या अर्धमिदस्य परति रोदसी उभे ||
अधा मन्ये बर्हदसुर्यमस्य यानि दाधार नकिरा मिनाति |
दिवे-दिवे सूर्यो दर्शतो भूद वि सद्मान्युर्विया सुक्रतुर्धात ||
अद्या चिन नू चित तदपो नदीनां यदाभ्यो अरदो गातुमिन्द्र |
नि पर्वता अद्मसदो न सेदुस्त्वया दर्ळ्हानि सुक्रतो रजांसि ||
सत्यमित तन न तवावानन्यो अस्तीन्द्र देवो न मर्त्यो जयायान |
अहन्नहिं परिशयानमर्णो.अवास्र्जो अपो अछा समुद्रम ||
तवमपो वि दुरो विषूचीरिन्द्र दर्ळ्हमरुजः पर्वतस्य |
राजाभवो जगतश्चर्षणीनां साकं सूर्यं जनयन दयामुषासम ||
bhūya id vāvṛdhe vīryāyaneko ajuryo dayate vasūni |
pra ririce diva indraḥ pṛthivyā ardhamidasya prati rodasī ubhe ||
adhā manye bṛhadasuryamasya yāni dādhāra nakirā mināti |
dive-dive sūryo darśato bhūd vi sadmānyurviyā sukraturdhāt ||
adyā cin nū cit tadapo nadīnāṃ yadābhyo arado ghātumindra |
ni parvatā admasado na sedustvayā dṛḷhāni sukrato rajāṃsi ||
satyamit tan na tvāvānanyo astīndra devo na martyo jyāyān |
ahannahiṃ pariśayānamarṇo.avāsṛjo apo achā samudram ||
tvamapo vi duro viṣūcīrindra dṛḷhamarujaḥ parvatasya |
rājābhavo jaghataścarṣaṇīnāṃ sākaṃ sūryaṃ janayan dyāmuṣāsam ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 31

अभूरेको रयिपते रयीणामा हस्तयोरधिथा इन्द्र कर्ष्टीः |
वि तोके अप्सु तनये च सूरे.अवोचन्त चर्षणयो विवाचः ||
तवद भियेन्द्र पार्थिवानि विश्वाच्युता चिच्च्यावयन्ते रजांसि |
दयावाक्षामा पर्वतासो वनानि विश्वं दर्ळ्हं भयते अज्मन्ना ते ||
तवं कुत्सेनाभि शुष्णमिन्द्राशुषं युध्य कुयवं गविष्टौ |
दश परपित्वे अध सूर्यस्य मुषायश्चक्रमविवेरपांसि ||
तवं शतान्यव शम्बरस्य पुरो जघन्थाप्रतीनि सस्योः |
अशिक्षो यत्र शच्या शचीवो दिवोदासाय सुन्वते सुतक्रे भरद्वाजाय गर्णते वसूनि ||
स सत्यसत्वन महते रणाय रथमा तिष्ठ तुविन्र्म्ण भीमम |
याहि परपथिन्नवसोप मद्रिक पर च शरुत शरावय चर्षणिभ्यः ||
abhūreko rayipate rayīṇāmā hastayoradhithā indra kṛṣṭīḥ |
vi toke apsu tanaye ca sūre.avocanta carṣaṇayo vivācaḥ ||
tvad bhiyendra pārthivāni viśvācyutā ciccyāvayante rajāṃsi |
dyāvākṣāmā parvatāso vanāni viśvaṃ dṛḷhaṃ bhayate ajmannā te ||
tvaṃ kutsenābhi śuṣṇamindrāśuṣaṃ yudhya kuyavaṃ ghaviṣṭau |
daśa prapitve adha sūryasya muṣāyaścakramaviverapāṃsi ||
tvaṃ śatānyava śambarasya puro jaghanthāpratīni sasyoḥ |
aśikṣo yatra śacyā śacīvo divodāsāya sunvate sutakre bharadvājāya ghṛṇate vasūni ||
sa satyasatvan mahate raṇāya rathamā tiṣṭha tuvinṛmṇa bhīmam |
yāhi prapathinnavasopa madrik pra ca śruta śrāvaya carṣaṇibhyaḥ ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 32

अपूर्व्या पुरुतमान्यस्मै महे वीराय तवसे तुराय |
विरप्शिने वज्रिणे शन्तमानि वचांस्यासा सथविराय तक्षम ||
स मातरा सूर्येणा कवीनामवासयद रुजदद्रिं गर्णानः |
सवाधीभिर्र्क्वभिर्वावशान उदुस्रियाणामस्र्जन निदानम ||
स वह्निभिर्र्क्वभिर्गोषु शश्वन मितज्ञुभिः पुरुक्र्त्वा जिगाय |
पुरः पुरोहा सखिभिः सखीयन दर्ळ्हा रुरोज कविभिः कविः सन ||
स नीव्याभिर्जरितारमछा महो वाजेभिर्महद्भिश्च शुष्मैः |
पुरुवीराभिर्व्र्षभ कषितीनामा गिर्वणः सुविताय पर याहि ||
स सर्गेण शवसा तक्तो अत्यैरप इन्द्रो दक्षिणतस्तुराषाट |
इत्था सर्जाना अनपाव्र्दर्थं दिवे-दिवे विविषुरप्रम्र्ष्यम ||
apūrvyā purutamānyasmai mahe vīrāya tavase turāya |
virapśine vajriṇe śantamāni vacāṃsyāsā sthavirāya takṣam ||
sa mātarā sūryeṇā kavīnāmavāsayad rujadadriṃ ghṛṇānaḥ |
svādhībhirṛkvabhirvāvaśāna udusriyāṇāmasṛjan nidānam ||
sa vahnibhirṛkvabhirghoṣu śaśvan mitajñubhiḥ purukṛtvā jighāya |
puraḥ purohā sakhibhiḥ sakhīyan dṛḷhā ruroja kavibhiḥ kaviḥ san ||
sa nīvyābhirjaritāramachā maho vājebhirmahadbhiśca śuṣmaiḥ |
puruvīrābhirvṛṣabha kṣitīnāmā ghirvaṇaḥ suvitāya pra yāhi ||
sa sargheṇa śavasā takto atyairapa indro dakṣiṇatasturāṣāṭ |
itthā sṛjānā anapāvṛdarthaṃ dive-dive viviṣurapramṛṣyam ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 33

य ओजिष्ठ इन्द्र तं सु नो दा मदो वर्षन सवभिष्टिर्दास्वान |
सौवश्व्यं यो वनवत सवश्वो वर्त्रा समत्सु सासहदमित्रान ||
तवां हीन्द्रावसे विवाचो हवन्ते चर्षणयः शूरसातौ |
तवं विप्रेभिर्वि पणीन्रशायस्त्वोत इत सनिता वाजमर्वा ||
तवं तानिन्द्रोभयानमित्रान दासा वर्त्राण्यार्या च शूर |
वधीर्वनेव सुधितेभिरत्कैरा पर्त्सु दर्षि नर्णां नर्तम ||
स तवं न इन्द्राकवाभिरूती सखा विश्वायुरविता वर्धे भूः |
सवर्षाता यद धवयामसि तवा युध्यन्तो नेमधिताप्र्त्सु शूर ||
नूनं न इन्द्रापराय च सया भवा मर्ळीक उत नो अभिष्टौ |
इत्था गर्णन्तो महिनस्य शर्मन दिवि षयाम पार्ये गोषतमाः ||
ya ojiṣṭha indra taṃ su no dā mado vṛṣan svabhiṣṭirdāsvān |
sauvaśvyaṃ yo vanavat svaśvo vṛtrā samatsu sāsahadamitrān ||
tvāṃ hīndrāvase vivāco havante carṣaṇayaḥ śūrasātau |
tvaṃ viprebhirvi paṇīnraśāyastvota it sanitā vājamarvā ||
tvaṃ tānindrobhayānamitrān dāsā vṛtrāṇyāryā ca śūra |
vadhīrvaneva sudhitebhiratkairā pṛtsu darṣi nṛṇāṃ nṛtama ||
sa tvaṃ na indrākavābhirūtī sakhā viśvāyuravitā vṛdhe bhūḥ |
svarṣātā yad dhvayāmasi tvā yudhyanto nemadhitāpṛtsu śūra ||
nūnaṃ na indrāparāya ca syā bhavā mṛḷīka uta no abhiṣṭau |
itthā ghṛṇanto mahinasya śarman divi ṣyāma pārye ghoṣatamāḥ ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 34

सं च तवे जग्मुर्गिर इन्द्र पूर्वीर्वि च तवद यन्ति विभ्वोमनीषाः |
पूरा नूनं च सतुतय रषीणां पस्प्र्ध्र इन्द्रे अध्युक्थार्का ||
पुरुहूतो यः पुरुगूर्त रभ्वानेकः पुरुप्रशस्तो अस्ति यज्ञैः |
रथो न महे शवसे युजानो.अस्माभिरिन्द्रो अनुमाद्यो भूत ||
न यं हिंसन्ति धीतयो न वाणीरिन्द्रं नक्षन्तीदभि वर्धयन्तीः |
यदि सतोतारः शतं यत सहस्रं गर्णन्ति गिर्वणसं शं तदस्मै ||
अस्मा एतद दिव्यर्चेव मासा मिमिक्ष इन्द्रे नययामि सोमः |
जनं न धन्वन्नभि सं यदापः सत्रा वाव्र्धुर्हवनानि यज्ञैः ||
अस्मा एतन मह्याङगूषमस्मा इन्द्राय सतोत्रं मतिभिरवाचि |
असद यथा महति वर्त्रतूर्य इन्द्रो विश्वायुरविता वर्धश्च ||
saṃ ca tve jaghmurghira indra pūrvīrvi ca tvad yanti vibhvomanīṣāḥ |
pūrā nūnaṃ ca stutaya ṛṣīṇāṃ paspṛdhra indre adhyukthārkā ||
puruhūto yaḥ purughūrta ṛbhvānekaḥ purupraśasto asti yajñaiḥ |
ratho na mahe śavase yujāno.asmābhirindro anumādyo bhūt ||
na yaṃ hiṃsanti dhītayo na vāṇīrindraṃ nakṣantīdabhi vardhayantīḥ |
yadi stotāraḥ śataṃ yat sahasraṃ ghṛṇanti ghirvaṇasaṃ śaṃ tadasmai ||
asmā etad divyarceva māsā mimikṣa indre nyayāmi somaḥ |
janaṃ na dhanvannabhi saṃ yadāpaḥ satrā vāvṛdhurhavanāni yajñaiḥ ||
asmā etan mahyāṅghūṣamasmā indrāya stotraṃ matibhiravāci |
asad yathā mahati vṛtratūrya indro viśvāyuravitā vṛdhaśca ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 35

कदा भुवन रथक्षयाणि बरह्म कदा सतोत्रे सहस्रपोष्यन्दाः |
कदा सतोमं वासयो.अस्य राया कदा धियः करसि वाजरत्नाः ||
कर्हि सवित तदिन्द्र यन नर्भिर्नॄन वीरैर्वीरान नीळयासे जयाजीन |
तरिधातु गा अधि जयासि गोष्विन्द्र दयुम्नंस्वर्वद धेह्यस्मे ||
कर्हि सवित तदिन्द्र यज्जरित्रे विष्वप्सु बरह्म कर्णवः शविष्ठ |
कदा धियो न नियुतो युवासे कदा गोमघा हवनानि गछाः ||
स गोमघा जरित्रे अश्वश्चन्द्रा वाजश्रवसो अधि धेहि पर्क्षः |
पीपिहीषः सुदुघामिन्द्र धेनुं भरद्वाजेषु सुरुचो रुरुच्याः ||
तमा नूनं वर्जनमन्यथा चिच्छूरो यच्छक्र वि दुरोग्र्णीषे |
मा निररं शुक्रदुघस्य धेनोराङगिरसान बरह्मणा विप्र जिन्व ||
kadā bhuvan rathakṣayāṇi brahma kadā stotre sahasrapoṣyandāḥ |
kadā stomaṃ vāsayo.asya rāyā kadā dhiyaḥ karasi vājaratnāḥ ||
karhi svit tadindra yan nṛbhirnṝn vīrairvīrān nīḷayāse jayājīn |
tridhātu ghā adhi jayāsi ghoṣvindra dyumnaṃsvarvad dhehyasme ||
karhi svit tadindra yajjaritre viṣvapsu brahma kṛṇavaḥ śaviṣṭha |
kadā dhiyo na niyuto yuvāse kadā ghomaghā havanāni ghachāḥ ||
sa ghomaghā jaritre aśvaścandrā vājaśravaso adhi dhehi pṛkṣaḥ |
pīpihīṣaḥ sudughāmindra dhenuṃ bharadvājeṣu suruco rurucyāḥ ||
tamā nūnaṃ vṛjanamanyathā cicchūro yacchakra vi duroghṛṇīṣe |
mā niraraṃ śukradughasya dhenorāṅghirasān brahmaṇā vipra jinva ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 36

सत्रा मदासस्तव विश्वजन्याः सत्रा रायो.अध ये पार्थिवासः |
सत्रा वाजानामभवो विभक्ता यद देवेषु धारयथा असुर्यम ||
अनु पर येजे जन ओजो अस्य सत्रा दधिरे अनु वीर्याय |
सयूमग्र्भे दुधये.अर्वते च करतुं वर्ञ्जन्त्यपि वर्त्रहत्ये ||
तं सध्रीचीरूतयो वर्ष्ण्यानि पौंस्यानि नियुतः सश्चुरिन्द्रम |
समुद्रं न सिन्धव उक्थशुष्मा उरुव्यचसं गिरा विशन्ति ||
स रायस खामुप सर्जा गर्णानः पुरुश्चन्द्रस्य तवमिन्द्रवस्वः |
पतिर्बभूथासमो जनानामेको विश्वस्य भुवनस्य राजा ||
स तु शरुधि शरुत्या यो दुवोयुर्द्यौर्न भूमाभि रायोर्यः |
असो यथा नः शवसा चकानो युगे-युगे वयसा चेकितानः ||
satrā madāsastava viśvajanyāḥ satrā rāyo.adha ye pārthivāsaḥ |
satrā vājānāmabhavo vibhaktā yad deveṣu dhārayathā asuryam ||
anu pra yeje jana ojo asya satrā dadhire anu vīryāya |
syūmaghṛbhe dudhaye.arvate ca kratuṃ vṛñjantyapi vṛtrahatye ||
taṃ sadhrīcīrūtayo vṛṣṇyāni pauṃsyāni niyutaḥ saścurindram |
samudraṃ na sindhava ukthaśuṣmā uruvyacasaṃ ghiraā viśanti ||
sa rāyas khāmupa sṛjā ghṛṇānaḥ puruścandrasya tvamindravasvaḥ |
patirbabhūthāsamo janānāmeko viśvasya bhuvanasya rājā ||
sa tu śrudhi śrutyā yo duvoyurdyaurna bhūmābhi rāyoaryaḥ |
aso yathā naḥ śavasā cakāno yughe-yughe vayasā cekitānaḥ ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 37

अर्वाग रथं विश्ववारं त उग्रेन्द्र युक्तासो हरयो वहन्तु |
कीरिश्चिद धि तवा हवते सवर्वान रधीमहि सधमादस्तेद्य ||
परो दरोणे हरयः कर्माग्मन पुनानास रज्यन्तो अभूवन |
इन्द्रो नो अस्य पूर्व्यः पपीयाद दयुक्षो मदस्य सोम्यस्य राजा ||
आसस्राणासः शवसानमछेन्द्रं सुचक्रे रथ्यासो अश्वाः |
अभि शरव रज्यन्तो वहेयुर्नू चिन नु वायोरम्र्तं विदस्येत ||
वरिष्ठो अस्य दक्षिणामियर्तीन्द्रो मघोनां तुविकूर्मितमः |
यया वज्रिवः परियास्यंहो मघा च धर्ष्णो दयसे वि सूरीन ||
इन्द्रो वाजस्य सथविरस्य दातेन्द्रो गीर्भिर्वर्धतां वर्द्धमहाः |
इन्द्रो वर्त्रं हनिष्ठो अस्तु सत्वा ता सूरिः पर्णति तूतुजानः ||
arvāgh rathaṃ viśvavāraṃ ta ughrendra yuktāso harayo vahantu |
kīriścid dhi tvā havate svarvān ṛdhīmahi sadhamādasteadya ||
pro droṇe harayaḥ karmāghman punānāsa ṛjyanto abhūvan |
indro no asya pūrvyaḥ papīyād dyukṣo madasya somyasya rājā ||
āsasrāṇāsaḥ śavasānamachendraṃ sucakre rathyāso aśvāḥ |
abhi śrava ṛjyanto vaheyurnū cin nu vāyoramṛtaṃ vidasyet ||
variṣṭho asya dakṣiṇāmiyartīndro maghonāṃ tuvikūrmitamaḥ |
yayā vajrivaḥ pariyāsyaṃho maghā ca dhṛṣṇo dayase vi sūrīn ||
indro vājasya sthavirasya dātendro ghīrbhirvardhatāṃ vṛddhamahāḥ |
indro vṛtraṃ haniṣṭho astu satvā tā sūriḥ pṛṇati tūtujānaḥ ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 38

अपादित उदु नश्चित्रतमो महीं भर्षद दयुमतीमिन्द्रहूतिम |
पन्यसीं धीतिं दैव्यस्य यामञ जनस्य रातिं वनते सुदानुः ||
दूराच्चिदा वसतो अस्य कर्णा घोषादिन्द्रस्य तन्यति बरुवाणः |
एयमेनं देवहूतिर्वव्र्त्यान मद्र्यगिन्द्रमियं रच्यमाना ||
तं वो धिया परमया पुराजामजरमिन्द्रमभ्यनूष्यर्कैः |
बरह्मा च गिरो दधिरे समस्मिन महांश्च सतोमो अधि वर्धदिन्द्रे ||
वर्धाद यं यज्ञ उत सोम इन्द्रं वर्धाद बरह्म गिर उक्था च मन्म |
वर्धाहैनमुषसो यामन्नक्तोर्वर्धान मासाः शरदो दयाव इन्द्रम ||
एवा जज्ञानं सहसे असामि वाव्र्धानं राधसे च शरुताय |
महामुग्रमवसे विप्र नूनमा विवासेम वर्त्रतूर्येषु ||
apādita udu naścitratamo mahīṃ bharṣad dyumatīmindrahūtim |
panyasīṃ dhītiṃ daivyasya yāmañ janasya rātiṃ vanate sudānuḥ ||
dūrāccidā vasato asya karṇā ghoṣādindrasya tanyati bruvāṇaḥ |
eyamenaṃ devahūtirvavṛtyān madryaghindramiyaṃ ṛcyamānā ||
taṃ vo dhiyā paramayā purājāmajaramindramabhyanūṣyarkaiḥ |
brahmā ca ghiro dadhire samasmin mahāṃśca stomo adhi vardhadindre ||
vardhād yaṃ yajña uta soma indraṃ vardhād brahma ghira ukthā ca manma |
vardhāhainamuṣaso yāmannaktorvardhān māsāḥ śarado dyāva indram ||
evā jajñānaṃ sahase asāmi vāvṛdhānaṃ rādhase ca śrutāya |
mahāmughramavase vipra nūnamā vivāsema vṛtratūryeṣu ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 39

मन्द्रस्य कवेर्दिव्यस्य वह्नेर्विप्रमन्मनो वचनस्य मध्वः |
अपा नस्तस्य सचनस्य देवेषो युवस्व गर्णते गोग्राः ||
अयमुशानः पर्यद्रिमुस्र रतधीतिभिर्र्तयुग युजानः |
रुजदरुग्णं वि वलस्य सानुं पणीन्र्वचोभिरभि योधदिन्द्रः ||
अयं दयोतयदद्युतो वयक्तून दोषा वस्तोः शरद इन्दुरिन्द्र |
इमं केतुमदधुर्नू चिदह्नां शुचिजन्मन उषसश्चकार ||
अयं रोचयदरुचो रुचानो.अयं वासयद वय रतेन पूर्वीः |
अयमीयत रतयुग्भिरश्वैः सवर्विदा नाभिना चर्षणिप्राः ||
नू गर्णानो गर्णते परत्न राजन्निषः पिन्व वसुदेयाय पूर्वीः |
अप ओषधीरविषा वनानि गा अर्वतो नॄन रचसे रिरीहि ||
mandrasya kaverdivyasya vahnervipramanmano vacanasya madhvaḥ |
apā nastasya sacanasya deveṣo yuvasva ghṛṇate ghoaghrāḥ ||
ayamuśānaḥ paryadrimusra ṛtadhītibhirṛtayugh yujānaḥ |
rujadarughṇaṃ vi valasya sānuṃ paṇīnrvacobhirabhi yodhadindraḥ ||
ayaṃ dyotayadadyuto vyaktūn doṣā vastoḥ śarada indurindra |
imaṃ ketumadadhurnū cidahnāṃ śucijanmana uṣasaścakāra ||
ayaṃ rocayadaruco rucāno.ayaṃ vāsayad vy ṛtena pūrvīḥ |
ayamīyata ṛtayughbhiraśvaiḥ svarvidā nābhinā carṣaṇiprāḥ ||
nū ghṛṇāno ghṛṇate pratna rājanniṣaḥ pinva vasudeyāya pūrvīḥ |
apa oṣadhīraviṣā vanāni ghā arvato nṝn ṛcase rirīhi ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 40

इन्द्र पिब तुभ्यं सुतो मदायाव सय हरी वि मुचा सखाया |
उत पर गाय गण आ निषद्याथा यज्ञाय गर्णते वयो धाः ||
अस्य पिब यस्य जज्ञान इन्द्र मदाय करत्वे अपिबो विरप्शिन |
तमु ते गावो नर आपो अद्रिरिन्दुं समह्यन पीतये समस्मै ||
समिद्धे अग्नौ सुत इन्द्र सोम आ तवा वहन्तु हरयो वहिष्ठाः |
तवायता मनसा जोहवीमीन्द्रा याहि सुविताय महे नः ||
आ याहि शश्वदुशता ययाथेन्द्र महा मनसा सोमपेयम |
उप बरह्माणि शर्णव इमा नो.अथा ते यज्ञस्तन्वे वयो धात ||
यदिन्द्र दिवि पार्ये यद रधग यद वा सवे सदने यत्र वासि |
अतो नो यज्ञमवसे नियुत्वान सजोषाः पाहि गिर्वणो मरुद्भिः ||
indra piba tubhyaṃ suto madāyāva sya harī vi mucā sakhāyā |
uta pra ghāya ghaṇa ā niṣadyāthā yajñāya ghṛṇate vayo dhāḥ ||
asya piba yasya jajñāna indra madāya kratve apibo virapśin |
tamu te ghāvo nara āpo adririnduṃ samahyan pītaye samasmai ||
samiddhe aghnau suta indra soma ā tvā vahantu harayo vahiṣṭhāḥ |
tvāyatā manasā johavīmīndrā yāhi suvitāya mahe naḥ ||
ā yāhi śaśvaduśatā yayāthendra mahā manasā somapeyam |
upa brahmāṇi śṛṇava imā no.athā te yajñastanve vayo dhāt ||
yadindra divi pārye yad ṛdhagh yad vā sve sadane yatra vāsi |
ato no yajñamavase niyutvān sajoṣāḥ pāhi ghirvaṇo marudbhiḥ ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 41

अहेळमान उप याहि यज्ञं तुभ्यं पवन्त इन्दवः सुतासः |
गावो न वज्रिन सवमोको अछेन्द्रा गहि परथमो यज्ञियानाम ||
या ते काकुत सुक्र्ता या वरिष्ठा यया शश्वत पिबसि मध्व ऊर्मिम |
तया पाहि पर ते अध्वर्युरस्थात सं ते वज्रोवर्ततामिन्द्र गव्युः ||
एष दरप्सो वर्षभो विश्वरूप इन्द्राय वर्ष्णे समकारि सोमः |
एतं पिब हरिव सथातरुग्र यस्येशिषे परदिवि यस्तेन्नम ||
सुतः सोमो असुतादिन्द्र वस्यानयं शरेयाञ्चिकितुषे रणाय |
एतं तितिर्व उप याहि यज्ञं तेन विश्वास्तविषीरा पर्णस्व ||
हवयामसि तवेन्द्र याह्यर्वां अरं ते सोमस्तन्वे भवाति |
शतक्रतो मादयस्वा सुतेषु परास्मानव पर्तनासु पर विक्षु ||
aheḷamāna upa yāhi yajñaṃ tubhyaṃ pavanta indavaḥ sutāsaḥ |
ghāvo na vajrin svamoko achendrā ghahi prathamo yajñiyānām ||
yā te kākut sukṛtā yā variṣṭhā yayā śaśvat pibasi madhva ūrmim |
tayā pāhi pra te adhvaryurasthāt saṃ te vajrovartatāmindra ghavyuḥ ||
eṣa drapso vṛṣabho viśvarūpa indrāya vṛṣṇe samakāri somaḥ |
etaṃ piba hariva sthātarughra yasyeśiṣe pradivi yasteannam ||
sutaḥ somo asutādindra vasyānayaṃ śreyāñcikituṣe raṇāya |
etaṃ titirva upa yāhi yajñaṃ tena viśvāstaviṣīrā pṛṇasva ||
hvayāmasi tvendra yāhyarvāṃ araṃ te somastanve bhavāti |
śatakrato mādayasvā suteṣu prāsmānava pṛtanāsu pra vikṣu ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 42

परत्यस्मै पिपीषते विश्वानि विदुषे भर |
अरंगमाय जग्मये.अपश्चाद्दघ्वने नरे ||
एमेनं परत्येतन सोमेभिः सोमपातमम |
अमत्रेभिर्र्जीषिणमिन्द्रं सुतेभिरिन्दुभिः ||
यदी सुतेभिरिन्दुभिः सोमेभिः परतिभूषथ |
वेदा विश्वस्य मेधिरो धर्षत तं-तमिदेषते ||
अस्मा-अस्मा इदन्धसो.अध्वर्यो पर भरा सुतम |
कुवित समस्य जेन्यस्य शर्धतो.अभिशस्तेरवस्परत ||
pratyasmai pipīṣate viśvāni viduṣe bhara |
araṃghamāya jaghmaye.apaścāddaghvane nare ||
emenaṃ pratyetana somebhiḥ somapātamam |
amatrebhirṛjīṣiṇamindraṃ sutebhirindubhiḥ ||
yadī sutebhirindubhiḥ somebhiḥ pratibhūṣatha |
vedā viśvasya medhiro dhṛṣat taṃ-tamideṣate ||
asmā-asmā idandhaso.adhvaryo pra bharā sutam |
kuvit samasya jenyasya śardhato.abhiśasteravasparat ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 43

यस्य तयच्छम्बरं मदे दिवोदासाय रन्धयः |
अयं स सोम इन्द्र ते सुतः पिब ||
यस्य तीव्रसुतं मदं मध्यमन्तं च रक्षसे |
अयं स... ||
यस्य गा अन्तरश्मनो मदे दर्ळ्हा अवास्र्जः |
अयं स .. . ||
यस्य मन्दानो अन्धसो माघोनं दधिषे शवः |
अयं स... ||
yasya tyacchambaraṃ made divodāsāya randhayaḥ |
ayaṃ sa soma indra te sutaḥ piba ||
yasya tīvrasutaṃ madaṃ madhyamantaṃ ca rakṣase |
ayaṃ sa... ||
yasya ghā antaraśmano made dṛḷhā avāsṛjaḥ |
ayaṃ sa .. . ||
yasya mandāno andhaso māghonaṃ dadhiṣe śavaḥ |
ayaṃ sa... ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 44

यो रयिवो रयिन्तमो यो दयुम्नैर्द्युम्नवत्तमः |
सोमः सुतः स इन्द्र ते.अस्ति सवधापते मदः ||
यः शग्मस्तुविशग्म ते रायो दामा मतीनाम |
सोमः सुतः ... ||
येन वर्द्धो न शवसा तुरो न सवाभिरूतिभिः |
सोमः सुतः ... ||
तयमु वो अप्रहणं गर्णीषे शवसस पतिम |
इन्द्रं विश्वासाहं नरं मंहिष्ठं विश्वचर्षणिम ||
यं वर्धयन्तीद गिरः पतिं तुरस्य राधसः |
तमिन्न्वस्य रोदसी देवी शुष्मं सपर्यतः ||
तद व उक्थस्य बर्हणेन्द्रायोपस्त्र्णीषणि |
विपो न यस्योतयो वि यद रोहन्ति सक्षितः ||
अविदद दक्षं मित्रो नवीयान पपानो देवेभ्यो वस्यो अचैत |
ससवान सतौलाभिर्धौतरीभिरुरुष्या पायुरभवत सखिभ्यः ||
रतस्य पथि वेधा अपायि शरिये मनांसि देवासो अक्रन |
दधानो नाम महो वचोभिर्वपुर्द्र्शये वेन्यो वयावः ||
दयुमत्तमं दक्षं धेह्यस्मे सेधा जनानां पूर्वीररातीः |
वर्षीयो वयः कर्णुहि शचीभिर्धनस्य सातावस्मानविड्ढि ||
इन्द्र तुभ्यमिन मघवन्नभूम वयं दात्रे हरिवो मा विवेनः |
नकिरापिर्दद्र्शे मर्त्यत्रा किमङग रध्रचोदनन्त्वाहुः ||
मा जस्वने वर्षभ नो ररीथा मा ते रेवतः सख्ये रिषाम |
पूर्वीष ट इन्द्र निष्षिधो जनेषु जह्यसुष्वीन पर वर्हाप्र्णतः ||
उदभ्राणीव सतनयन्नियर्तीन्द्रो राधांस्यश्व्यानि गव्या |
तवमसि परदिवः कारुधाया मा तवादामान आ दभन्मघोनः ||
अध्वर्यो वीर पर महे सुतानामिन्द्राय भर स हयस्य राजा |
यः पूर्व्याभिरुत नूतनाभिर्गीर्भिर्वाव्र्धे गर्णतां रषीणाम ||
अस्य मदे पुरु वर्पांसि विद्वानिन्द्रो वर्त्राण्यप्रती जघान |
तमु पर होषि मधुमन्तमस्मै सोमं वीराय शिप्रिणे पिबध्यै ||
पाता सुतमिन्द्रो अस्तु सोमं हन्ता वर्त्रं वज्रेण मन्दसानः |
गन्ता यज्ञं परावतश्चिदछा वसुर्धीनामविता कारुधायाः ||
इदं तयत पात्रमिन्द्रपानमिन्द्रस्य परियमम्र्तमपायि |
मत्सद यथा सौमनसाय देवं वयस्मद दवेषो युयवद वयंहः ||
एना मन्दानो जहि शूर शत्रूञ जामिमजामिं मघवन्नमित्रान |
अभिषेणानभ्यादेदिशानान पराच इन्द्र पर मर्णाजही च ||
आसु षमा णो मघवन्निन्द्र पर्त्स्वस्मभ्यं महि वरिवः सुगं कः |
अपां तोकस्य तनयस्य जेष इन्द्र सूरीन कर्णुहिस्मा नो अर्धम ||
आ तवा हरयो वर्षणो युजाना वर्षरथासो वर्षरश्मयो.अत्याः |
अस्मत्राञ्चो वर्षणो वज्रवाहो वर्ष्णे मदाय सुयुजोवहन्तु ||
आ ते वर्षन वर्षणो दरोणमस्थुर्घ्र्तप्रुषो नोर्मयो मदन्तः |
इन्द्र पर तुभ्यं वर्षभिः सुतानां वर्ष्णे भरन्तिव्र्षभाय सोमम ||
वर्षासि दिवो वर्षभः पर्थिव्या वर्षा सिन्धूनां वर्षभस्तियानाम |
वर्ष्णे त इन्दुर्व्र्षभ पीपाय सवादू रसो मधुपेयो वराय ||
अयं देवः सहसा जायमान इन्द्रेण युजा पणिमस्तभायत |
अयं सवस्य पितुरायुधानीन्दुरमुष्णादशिवस्य मायाः ||
अयमक्र्णोदुषसः सुपत्नीरयं सूर्ये अदधाज्ज्योतिरन्तः |
अयं तरिधातु दिवि रोचनेषु तरितेषु विन्ददम्र्तं निगूळ्हम ||
अयं दयावाप्र्थिवी वि षकभायदयं रथमयुनक सप्तरश्मिम |
अयं गोषु शच्या पक्वमन्तः सोमो दाधार दशयन्त्रमुत्सम ||
yo rayivo rayintamo yo dyumnairdyumnavattamaḥ |
somaḥ sutaḥ sa indra te.asti svadhāpate madaḥ ||
yaḥ śaghmastuviśaghma te rāyo dāmā matīnām |
somaḥ sutaḥ ... ||
yena vṛddho na śavasā turo na svābhirūtibhiḥ |
somaḥ sutaḥ ... ||
tyamu vo aprahaṇaṃ ghṛṇīṣe śavasas patim |
indraṃ viśvāsāhaṃ naraṃ maṃhiṣṭhaṃ viśvacarṣaṇim ||
yaṃ vardhayantīd ghiraḥ patiṃ turasya rādhasaḥ |
taminnvasya rodasī devī śuṣmaṃ saparyataḥ ||
tad va ukthasya barhaṇendrāyopastṛṇīṣaṇi |
vipo na yasyotayo vi yad rohanti sakṣitaḥ ||
avidad dakṣaṃ mitro navīyān papāno devebhyo vasyo acait |
sasavān staulābhirdhautarībhiruruṣyā pāyurabhavat sakhibhyaḥ ||
ṛtasya pathi vedhā apāyi śriye manāṃsi devāso akran |
dadhāno nāma maho vacobhirvapurdṛśaye venyo vyāvaḥ ||
dyumattamaṃ dakṣaṃ dhehyasme sedhā janānāṃ pūrvīrarātīḥ |
varṣīyo vayaḥ kṛṇuhi śacībhirdhanasya sātāvasmānaviḍḍhi ||
indra tubhyamin maghavannabhūma vayaṃ dātre harivo mā vivenaḥ |
nakirāpirdadṛśe martyatrā kimaṅgha radhracodanantvāhuḥ ||
mā jasvane vṛṣabha no rarīthā mā te revataḥ sakhye riṣāma |
pūrvīṣ ṭa indra niṣṣidho janeṣu jahyasuṣvīn pra vṛhāpṛṇataḥ ||
udabhrāṇīva stanayanniyartīndro rādhāṃsyaśvyāni ghavyā |
tvamasi pradivaḥ kārudhāyā mā tvādāmāna ā dabhanmaghonaḥ ||
adhvaryo vīra pra mahe sutānāmindrāya bhara sa hyasya rājā |
yaḥ pūrvyābhiruta nūtanābhirghīrbhirvāvṛdhe ghṛṇatāṃ ṛṣīṇām ||
asya made puru varpāṃsi vidvānindro vṛtrāṇyapratī jaghāna |
tamu pra hoṣi madhumantamasmai somaṃ vīrāya śipriṇe pibadhyai ||
pātā sutamindro astu somaṃ hantā vṛtraṃ vajreṇa mandasānaḥ |
ghantā yajñaṃ parāvataścidachā vasurdhīnāmavitā kārudhāyāḥ ||
idaṃ tyat pātramindrapānamindrasya priyamamṛtamapāyi |
matsad yathā saumanasāya devaṃ vyasmad dveṣo yuyavad vyaṃhaḥ ||
enā mandāno jahi śūra śatrūñ jāmimajāmiṃ maghavannamitrān |
abhiṣeṇānabhyādediśānān parāca indra pra mṛṇājahī ca ||
āsu ṣmā ṇo maghavannindra pṛtsvasmabhyaṃ mahi varivaḥ sughaṃ kaḥ |
apāṃ tokasya tanayasya jeṣa indra sūrīn kṛṇuhismā no ardham ||
ā tvā harayo vṛṣaṇo yujānā vṛṣarathāso vṛṣaraśmayo.atyāḥ |
asmatrāñco vṛṣaṇo vajravāho vṛṣṇe madāya suyujovahantu ||
ā te vṛṣan vṛṣaṇo droṇamasthurghṛtapruṣo normayo madantaḥ |
indra pra tubhyaṃ vṛṣabhiḥ sutānāṃ vṛṣṇe bharantivṛṣabhāya somam ||
vṛṣāsi divo vṛṣabhaḥ pṛthivyā vṛṣā sindhūnāṃ vṛṣabhastiyānām |
vṛṣṇe ta indurvṛṣabha pīpāya svādū raso madhupeyo varāya ||
ayaṃ devaḥ sahasā jāyamāna indreṇa yujā paṇimastabhāyat |
ayaṃ svasya piturāyudhānīnduramuṣṇādaśivasya māyāḥ ||
ayamakṛṇoduṣasaḥ supatnīrayaṃ sūrye adadhājjyotirantaḥ |
ayaṃ tridhātu divi rocaneṣu triteṣu vindadamṛtaṃ nighūḷham ||
ayaṃ dyāvāpṛthivī vi ṣkabhāyadayaṃ rathamayunak saptaraśmim |
ayaṃ ghoṣu śacyā pakvamantaḥ somo dādhāra daśayantramutsam ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 45

य आनयत परावतः सुनीती तुर्वशं यदुम |
इन्द्रः सनो युवा सखा ||
अविप्रे चिद वयो दधदनाशुना चिदर्वता |
इन्द्रो जेता हितं धनम ||
महीरस्य परणीतयः पूर्वीरुत परशस्तयः |
नास्य कषीयन्त ऊतयः ||
सखायो बरह्मवाहसे.अर्चत पर च गायत |
स हि नः परमतिर्मही ||
तवमेकस्य वर्त्रहन्नविता दवयोरसि |
उतेद्र्शे यथा वयम ||
नयसीद वति दविषः कर्णोष्युक्थशंसिनः |
नर्भिः सुवीर उच्यसे ||
बरह्माणं बरह्मवाहसं गीर्भिः सखायं रग्मियम |
गांन दोहसे हुवे ||
यस्य विश्वानि हस्तयोरूचुर्वसूनि नि दविता |
वीरस्य पर्तनाषहः ||
वि दर्ळ्हानि चिदद्रिवो जनानां शचीपते |
वर्ह माया अनानत ||
तमु तवा सत्य सोमपा इन्द्र वाजानां पते |
अहूमहि शरवस्यवः ||
तमु तवा यः पुरासिथ यो वा नूनं हिते धने |
हव्यःस शरुधी हवम ||
धीभिरर्वद्भिरर्वतो वाजानिन्द्र शरवाय्यान |
तवया जेष्म हितं धनम ||
अभूरु वीर गिर्वणो महानिन्द्र धने हिते |
भरे वितन्तसाय्यः ||
या त ऊतिरमित्रहन मक्षूजवस्तमासति |
तया नो हिनुही रथम ||
स रथेन रथीतमो.अस्माकेनाभियुग्वना |
जेषि जिष्णो हितं धनम ||
य एक इत तमु षटुहि कर्ष्टीनां विचर्षणिः |
पतिर्जज्ञे वर्षक्रतुः ||
यो गर्णतामिदासिथापिरूती शिवः सखा |
स तवंन इन्द्र मर्ळय ||
धिष्व वज्रं गभस्त्यो रक्षोहत्याय वज्रिवः |
सासहीष्ठा अभि सप्र्धः ||
परत्नं रयीणां युजं सखायं कीरिचोदनम |
बरह्मवाहस्तमं हुवे ||
स हि विश्वानि पार्थिवानेको वसूनि पत्यते |
गिर्वणस्तमो अध्रिगुः ||
स नो नियुद्भिरा पर्ण कामं वाजेभिरश्विभिः |
गोमद्भिर्गोपते धर्षत ||
तद वो गाय सुते सचा पुरुहूताय सत्वने |
शं यद गवे ||
न शाकिने ||
न घा वसुर्नि यमते दानं वाजस्य गोमतः |
यत सीमुप शरवद गिरः ||
कुवित्सस्य पर हि वरजं गोमन्तं दस्युहा गमत |
शचीभिरप नो वरत ||
इमा उ तवा शतक्रतो.अभि पर णोनुवुर्गिरः |
इन्द्र वत्संन मातरः ||
दूणाशं सख्यं तव गौरसि वीर गव्यते |
अश्वो अश्वायते भव ||
स मन्दस्वा हयन्धसो ... ||
इमा उ तवा सुते-सुते नक्षन्ते गिर्वणो गिरः |
वत्सं गावोन धेनवः ||
पुरूतमं पुरूणां सतोतॄणां विवाचि |
वाजेभिर्वाजयताम ||
अस्माकमिन्द्र भूतु ते सतोमो वाहिष्ठो अन्तमः |
अस्मान राये महे हिनु ||
अधि बर्बुः पणीनां वर्षिष्ठे मूर्धन्नस्थात |
उरुः कक्षो न गाङगयः ||
यस्य वायोरिव दरवद भद्रा रातिः सहस्रिणी |
सद्यो दानाय मंहते ||
तत सु नो विश्वे अर्य आ सदा गर्णन्ति कारवः |
बर्बुं सहस्रदातमं सूरिं सहस्रसातमम ||
ya ānayat parāvataḥ sunītī turvaśaṃ yadum |
indraḥ sano yuvā sakhā ||
avipre cid vayo dadhadanāśunā cidarvatā |
indro jetā hitaṃ dhanam ||
mahīrasya praṇītayaḥ pūrvīruta praśastayaḥ |
nāsya kṣīyanta ūtayaḥ ||
sakhāyo brahmavāhase.arcata pra ca ghāyata |
sa hi naḥ pramatirmahī ||
tvamekasya vṛtrahannavitā dvayorasi |
utedṛśe yathā vayam ||
nayasīd vati dviṣaḥ kṛṇoṣyukthaśaṃsinaḥ |
nṛbhiḥ suvīra ucyase ||
brahmāṇaṃ brahmavāhasaṃ ghīrbhiḥ sakhāyaṃ ṛghmiyam |
ghāṃna dohase huve ||
yasya viśvāni hastayorūcurvasūni ni dvitā |
vīrasya pṛtanāṣahaḥ ||
vi dṛḷhāni cidadrivo janānāṃ śacīpate |
vṛha māyā anānata ||
tamu tvā satya somapā indra vājānāṃ pate |
ahūmahi śravasyavaḥ ||
tamu tvā yaḥ purāsitha yo vā nūnaṃ hite dhane |
havyaḥsa śrudhī havam ||
dhībhirarvadbhirarvato vājānindra śravāyyān |
tvayā jeṣma hitaṃ dhanam ||
abhūru vīra ghirvaṇo mahānindra dhane hite |
bhare vitantasāyyaḥ ||
yā ta ūtiramitrahan makṣūjavastamāsati |
tayā no hinuhī ratham ||
sa rathena rathītamo.asmākenābhiyughvanā |
jeṣi jiṣṇo hitaṃ dhanam ||
ya eka it tamu ṣṭuhi kṛṣṭīnāṃ vicarṣaṇiḥ |
patirjajñe vṛṣakratuḥ ||
yo ghṛṇatāmidāsithāpirūtī śivaḥ sakhā |
sa tvaṃna indra mṛḷaya ||
dhiṣva vajraṃ ghabhastyo rakṣohatyāya vajrivaḥ |
sāsahīṣṭhā abhi spṛdhaḥ ||
pratnaṃ rayīṇāṃ yujaṃ sakhāyaṃ kīricodanam |
brahmavāhastamaṃ huve ||
sa hi viśvāni pārthivāneko vasūni patyate |
ghirvaṇastamo adhrighuḥ ||
sa no niyudbhirā pṛṇa kāmaṃ vājebhiraśvibhiḥ |
ghomadbhirghopate dhṛṣat ||
tad vo ghāya sute sacā puruhūtāya satvane |
śaṃ yad ghave ||
na śākine ||
na ghā vasurni yamate dānaṃ vājasya ghomataḥ |
yat sīmupa śravad ghiraḥ ||
kuvitsasya pra hi vrajaṃ ghomantaṃ dasyuhā ghamat |
śacībhirapa no varat ||
imā u tvā śatakrato.abhi pra ṇonuvurghiraḥ |
indra vatsaṃna mātaraḥ ||
dūṇāśaṃ sakhyaṃ tava ghaurasi vīra ghavyate |
aśvo aśvāyate bhava ||
sa mandasvā hyandhaso ... ||
imā u tvā sute-sute nakṣante ghirvaṇo ghiraḥ |
vatsaṃ ghāvona dhenavaḥ ||
purūtamaṃ purūṇāṃ stotṝṇāṃ vivāci |
vājebhirvājayatām ||
asmākamindra bhūtu te stomo vāhiṣṭho antamaḥ |
asmān rāye mahe hinu ||
adhi bṛbuḥ paṇīnāṃ varṣiṣṭhe mūrdhannasthāt |
uruḥ kakṣo na ghāṅghyaḥ ||
yasya vāyoriva dravad bhadrā rātiḥ sahasriṇī |
sadyo dānāya maṃhate ||
tat su no viśve arya ā sadā ghṛṇanti kāravaḥ |
bṛbuṃ sahasradātamaṃ sūriṃ sahasrasātamam ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 46

तवामिद धि हवामहे साता वाजस्य कारवः |
तवां वर्त्रेष्विन्द्र सत्पतिं नरस्त्वां काष्ठास्वर्वतः ||
स तवं नश्चित्र वज्रहस्त धर्ष्णुया मह सतवानो अद्रिवः |
गामश्वं रथ्यमिन्द्र सं किर सत्रा वाजं न जिग्युषे ||
यः सत्राहा विचर्षणिरिन्द्रं तं हूमहे वयम |
सहस्रमुष्क तुविन्र्म्ण सत्पते भवा समत्सु नो वर्धे ||
बाधसे जनान वर्षभेव मन्युना घर्षौ मीळ्ह रचीषम |
अस्माकं बोध्यविता महाधने तनूष्वप्सु सूर्ये ||
इन्द्र जयेष्ठं न आ भरनोजिष्ठं पपुरि शरवः |
येनेमे चित्र वज्रहस्त रोदसी ओभे सुशिप्र पराः ||
तवामुग्रमवसे चर्षणीसहं राजन देवेषु हूमहे |
विश्वा सु नो विथुरा पिब्दना वसो.अमित्रान सुषहान कर्धि ||
यदिन्द्र नाहुषीष्वानोजो नर्म्णं च कर्ष्टिषु |
यद वापञ्च कषितीनां दयुम्नमा भर सत्रा विश्वानि पौंस्या ||
यद वा तर्क्षौ मघवन दरुह्यावा जने यत पूरौ कच्च वर्ष्ण्यम |
अस्मभ्यं तद रिरीहि सं नर्षाह्ये.अमित्रान पर्त्सुतुर्वणे ||
इन्द्र तरिधातु शरणं तरिवरूथं सवस्तिमत |
छर्दिर्यछ मघवद्भ्यश्च मह्यं च यावया दिद्युमेभ्यः ||
ये गव्यता मनसा शत्रुमादभुरभिप्रघ्नन्ति धर्ष्णुया |
अध समा नो मघवन्निन्द्र गिर्वणस्तनूपा अन्तमो भव ||
अध समा नो वर्धे भवेन्द्र नायमवा युधि |
यदन्तरिक्षेपतयन्ति पर्णिनो दिद्यवस्तिग्ममूर्धानः ||
यत्र शूरासस्तन्वो वितन्वते परिया शर्म पितॄणाम |
अध समा यछ तन्वे तने च छर्दिरचित्तं यावय दवेषः ||
यदिन्द्र सर्गे अर्वतश्चोदयासे महाधने |
असमने अध्वनिव्र्जिने पथि शयेनानिव शरवस्यतह ||
सिन्धून्रिव परवण आशुया यतो यदि कलोशमनु षवणि |
आ ये वयो न वर्व्र्तत्यामिषि गर्भीता बाह्वोर्गवि ||
tvāmid dhi havāmahe sātā vājasya kāravaḥ |
tvāṃ vṛtreṣvindra satpatiṃ narastvāṃ kāṣṭhāsvarvataḥ ||
sa tvaṃ naścitra vajrahasta dhṛṣṇuyā maha stavāno adrivaḥ |
ghāmaśvaṃ rathyamindra saṃ kira satrā vājaṃ na jighyuṣe ||
yaḥ satrāhā vicarṣaṇirindraṃ taṃ hūmahe vayam |
sahasramuṣka tuvinṛmṇa satpate bhavā samatsu no vṛdhe ||
bādhase janān vṛṣabheva manyunā ghṛṣau mīḷha ṛcīṣama |
asmākaṃ bodhyavitā mahādhane tanūṣvapsu sūrye ||
indra jyeṣṭhaṃ na ā bharanojiṣṭhaṃ papuri śravaḥ |
yeneme citra vajrahasta rodasī obhe suśipra prāḥ ||
tvāmughramavase carṣaṇīsahaṃ rājan deveṣu hūmahe |
viśvā su no vithurā pibdanā vaso.amitrān suṣahān kṛdhi ||
yadindra nāhuṣīṣvānojo nṛmṇaṃ ca kṛṣṭiṣu |
yad vāpañca kṣitīnāṃ dyumnamā bhara satrā viśvāni pauṃsyā ||
yad vā tṛkṣau maghavan druhyāvā jane yat pūrau kacca vṛṣṇyam |
asmabhyaṃ tad rirīhi saṃ nṛṣāhye.amitrān pṛtsuturvaṇe ||
indra tridhātu śaraṇaṃ trivarūthaṃ svastimat |
chardiryacha maghavadbhyaśca mahyaṃ ca yāvayā didyumebhyaḥ ||
ye ghavyatā manasā śatrumādabhurabhipraghnanti dhṛṣṇuyā |
adha smā no maghavannindra ghirvaṇastanūpā antamo bhava ||
adha smā no vṛdhe bhavendra nāyamavā yudhi |
yadantarikṣepatayanti parṇino didyavastighmamūrdhānaḥ ||
yatra śūrāsastanvo vitanvate priyā śarma pitṝṇām |
adha smā yacha tanve tane ca chardiracittaṃ yāvaya dveṣaḥ ||
yadindra sarghe arvataścodayāse mahādhane |
asamane adhvanivṛjine pathi śyenāniva śravasyatah ||
sindhūnriva pravaṇa āśuyā yato yadi klośamanu ṣvaṇi |
ā ye vayo na varvṛtatyāmiṣi ghṛbhītā bāhvorghavi ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 47

सवादुष किलायं मधुमानुतायं तीव्रः किलायं रसवानुतायम |
उतो नवस्य पपिवांसमिन्द्रं न कश्चनसहत आहवेषु ||
अयं सवादुरिह मदिष्ठ आस यस्येन्द्रो वर्त्रहत्ये ममाद |
पुरूणि यश्च्यौत्ना शम्बरस्य वि नवतिं नव च देह्यो हन ||
अयं मे पीत उदियर्ति वचमयं मनीषामुशतीमजीगः |
अयं षळ उर्वीरमिमीत धीरो न याभ्यो भुवनं कच्चनारे ||
अयं स यो वरिमाणं पर्थिव्या वर्ष्माणं दिवो अक्र्णोदयं सः |
अयं पीयूषं तिस्र्षु परवत्सु सोमो दाधारोर्वन्तरिक्षम ||
अयं विदच्चित्रद्र्शीकमर्णः शुक्रसद्मनामुषसामनीके |
अयं महान महता सकम्भनेनोद दयामस्तभ्नाद वर्षभोमरुत्वान ||
धर्षत पिब कलशे सोममिन्द्र वर्त्रहा शूर समरे वसूनाम |
माध्यन्दिने सवन आ वर्षस्व रयिस्थानो रयिमस्मासु धेहि ||
इन्द्र पर णः पुरेतेव पश्य पर नो नय परतरं वस्यो अछ |
भवा सुपारो अतिपारयो नो भवा सुनीतिरुत वामनीतिः ||
उरुं नो लोकमनु नेषि विद्वान सवर्वज्ज्योतिरभयं सवस्ति |
रष्वा त इन्द्र सथविरस्य बाहू उप सथेयाम शरणा बर्हन्ता ||
वरिष्ठे न इन्द्र वन्धुरे धा वहिष्ठयोः शतावन्नश्वयोरा |
इषमा वक्षीषां वर्षिष्ठां मा नस्तारीन मघवन रायो अर्यः ||
इन्द्र मर्ळ मह्यं जीवातुमिछ चोदय धियमयसो न धाराम |
यत किं चाहं तवायुरिदं वदामि तज्जुषस्व कर्धि मा देववन्तम ||
तरातारमिन्द्रमवितारमिन्द्रं हवे-हवे सुहवं शूरमिन्द्रम |
हवयामि शक्रं पुरुहूतमिन्द्रं सवस्ति नो मघवाधात्विन्द्रः ||
इन्द्रः सुत्रामा सववानवोभिः सुम्र्ळीको भवतु विश्ववेदाः |
बाधतां दवेषो अभयं कर्णोतु सुवीर्यस्य पतयः सयाम ||
तस्य वयं सुमतौ यज्ञियस्यापि भद्रे सौमनसे सयाम |
स सुत्रामा सववानिन्द्रो अस्मे आराच्चिद दवेषः सनुतर्युयोतु ||
अव तवे इन्द्र परवतो नोर्मिर्गिरो बरह्माणि नियुतो धवन्ते |
उरू न राधः सवना पुरूण्यपो गा वज्रिन युवसे समिन्दून ||
क ईं सतवत कः पर्णात को यजाते यदुग्रमिन मघवा विश्वहावेत |
पादाविव परहरन्नन्यम-अन्यं कर्णोति पूर्वमपरं शचीभिः ||
शर्ण्वे वीर उग्रम-उग्रं दमायन्नन्यम अन्यमतिनेनीयमानः |
एधमानद्विळ उभयस्य राजा चोष्कूयते विश इन्द्रो मनुष्यान ||
परा पूर्वेषां सख्या वर्णक्ति वितर्तुराणो अपरेभिरेति |
अनानुभूतीरवधून्वानः पूर्वीरिन्द्रः शरदस्तर्तरीति ||
रूपं-रूपं परतिरूपो बभूव तदस्य रूपं परतिचक्षणाय |
इन्द्रो मायाभिः पुरुरूप ईयते युक्ता हयस्य हरयःशता दश ||
युजानो हरिता रथे भूरि तवष्टेह राजति |
को विश्वाहा दविषतः पक्ष आसत उतासीनेषु सूरिषु ||
अगव्यूति कषेत्रमागम्न देवा उर्वी सती भूमिरंहूरणाभूत |
बर्हस्पते पर चिकित्सा गविष्टावित्था सते जरित्रैन्द्र पन्थाम ||
दिवे-दिवे सद्र्शीरन्यमर्धं कर्ष्णा असेधतप सद्मनोजाः |
अहन दासा वर्षभो वस्नयन्तोदव्रजे वर्चिनं शम्बरं च ||
परस्तोक इन नु राधसस्त इन्द्र दश कोशयीर्दश वाजिनो.अदात |
दिवोदासादतिथिग्वस्य राधः शाम्बरं वसु परत्यग्रभीष्म ||
दशाश्वान दश कोशान दश वस्त्राधिभोजना |
दशो हिरण्यपिण्डान दिवोदासादसानिषम ||
दश रथान परष्टिमतः शतं गा अथर्वभ्यः |
अश्वथः पायवे.अदात ||
महि राधो विश्वजन्यं दधानान भरद्वाजान सार्ञ्जयो अभ्ययष्ट ||
वनस्पते वीड्वङगो हि भूया अस्मत्सखा परतरणः सुवीरः |
गोभिः संनद्धो असि वीळयस्वास्थाता ते जयतु जेत्वानि ||
दिवस पर्थिव्याः पर्योज उद्भ्र्तं वनस्पतिभ्यः पर्याभ्र्तं सहः |
अपामोज्मानं परि गोभिराव्र्तमिन्द्रस्य वज्रं हविषा रथं यज ||
इन्द्रस्य वज्रो मरुतामनीकं मित्रस्य गर्भो वरुणस्य नाभिः |
सेमां नो हव्यदातिं जुषाणो देव रथ परति हव्या गर्भाय ||
उप शवासय पर्थिवीमुत दयां पुरुत्रा ते मनुतां विष्ठितं जगत |
स दुन्दुभे सजूरिन्द्रेण देवैर्दूराद दवीयोप सेध शत्रून ||
आ करन्दय बलमोजो न आ धा नि षटनिहि दुरिता बाधमानः |
अप परोथ दुन्दुभे दुछुना इत इन्द्रस्य मुष्टिरसि वीळयस्व ||
आमूरज परत्यावर्तयेमाः केतुमद दुन्दुभिर्वावदीति |
समश्वपर्णाश्चरन्ति नो नरो.अस्माकमिन्द्र रथिनो जयन्तु ||
svāduṣ kilāyaṃ madhumānutāyaṃ tīvraḥ kilāyaṃ rasavānutāyam |
uto nvasya papivāṃsamindraṃ na kaścanasahata āhaveṣu ||
ayaṃ svāduriha madiṣṭha āsa yasyendro vṛtrahatye mamāda |
purūṇi yaścyautnā śambarasya vi navatiṃ nava ca dehyo han ||
ayaṃ me pīta udiyarti vacamayaṃ manīṣāmuśatīmajīghaḥ |
ayaṃ ṣaḷ urvīramimīta dhīro na yābhyo bhuvanaṃ kaccanāre ||
ayaṃ sa yo varimāṇaṃ pṛthivyā varṣmāṇaṃ divo akṛṇodayaṃ saḥ |
ayaṃ pīyūṣaṃ tisṛṣu pravatsu somo dādhārorvantarikṣam ||
ayaṃ vidaccitradṛśīkamarṇaḥ śukrasadmanāmuṣasāmanīke |
ayaṃ mahān mahatā skambhanenod dyāmastabhnād vṛṣabhomarutvān ||
dhṛṣat piba kalaśe somamindra vṛtrahā śūra samare vasūnām |
mādhyandine savana ā vṛṣasva rayisthāno rayimasmāsu dhehi ||
indra pra ṇaḥ puraeteva paśya pra no naya prataraṃ vasyo acha |
bhavā supāro atipārayo no bhavā sunītiruta vāmanītiḥ ||
uruṃ no lokamanu neṣi vidvān svarvajjyotirabhayaṃ svasti |
ṛṣvā ta indra sthavirasya bāhū upa stheyāma śaraṇā bṛhantā ||
variṣṭhe na indra vandhure dhā vahiṣṭhayoḥ śatāvannaśvayorā |
iṣamā vakṣīṣāṃ varṣiṣṭhāṃ mā nastārīn maghavan rāyo aryaḥ ||
indra mṛḷa mahyaṃ jīvātumicha codaya dhiyamayaso na dhārām |
yat kiṃ cāhaṃ tvāyuridaṃ vadāmi tajjuṣasva kṛdhi mā devavantam ||
trātāramindramavitāramindraṃ have-have suhavaṃ śūramindram |
hvayāmi śakraṃ puruhūtamindraṃ svasti no maghavādhātvindraḥ ||
indraḥ sutrāmā svavānavobhiḥ sumṛḷīko bhavatu viśvavedāḥ |
bādhatāṃ dveṣo abhayaṃ kṛṇotu suvīryasya patayaḥ syāma ||
tasya vayaṃ sumatau yajñiyasyāpi bhadre saumanase syāma |
sa sutrāmā svavānindro asme ārāccid dveṣaḥ sanutaryuyotu ||
ava tve indra pravato normirghiro brahmāṇi niyuto dhavante |
urū na rādhaḥ savanā purūṇyapo ghā vajrin yuvase samindūn ||
ka īṃ stavat kaḥ pṛṇāt ko yajāte yadughramin maghavā viśvahāvet |
pādāviva praharannanyam-anyaṃ kṛṇoti pūrvamaparaṃ śacībhiḥ ||
śṛṇve vīra ughram-ughraṃ damāyannanyam anyamatinenīyamānaḥ |
edhamānadviḷ ubhayasya rājā coṣkūyate viśa indro manuṣyān ||
parā pūrveṣāṃ sakhyā vṛṇakti vitarturāṇo aparebhireti |
anānubhūtīravadhūnvānaḥ pūrvīrindraḥ śaradastartarīti ||
rūpaṃ-rūpaṃ pratirūpo babhūva tadasya rūpaṃ praticakṣaṇāya |
indro māyābhiḥ pururūpa īyate yuktā hyasya harayaḥśatā daśa ||
yujāno haritā rathe bhūri tvaṣṭeha rājati |
ko viśvāhā dviṣataḥ pakṣa āsata utāsīneṣu sūriṣu ||
aghavyūti kṣetramāghamna devā urvī satī bhūmiraṃhūraṇābhūt |
bṛhaspate pra cikitsā ghaviṣṭāvitthā sate jaritraindra panthām ||
dive-dive sadṛśīranyamardhaṃ kṛṣṇā asedhatapa sadmanojāḥ |
ahan dāsā vṛṣabho vasnayantodavraje varcinaṃ śambaraṃ ca ||
prastoka in nu rādhasasta indra daśa kośayīrdaśa vājino.adāt |
divodāsādatithighvasya rādhaḥ śāmbaraṃ vasu pratyaghrabhīṣma ||
daśāśvān daśa kośān daśa vastrādhibhojanā |
daśo hiraṇyapiṇḍān divodāsādasāniṣam ||
daśa rathān praṣṭimataḥ śataṃ ghā atharvabhyaḥ |
aśvathaḥ pāyave.adāt ||
mahi rādho viśvajanyaṃ dadhānān bharadvājān sārñjayo abhyayaṣṭa ||
vanaspate vīḍvaṅgho hi bhūyā asmatsakhā prataraṇaḥ suvīraḥ |
ghobhiḥ saṃnaddho asi vīḷayasvāsthātā te jayatu jetvāni ||
divas pṛthivyāḥ paryoja udbhṛtaṃ vanaspatibhyaḥ paryābhṛtaṃ sahaḥ |
apāmojmānaṃ pari ghobhirāvṛtamindrasya vajraṃ haviṣā rathaṃ yaja ||
indrasya vajro marutāmanīkaṃ mitrasya gharbho varuṇasya nābhiḥ |
semāṃ no havyadātiṃ juṣāṇo deva ratha prati havyā ghṛbhāya ||
upa śvāsaya pṛthivīmuta dyāṃ purutrā te manutāṃ viṣṭhitaṃ jaghat |
sa dundubhe sajūrindreṇa devairdūrād davīyoapa sedha śatrūn ||
ā krandaya balamojo na ā dhā ni ṣṭanihi duritā bādhamānaḥ |
apa protha dundubhe duchunā ita indrasya muṣṭirasi vīḷayasva ||
āmūraja pratyāvartayemāḥ ketumad dundubhirvāvadīti |
samaśvaparṇāścaranti no naro.asmākamindra rathino jayantu ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 48

यज्ञा-यज्ञा वो अग्नये गिरा-गिरा च दक्षसे |
पर-पर वयमम्र्तं जातवेदसं परियं मित्रं न शंसिषम ||
ऊर्जो नपातं स हिनायमस्मयुर्दाशेम हव्यदातये |
भुवद वाजेष्वविता भुवद वर्ध उत तराता तनूनाम ||
वर्षा हयग्ने अजरो महान विभास्यर्चिषा |
अजस्रेण शोचिषा शोशुचच्छुचे सुदीतिभिः सु दीदिहि ||
महो देवान यजसि यक्ष्यानुषक तव करत्वोत दंसना |
अर्वाचः सीं कर्णुह्यग्ने.अवसे रास्व वाजोत वंस्व ||
यमापो अद्रयो वना गर्भं रतस्य पिप्रति |
सहसा यो मथितो जायते नर्भिः पर्थिव्या अधि सानवि ||
आ यः पप्रौ भानुना रोदसी उभे धूमेन धावते दिवि |
तिरस्तमो दद्र्श ऊर्म्यास्वा शयावास्वरुषो वर्षा शयावा अरुषो वर्षा ||
बर्हद्भिरग्ने अर्चिभिः शुक्रेण देव शोचिषा |
भरद्वाजे समिधानो यविष्ठ्य रेवन नः शुक्र दीदिहि दयुमत पावक दीदिहि ||
विश्वासां गर्हपतिर्विशामसि तवमग्ने मानुषीणाम |
शतं पूर्भिर्यविष्ठ पाह्यंहसः समेद्धारं शतं हिमा सतोत्र्भ्यो ये च ददति ||
तवं नश्चित्र ऊत्या वसो राधांसि चोदय |
अस्य रायस्त्वमग्ने रथीरसि विदा गाधं तुचे तु नः ||
पर्षि तोकं तनयं पर्त्र्भिष टवमदब्धैरप्रयुत्वभिः |
अग्ने हेळांसि दैव्या युयोधि नो.अदेवानि हवरांसि च ||
आ सखायः सबर्दुघां धेनुमजध्वमुप नव्यसा वचः |
सर्जध्वमनपस्फुराम ||
या शर्धाय मारुताय सवभानवे शरवो.अम्र्त्यु धुक्षत |
या मर्ळीके मरुतां तुराणां या सुम्नैरेवयावरी ||
भरद्वाजायाव धुक्षत दविता |
धेनुं च विश्वदोहसमिषं च विश्वभोजसम ||
तं व इन्द्रं न सुक्रतुं वरुणमिव मायिनम |
अर्यमणं न मन्द्रं सर्प्रभोजसं विष्णुं न सतुष आदिशे ||
तवेषं शर्धो न मारुतं तुविष्वण्यनर्वाणं पूषणं सं यथा शता |
सं सहस्रा कारिषच्चर्षणिभ्य आनाविर्गूळ्हा वसू करत सुवेदा नो वसू करत ||
आ मा पूषन्नुप दरव शंसिषं नु ते अपिकर्ण आघ्र्णे |
अघा अर्यो अरातयः ||
मा काकम्बीरमुद वर्हो वनस्पतिमशस्तीर्वि हि नीनशः |
मोत सूरो अह एवा चन गरीवा आदधते वेः ||
दर्तेरिव ते.अव्र्कमस्तु सख्यम |
अछिद्रस्य दधन्वतः सुपूर्णस्य दधन्वतः ||
परो हि मर्त्यैरसि समो देवैरुत शरिया |
अभि खयः पूषन पर्तनासु नस्त्वमवा नूनं यथा पुरा ||
वामी वामस्य धूतयः परणीतिरस्तु सून्र्ता |
देवस्य वामरुतो मर्त्यस्य वेजानस्य परयज्यवः ||
सद्यश्चिद यस्य चर्क्र्तिः परि दयां देवो नैति सूर्यः |
तवेषं शवो दधिरे नाम यज्ञियं मरुतो वर्त्रहं शवो जयेष्ठं वर्त्रहं शवः ||
सक्र्द ध दयौरजायत सक्र्द भूमिरजायत |
पर्श्न्या दुग्धं सक्र्त पयस्तदन्यो नानु जायते ||
yajñā-yajñā vo aghnaye ghirā-ghirā ca dakṣase |
pra-pra vayamamṛtaṃ jātavedasaṃ priyaṃ mitraṃ na śaṃsiṣam ||
ūrjo napātaṃ sa hināyamasmayurdāśema havyadātaye |
bhuvad vājeṣvavitā bhuvad vṛdha uta trātā tanūnām ||
vṛṣā hyaghne ajaro mahān vibhāsyarciṣā |
ajasreṇa śociṣā śośucacchuce sudītibhiḥ su dīdihi ||
maho devān yajasi yakṣyānuṣak tava kratvota daṃsanā |
arvācaḥ sīṃ kṛṇuhyaghne.avase rāsva vājota vaṃsva ||
yamāpo adrayo vanā gharbhaṃ ṛtasya piprati |
sahasā yo mathito jāyate nṛbhiḥ pṛthivyā adhi sānavi ||
ā yaḥ paprau bhānunā rodasī ubhe dhūmena dhāvate divi |
tirastamo dadṛśa ūrmyāsvā śyāvāsvaruṣo vṛṣā śyāvā aruṣo vṛṣā ||
bṛhadbhiraghne arcibhiḥ śukreṇa deva śociṣā |
bharadvāje samidhāno yaviṣṭhya revan naḥ śukra dīdihi dyumat pāvaka dīdihi ||
viśvāsāṃ ghṛhapatirviśāmasi tvamaghne mānuṣīṇām |
śataṃ pūrbhiryaviṣṭha pāhyaṃhasaḥ sameddhāraṃ śataṃ himā stotṛbhyo ye ca dadati ||
tvaṃ naścitra ūtyā vaso rādhāṃsi codaya |
asya rāyastvamaghne rathīrasi vidā ghādhaṃ tuce tu naḥ ||
parṣi tokaṃ tanayaṃ partṛbhiṣ ṭvamadabdhairaprayutvabhiḥ |
aghne heḷāṃsi daivyā yuyodhi no.adevāni hvarāṃsi ca ||
ā sakhāyaḥ sabardughāṃ dhenumajadhvamupa navyasā vacaḥ |
sṛjadhvamanapasphurām ||
yā śardhāya mārutāya svabhānave śravo.amṛtyu dhukṣata |
yā mṛḷīke marutāṃ turāṇāṃ yā sumnairevayāvarī ||
bharadvājāyāva dhukṣata dvitā |
dhenuṃ ca viśvadohasamiṣaṃ ca viśvabhojasam ||
taṃ va indraṃ na sukratuṃ varuṇamiva māyinam |
aryamaṇaṃ na mandraṃ sṛprabhojasaṃ viṣṇuṃ na stuṣa ādiśe ||
tveṣaṃ śardho na mārutaṃ tuviṣvaṇyanarvāṇaṃ pūṣaṇaṃ saṃ yathā śatā |
saṃ sahasrā kāriṣaccarṣaṇibhya ānāvirghūḷhā vasū karat suvedā no vasū karat ||
ā mā pūṣannupa drava śaṃsiṣaṃ nu te apikarṇa āghṛṇe |
aghā aryo arātayaḥ ||
mā kākambīramud vṛho vanaspatimaśastīrvi hi nīnaśaḥ |
mota sūro aha evā cana ghrīvā ādadhate veḥ ||
dṛteriva te.avṛkamastu sakhyam |
achidrasya dadhanvataḥ supūrṇasya dadhanvataḥ ||
paro hi martyairasi samo devairuta śriyā |
abhi khyaḥ pūṣan pṛtanāsu nastvamavā nūnaṃ yathā purā ||
vāmī vāmasya dhūtayaḥ praṇītirastu sūnṛtā |
devasya vāmaruto martyasya vejānasya prayajyavaḥ ||
sadyaścid yasya carkṛtiḥ pari dyāṃ devo naiti sūryaḥ |
tveṣaṃ śavo dadhire nāma yajñiyaṃ maruto vṛtrahaṃ śavo jyeṣṭhaṃ vṛtrahaṃ śavaḥ ||
sakṛd dha dyaurajāyata sakṛd bhūmirajāyata |
pṛśnyā dughdhaṃ sakṛt payastadanyo nānu jāyate ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 49

सतुषे जनं सुव्रतं नव्यसीभिर्गीर्भिर्मित्रावरुणा सुम्नयन्ता |
त आ गमन्तु त इह शरुवन्तु सुक्षत्रासो वरुणोमित्रो अग्निः ||
विशो-विश ईड्यमध्वरेष्वद्र्प्तक्रतुमरतिं युवत्योः |
दिवः शिशुं सहसः सूनुमग्निं यज्ञस्य केतुमरुषं यजध्यै ||
अरुषस्य दुहितरा विरूपे सत्र्भिरन्या पिपिशे सूरो अन्या |
मिथस्तुरा विचरन्ती पावके मन्म शरुतं नक्षत रच्यमाने ||
पर वायुमछा बर्हती मनीषा बर्हद्रयिं विश्ववारं रथप्राम |
दयुतद्यामा नियुतः पत्यमानः कविः कविमियक्षसि परयज्यो ||
स मे वपुश्छदयदश्विनोर्यो रथो विरुक्मान मनसा युजानः |
येन नरा नासत्येषयध्यै वर्तिर्याथस्तनयाय तमने च ||
पर्जन्यवाता वर्षभा पर्थिव्याः पुरीषाणि जिन्वतमप्यानि |
सत्यश्रुतः कवयो यस्य गीर्भिर्जगत सथातर्जगदाक्र्णुध्वम ||
पावीरवी कन्या चित्रायुः सरस्वती वीरपत्नी धियं धात |
गनाभिरछिद्रं शरणं सजोषा दुराधर्षं गर्णते शर्म यंसत ||
पथस-पथः परिपतिं वचस्या कामेन कर्तो अभ्यानळ अर्कम |
स नो रासच्छुरुधश्चन्द्राग्रा धियं-धियं सीषधाति पर पूषा ||
परथमभाजं यशसं वयोधां सुपाणिं देवं सुगभस्तिं रभ्वम |
होता यक्षद यजतं पस्त्यानामग्निस्त्वष्टारं सुहवं विभावा ||
भुवनस्य पितरं गीर्भिराभी रुद्रं दिवा वर्धया रुद्रमक्तौ |
बर्हन्तं रष्वमजरं सुषुम्नं रधग घुवेम कविनेषितासः ||
आ युवानः कवयो यज्ञियासो मरुतो गन्त गर्णतो वरस्याम |
अचित्रं चिद धि जिन्वथा वर्धन्त इत्था नक्षन्तो नरो अङगिरस्वत ||
पर वीराय पर तवसे तुरायाजा यूथेव पशुरक्षिरस्तम |
स पिस्प्र्शति तन्वि शरुतस्य सत्र्भिर्न नाकं वचनस्यविपः ||
यो रजांसि विममे पार्थिवानि तरिश्चिद विष्णुर्मनवे बाधिताय |
तस्य ते शर्मन्नुपदद्यमाने राया मदेम तन्वा तना च ||
तन नो.अहिर्बुध्न्यो अब्धिरर्कैस्तत पर्वतस्तत सविता चनो धात |
तदोषधीभिरभि रातिषाचो भगः पुरन्धिर्जिन्वतु पर राये ||
नु नो रयिं रथ्यं चर्षणिप्रां पुरुवीरं मह रतस्य गोपाम |
कषयं दाताजरं येन जनान सप्र्धो अदेवीरभि चक्रमाम विश आदेवीरभ्यश्नवाम ||
stuṣe janaṃ suvrataṃ navyasībhirghīrbhirmitrāvaruṇā sumnayantā |
ta ā ghamantu ta iha śruvantu sukṣatrāso varuṇomitro aghniḥ ||
viśo-viśa īḍyamadhvareṣvadṛptakratumaratiṃ yuvatyoḥ |
divaḥ śiśuṃ sahasaḥ sūnumaghniṃ yajñasya ketumaruṣaṃ yajadhyai ||
aruṣasya duhitarā virūpe stṛbhiranyā pipiśe sūro anyā |
mithasturā vicarantī pāvake manma śrutaṃ nakṣata ṛcyamāne ||
pra vāyumachā bṛhatī manīṣā bṛhadrayiṃ viśvavāraṃ rathaprām |
dyutadyāmā niyutaḥ patyamānaḥ kaviḥ kavimiyakṣasi prayajyo ||
sa me vapuśchadayadaśvinoryo ratho virukmān manasā yujānaḥ |
yena narā nāsatyeṣayadhyai vartiryāthastanayāya tmane ca ||
parjanyavātā vṛṣabhā pṛthivyāḥ purīṣāṇi jinvatamapyāni |
satyaśrutaḥ kavayo yasya ghīrbhirjaghata sthātarjaghadākṛṇudhvam ||
pāvīravī kanyā citrāyuḥ sarasvatī vīrapatnī dhiyaṃ dhāt |
ghnābhirachidraṃ śaraṇaṃ sajoṣā durādharṣaṃ ghṛṇate śarma yaṃsat ||
pathas-pathaḥ paripatiṃ vacasyā kāmena kṛto abhyānaḷ arkam |
sa no rāsacchurudhaścandrāghrā dhiyaṃ-dhiyaṃ sīṣadhāti pra pūṣā ||
prathamabhājaṃ yaśasaṃ vayodhāṃ supāṇiṃ devaṃ sughabhastiṃ ṛbhvam |
hotā yakṣad yajataṃ pastyānāmaghnistvaṣṭāraṃ suhavaṃ vibhāvā ||
bhuvanasya pitaraṃ ghīrbhirābhī rudraṃ divā vardhayā rudramaktau |
bṛhantaṃ ṛṣvamajaraṃ suṣumnaṃ ṛdhagh ghuvema kavineṣitāsaḥ ||
ā yuvānaḥ kavayo yajñiyāso maruto ghanta ghṛṇato varasyām |
acitraṃ cid dhi jinvathā vṛdhanta itthā nakṣanto naro aṅghirasvat ||
pra vīrāya pra tavase turāyājā yūtheva paśurakṣirastam |
sa pispṛśati tanvi śrutasya stṛbhirna nākaṃ vacanasyavipaḥ ||
yo rajāṃsi vimame pārthivāni triścid viṣṇurmanave bādhitāya |
tasya te śarmannupadadyamāne rāyā madema tanvā tanā ca ||
tan no.ahirbudhnyo abdhirarkaistat parvatastat savitā cano dhāt |
tadoṣadhībhirabhi rātiṣāco bhaghaḥ purandhirjinvatu pra rāye ||
nu no rayiṃ rathyaṃ carṣaṇiprāṃ puruvīraṃ maha ṛtasya ghopām |
kṣayaṃ dātājaraṃ yena janān spṛdho adevīrabhi cakramāma viśa ādevīrabhyaśnavāma ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 50

हुवे वो देवीमदितिं नमोभिर्म्र्ळीकाय वरुणं मित्रमग्निम |
अभिक्षदामर्यमणं सुशेवं तरातॄन देवान सवितारं भगं च ||
सुज्योतिषः सूर्य दक्षपितॄननागास्त्वे सुमहो वीहि देवान |
दविजन्मानो य रतसापः सत्याः सवर्वन्तो यजता अग्निजिह्वाः ||
उत दयावाप्र्थिवी कषत्रमुरु बर्हद रोदसी शरणं सुषुम्ने |
महस करथो वरिवो यथा नो.अस्मे कषयाय धिषणे अनेहः ||
आ नो रुद्रस्य सूनवो नमन्तामद्या हूतासो वसवो.अध्र्ष्टाः |
यदीमर्भे महति वा हितासो बाधे मरुतो अह्वाम देवान ||
मिम्यक्ष येषु रोदसी नु देवी सिषक्ति पूषा अभ्यर्धयज्वा |
शरुत्वा हवं मरुतो यद ध याथ भूमा रेजन्ते अध्वनि परविक्ते ||
अभि तयं वीरं गिर्वणसमर्चेन्द्रं बरह्मणा जरितर्नवेन |
शरवदिद धवमुप च सतवानो रासद वाजानुप महो गर्णानः ||
ओमानमापो मानुषीरम्र्क्तं धात तोकाय तनयाय शंयोः |
यूयं हि षठा भिषजो मात्र्तमा विश्वस्य सथातुर्जगतो जनित्रीः ||
आ नो देवः सविता तरायमाणो हिरण्यपाणिर्यजतो जगम्यात |
यो दत्रवानुषसो न परतीकं वयूर्णुते दाशुषे वार्याणि ||
उत तवं सूनो सहसो नो अद्या देवानस्मिन्नध्वरे वव्र्त्याः |
सयामहं ते सदमिद रातौ तव सयामग्ने.अवसा सुवीरः ||
उत तया मे हवमा जग्म्यातं नासत्या धीभिर्युवमङग विप्रा |
अत्रिं न महस्तमसो.अमुमुक्तं तूर्वतं नरा दुरितादभीके ||
ते नो रायो दयुमतो वाजवतो दातारो भूत नर्वतः पुरुक्षोः |
दशस्यन्तो दिव्याः पार्थिवासो गोजाता अप्या मर्लता चदेवाः ||
ते नो रुद्रः सरस्वती सजोषा मीळ्हुष्मन्तो विष्णुर्म्र्ळन्तु वायुः |
रभुक्षा वाजो दैव्यो विधाता पर्जन्यावाता पिप्यतामिषं नः ||
उत सय देवः सविता भगो नो.अपां नपादवतु दानु पप्रिः |
तवष्टा देवेभिर्जनिभिः सजोषा दयौर्देवेभिः पर्थिवी समुद्रैः ||
उत नो.अहिर्बुध्न्यः शर्णोत्वज एकपात पर्थिवी समुद्रः |
विश्वे देवा रताव्र्धो हुवाना सतुता मन्त्राः कविशस्ता अवन्तु ||
एवा नपातो मम तस्य धीभिर्भरद्वाजा अभ्यर्चन्त्यर्कैः |
गना हुतासो वसवो.अध्र्ष्टा विश्वे सतुतासो भूता यजत्राः ||
huve vo devīmaditiṃ namobhirmṛḷīkāya varuṇaṃ mitramaghnim |
abhikṣadāmaryamaṇaṃ suśevaṃ trātṝn devān savitāraṃ bhaghaṃ ca ||
sujyotiṣaḥ sūrya dakṣapitṝnanāghāstve sumaho vīhi devān |
dvijanmāno ya ṛtasāpaḥ satyāḥ svarvanto yajatā aghnijihvāḥ ||
uta dyāvāpṛthivī kṣatramuru bṛhad rodasī śaraṇaṃ suṣumne |
mahas karatho varivo yathā no.asme kṣayāya dhiṣaṇe anehaḥ ||
ā no rudrasya sūnavo namantāmadyā hūtāso vasavo.adhṛṣṭāḥ |
yadīmarbhe mahati vā hitāso bādhe maruto ahvāma devān ||
mimyakṣa yeṣu rodasī nu devī siṣakti pūṣā abhyardhayajvā |
śrutvā havaṃ maruto yad dha yātha bhūmā rejante adhvani pravikte ||
abhi tyaṃ vīraṃ ghirvaṇasamarcendraṃ brahmaṇā jaritarnavena |
śravadid dhavamupa ca stavāno rāsad vājānupa maho ghṛṇānaḥ ||
omānamāpo mānuṣīramṛktaṃ dhāta tokāya tanayāya śaṃyoḥ |
yūyaṃ hi ṣṭhā bhiṣajo mātṛtamā viśvasya sthāturjaghato janitrīḥ ||
ā no devaḥ savitā trāyamāṇo hiraṇyapāṇiryajato jaghamyāt |
yo datravānuṣaso na pratīkaṃ vyūrṇute dāśuṣe vāryāṇi ||
uta tvaṃ sūno sahaso no adyā devānasminnadhvare vavṛtyāḥ |
syāmahaṃ te sadamid rātau tava syāmaghne.avasā suvīraḥ ||
uta tyā me havamā jaghmyātaṃ nāsatyā dhībhiryuvamaṅgha viprā |
atriṃ na mahastamaso.amumuktaṃ tūrvataṃ narā duritādabhīke ||
te no rāyo dyumato vājavato dātāro bhūta nṛvataḥ purukṣoḥ |
daśasyanto divyāḥ pārthivāso ghojātā apyā mṛlatā cadevāḥ ||
te no rudraḥ sarasvatī sajoṣā mīḷhuṣmanto viṣṇurmṛḷantu vāyuḥ |
ṛbhukṣā vājo daivyo vidhātā parjanyāvātā pipyatāmiṣaṃ naḥ ||
uta sya devaḥ savitā bhagho no.apāṃ napādavatu dānu papriḥ |
tvaṣṭā devebhirjanibhiḥ sajoṣā dyaurdevebhiḥ pṛthivī samudraiḥ ||
uta no.ahirbudhnyaḥ śṛṇotvaja ekapāt pṛthivī samudraḥ |
viśve devā ṛtāvṛdho huvānā stutā mantrāḥ kaviśastā avantu ||
evā napāto mama tasya dhībhirbharadvājā abhyarcantyarkaiḥ |
ghnā hutāso vasavo.adhṛṣṭā viśve stutāso bhūtā yajatrāḥ ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 51

उदु तयच्चक्षुर्महि मित्रयोरानेति परियं वरुणयोरदब्धम |
रतस्य शुचि दर्शतमनीकं रुक्मो न दिव उदिताव्यद्यौत ||
वेद यस्त्रीणि विदथान्येषां देवानां जन्म सनुतरा च विप्रः |
रजु मर्तेषु वर्जिना च पश्यन्नभि चष्टे सूरो अर्य एवान ||
सतुष उ वो मह रतस्य गोपानदितिं मित्रं वरुणं सुजातान |
अर्यमणं भगमदब्धधीतीनछा वोचे सधन्यः पावकान ||
रिशादसः सत्पतीन्रदब्धान महो राज्ञः सुवसनस्य दातॄन |
यूनः सुक्षत्रान कषयतो दिवो नॄनादित्यान याम्यदितिं दुवोयु ||
दयौष पितः पर्थिवि मातरध्रुगग्ने भरातर्वसवो मर्ळता नः |
विश्व आदित्या अदिते सजोषा अस्मभ्यं शर्म बहुलं वि यन्त ||
मा नो वर्काय वर्क्ये समस्मा अघायते रीरधता यजत्राः |
यूयं हि षठा रथ्यो नस्तनूनां यूयं दक्षस्य वचसो बभूव ||
मा व एनो अन्यक्र्तं भुजेम मा तत कर्म वसवो यच्चयध्वे |
विश्वस्य हि कषयथ विश्वदेवाः सवयं रिपुस्तन्वं रीरिषीष्ट ||
नम इदुग्रं नम आ विवासे नमो दाधार पर्थिवीमुत दयाम |
नमो देवेभ्यो नम ईश एषां कर्तं चिदेनो नमसाविवासे ||
रतस्य वो रथ्यः पूतदक्षान रतस्य पस्त्यसदो अदब्धान |
ताना नमोभिरुरुचक्षसो नॄन विश्वान व आ नमे महो यजत्राः ||
ते हि शरेष्ठवर्चसस्त उ नस्तिरो विश्वानि दुरिता नयन्ति |
सुक्षत्रासो वरुणो मित्रो अग्निरतधीतयो वक्मराजसत्याः ||
ते न इन्द्रः पर्थिवी कषाम वर्धन पूषा भगो अदितिः पञ्च जनाः |
सुशर्माणः सववसः सुनीथा भवन्तु नःसुत्रात्रासः सुगोपाः ||
नू सद्मानं दिव्यं नंशि देवा भारद्वाजः सुमतिं याति होता |
आसानेभिर्यजमानो मियेधैर्देवानां जन्म वसूयुर्ववन्द ||
अप तयं वर्जिनं रिपुं सतेनमग्ने दुराध्यम |
दविष्ठमस्य सत्पते कर्धी सुगम ||
गरावाणः सोम नो हि कं सखित्वनाय वावशुः |
जही नयत्रिणं पणिं वर्को हि षः ||
यूयं हि षठा सुदानव इन्द्रज्येष्ठा अभिद्यवः |
कर्ता नो अध्वन्ना सुगं गोपा अमा ||
अपि पन्थामगन्महि सवस्तिगामनेहसम |
येन विश्वाः परिद्विषो वर्णक्ति विन्दते वसु ||
udu tyaccakṣurmahi mitrayorāneti priyaṃ varuṇayoradabdham |
ṛtasya śuci darśatamanīkaṃ rukmo na diva uditāvyadyaut ||
veda yastrīṇi vidathānyeṣāṃ devānāṃ janma sanutarā ca vipraḥ |
ṛju marteṣu vṛjinā ca paśyannabhi caṣṭe sūro arya evān ||
stuṣa u vo maha ṛtasya ghopānaditiṃ mitraṃ varuṇaṃ sujātān |
aryamaṇaṃ bhaghamadabdhadhītīnachā voce sadhanyaḥ pāvakān ||
riśādasaḥ satpatīnradabdhān maho rājñaḥ suvasanasya dātṝn |
yūnaḥ sukṣatrān kṣayato divo nṝnādityān yāmyaditiṃ duvoyu ||
dyauṣ pitaḥ pṛthivi mātaradhrughaghne bhrātarvasavo mṛḷatā naḥ |
viśva ādityā adite sajoṣā asmabhyaṃ śarma bahulaṃ vi yanta ||
mā no vṛkāya vṛkye samasmā aghāyate rīradhatā yajatrāḥ |
yūyaṃ hi ṣṭhā rathyo nastanūnāṃ yūyaṃ dakṣasya vacaso babhūva ||
mā va eno anyakṛtaṃ bhujema mā tat karma vasavo yaccayadhve |
viśvasya hi kṣayatha viśvadevāḥ svayaṃ ripustanvaṃ rīriṣīṣṭa ||
nama idughraṃ nama ā vivāse namo dādhāra pṛthivīmuta dyām |
namo devebhyo nama īśa eṣāṃ kṛtaṃ cideno namasāvivāse ||
ṛtasya vo rathyaḥ pūtadakṣān ṛtasya pastyasado adabdhān |
tānā namobhirurucakṣaso nṝn viśvān va ā name maho yajatrāḥ ||
te hi śreṣṭhavarcasasta u nastiro viśvāni duritā nayanti |
sukṣatrāso varuṇo mitro aghnirtadhītayo vakmarājasatyāḥ ||
te na indraḥ pṛthivī kṣāma vardhan pūṣā bhagho aditiḥ pañca janāḥ |
suśarmāṇaḥ svavasaḥ sunīthā bhavantu naḥsutrātrāsaḥ sughopāḥ ||
nū sadmānaṃ divyaṃ naṃśi devā bhāradvājaḥ sumatiṃ yāti hotā |
āsānebhiryajamāno miyedhairdevānāṃ janma vasūyurvavanda ||
apa tyaṃ vṛjinaṃ ripuṃ stenamaghne durādhyam |
daviṣṭhamasya satpate kṛdhī sugham ||
ghrāvāṇaḥ soma no hi kaṃ sakhitvanāya vāvaśuḥ |
jahī nyatriṇaṃ paṇiṃ vṛko hi ṣaḥ ||
yūyaṃ hi ṣṭhā sudānava indrajyeṣṭhā abhidyavaḥ |
kartā no adhvannā sughaṃ ghopā amā ||
api panthāmaghanmahi svastighāmanehasam |
yena viśvāḥ paridviṣo vṛṇakti vindate vasu ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 52

न तद दिवा न पर्थिव्यानु मन्ये न यज्ञेन नोत शमीभिराभिः |
उब्जन्तु तं सुभ्वः पर्वतासो नि हीयतामतियाजस्य यष्टा ||
अति वा यो मरुतो मन्यते नो बरह्म वा यः करियमाणं निनित्सात |
तपूंषि तस्मै वर्जिनानि सन्तु बरह्मद्विषमभि तं शोचतु दयौः ||
किमङग तवा बरह्मणः सोम गोपां किमङग तवाहुरभिशस्तिपां नः |
किमङग नः पश्यसि निद्यमानान बरह्मद्विषे तपुषिं हेतिमस्य ||
अवन्तु मामुषसो जायमाना अवन्तु मा सिन्धवः पिन्वमानाः |
अवन्तु मा पर्वतासो धरुवासो.अवन्तु मा पितरो देवहूतौ ||
विश्वदानीं सुमनसः सयाम पश्येम नु सूर्यमुच्चरन्तम |
तथा करद वसुपतिर्वसूनां देवानोहानो.अवसागमिष्ठः ||
इन्द्रो नेदिष्ठमवसागमिष्ठः सरस्वती सिन्धुभिः पिन्वमाना |
पर्जन्यो न ओषधीभिर्मयोभुरग्निः सुशंसः सुहवः पितेव ||
विश्वे देवास आ गत शर्णुता म इमं हवम |
एदं बर्हिर्नि षीदत ||
यो वो देवा घर्तस्नुना हव्येन परतिभूषति |
तं विश्व उप गछथ ||
उप नः सूनवो गिरः शर्ण्वन्त्वम्र्तस्य ये |
सुम्र्ळीका भवन्तु नः ||
विश्वे देवा रताव्र्ध रतुभिर्हवनश्रुतः |
जुषन्तां युज्यं पयः ||
सतोत्रमिन्द्रो मरुद्गणस्त्वष्ट्र्मान मित्रो अर्यमा |
इमा हव्या जुषन्त नः ||
इमं नो अग्ने अध्वरं होतर्वयुनशो यज |
चिकित्वान दैव्यं जनम ||
विश्वे देवाः शर्णुतेमं हवं मे ये अन्तरिक्षे य उप दयवि षठ |
ये अग्निजिह्वा उत वा यजत्रा आसद्यास्मिन बर्हिषि मादयध्वम ||
विश्वे देवा मम शर्ण्वन्तु यज्ञिया उभे रोदसी अपां नपाच्च मन्म |
मा वो वचांसि परिचक्ष्याणि वोचं सुम्नेष्विद वो अन्तमा मदेम ||
ये के च जमा महिनो अहिमाया दिवो जज्ञिरे अपां सधस्थे |
ते अस्मभ्यमिषये विश्वमायुः कषप उस्रा वरिवस्यन्तुदेवाः ||
अग्नीपर्जन्याववतं धियं मे.अस्मिन हवे सुहवा सुष्टुतिंनः |
इळामन्यो जनयद गर्भमन्यः परजावतीरिष आ धत्तमस्मे ||
सतीर्णे बर्हिषि समिधाने अग्नौ सूक्तेन महा नमसा विवासे |
अस्मिन नो अद्य विदथे यजत्रा विश्वे देवा हविषि मादयध्वम ||
na tad divā na pṛthivyānu manye na yajñena nota śamībhirābhiḥ |
ubjantu taṃ subhvaḥ parvatāso ni hīyatāmatiyājasya yaṣṭā ||
ati vā yo maruto manyate no brahma vā yaḥ kriyamāṇaṃ ninitsāt |
tapūṃṣi tasmai vṛjināni santu brahmadviṣamabhi taṃ śocatu dyauḥ ||
kimaṅgha tvā brahmaṇaḥ soma ghopāṃ kimaṅgha tvāhurabhiśastipāṃ naḥ |
kimaṅgha naḥ paśyasi nidyamānān brahmadviṣe tapuṣiṃ hetimasya ||
avantu māmuṣaso jāyamānā avantu mā sindhavaḥ pinvamānāḥ |
avantu mā parvatāso dhruvāso.avantu mā pitaro devahūtau ||
viśvadānīṃ sumanasaḥ syāma paśyema nu sūryamuccarantam |
tathā karad vasupatirvasūnāṃ devānohāno.avasāghamiṣṭhaḥ ||
indro nediṣṭhamavasāghamiṣṭhaḥ sarasvatī sindhubhiḥ pinvamānā |
parjanyo na oṣadhībhirmayobhuraghniḥ suśaṃsaḥ suhavaḥ piteva ||
viśve devāsa ā ghata śṛṇutā ma imaṃ havam |
edaṃ barhirni ṣīdata ||
yo vo devā ghṛtasnunā havyena pratibhūṣati |
taṃ viśva upa ghachatha ||
upa naḥ sūnavo ghiraḥ śṛṇvantvamṛtasya ye |
sumṛḷīkā bhavantu naḥ ||
viśve devā ṛtāvṛdha ṛtubhirhavanaśrutaḥ |
juṣantāṃ yujyaṃ payaḥ ||
stotramindro marudghaṇastvaṣṭṛmān mitro aryamā |
imā havyā juṣanta naḥ ||
imaṃ no aghne adhvaraṃ hotarvayunaśo yaja |
cikitvān daivyaṃ janam ||
viśve devāḥ śṛṇutemaṃ havaṃ me ye antarikṣe ya upa dyavi ṣṭha |
ye aghnijihvā uta vā yajatrā āsadyāsmin barhiṣi mādayadhvam ||
viśve devā mama śṛṇvantu yajñiyā ubhe rodasī apāṃ napācca manma |
mā vo vacāṃsi paricakṣyāṇi vocaṃ sumneṣvid vo antamā madema ||
ye ke ca jmā mahino ahimāyā divo jajñire apāṃ sadhasthe |
te asmabhyamiṣaye viśvamāyuḥ kṣapa usrā varivasyantudevāḥ ||
aghnīparjanyāvavataṃ dhiyaṃ me.asmin have suhavā suṣṭutiṃnaḥ |
iḷāmanyo janayad gharbhamanyaḥ prajāvatīriṣa ā dhattamasme ||
stīrṇe barhiṣi samidhāne aghnau sūktena mahā namasā vivāse |
asmin no adya vidathe yajatrā viśve devā haviṣi mādayadhvam ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 53

वयमु तवा पथस पते रथं न वाजसातये |
धिये पूषन्नयुज्महि ||
अभि नो नर्यं वसु वीरं परयतदक्षिणम |
वामं गर्हपतिं नय ||
अदित्सन्तं चिदाघ्र्णे पूषन दानाय चोदय |
पणेश्चिद विम्रदा मनः ||
वि पथो वाजसातये चिनुहि वि मर्धो जहि |
साधन्तामुग्र नो धियः ||
परि तर्न्धि पणीनामारया हर्दया कवे |
अथेमस्मभ्यं रन्धय ||
वि पूषन्नारया तुद पणेरिछ हर्दि परियम |
अथें ... ||
आ रिख किकिरा कर्णु पणीनां हर्दया कवे |
अथें ... ||
यां पूषन बरह्मचोदनीमारां बिभर्ष्याघ्र्णे |
तया समस्य हर्दयमा रिख किकिरा कर्णु ||
या ते अष्ट्रा गोोपशाघ्र्णे पशुसाधनी |
तस्यास्ते सुम्नमीमहे ||
उत नो गोषणिं धियमश्वसां वाजसामुत |
नर्वत कर्णुहि वीतये ||
vayamu tvā pathas pate rathaṃ na vājasātaye |
dhiye pūṣannayujmahi ||
abhi no naryaṃ vasu vīraṃ prayatadakṣiṇam |
vāmaṃ ghṛhapatiṃ naya ||
aditsantaṃ cidāghṛṇe pūṣan dānāya codaya |
paṇeścid vimradā manaḥ ||
vi patho vājasātaye cinuhi vi mṛdho jahi |
sādhantāmughra no dhiyaḥ ||
pari tṛndhi paṇīnāmārayā hṛdayā kave |
athemasmabhyaṃ randhaya ||
vi pūṣannārayā tuda paṇericha hṛdi priyam |
atheṃ ... ||
ā rikha kikirā kṛṇu paṇīnāṃ hṛdayā kave |
atheṃ ... ||
yāṃ pūṣan brahmacodanīmārāṃ bibharṣyāghṛṇe |
tayā samasya hṛdayamā rikha kikirā kṛṇu ||
yā te aṣṭrā ghoopaśāghṛṇe paśusādhanī |
tasyāste sumnamīmahe ||
uta no ghoṣaṇiṃ dhiyamaśvasāṃ vājasāmuta |
nṛvat kṛṇuhi vītaye ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 54

सं पूषन विदुषा नय यो अञ्जसानुशासति |
य एवेदमिति बरवत ||
समु पूष्णा गमेमहि यो गर्हानभिशासति |
इम एवेति चब्रवत ||
पूष्णश्चक्रं न रिष्यति न कोशो.अव पद्यते |
नो अस्य वयथते पविः ||
यो अस्मै हविषाविधन न तं पूषापि मर्ष्यते |
परथमो विदते वसु ||
पूषा गा अन्वेतु नः पुषा रक्षत्वर्वतः |
पूषा वाजं सनोतु नः ||
पूषन्ननु पर गा इहि यजमानस्य सुन्वतः |
अस्माकं सतुवतामुत ||
माकिर्नेशन माकीं रिषन माकीं सं शारि केवटे |
अथारिष्टाभिरा गहि ||
शर्ण्वन्तं पूषणं वयमिर्यमनष्टवेदसम |
ईशानंराय ईमहे ||
पूषन तव वरते वयं न रिष्येम कदा चन |
सतोतारस्त इह समसि ||
परि पूषा परस्ताद धस्तं दधातु दक्षिणम |
पुनर्नो नष्टमाजतु ||
saṃ pūṣan viduṣā naya yo añjasānuśāsati |
ya evedamiti bravat ||
samu pūṣṇā ghamemahi yo ghṛhānabhiśāsati |
ima eveti cabravat ||
pūṣṇaścakraṃ na riṣyati na kośo.ava padyate |
no asya vyathate paviḥ ||
yo asmai haviṣāvidhan na taṃ pūṣāpi mṛṣyate |
prathamo vidate vasu ||
pūṣā ghā anvetu naḥ puṣā rakṣatvarvataḥ |
pūṣā vājaṃ sanotu naḥ ||
pūṣannanu pra ghā ihi yajamānasya sunvataḥ |
asmākaṃ stuvatāmuta ||
mākirneśan mākīṃ riṣan mākīṃ saṃ śāri kevaṭe |
athāriṣṭābhirā ghahi ||
śṛṇvantaṃ pūṣaṇaṃ vayamiryamanaṣṭavedasam |
īśānaṃrāya īmahe ||
pūṣan tava vrate vayaṃ na riṣyema kadā cana |
stotārasta iha smasi ||
pari pūṣā parastād dhastaṃ dadhātu dakṣiṇam |
punarno naṣṭamājatu ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 55

एहि वां विमुचो नपादाघ्र्णे सं सचावहै |
रथीरतस्य नो भव ||
रथीतमं कपर्दिनमीशानं राधसो महः |
रायः सखायमीमहे ||
रायो धारास्याघ्र्णे वसो राशिरजाश्व |
धीवतो-धीवतः सखा ||
पूषणं नवजाश्वमुप सतोषाम वाजिनम |
सवसुर्यो जार उच्यते ||
मातुर्दिधिषुमब्रवं सवसुर्जारः शर्णोतु नः |
भरातेन्द्रस्य सखा मम ||
आजासः पूषणं रथे निश्र्म्भास्ते जनश्रियम |
देवं वहन्तु बिभ्रतः ||
ehi vāṃ vimuco napādāghṛṇe saṃ sacāvahai |
rathīrtasya no bhava ||
rathītamaṃ kapardinamīśānaṃ rādhaso mahaḥ |
rāyaḥ sakhāyamīmahe ||
rāyo dhārāsyāghṛṇe vaso rāśirajāśva |
dhīvato-dhīvataḥ sakhā ||
pūṣaṇaṃ nvajāśvamupa stoṣāma vājinam |
svasuryo jāra ucyate ||
māturdidhiṣumabravaṃ svasurjāraḥ śṛṇotu naḥ |
bhrātendrasya sakhā mama ||
ājāsaḥ pūṣaṇaṃ rathe niśṛmbhāste janaśriyam |
devaṃ vahantu bibhrataḥ ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 56

य एनमादिदेशति करम्भादिति पूषणम |
न तेन देव आदिशे ||
उत घा स रथीतमः सख्या सत्पतिर्युजा |
इन्द्रो वर्त्राणि जिघ्नते ||
उतादः परुषे गवि सूरश्चक्रं हिरण्ययम |
नयैरयद्रथीतमः ||
यदद्य तवा पुरुष्टुत बरवाम दस्र मन्तुमः |
तत सु नो मन्म साधय ||
इमं च नो गवेषणं सातये सीषधो गणम |
आरात पूषन्नसि शरुतः ||
आ ते सवस्तिमीमह आरेघामुपावसुम |
अद्या च सर्वतातये शवश्च सर्वतातये ||
ya enamādideśati karambhāditi pūṣaṇam |
na tena deva ādiśe ||
uta ghā sa rathītamaḥ sakhyā satpatiryujā |
indro vṛtrāṇi jighnate ||
utādaḥ paruṣe ghavi sūraścakraṃ hiraṇyayam |
nyairayadrathītamaḥ ||
yadadya tvā puruṣṭuta bravāma dasra mantumaḥ |
tat su no manma sādhaya ||
imaṃ ca no ghaveṣaṇaṃ sātaye sīṣadho ghaṇam |
ārāt pūṣannasi śrutaḥ ||
ā te svastimīmaha āreaghāmupāvasum |
adyā ca sarvatātaye śvaśca sarvatātaye ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 57

इन्द्रा नु पूषणा वयं सख्याय सवस्तये |
हुवेम वाजसातये ||
सोममन्य उपासदत पातवे चम्वोः सुतम |
करम्भमन्य इछति ||
अजा अन्यस्य वह्नयो हरी अन्यस्य सम्भ्र्ता |
ताभ्यां वर्त्राणि जिघ्नते ||
यदिन्द्रो अनयद रितो महीरपो वर्षन्तमः |
तत्र पूषाभवत सचा ||
तां पूष्णः सुमतिं वयं वर्क्षस्य पर वयामिव |
इन्द्रस्य चा रभामहे ||
उत पूषणं युवामहे.अभीशून्रिव सारथिः |
मह्या इन्द्रं सवस्तये ||
indrā nu pūṣaṇā vayaṃ sakhyāya svastaye |
huvema vājasātaye ||
somamanya upāsadat pātave camvoḥ sutam |
karambhamanya ichati ||
ajā anyasya vahnayo harī anyasya sambhṛtā |
tābhyāṃ vṛtrāṇi jighnate ||
yadindro anayad rito mahīrapo vṛṣantamaḥ |
tatra pūṣābhavat sacā ||
tāṃ pūṣṇaḥ sumatiṃ vayaṃ vṛkṣasya pra vayāmiva |
indrasya cā rabhāmahe ||
ut pūṣaṇaṃ yuvāmahe.abhīśūnriva sārathiḥ |
mahyā indraṃ svastaye ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 58

शुक्रं ते अन्यद यजतं ते अन्यद विषुरूपे अहनी दयौरिवासि |
विश्वा हि माया अवसि सवधावो भद्रा ते पूषन्निहरातिरस्तु ||
अजाश्वः पशुपा वाजपस्त्यो धियंजिन्वो भुवने विश्वे अर्पितः |
अष्ट्रां पूषा शिथिरामुद्वरीव्र्जत संचक्षाणोभुवना देव ईयते ||
यास्ते पूषन नावो अन्तः समुद्रे हिरण्ययीरन्तरिक्षे चरन्ति |
ताभिर्यासि दूत्यां सूर्यस्य कामेन कर्त शरव इछमानः ||
पूषा सुबन्धुर्दिव आ पर्थिव्या इळस पतिर्मघवा दस्मवर्चाः |
यं देवासो अददुः सूर्यायै कामेन कर्तं तवसं सवञ्चम ||
śukraṃ te anyad yajataṃ te anyad viṣurūpe ahanī dyaurivāsi |
viśvā hi māyā avasi svadhāvo bhadrā te pūṣanniharātirastu ||
ajāśvaḥ paśupā vājapastyo dhiyaṃjinvo bhuvane viśve arpitaḥ |
aṣṭrāṃ pūṣā śithirāmudvarīvṛjat saṃcakṣāṇobhuvanā deva īyate ||
yāste pūṣan nāvo antaḥ samudre hiraṇyayīrantarikṣe caranti |
tābhiryāsi dūtyāṃ sūryasya kāmena kṛta śrava ichamānaḥ ||
pūṣā subandhurdiva ā pṛthivyā iḷas patirmaghavā dasmavarcāḥ |
yaṃ devāso adaduḥ sūryāyai kāmena kṛtaṃ tavasaṃ svañcam ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 59

पर नु वोचा सुतेषु वां वीर्या यानि चक्रथुः |
हतासो वां पितरो देवशत्रव इन्द्राग्नी जीवथो युवम ||
बळ इत्था महिमा वामिन्द्राग्नी पनिष्ठ आ |
समानो वां जनिता भरातरा युवं यमाविहेहमातरा ||
ओकिवांसा सुते सचानश्वा सप्ती इवादने |
इन्द्रा नवग्नी अवसेह वज्रिणा वयं देवा हवामहे ||
य इन्द्राग्नी सुतेषु वां सतवत तेष्व रताव्र्धा |
जोषवाकं वदतः पज्रहोषिणा न देवा भसथश्चन ||
इन्द्राग्नी को अस्य वां देवौ मर्तश्चिकेतति |
विषूचो अश्वान युयुजान ईयत एकः समान आ रथे ||
इन्द्राग्नी अपादियं पूर्वागात पद्वतीभ्यः |
हित्वी शिरो जिह्वया वावदच्चरत तरिंशत पदा नयक्रमीत ||
इन्द्राग्नी आ हि तन्वते नरो धन्वानि बाह्वोः |
मा नो अस्मिन महाधने परा वर्क्तं गविष्टिषु ||
इन्द्राग्नी तपन्ति माघा अर्यो अरातयः |
अप दवेषांस्या कर्तं युयुतं सूर्यादधि ||
इन्द्राग्नी युवोरपि वसु दिव्यानि पार्थिवा |
आ न इह परयछतं रयिं विश्वायुपोषसम ||
इन्द्राग्नी उक्थवाहसा सतोमेभिर्हवनश्रुता |
विश्वाभिर्गीर्भिरा गतमस्य सोमस्य पीतये ||
pra nu vocā suteṣu vāṃ vīryā yāni cakrathuḥ |
hatāso vāṃ pitaro devaśatrava indrāghnī jīvatho yuvam ||
baḷ itthā mahimā vāmindrāghnī paniṣṭha ā |
samāno vāṃ janitā bhrātarā yuvaṃ yamāvihehamātarā ||
okivāṃsā sute sacānaśvā saptī ivādane |
indrā nvaghnī avaseha vajriṇā vayaṃ devā havāmahe ||
ya indrāghnī suteṣu vāṃ stavat teṣv ṛtāvṛdhā |
joṣavākaṃ vadataḥ pajrahoṣiṇā na devā bhasathaścana ||
indrāghnī ko asya vāṃ devau martaściketati |
viṣūco aśvān yuyujāna īyata ekaḥ samāna ā rathe ||
indrāghnī apādiyaṃ pūrvāghāt padvatībhyaḥ |
hitvī śiro jihvayā vāvadaccarat triṃśat padā nyakramīt ||
indrāghnī ā hi tanvate naro dhanvāni bāhvoḥ |
mā no asmin mahādhane parā varktaṃ ghaviṣṭiṣu ||
indrāghnī tapanti māghā aryo arātayaḥ |
apa dveṣāṃsyā kṛtaṃ yuyutaṃ sūryādadhi ||
indrāghnī yuvorapi vasu divyāni pārthivā |
ā na iha prayachataṃ rayiṃ viśvāyupoṣasam ||
indrāghnī ukthavāhasā stomebhirhavanaśrutā |
viśvābhirghīrbhirā ghatamasya somasya pītaye ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 60

शनथद वर्त्रमुत सनोति वाजमिन्द्रा यो अग्नी सहुरी सपर्यात |
इरज्यन्ता वसव्यस्य भूरेः सहस्तमा सहसा वाजयन्ता ||
ता योधिष्टमभि गा इन्द्र नूनमपः सवरुषसो अग्न ऊळ्हः |
दिशः सवरुषस इन्द्र चित्रा अपो गा अग्ने युवसे नियुत्वान ||
आ वर्त्रहणा वर्त्रहभिः शुष्मैरिन्द्र यातं नमोभिरग्ने अर्वाक |
युवं राधोभिरकवेभिरिन्द्राग्ने अस्मे भवतमुत्तमेभिः ||
ता हुवे ययोरिदं पप्ने विश्वं पुरा कर्तम |
इन्द्राग्नी नमर्धतः ||
उग्रा विघनिना मर्ध इन्द्राग्नी हवामहे |
ता नो मर्ळात ईद्र्शे ||
हतो वर्त्राण्यार्या हतो दासानि सत्पती |
हतो विश्वा अप दविषः ||
इन्द्राग्नी युवामिमे.अभि सतोमा अनूषत |
पिबतं शम्भुवा सुतम ||
या वां सन्ति पुरुस्प्र्हो नियुतो दाशुषे नरा |
इन्द्राग्नी ताभिरा गतम ||
ताभिरा गछतं नरोपेदं सवनं सुतम |
इन्द्राग्नी सोमपीतये ||
तमीळिष्व यो अर्चिषा वना विश्वा परिष्वजत |
कर्ष्णाक्र्णोति जिह्वया ||
य इद्ध आविवासति सुम्नमिन्द्रस्य मर्त्यः |
दयुम्नाय सुतरा अपः ||
ता नो वाजवतीरिष आशून पिप्र्तमर्वतः |
इन्द्रमग्निं च वोळ्हवे ||
उभा वामिन्द्राग्नी आहुवध्या उभा राधसः सह मादयध्यै |
उभा दाताराविषां रयीणामुभा वाजस्य सातये हुवे वाम ||
आ नो गव्येभिरश्व्यैर्वसव्यैरुप गछतम |
सखायौ देवौ सख्याय शम्भुवेन्द्राग्नी ता हवामहे ||
इन्द्राग्नी शर्णुतं हवं यजमानस्य सुन्वतः |
वीतं हव्यान्या गतं पिबतं सोम्यं मधु ||
śnathad vṛtramuta sanoti vājamindrā yo aghnī sahurī saparyāt |
irajyantā vasavyasya bhūreḥ sahastamā sahasā vājayantā ||
tā yodhiṣṭamabhi ghā indra nūnamapaḥ svaruṣaso aghna ūḷhaḥ |
diśaḥ svaruṣasa indra citrā apo ghā aghne yuvase niyutvān ||
ā vṛtrahaṇā vṛtrahabhiḥ śuṣmairindra yātaṃ namobhiraghne arvāk |
yuvaṃ rādhobhirakavebhirindrāghne asme bhavatamuttamebhiḥ ||
tā huve yayoridaṃ papne viśvaṃ purā kṛtam |
indrāghnī namardhataḥ ||
ughrā vighaninā mṛdha indrāghnī havāmahe |
tā no mṛḷāta īdṛśe ||
hato vṛtrāṇyāryā hato dāsāni satpatī |
hato viśvā apa dviṣaḥ ||
indrāghnī yuvāmime.abhi stomā anūṣata |
pibataṃ śambhuvā sutam ||
yā vāṃ santi puruspṛho niyuto dāśuṣe narā |
indrāghnī tābhirā ghatam ||
tābhirā ghachataṃ naropedaṃ savanaṃ sutam |
indrāghnī somapītaye ||
tamīḷiṣva yo arciṣā vanā viśvā pariṣvajat |
kṛṣṇākṛṇoti jihvayā ||
ya iddha āvivāsati sumnamindrasya martyaḥ |
dyumnāya sutarā apaḥ ||
tā no vājavatīriṣa āśūn pipṛtamarvataḥ |
indramaghniṃ ca voḷhave ||
ubhā vāmindrāghnī āhuvadhyā ubhā rādhasaḥ saha mādayadhyai |
ubhā dātārāviṣāṃ rayīṇāmubhā vājasya sātaye huve vām ||
ā no ghavyebhiraśvyairvasavyairupa ghachatam |
sakhāyau devau sakhyāya śambhuvendrāghnī tā havāmahe ||
indrāghnī śṛṇutaṃ havaṃ yajamānasya sunvataḥ |
vītaṃ havyānyā ghataṃ pibataṃ somyaṃ madhu ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 61

इयमददाद रभसं रणच्युतं दिवोदासं वध्र्यश्वाय दाशुषे |
या शश्वन्तमाचखादावसं पणिं ता ते दात्राणि तविषा सरस्वति ||
इयं शुष्मेभिर्बिसखा इवारुजत सानु गिरीणां तविषेभिरूर्मिभिः |
पारावतघ्नीमवसे सुव्र्क्तिभिः सरस्वतीमा विवासेम धीतिभिः ||
सरस्वति देवनिदो नि बर्हय परजां विश्वस्य बर्सयस्य मायिनः |
उत कषितिभ्यो.अवनीरविन्दो विषमेभ्यो अस्रवो वाजिनीवति ||
पर णो देवी सरस्वती वाजेभिर्वाजिनीवती |
धीनामवित्र्यवतु ||
यस्त्वा देवि सरस्वत्युपब्रूते धने हिते |
इन्द्रं न वर्त्रतूर्ये ||
तवं देवि सरस्वत्यवा वाजेषु वाजिनि |
रदा पूषेव नःसनिम ||
उत सया नः सरस्वती घोरा हिरण्यवर्तनिः |
वर्त्रघ्नी वष्टि सुष्टुतिम ||
यस्या अनन्तो अह्रुतस्त्वेषश्चरिष्णुरर्णवः |
अमश्चरति रोरुवत ||
सा नो विश्वा अति दविषः सवसॄरन्या रतावरी |
अतन्नहेव सूर्यः ||
उत नः परिया परियासु सप्तस्वसा सुजुष्टा |
सरस्वती सतोम्या भूत ||
आपप्रुषी पार्थिवान्युरु रजो अन्तरिक्षम |
सरस्वती निदस पातु ||
तरिषधस्था सप्तधातुः पञ्च जाता वर्धयन्ती |
वाजे-वाजे हव्या भूत ||
पर या महिम्ना महिनासु चेकिते दयुम्नेभिरन्या अपसामपस्तमा |
रथ इव बर्हती विभ्वने कर्तोपस्तुत्या चिकितुषा सरस्वती ||
सरस्वत्यभि नो नेषि वस्यो माप सफरीः पयसा मा न आधक |
जुषस्व नः सख्या वेश्या च मा तवत कषेत्राण्यरणानि गन्म ||
iyamadadād rabhasaṃ ṛṇacyutaṃ divodāsaṃ vadhryaśvāya dāśuṣe |
yā śaśvantamācakhādāvasaṃ paṇiṃ tā te dātrāṇi taviṣā sarasvati ||
iyaṃ śuṣmebhirbisakhā ivārujat sānu ghirīṇāṃ taviṣebhirūrmibhiḥ |
pārāvataghnīmavase suvṛktibhiḥ sarasvatīmā vivāsema dhītibhiḥ ||
sarasvati devanido ni barhaya prajāṃ viśvasya bṛsayasya māyinaḥ |
uta kṣitibhyo.avanīravindo viṣamebhyo asravo vājinīvati ||
pra ṇo devī sarasvatī vājebhirvājinīvatī |
dhīnāmavitryavatu ||
yastvā devi sarasvatyupabrūte dhane hite |
indraṃ na vṛtratūrye ||
tvaṃ devi sarasvatyavā vājeṣu vājini |
radā pūṣeva naḥsanim ||
uta syā naḥ sarasvatī ghorā hiraṇyavartaniḥ |
vṛtraghnī vaṣṭi suṣṭutim ||
yasyā ananto ahrutastveṣaścariṣṇurarṇavaḥ |
amaścarati roruvat ||
sā no viśvā ati dviṣaḥ svasṝranyā ṛtāvarī |
atannaheva sūryaḥ ||
uta naḥ priyā priyāsu saptasvasā sujuṣṭā |
sarasvatī stomyā bhūt ||
āpapruṣī pārthivānyuru rajo antarikṣam |
sarasvatī nidas pātu ||
triṣadhasthā saptadhātuḥ pañca jātā vardhayantī |
vāje-vāje havyā bhūt ||
pra yā mahimnā mahināsu cekite dyumnebhiranyā apasāmapastamā |
ratha iva bṛhatī vibhvane kṛtopastutyā cikituṣā sarasvatī ||
sarasvatyabhi no neṣi vasyo māpa spharīḥ payasā mā na ādhak |
juṣasva naḥ sakhyā veśyā ca mā tvat kṣetrāṇyaraṇāni ghanma ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 62

सतुषे नरा दिवो अस्य परसन्ताश्विना हुवे जरमाणो अर्कैः |
या सद्य उस्रा वयुषि जमो अन्तान युयूषतः पर्युरूवरांसि ||
ता यज्ञमा शुचिभिश्चक्रमाणा रथस्य भानुं रुरुचूरजोभिः |
पुरू वरांस्यमिता मिमानापो धन्वान्यति याथो अज्रान ||
ता ह तयद वर्तिर्यदरध्रमुग्रेत्था धिय ऊहथुः शश्वदश्वैः |
मनोजवेभिरिषिरैः शयध्यै परि वयथिर्दाशुषो मर्त्यस्य ||
ता नव्यसो जरमाणस्य मन्मोप भूषतो युयुजानसप्ती |
शुभं पर्क्षमिषमूर्जं वहन्ता होता यक्षत परत्नो अध्रुग युवाना ||
ता वल्गू दस्रा पुरुशाकतमा परत्ना नव्यसा वचसा विवासे |
या शंसते सतुवते शम्भविष्ठा बभूवतुर्ग्र्णते चित्रराती ||
ता भुज्युं विभिरद्भ्यः समुद्रात तुग्रस्य सूनुमूहथूरजोभिः |
अरेणुभिर्योजनेभिर्भुजन्ता पतत्रिभिरर्णसोनिरुपस्थात ||
वि जयुषा रथ्या यातमद्रिं शरुतं हवं वर्षणा वध्रिमत्याः |
दशस्यन्ता शयवे पिप्यथुर्गामिति चयवाना सुमतिं भुरण्यू ||
यद रोदसी परदिवो अस्ति भूमा हेळो देवानामुत मर्त्यत्रा |
तदादित्या वसवो रुद्रियासो रक्षोयुजे तपुरघं दधात ||
य ईं राजानाव रतुथा विदधद रजसो मित्रो वरुणश्चिकेतत |
गम्भीराय रक्षसे हेतिमस्य दरोघाय चिद वचस आनवाय ||
अन्तरैश्चक्रैस्तनयाय वर्तिर्द्युमता यातं नर्वता रथेन |
सनुत्येन तयजसा मर्त्यस्य वनुष्यतामपि शीर्षावव्र्क्तम ||
आ परमाभिरुत मध्यमाभिर्नियुद्भिर्यातमवमाभिरर्वाक |
दर्ळ्हस्य चिद गोमतो वि वरजस्य दुरो वर्तं गर्णते चित्रराती ||
stuṣe narā divo asya prasantāśvinā huve jaramāṇo arkaiḥ |
yā sadya usrā vyuṣi jmo antān yuyūṣataḥ paryurūvarāṃsi ||
tā yajñamā śucibhiścakramāṇā rathasya bhānuṃ rurucūrajobhiḥ |
purū varāṃsyamitā mimānāpo dhanvānyati yātho ajrān ||
tā ha tyad vartiryadaradhramughretthā dhiya ūhathuḥ śaśvadaśvaiḥ |
manojavebhiriṣiraiḥ śayadhyai pari vyathirdāśuṣo martyasya ||
tā navyaso jaramāṇasya manmopa bhūṣato yuyujānasaptī |
śubhaṃ pṛkṣamiṣamūrjaṃ vahantā hotā yakṣat pratno adhrugh yuvānā ||
tā valghū dasrā puruśākatamā pratnā navyasā vacasā vivāse |
yā śaṃsate stuvate śambhaviṣṭhā babhūvaturghṛṇate citrarātī ||
tā bhujyuṃ vibhiradbhyaḥ samudrāt tughrasya sūnumūhathūrajobhiḥ |
areṇubhiryojanebhirbhujantā patatribhirarṇasonirupasthāt ||
vi jayuṣā rathyā yātamadriṃ śrutaṃ havaṃ vṛṣaṇā vadhrimatyāḥ |
daśasyantā śayave pipyathurghāmiti cyavānā sumatiṃ bhuraṇyū ||
yad rodasī pradivo asti bhūmā heḷo devānāmuta martyatrā |
tadādityā vasavo rudriyāso rakṣoyuje tapuraghaṃ dadhāta ||
ya īṃ rājānāv ṛtuthā vidadhad rajaso mitro varuṇaściketat |
ghambhīrāya rakṣase hetimasya droghāya cid vacasa ānavāya ||
antaraiścakraistanayāya vartirdyumatā yātaṃ nṛvatā rathena |
sanutyena tyajasā martyasya vanuṣyatāmapi śīrṣāvavṛktam ||
ā paramābhiruta madhyamābhirniyudbhiryātamavamābhirarvāk |
dṛḷhasya cid ghomato vi vrajasya duro vartaṃ ghṛṇate citrarātī ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 63

कव तया वल्गू पुरुहूताद्य दूतो न सतोमो.अविदन नमस्वान |
आ यो अर्वां नासत्या ववर्त परेष्ठा हयसथो अस्य मन्मन ||
अरं मे गन्तं हवनायास्मै गर्णाना यथा पिबाथो अन्धः |
परि ह तयद वर्तिर्याथो रिषो न यत परो नान्तरस्तुतुर्यात ||
अकारि वामन्धसो वरीमन्नस्तारि बर्हिः सुप्रायणतमम |
उत्तानहस्तो युवयुर्ववन्दा वां नक्षन्तो अद्रय आञ्जन ||
ऊर्ध्वो वामग्निरध्वरेष्वस्थात पर रातिरेति जूर्णिनीघ्र्ताची |
पर होता गूर्तमना उराणो.अयुक्त यो नासत्या हवीमन ||
अधि शरिये दुहिता सूर्यस्य रथं तस्थौ पुरुभुजा शतोतिम |
पर मायाभिर्मायिना भूतमत्र नरा नर्तू जनिमन यज्ञियानाम ||
युवं शरीभिर्दर्शताभिराभिः शुभे पुष्टिमूहथुःसूर्यायाः |
पर वां वयो वपुषे.अनु पप्तन नक्षद वाणी सुष्टुता धिष्ण्या वाम ||
आ वां वयो.अश्वासो वहिष्ठा अभि परयो नासत्या वहन्तु |
पर वां रथो मनोजवा असर्जीषः पर्क्ष इषिधो अनु पूर्वीः ||
पुरु हि वां पुरुभुजा देष्णं धेनुं न इषं पिन्वतमसक्राम |
सतुतश्च वां माध्वी सुष्टुतिश्च रसाश्च ये वामनु रातिमग्मन ||
उत म रज्रे पुरयस्य रघ्वी सुमीळ्हे शतं पेरुके च पक्वा |
शाण्डो दाद धिरणिनः समद्दिष्टीन दश वशासो अभिषाच रष्वान ||
सं वां शता नासत्या सहस्राश्वानां पुरुपन्था गिरे दात |
भरद्वाजाय वीर नू गिरे दाद धता रक्षांसि पुरुदंससा सयुः ||
आ वां सुम्ने वरिमन सूरिभिः षयाम ||
kva tyā valghū puruhūtādya dūto na stomo.avidan namasvān |
ā yo arvāṃ nāsatyā vavarta preṣṭhā hyasatho asya manman ||
araṃ me ghantaṃ havanāyāsmai ghṛṇānā yathā pibātho andhaḥ |
pari ha tyad vartiryātho riṣo na yat paro nāntarastuturyāt ||
akāri vāmandhaso varīmannastāri barhiḥ suprāyaṇatamam |
uttānahasto yuvayurvavandā vāṃ nakṣanto adraya āñjan ||
ūrdhvo vāmaghniradhvareṣvasthāt pra rātireti jūrṇinīghṛtācī |
pra hotā ghūrtamanā urāṇo.ayukta yo nāsatyā havīman ||
adhi śriye duhitā sūryasya rathaṃ tasthau purubhujā śatotim |
pra māyābhirmāyinā bhūtamatra narā nṛtū janiman yajñiyānām ||
yuvaṃ śrībhirdarśatābhirābhiḥ śubhe puṣṭimūhathuḥsūryāyāḥ |
pra vāṃ vayo vapuṣe.anu paptan nakṣad vāṇī suṣṭutā dhiṣṇyā vām ||
ā vāṃ vayo.aśvāso vahiṣṭhā abhi prayo nāsatyā vahantu |
pra vāṃ ratho manojavā asarjīṣaḥ pṛkṣa iṣidho anu pūrvīḥ ||
puru hi vāṃ purubhujā deṣṇaṃ dhenuṃ na iṣaṃ pinvatamasakrām |
stutaśca vāṃ mādhvī suṣṭutiśca rasāśca ye vāmanu rātimaghman ||
uta ma ṛjre purayasya raghvī sumīḷhe śataṃ peruke ca pakvā |
śāṇḍo dād dhiraṇinaḥ smaddiṣṭīn daśa vaśāso abhiṣāca ṛṣvān ||
saṃ vāṃ śatā nāsatyā sahasrāśvānāṃ purupanthā ghire dāt |
bharadvājāya vīra nū ghire dād dhatā rakṣāṃsi purudaṃsasā syuḥ ||
ā vāṃ sumne variman sūribhiḥ ṣyām ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 64

उदु शरिय उषसो रोचमाना अस्थुरपां नोर्मयो रुशन्तः |
कर्णोति विश्वा सुपथा सुगान्यभूदु वस्वी दक्षिणामघोनी ||
भद्रा दद्र्क्ष उर्विया वि भास्युत ते शोचिर्भानवो दयामपप्तन |
आविर्वक्षः कर्णुषे शुम्भमानोषो देवि रोचमानामहोभिः ||
वहन्ति सीमरुणासो रुशन्तो गावः सुभगामुर्विया परथानाम |
अपेजते शूरो अस्तेव शत्रून बाधते तमो अजिरो नवोळ्हा ||
सुगोत ते सुपथा पर्वतेष्ववाते अपस्तरसि सवभानो |
सा न आ वह पर्थुयामन्न्र्ष्वे रयिं दिवो दुहितरिषयध्यै ||
सा वह योक्षभिरवातोषो वरं वहसि जोषमनु |
तवं दिवो दुहितर्या ह देवी पूर्वहूतौ मंहना दर्शता भूः ||
उत ते वयश ... ||
udu śriya uṣaso rocamānā asthurapāṃ normayo ruśantaḥ |
kṛṇoti viśvā supathā sughānyabhūdu vasvī dakṣiṇāmaghonī ||
bhadrā dadṛkṣa urviyā vi bhāsyut te śocirbhānavo dyāmapaptan |
āvirvakṣaḥ kṛṇuṣe śumbhamānoṣo devi rocamānāmahobhiḥ ||
vahanti sīmaruṇāso ruśanto ghāvaḥ subhaghāmurviyā prathānām |
apejate śūro asteva śatrūn bādhate tamo ajiro navoḷhā ||
sughota te supathā parvateṣvavāte apastarasi svabhāno |
sā na ā vaha pṛthuyāmannṛṣve rayiṃ divo duhitariṣayadhyai ||
sā vaha yokṣabhiravātoṣo varaṃ vahasi joṣamanu |
tvaṃ divo duhitaryā ha devī pūrvahūtau maṃhanā darśatā bhūḥ ||
ut te vayaś ... ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 65

एषा सया नो दुहिता दिवोजाः कषितीरुछन्ती मानुषीरजीगः |
या भानुना रुशता राम्यास्वज्ञायि तिरस्तमसश्चिदक्तून ||
वि तद ययुररुणयुग्भिरश्वैश्चित्रं भान्त्युषसश्चन्द्ररथाः |
अग्रं यज्ञस्य बर्हतो नयन्तीर्वि ता बाधन्तेतम ऊर्म्यायाः ||
शरवो वाजमिषमूर्जं वहन्तीर्नि दाशुष उषसो मर्त्याय |
मघोनीर्वीरवत पत्यमाना अवो धात विधते रत्नमद्य ||
इदा हि वो विधते रत्नमस्तीदा वीराय दाशुष उषासः |
इदा विप्राय जरते यदुक्था नि षम मावते वहथ पुर चित ||
इदा हि त उषो अद्रिसानो गोत्रा गवामन्गिरसो गर्णन्ति |
वयर्केण बिभिदुर्ब्रह्मणा च सत्या नर्णामभवद देवहूतिः ||
उछा दिवो दुहितः परत्नवन नो भरद्वाजवद विधते मघोनि |
सुवीरं रयिं गर्णते रिरीह्युरुगायमधि धेहि शरवो नः ||
eṣā syā no duhitā divojāḥ kṣitīruchantī mānuṣīrajīghaḥ |
yā bhānunā ruśatā rāmyāsvajñāyi tirastamasaścidaktūn ||
vi tad yayuraruṇayughbhiraśvaiścitraṃ bhāntyuṣasaścandrarathāḥ |
aghraṃ yajñasya bṛhato nayantīrvi tā bādhantetama ūrmyāyāḥ ||
śravo vājamiṣamūrjaṃ vahantīrni dāśuṣa uṣaso martyāya |
maghonīrvīravat patyamānā avo dhāta vidhate ratnamadya ||
idā hi vo vidhate ratnamastīdā vīrāya dāśuṣa uṣāsaḥ |
idā viprāya jarate yadukthā ni ṣma māvate vahatha pura cit ||
idā hi ta uṣo adrisāno ghotrā ghavāmanghiraso ghṛṇanti |
vyarkeṇa bibhidurbrahmaṇā ca satyā nṛṇāmabhavad devahūtiḥ ||
uchā divo duhitaḥ pratnavan no bharadvājavad vidhate maghoni |
suvīraṃ rayiṃ ghṛṇate rirīhyurughāyamadhi dhehi śravo naḥ ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 66

वपुर्नु तच्चिकितुषे चिदस्तु समानं नाम धेनु पत्यमानम |
मर्तेष्वन्यद दोहसे पीपाय सक्र्च्छुक्रं दुदुहे पर्श्निरूधः ||
ये अग्नयो न शोशुचन्निधाना दविर्यत तरिर्मरुतो वाव्र्धन्त |
अरेञवो हिरण्ययास एषां साकं नर्म्णैः पौंस्येभिश्च भूवन ||
रुद्रस्य ये मीळ्हुषः सन्ति पुत्रा यांश्चो नु दाध्र्विर्भरध्यै |
विदे हि माता महो मही षा सेत पर्श्निः सुभ्वे गर्भमाधात ||
न य इषन्ते जनुषो.अया नवन्तः सन्तो.अवद्यानि पुनानाः |
निर्यद दुह्रे शुचयो.अनु जोषमनु शरिया तन्वमुक्षमाणाः ||
मक्षू न येषु दोहसे चिदया आ नाम धर्ष्णु मारुतन्दधानाः |
न ये सतौना अयासो मह्ना नू चित सुदानुरव वासदुग्रान ||
त इदुग्राः शवसा धर्ष्णुषेणा उभे युजन्त रोदसी सुमेके |
अध समैषु रोदसी सवशोचिरामवत्सु तस्थौ न रोकः ||
अनेनो वो मरुतो यामो अस्त्वनश्वश्चिद यमजत्यरथीः |
अनवसो अनभीशू रजस्तूर्वि रोदसी पथ्या याति साधन ||
नास्य वर्ता न तरुता नवस्ति मरुतो यमवथ वजसातौ |
तोके वा गोषु तनये यमप्सु स वरजं दर्ता पार्ये अध दयोः ||
पर चित्रमर्कं गर्णते तुराय मारुताय सवतवसे भरध्वम |
ये सहांसि सहसा सहन्ते रेजते अग्ने पर्थिवी मखेभ्यः ||
तविषीमन्तो अध्वरस्येव दिद्युत तर्षुच्यवसो जुह्वो नाग्नेः |
अर्चत्रयो धुनयो न वीरा भराजज्जन्मानो मरुतो अध्र्ष्टाः ||
तं वर्धन्तं मारुतं भराजद्र्ष्टिं रुद्रस्य सूनुं हवसा विवासे |
दिवः शर्धाय शुचयो मनीषा गिरयो नाप उग्रा अस्प्र्ध्रन ||
vapurnu taccikituṣe cidastu samānaṃ nāma dhenu patyamānam |
marteṣvanyad dohase pīpāya sakṛcchukraṃ duduhe pṛśnirūdhaḥ ||
ye aghnayo na śośucannidhānā dviryat trirmaruto vāvṛdhanta |
areñavo hiraṇyayāsa eṣāṃ sākaṃ nṛmṇaiḥ pauṃsyebhiśca bhūvan ||
rudrasya ye mīḷhuṣaḥ santi putrā yāṃśco nu dādhṛvirbharadhyai |
vide hi mātā maho mahī ṣā set pṛśniḥ subhve gharbhamādhāt ||
na ya iṣante januṣo.ayā nvantaḥ santo.avadyāni punānāḥ |
niryad duhre śucayo.anu joṣamanu śriyā tanvamukṣamāṇāḥ ||
makṣū na yeṣu dohase cidayā ā nāma dhṛṣṇu mārutandadhānāḥ |
na ye staunā ayāso mahnā nū cit sudānurava vāsadughrān ||
ta idughrāḥ śavasā dhṛṣṇuṣeṇā ubhe yujanta rodasī sumeke |
adha smaiṣu rodasī svaśocirāmavatsu tasthau na rokaḥ ||
aneno vo maruto yāmo astvanaśvaścid yamajatyarathīḥ |
anavaso anabhīśū rajastūrvi rodasī pathyā yāti sādhan ||
nāsya vartā na tarutā nvasti maruto yamavatha vajasātau |
toke vā ghoṣu tanaye yamapsu sa vrajaṃ dartā pārye adha dyoḥ ||
pra citramarkaṃ ghṛṇate turāya mārutāya svatavase bharadhvam |
ye sahāṃsi sahasā sahante rejate aghne pṛthivī makhebhyaḥ ||
tviṣīmanto adhvarasyeva didyut tṛṣucyavaso juhvo nāghneḥ |
arcatrayo dhunayo na vīrā bhrājajjanmāno maruto adhṛṣṭāḥ ||
taṃ vṛdhantaṃ mārutaṃ bhrājadṛṣṭiṃ rudrasya sūnuṃ havasā vivāse |
divaḥ śardhāya śucayo manīṣā ghirayo nāpa ughrā aspṛdhran ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 67

विश्वेषां वः सतां जयेष्ठतमा गीर्भिर्मित्रावरुणावाव्र्धध्यै |
सं या रश्मेव यमतुर्यमिष्ठा दवा जनानसमा बाहुभिः सवैः ||
इयं मद वां पर सत्र्णीते मनीषोप परिया नमसा बर्हिरछ |
यन्तं नो मित्रावरुणावध्र्ष्टं छर्दिर्यद वां वरूथ्यं सुदानू ||
आ यातं मित्रावरुणा सुशस्त्युप परिया नमसा हूयमाना |
सं यावप्नः सथो अपसेव जनाञ्छ्रुधीयतश्चिद यतथो महित्वा ||
अश्वा न या वाजिना पूतबन्धू रता यद गर्भमदितिर्भरध्यै |
पर या महि महान्ता जायमाना घोरा मर्तायरिपवे नि दीधः ||
विश्वे यद वां मंहना मन्दमानाः कषत्रं देवासो अदधुः सजोषाः |
परि यद भूथो रोदसी चिदुर्वी सन्ति सपशो अदब्धासो अमूराः ||
ता हि कषत्रं धारयेथे अनु दयून दरंहेथे सानुमुपमादिव दयोः |
दर्ळ्हो नक्षत्र उत विश्वदेवो भूमिमातान दयां धासिनायोः ||
ता विग्रं धैथे जठरं पर्णध्या आ यत सद्म सभ्र्तयः पर्णन्ति |
न मर्ष्यन्ते युवतयो.अवाता वि यत पयो विश्वजिन्वा भरन्ते ||
ता जिह्वया सदमेदं सुमेधा आ यद वां सत्यो अरतिरते भूत |
तद वां महित्वं घर्तान्नावस्तु युवं दाशुषेवि चयिष्टमंहः ||
पर यद वां मित्रावरुणा सपूर्धन परिया धाम युवधिता मिनन्ति |
न ये देवास ओहसा न मर्ता अयज्ञसाचो अप्यो नपुत्राः ||
वि यद वाचं कीस्तासो भरन्ते शंसन्ति के चिन निविदो मनानाः |
आद वां बरवाम सत्यान्युक्था नकिर्देवेभिर्यतथो महित्वा ||
अवोरित्था वां छर्दिषो अभिष्टौ युवोर्मित्रावरुणावस्क्र्धोयु |
अनु यद गाव सफुरान रजिप्यं धर्ष्णुं यद रणेव्र्षणं युनजन ||
viśveṣāṃ vaḥ satāṃ jyeṣṭhatamā ghīrbhirmitrāvaruṇāvāvṛdhadhyai |
saṃ yā raśmeva yamaturyamiṣṭhā dvā janānasamā bāhubhiḥ svaiḥ ||
iyaṃ mad vāṃ pra stṛṇīte manīṣopa priyā namasā barhiracha |
yantaṃ no mitrāvaruṇāvadhṛṣṭaṃ chardiryad vāṃ varūthyaṃ sudānū ||
ā yātaṃ mitrāvaruṇā suśastyupa priyā namasā hūyamānā |
saṃ yāvapnaḥ stho apaseva janāñchrudhīyataścid yatatho mahitvā ||
aśvā na yā vājinā pūtabandhū ṛtā yad gharbhamaditirbharadhyai |
pra yā mahi mahāntā jāyamānā ghorā martāyaripave ni dīdhaḥ ||
viśve yad vāṃ maṃhanā mandamānāḥ kṣatraṃ devāso adadhuḥ sajoṣāḥ |
pari yad bhūtho rodasī cidurvī santi spaśo adabdhāso amūrāḥ ||
tā hi kṣatraṃ dhārayethe anu dyūn dṛṃhethe sānumupamādiva dyoḥ |
dṛḷho nakṣatra uta viśvadevo bhūmimātān dyāṃ dhāsināyoḥ ||
tā vighraṃ dhaithe jaṭharaṃ pṛṇadhyā ā yat sadma sabhṛtayaḥ pṛṇanti |
na mṛṣyante yuvatayo.avātā vi yat payo viśvajinvā bharante ||
tā jihvayā sadamedaṃ sumedhā ā yad vāṃ satyo aratirte bhūt |
tad vāṃ mahitvaṃ ghṛtānnāvastu yuvaṃ dāśuṣevi cayiṣṭamaṃhaḥ ||
pra yad vāṃ mitrāvaruṇā spūrdhan priyā dhāma yuvadhitā minanti |
na ye devāsa ohasā na martā ayajñasāco apyo naputrāḥ ||
vi yad vācaṃ kīstāso bharante śaṃsanti ke cin nivido manānāḥ |
ād vāṃ bravāma satyānyukthā nakirdevebhiryatatho mahitvā ||
avoritthā vāṃ chardiṣo abhiṣṭau yuvormitrāvaruṇāvaskṛdhoyu |
anu yad ghāva sphurān ṛjipyaṃ dhṛṣṇuṃ yad raṇevṛṣaṇaṃ yunajan ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 68

शरुष्टी वां यज्ञ उद्यतः सजोषा मनुष्वद वर्क्तबर्हिषो यजध्यै |
आ य इन्द्रावरुणाविषे अद्य महे सुम्नाय मह आववर्तत ||
ता हि शरेष्ठा देवताता तुजा शूराणां शविष्ठाता हि भूतम |
मघोनां मंहिष्ठा तुविशुष्म रतेन वर्त्रतुरा सर्वसेना ||
ता गर्णीहि नमस्येभिः शूषैः सुम्नेभिरिन्द्रावरुणा चकाना |
वज्रेणान्यः शवसा हन्ति वर्त्रं सिषक्त्यन्यो वर्जनेषु विप्रः ||
गनाश्च यन नरश्च वाव्र्धन्त विश्वे देवासो नरां सवगूर्ताः |
परैभ्य इन्द्रावरुणा महित्वा दयौश्च पर्थिवि भूतमुर्वी ||
स इत सुदानुः सववान रतावेन्द्रा यो वां वरुण दाशतित्मन |
इषा स दविषस्तरेद दास्वान वंसद रयिं रयिवतश्च जनान ||
यं युवं दाश्वध्वराय देवा रयिं धत्थो वसुमन्तं पुरुक्षुम |
अस्मे स इन्द्रावरुणावपि षयात पर यो भनक्ति वनुषामशस्तीः ||
उत नः सुत्रात्रो देवगोपाः सूरिभ्य इन्द्रावरुणा रयिः षयात |
येषां शुष्मः पर्तनासु साह्वान पर सद्यो दयुम्नातिरते ततुरिः ||
नू न इन्द्रावरुणा गर्णाना पर्ङकतं रयिं सौश्रवसाय देवा |
इत्था गर्णन्तो महिनस्य शर्धो.अपो न नावा दुरितातरेम ||
पर सम्राजे बर्हते मन्म नु परियमर्च देवाय वरुणाय सप्रथः |
अयं य उर्वी महिना महिव्रतः करत्वा विभात्यजरो न शोचिषा ||
इन्द्रावरुणा सुतपाविमं सुतं सोमं पिबतं मद्यं धर्तव्रता |
युवो रथो अध्वरं देववीतये परति सवसरमुप याति पीतये ||
इन्द्रावरुणा मधुमत्तमस्य वर्ष्णः सोमस्य वर्षणा वर्षेथाम |
इदं वामन्धः परिषिक्तमस्मे आसद्यास्मिन बर्हिषि मादयेथाम ||
śruṣṭī vāṃ yajña udyataḥ sajoṣā manuṣvad vṛktabarhiṣo yajadhyai |
ā ya indrāvaruṇāviṣe adya mahe sumnāya maha āvavartat ||
tā hi śreṣṭhā devatātā tujā śūrāṇāṃ śaviṣṭhātā hi bhūtam |
maghonāṃ maṃhiṣṭhā tuviśuṣma ṛtena vṛtraturā sarvasenā ||
tā ghṛṇīhi namasyebhiḥ śūṣaiḥ sumnebhirindrāvaruṇā cakānā |
vajreṇānyaḥ śavasā hanti vṛtraṃ siṣaktyanyo vṛjaneṣu vipraḥ ||
ghnāśca yan naraśca vāvṛdhanta viśve devāso narāṃ svaghūrtāḥ |
praibhya indrāvaruṇā mahitvā dyauśca pṛthivi bhūtamurvī ||
sa it sudānuḥ svavān ṛtāvendrā yo vāṃ varuṇa dāśatitman |
iṣā sa dviṣastared dāsvān vaṃsad rayiṃ rayivataśca janān ||
yaṃ yuvaṃ dāśvadhvarāya devā rayiṃ dhattho vasumantaṃ purukṣum |
asme sa indrāvaruṇāvapi ṣyāt pra yo bhanakti vanuṣāmaśastīḥ ||
uta naḥ sutrātro devaghopāḥ sūribhya indrāvaruṇā rayiḥ ṣyāt |
yeṣāṃ śuṣmaḥ pṛtanāsu sāhvān pra sadyo dyumnātirate taturiḥ ||
nū na indrāvaruṇā ghṛṇānā pṛṅktaṃ rayiṃ sauśravasāya devā |
itthā ghṛṇanto mahinasya śardho.apo na nāvā duritātarema ||
pra samrāje bṛhate manma nu priyamarca devāya varuṇāya saprathaḥ |
ayaṃ ya urvī mahinā mahivrataḥ kratvā vibhātyajaro na śociṣā ||
indrāvaruṇā sutapāvimaṃ sutaṃ somaṃ pibataṃ madyaṃ dhṛtavratā |
yuvo ratho adhvaraṃ devavītaye prati svasaramupa yāti pītaye ||
indrāvaruṇā madhumattamasya vṛṣṇaḥ somasya vṛṣaṇā vṛṣethām |
idaṃ vāmandhaḥ pariṣiktamasme āsadyāsmin barhiṣi mādayethām ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 69

सं वां कर्मणा समिषा हिनोमीन्द्राविष्णू अपसस परेस्य |
जुषेथां यज्ञं दरविणं च धत्तमरिष्टैर्नः पथिभिः पारयन्ता ||
या विश्वासां जनितरा मतीनामिन्द्राविष्णू कलशा सोमधाना |
पर वां गिरः शस्यमाना अवन्तु पर सतोमासो गीयमानासो अर्कैः ||
इन्द्राविष्णू मदपती मदानामा सोमं यातं दरविणो दधाना |
सं वामञ्जन्त्वक्तुभिर्मतीनां सं सतोमासः शस्यमानास उक्थैः ||
आ वामश्वासो अभिमातिषाह इन्द्राविष्णू सधमादो वहन्तु |
जुषेथां विश्वा हवना मतीनामुप बरह्माणि शर्णुतं गिरो मे ||
इन्द्राविष्णू तत पनयाय्यं वां सोमस्य मद उरु चक्रमाथे |
अक्र्णुतमन्तरिक्षं वरीयो.अप्रथतं जीवसे नो रजांसि ||
इन्द्राविष्णू हविषा वाव्र्धानाग्राद्वाना नमसा रातहव्या |
घर्तासुती दरविणं धत्तमस्मे समुद्रः सथः कलशः सोमधानः ||
इन्द्राविष्णू पिबतं मध्वो अस्य सोमस्य दस्रा जठरं पर्णेथाम |
आ वामन्धांसि मदिराण्यग्मन्नुप बरह्माणि शर्णुतं हवं मे ||
उभा जिग्यथुर्न परा जयेथे न परा जिग्ये कतरश्चनैनोः |
इन्द्रश्च विष्णो यदपस्प्र्धेथां तरेधा सहस्रं वि तदैरयेथाम ||
saṃ vāṃ karmaṇā samiṣā hinomīndrāviṣṇū apasas pareasya |
juṣethāṃ yajñaṃ draviṇaṃ ca dhattamariṣṭairnaḥ pathibhiḥ pārayantā ||
yā viśvāsāṃ janitarā matīnāmindrāviṣṇū kalaśā somadhānā |
pra vāṃ ghiraḥ śasyamānā avantu pra stomāso ghīyamānāso arkaiḥ ||
indrāviṣṇū madapatī madānāmā somaṃ yātaṃ draviṇo dadhānā |
saṃ vāmañjantvaktubhirmatīnāṃ saṃ stomāsaḥ śasyamānāsa ukthaiḥ ||
ā vāmaśvāso abhimātiṣāha indrāviṣṇū sadhamādo vahantu |
juṣethāṃ viśvā havanā matīnāmupa brahmāṇi śṛṇutaṃ ghiro me ||
indrāviṣṇū tat panayāyyaṃ vāṃ somasya mada uru cakramāthe |
akṛṇutamantarikṣaṃ varīyo.aprathataṃ jīvase no rajāṃsi ||
indrāviṣṇū haviṣā vāvṛdhānāghrādvānā namasā rātahavyā |
ghṛtāsutī draviṇaṃ dhattamasme samudraḥ sthaḥ kalaśaḥ somadhānaḥ ||
indrāviṣṇū pibataṃ madhvo asya somasya dasrā jaṭharaṃ pṛṇethām |
ā vāmandhāṃsi madirāṇyaghmannupa brahmāṇi śṛṇutaṃ havaṃ me ||
ubhā jighyathurna parā jayethe na parā jighye kataraścanainoḥ |
indraśca viṣṇo yadapaspṛdhethāṃ tredhā sahasraṃ vi tadairayethām ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 70

घर्तवती भुवनानामभिश्रियोर्वी पर्थ्वी मधुदुघे सुपेशसा |
दयावाप्र्थिवी वरुणस्य धर्मणा विष्कभिते अजरेभूरिरेतसा ||
असश्चन्ती भूरिधारे पयस्वती घर्तं दुहाते सुक्र्ते शुचिव्रते |
राजन्ती अस्य भुवनस्य रोदसी अस्मे रेतः सिञ्चतंयन मनुर्हितम ||
यो वां रजवे करमणाय रोदसी मर्तो ददाश धिषणे स साधति |
पर परजाभिर्जायते धर्मणस परि युवोः सिक्ता विषुरूपाणि सव्रता ||
घर्तेन दयावाप्र्थिवी अभीव्र्ते घर्तश्रिया घर्तप्र्चा घर्ताव्र्धा |
उर्वी पर्थ्वी होत्र्वूर्ये पुरोहिते ते इद विप्रा ईळते सुम्नमिष्टये ||
मधु नो दयावाप्र्थिवी मिमिक्षतां मधुश्चुता मधुदुघे मधुव्रते |
दधाने यज्ञं दरविणं च देवता महि शरवो वाजमस्मे सुवीर्यम ||
ऊर्जं नो दयौश्च पर्थिवी च पिन्वतां पिता माता विश्वविदा सुदंससा |
संरराणे रोदसी विश्वशम्भुवा सनिं वाजं रयिमस्मे समिन्वताम ||
ghṛtavatī bhuvanānāmabhiśriyorvī pṛthvī madhudughe supeśasā |
dyāvāpṛthivī varuṇasya dharmaṇā viṣkabhite ajarebhūriretasā ||
asaścantī bhūridhāre payasvatī ghṛtaṃ duhāte sukṛte śucivrate |
rājantī asya bhuvanasya rodasī asme retaḥ siñcataṃyan manurhitam ||
yo vāṃ ṛjave kramaṇāya rodasī marto dadāśa dhiṣaṇe sa sādhati |
pra prajābhirjāyate dharmaṇas pari yuvoḥ siktā viṣurūpāṇi savratā ||
ghṛtena dyāvāpṛthivī abhīvṛte ghṛtaśriyā ghṛtapṛcā ghṛtāvṛdhā |
urvī pṛthvī hotṛvūrye purohite te id viprā īḷate sumnamiṣṭaye ||
madhu no dyāvāpṛthivī mimikṣatāṃ madhuścutā madhudughe madhuvrate |
dadhāne yajñaṃ draviṇaṃ ca devatā mahi śravo vājamasme suvīryam ||
ūrjaṃ no dyauśca pṛthivī ca pinvatāṃ pitā mātā viśvavidā sudaṃsasā |
saṃrarāṇe rodasī viśvaśambhuvā saniṃ vājaṃ rayimasme saminvatām ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 71

उदु षय देवः सविता हिरण्यया बाहू अयंस्त सवनायसुक्रतुः |
घर्तेन पाणी अभि परुष्णुते मखो युवा सुदक्षो रजसो विधर्मणि ||
देवस्य वयं सवितुः सवीमनि शरेष्ठे सयाम वसुनश्चदावने |
यो विश्वस्य दविपदो यश्चतुष्पदो निवेशने परसवे चासि भूमनः ||
अदब्धेभिः सवितः पायुभिष टवं शिवेभिरद्य परि पाहि नो गयम |
हिरण्यजिह्वः सुविताय नव्यसे रक्षा माकिर्नोघशंस ईशत ||
उदु षय देवः सविता दमूना हिरण्यपाणिः परतिदोषमस्थात |
अयोहनुर्यजतो मन्द्रजिह्व आ दाशुषे सुवति भूरिवामम ||
उदू अयानुपवक्तेव बाहू हिरण्यया सविता सुप्रतीका |
दिवो रोहांस्यरुहत पर्थिव्या अरीरमत पतयत कच्चिदभ्वम ||
वाममद्य सवितर्वाममु शवो दिवे-दिवे वाममस्मभ्यं सावीः |
वामस्य हि कषयस्य देव भूरेरया धिया वामभाजः सयाम ||
udu ṣya devaḥ savitā hiraṇyayā bāhū ayaṃsta savanāyasukratuḥ |
ghṛtena pāṇī abhi pruṣṇute makho yuvā sudakṣo rajaso vidharmaṇi ||
devasya vayaṃ savituḥ savīmani śreṣṭhe syāma vasunaścadāvane |
yo viśvasya dvipado yaścatuṣpado niveśane prasave cāsi bhūmanaḥ ||
adabdhebhiḥ savitaḥ pāyubhiṣ ṭvaṃ śivebhiradya pari pāhi no ghayam |
hiraṇyajihvaḥ suvitāya navyase rakṣā mākirnoaghaśaṃsa īśata ||
udu ṣya devaḥ savitā damūnā hiraṇyapāṇiḥ pratidoṣamasthāt |
ayohanuryajato mandrajihva ā dāśuṣe suvati bhūrivāmam ||
udū ayānupavakteva bāhū hiraṇyayā savitā supratīkā |
divo rohāṃsyaruhat pṛthivyā arīramat patayat kaccidabhvam ||
vāmamadya savitarvāmamu śvo dive-dive vāmamasmabhyaṃ sāvīḥ |
vāmasya hi kṣayasya deva bhūrerayā dhiyā vāmabhājaḥ syāma ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 72

इन्द्रासोमा महि तद वां महित्वं युवं महानि परथमानि चक्रथुः |
युवं सूर्यं विविदथुर्युवं सवर्विश्वा तमांस्यहतं निदश्च ||
इन्द्रासोमा वासयथ उषासमुत सूर्यं नयथो जयोतिषा सह |
उप दयां सकम्भथुः सकम्भनेनाप्रथतं पर्थिवीं मातरं वि ||
इन्द्रासोमावहिमपः परिष्ठां हथो वर्त्रमनु वां दयौरमन्यत |
परार्णांस्यैरयतं नदीनामा समुद्राणिपप्रथुः पुरूणि ||
इन्द्रासोमा पक्वमामास्वन्तर्नि गवामिद दधथुर्वक्षणासु |
जग्र्भथुरनपिनद्धमासु रुशच्चित्रासु जगतीष्वन्तः ||
इन्द्रासोमा युवमङग तरुत्रमपत्यसाचं शरुत्यं रराथे |
युवं शुष्मं नर्यं चर्षणिभ्यः सं विव्यथुः पर्तनाषाहमुग्रा ||
indrāsomā mahi tad vāṃ mahitvaṃ yuvaṃ mahāni prathamāni cakrathuḥ |
yuvaṃ sūryaṃ vividathuryuvaṃ svarviśvā tamāṃsyahataṃ nidaśca ||
indrāsomā vāsayatha uṣāsamut sūryaṃ nayatho jyotiṣā saha |
upa dyāṃ skambhathuḥ skambhanenāprathataṃ pṛthivīṃ mātaraṃ vi ||
indrāsomāvahimapaḥ pariṣṭhāṃ hatho vṛtramanu vāṃ dyauramanyata |
prārṇāṃsyairayataṃ nadīnāmā samudrāṇipaprathuḥ purūṇi ||
indrāsomā pakvamāmāsvantarni ghavāmid dadhathurvakṣaṇāsu |
jaghṛbhathuranapinaddhamāsu ruśaccitrāsu jaghatīṣvantaḥ ||
indrāsomā yuvamaṅgha tarutramapatyasācaṃ śrutyaṃ rarāthe |
yuvaṃ śuṣmaṃ naryaṃ carṣaṇibhyaḥ saṃ vivyathuḥ pṛtanāṣāhamughrā ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 73

यो अद्रिभित परथमजा रतावा बर्हस्पतिराङगिरसो हविष्मान |
दविबर्हज्मा पराघर्मसत पिता न आ रोदसी वर्षभो रोरवीति ||
जनाय चिद य ईवत उ लोकं बर्हस्पतिर्देवहूतौ चकार |
घनन वर्त्राणि वि पुरो दर्दरीति जयञ्छत्रून्रमित्रान पर्त्सु साहन ||
बर्हस्पतिः समजयद वसूनि महो वरजान गोमतो देव एषः |
अपः सिषासन सवरप्रतीतो बर्हस्पतिर्हन्त्यमित्रमर्कैः ||
yo adribhit prathamajā ṛtāvā bṛhaspatirāṅghiraso haviṣmān |
dvibarhajmā prāgharmasat pitā na ā rodasī vṛṣabho roravīti ||
janāya cid ya īvata u lokaṃ bṛhaspatirdevahūtau cakāra |
ghnan vṛtrāṇi vi puro dardarīti jayañchatrūnramitrān pṛtsu sāhan ||
bṛhaspatiḥ samajayad vasūni maho vrajān ghomato deva eṣaḥ |
apaḥ siṣāsan svarapratīto bṛhaspatirhantyamitramarkaiḥ ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 74

सोमारुद्रा धारयेथामसुर्यं पर वामिष्टयो.अरमश्नुवन्तु |
दमे-दमे सप्त रत्ना दधाना शं नो भूतं दविपदेशं चतुष्पदे ||
सोमारुद्रा वि वर्हतं विषूचीममीवा या नो गयमाविवेश |
आरे बाधेथां निरतिं पराचैरस्मे भद्रा सौश्रवसानि सन्तु ||
सोमारुद्रा युवमेतान्यस्मे विश्वा तनूषु भेषजानि धत्तम |
अव सयतं मुञ्चतं यन नो अस्ति तनूषु बद्धं कर्तमेनो अस्मत ||
तिग्मायुधौ तिग्महेती सुशेवौ सोमारुद्राविह सु मर्ळतं नः |
पर नो मुञ्चतं वरुणस्य पाशाद गोपायतं नः सुमनस्यमाना ||
somārudrā dhārayethāmasuryaṃ pra vāmiṣṭayo.aramaśnuvantu |
dame-dame sapta ratnā dadhānā śaṃ no bhūtaṃ dvipadeśaṃ catuṣpade ||
somārudrā vi vṛhataṃ viṣūcīmamīvā yā no ghayamāviveśa |
āre bādhethāṃ nirtiṃ parācairasme bhadrā sauśravasāni santu ||
somārudrā yuvametānyasme viśvā tanūṣu bheṣajāni dhattam |
ava syataṃ muñcataṃ yan no asti tanūṣu baddhaṃ kṛtameno asmat ||
tighmāyudhau tighmahetī suśevau somārudrāviha su mṛḷataṃ naḥ |
pra no muñcataṃ varuṇasya pāśād ghopāyataṃ naḥ sumanasyamānā ||

---

Rig Veda Book 6 Hymn 75

जीमूतस्येव भवति परतीकं यद वर्मी याति समदामुपस्थे |
अनाविद्धया तन्वा जय तवं स तवा वर्मणो महिमा पिपर्तु ||
धन्वना गा धन्वनाजिं जयेम धन्वना तीव्राः समदो जयेम |
धनुः शत्रोरपकामं कर्णोति धन्वना सर्वाः परदिशो जयेम ||
वक्ष्यन्तीवेदा गनीगन्ति कर्णं परियं सखायं परिषस्वजाना |
योषेव शिङकते वितताधि धन्वञ जया इयं समने पारयन्ती ||
ते आचरन्ती समनेव योषा मातेव पुत्रं बिभ्र्तामुपस्थे |
अप शत्रून विध्यतां संविदाने आर्त्नी इमे विष्फुरन्तीमित्रान ||
बह्वीनां पिता बहुरस्य पुत्रश्चिश्चा कर्णोति समनावगत्य |
इषुधिः सङकाः पर्तनाश्च सर्वाः पर्ष्ठे निनद्धो जयति परसूतः ||
रथे तिष्ठन नयति वाजिनः पुरो यत्र-यत्र कामयते सुषारथिः |
अभीशूनां महिमानं पनायत मनः पश्चादनु यछन्ति रश्मयः ||
तीव्रान घोषान कर्ण्वते वर्षपाणयो.अश्वा रथेभिः सहवाजयन्तः |
अवक्रामन्तः परपदैरमित्रान कषिणन्ति शत्रून्रनपव्ययन्तः ||
रथवाहनं हविरस्य नाम यत्रायुधं निहितमस्य वर्म |
तत्रा रथमुप शग्मं सदेम विश्वाहा वयं सुमनस्यमानाः ||
सवादुषंसदः पितरो वयोधाः कर्छ्रेश्रितः शक्तीवन्तो गभीराः |
चित्रसेना इषुबला अम्र्ध्राः सतोवीरा उरवो वरातसाहाः ||
बराह्मणासः पितरः सोम्यासः शिवे नो दयावाप्र्थिवी अनेहसा |
पूषा नः पातु दुरिताद रताव्र्धो रक्षा माकिर्नो अघशंस ईशत ||
सुपर्णं वस्ते मर्गो अस्या दन्तो गोभिः संनद्धा पतति परसूता |
यत्रा नरः सं च वि च दरवन्ति तत्रास्मभ्यमिषवः शर्म यंसन ||
रजीते परि वरंधि नो.अश्मा भवतु नस्तनूः |
सोमो अधि बरवीतु नो.अदितिः शर्म यछतु ||
आ जङघन्ति सान्वेषां जघनानुप जिघ्नते |
अश्वाजनि परचेतसो.अश्वान समत्सु चोदय ||
अहिरिव भोगैः पर्येति बाहुं जयाया हेतिं परिबाधमानः |
हस्तघ्नो विश्वा वयुनानि विद्वान पुमान पुमांसं परि पातु विश्वतः ||
आलाक्ता या रुरुशीर्ष्ण्यथो यस्या अयो मुखम |
इदं पर्जन्यरेतस इष्वै देव्यै बर्हन नमः ||
अवस्र्ष्टा परा पत शरव्ये बरह्मसंशिते |
गछामित्रान्प्र पद्यस्व मानूषां कं चनोच्छिषः ||
यत्र बाणाः सम्पतन्ति कुमारा विशिखा इव |
तत्रा नो बरह्मणस पतिरदितिः शर्म यछतु विश्वाहा शर्म यछतु ||
मर्माणि ते वर्मणा छादयामि सोमस्त्वा राजाम्र्तेनानु वस्ताम |
उरोर्वरीयो वरुणस्ते कर्णोतु जयन्तं तवानु देवामदन्तु ||
यो नः सवो अरणो यश्च निष्ट्यो जिघांसति |
देवास्तंसर्वे धूर्वन्तु बरह्म वर्म ममान्तरम ||
jīmūtasyeva bhavati pratīkaṃ yad varmī yāti samadāmupasthe |
anāviddhayā tanvā jaya tvaṃ sa tvā varmaṇo mahimā pipartu ||
dhanvanā ghā dhanvanājiṃ jayema dhanvanā tīvrāḥ samado jayema |
dhanuḥ śatrorapakāmaṃ kṛṇoti dhanvanā sarvāḥ pradiśo jayema ||
vakṣyantīvedā ghanīghanti karṇaṃ priyaṃ sakhāyaṃ pariṣasvajānā |
yoṣeva śiṅkte vitatādhi dhanvañ jyā iyaṃ samane pārayantī ||
te ācarantī samaneva yoṣā māteva putraṃ bibhṛtāmupasthe |
apa śatrūn vidhyatāṃ saṃvidāne ārtnī ime viṣphurantīamitrān ||
bahvīnāṃ pitā bahurasya putraściścā kṛṇoti samanāvaghatya |
iṣudhiḥ saṅkāḥ pṛtanāśca sarvāḥ pṛṣṭhe ninaddho jayati prasūtaḥ ||
rathe tiṣṭhan nayati vājinaḥ puro yatra-yatra kāmayate suṣārathiḥ |
abhīśūnāṃ mahimānaṃ panāyata manaḥ paścādanu yachanti raśmayaḥ ||
tīvrān ghoṣān kṛṇvate vṛṣapāṇayo.aśvā rathebhiḥ sahavājayantaḥ |
avakrāmantaḥ prapadairamitrān kṣiṇanti śatrūnranapavyayantaḥ ||
rathavāhanaṃ havirasya nāma yatrāyudhaṃ nihitamasya varma |
tatrā rathamupa śaghmaṃ sadema viśvāhā vayaṃ sumanasyamānāḥ ||
svāduṣaṃsadaḥ pitaro vayodhāḥ kṛchreśritaḥ śaktīvanto ghabhīrāḥ |
citrasenā iṣubalā amṛdhrāḥ satovīrā uravo vrātasāhāḥ ||
brāhmaṇāsaḥ pitaraḥ somyāsaḥ śive no dyāvāpṛthivī anehasā |
pūṣā naḥ pātu duritād ṛtāvṛdho rakṣā mākirno aghaśaṃsa īśata ||
suparṇaṃ vaste mṛgho asyā danto ghobhiḥ saṃnaddhā patati prasūtā |
yatrā naraḥ saṃ ca vi ca dravanti tatrāsmabhyamiṣavaḥ śarma yaṃsan ||
ṛjīte pari vṛṃdhi no.aśmā bhavatu nastanūḥ |
somo adhi bravītu no.aditiḥ śarma yachatu ||
ā jaṅghanti sānveṣāṃ jaghanānupa jighnate |
aśvājani pracetaso.aśvān samatsu codaya ||
ahiriva bhoghaiḥ paryeti bāhuṃ jyāyā hetiṃ paribādhamānaḥ |
hastaghno viśvā vayunāni vidvān pumān pumāṃsaṃ pari pātu viśvataḥ ||
ālāktā yā ruruśīrṣṇyatho yasyā ayo mukham |
idaṃ parjanyaretasa iṣvai devyai bṛhan namaḥ ||
avasṛṣṭā parā pata śaravye brahmasaṃśite |
ghachāmitrānpra padyasva mānūṣāṃ kaṃ canocchiṣaḥ ||
yatra bāṇāḥ sampatanti kumārā viśikhā iva |
tatrā no brahmaṇas patiraditiḥ śarma yachatu viśvāhā śarma yachatu ||
marmāṇi te varmaṇā chādayāmi somastvā rājāmṛtenānu vastām |
urorvarīyo varuṇaste kṛṇotu jayantaṃ tvānu devāmadantu ||
yo naḥ svo araṇo yaśca niṣṭyo jighāṃsati |
devāstaṃsarve dhūrvantu brahma varma mamāntaram ||

Rig Veda Book 7 Hymn 1

अग्निं नरो दीधितिभिररण्योर्हस्तच्युती जनयन्त परशस्तम |
दूरेद्र्शं गर्हपतिमथर्युम ||
तमग्निमस्ते वसवो नय रण्वन सुप्रतिचक्षमवसे कुतश्चित |
दक्षाय्यो यो दम आस नित्यः ||
परेद्धो अग्ने दीदिहि पुरो नो.अजस्रया सूर्म्या यविष्ठ |
तवां शश्वन्त उप यन्ति वाजाः ||
पर ते अग्नयो.अग्निभ्यो वरं निः सुवीरासः शोशुचन्त दयुमन्तः |
यत्रा नरः समासते सुजाताः ||
दा नो अग्ने धिया रयिं सुवीरं सवपत्यं सहस्य परशस्तम |
न यं यावा तरति यातुमावान ||
उप यमेति युवतिः सुदक्षं दोषा वस्तोर्हविष्मती घर्ताची |
उप सवैनमरमतिर्वसूयुः ||
विश्वा अग्ने.अप दहारातीर्येभिस्तपोभिरदहो जरूथम |
पर निस्वरं चातयस्वामीवाम ||
आ यस्ते अग्न इधते अनीकं वसिष्ठ शुक्र दीदिवः पावक |
उतो न एभि सतवथैरिह सयाः ||
वि ये ते अग्ने भेजिरे अनीकं मर्ता नरः पित्र्यासः पुरुत्रा |
उतो न एभिः सुमना इह सयाः ||
इमे नरो वर्त्रहत्येषु शूरा विश्वा अदेवीरभि सन्तु मायाः |
ये मे धियं पनयन्त परशस्ताम ||
मा शूने अग्ने नि षदाम नर्णां माशेषसो.अवीरता परित्वा |
परजावतीषु दुर्यासु दुर्य ||
यमश्वी नित्यमुपयाति यज्ञं परजावन्तं सवपत्यं कषयं नः |
सवजन्मना शेषसा वाव्र्धानम ||
पाहि नो अग्ने रक्षसो अजुष्टात पाहि धूर्तेरररुषो अघायोः |
तवा युजा पर्तनायून्रभि षयाम ||
सेदग्निरग्नीन्रत्यस्त्वन्यान यत्र वाजी तनयो वीळुपाणिः |
सहस्रपाथा अक्षरा समेति ||
सेदग्निर्यो वनुष्यतो निपाति समेद्धारमंहस उरुष्यात |
सुजातासः परि चरन्ति वीराः ||
अयं सो अग्निराहुतः पुरुत्रा यमीशानः समिदिन्धेहविष्मान |
परि यमेत्यध्वरेषु होता ||
तवे अग्न आहवनानि भूरीशानास आ जुहुयाम नित्या |
उभा कर्ण्वन्तो वहतू मियेधे ||
इमो अग्ने वीततमानि हव्याजस्रो वक्षि देवतातिमछ |
परतिन ईं सुरभीणि वयन्तु ||
मा नो अग्ने.अवीरते परा दा दुर्वाससे.अमतये मा नो अस्यै |
मा नः कषुधे मा रक्षस रतावो मा नो दमे मा वन आ जुहूर्थाः ||
नू मे बरह्माण्यग्न उच्छशाधि तवं देव मघवद्भ्यः सुषूदः |
रातौ सयामोभयास आ ते यूयं पात सवस्तिभिः सदा नः ||
तवमग्ने सुहवो रण्वसन्द्र्क सुदीती सूनो सहसो दिदीहि |
मा तवे सचा तनये नित्य आ धं मा वीरो अस्मन नर्यो वि दासीत ||
मा नो अग्ने दुर्भ्र्तये सचैषु देवेद्धेष्वग्निषु पर वोचः |
मा ते अस्मान दुर्मतयो भर्माच्चिद देवस्य सूनो सहसो नशन्त ||
स मर्तो अग्ने सवनीक रेवानमर्त्ये य आजुहोति हव्यम |
सदेवता वसुवनिं दधाति यं सूरिरर्थी पर्छमान एति ||
महो नो अग्ने सुवितस्य विद्वान रयिं सूरिभ्य आ वहा बर्हन्तम |
येन वयं सहसावन मदेमाविक्षितास आयुषा सुवीराः ||
नू मे बरह्माण्यग्न ... ||
aghniṃ naro dīdhitibhiraraṇyorhastacyutī janayanta praśastam |
dūredṛśaṃ ghṛhapatimatharyum ||
tamaghnimaste vasavo ny ṛṇvan supraticakṣamavase kutaścit |
dakṣāyyo yo dama āsa nityaḥ ||
preddho aghne dīdihi puro no.ajasrayā sūrmyā yaviṣṭha |
tvāṃ śaśvanta upa yanti vājāḥ ||
pra te aghnayo.aghnibhyo varaṃ niḥ suvīrāsaḥ śośucanta dyumantaḥ |
yatrā naraḥ samāsate sujātāḥ ||
dā no aghne dhiyā rayiṃ suvīraṃ svapatyaṃ sahasya praśastam |
na yaṃ yāvā tarati yātumāvān ||
upa yameti yuvatiḥ sudakṣaṃ doṣā vastorhaviṣmatī ghṛtācī |
upa svainamaramatirvasūyuḥ ||
viśvā aghne.apa dahārātīryebhistapobhiradaho jarūtham |
pra nisvaraṃ cātayasvāmīvām ||
ā yaste aghna idhate anīkaṃ vasiṣṭha śukra dīdivaḥ pāvaka |
uto na ebhi stavathairiha syāḥ ||
vi ye te aghne bhejire anīkaṃ martā naraḥ pitryāsaḥ purutrā |
uto na ebhiḥ sumanā iha syāḥ ||
ime naro vṛtrahatyeṣu śūrā viśvā adevīrabhi santu māyāḥ |
ye me dhiyaṃ panayanta praśastām ||
mā śūne aghne ni ṣadāma nṛṇāṃ māśeṣaso.avīratā paritvā |
prajāvatīṣu duryāsu durya ||
yamaśvī nityamupayāti yajñaṃ prajāvantaṃ svapatyaṃ kṣayaṃ naḥ |
svajanmanā śeṣasā vāvṛdhānam ||
pāhi no aghne rakṣaso ajuṣṭāt pāhi dhūrterararuṣo aghāyoḥ |
tvā yujā pṛtanāyūnrabhi ṣyām ||
sedaghniraghnīnratyastvanyān yatra vājī tanayo vīḷupāṇiḥ |
sahasrapāthā akṣarā sameti ||
sedaghniryo vanuṣyato nipāti sameddhāramaṃhasa uruṣyāt |
sujātāsaḥ pari caranti vīrāḥ ||
ayaṃ so aghnirāhutaḥ purutrā yamīśānaḥ samidindhehaviṣmān |
pari yametyadhvareṣu hotā ||
tve aghna āhavanāni bhūrīśānāsa ā juhuyāma nityā |
ubhā kṛṇvanto vahatū miyedhe ||
imo aghne vītatamāni havyājasro vakṣi devatātimacha |
pratina īṃ surabhīṇi vyantu ||
mā no aghne.avīrate parā dā durvāsase.amataye mā no asyai |
mā naḥ kṣudhe mā rakṣasa ṛtāvo mā no dame mā vana ā juhūrthāḥ ||
nū me brahmāṇyaghna ucchaśādhi tvaṃ deva maghavadbhyaḥ suṣūdaḥ |
rātau syāmobhayāsa ā te yūyaṃ pāta svastibhiḥ sadā naḥ ||
tvamaghne suhavo raṇvasandṛk sudītī sūno sahaso didīhi |
mā tve sacā tanaye nitya ā dhaṃ mā vīro asman naryo vi dāsīt ||
mā no aghne durbhṛtaye sacaiṣu deveddheṣvaghniṣu pra vocaḥ |
mā te asmān durmatayo bhṛmāccid devasya sūno sahaso naśanta ||
sa marto aghne svanīka revānamartye ya ājuhoti havyam |
sadevatā vasuvaniṃ dadhāti yaṃ sūrirarthī pṛchamāna eti ||
maho no aghne suvitasya vidvān rayiṃ sūribhya ā vahā bṛhantam |
yena vayaṃ sahasāvan mademāvikṣitāsa āyuṣā suvīrāḥ ||
nū me brahmāṇyaghna ... ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 2

जुषस्व नः समिधमग्ने अद्य शोचा बर्हद यजतं धूमम्र्ण्वन |
उप सप्र्श दिव्यं सानु सतूपैः सं रश्मिभिस्ततनः सूर्यस्य ||
नराशंसस्य महिमानमेषामुप सतोषाम यजतस्य यज्ञैः |
ये सुक्रतवः शुचयो धियन्धाः सवदन्ति देवा उभयानि हव्या ||
ईळेन्यं वो असुरं सुदक्षमन्तर्दूतं रोदसी सत्यवाचम |
मनुष्वदग्निं मनुना समिद्धं समध्वराय सदमिन महेम ||
सपर्यवो भरमाणा अभिज्ञु पर वर्ञ्जते नमसा बर्हिरग्नौ |
आजुह्वाना घर्तप्र्ष्ठं पर्षद्वदध्वर्यवो हविषा मर्जयध्वम ||
सवाध्यो वि दुरो देवयन्तो.अशिश्रयू रथयुर्देवताता |
पूर्वी शिशुं न मातरा रिहाणे समग्रुवो न समनेष्वञ्जन ||
उत योषणे दिव्ये मही न उषासानक्ता सुदुघेव धेनुः |
बर्हिषदा पुरुहूते मघोनी आ यज्ञिये सुविताय शरयेताम ||
विप्रा यज्ञेषु मानुषेषु कारू मन्ये वां जातवेदसा यजध्यै |
ऊर्ध्वं नो अध्वरं कर्तं हवेषु ता देवेषु वनथो वार्याणि ||
आ भारती भारतीभिः ... ||
तन नस्तुरीपं ... ||
वनस्पते.अव ... ||
आ याह्यग्ने ... ||
juṣasva naḥ samidhamaghne adya śocā bṛhad yajataṃ dhūmamṛṇvan |
upa spṛśa divyaṃ sānu stūpaiḥ saṃ raśmibhistatanaḥ sūryasya ||
narāśaṃsasya mahimānameṣāmupa stoṣāma yajatasya yajñaiḥ |
ye sukratavaḥ śucayo dhiyandhāḥ svadanti devā ubhayāni havyā ||
īḷenyaṃ vo asuraṃ sudakṣamantardūtaṃ rodasī satyavācam |
manuṣvadaghniṃ manunā samiddhaṃ samadhvarāya sadamin mahema ||
saparyavo bharamāṇā abhijñu pra vṛñjate namasā barhiraghnau |
ājuhvānā ghṛtapṛṣṭhaṃ pṛṣadvadadhvaryavo haviṣā marjayadhvam ||
svādhyo vi duro devayanto.aśiśrayū rathayurdevatātā |
pūrvī śiśuṃ na mātarā rihāṇe samaghruvo na samaneṣvañjan ||
uta yoṣaṇe divye mahī na uṣāsānaktā sudugheva dhenuḥ |
barhiṣadā puruhūte maghonī ā yajñiye suvitāya śrayetām ||
viprā yajñeṣu mānuṣeṣu kārū manye vāṃ jātavedasā yajadhyai |
ūrdhvaṃ no adhvaraṃ kṛtaṃ haveṣu tā deveṣu vanatho vāryāṇi ||
ā bhāratī bhāratībhiḥ ... ||
tan nasturīpaṃ ... ||
vanaspate.ava ... ||
ā yāhyaghne ... ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 3

अग्निं वो देवमग्निभिः सजोषा यजिष्ठं दूतमध्वरेक्र्णुध्वम |
यो मर्त्येषु निध्रुविरतावा तपुर्मूर्धा घर्तान्नः पावकः ||
परोथदश्वो न यवसे.अविष्यन यदा महः संवरणाद वयस्थात |
आदस्य वातो अनु वाति शोचिरध सम ते वरजनं कर्ष्णमस्ति ||
उद यस्य ते नवजातस्य वर्ष्णो.अग्ने चरन्त्यजरा इधानाः |
अछा दयामरुषो धूम एति सं दूतो अग्न ईयसे हि देवान ||
वि यस्य ते पर्थिव्यां पाजो अश्रेत तर्षु यदन्ना समव्र्क्तजम्भैः |
सेनेव सर्ष्टा परसितिष ट एति यवं न दस्म जुह्वा विवेक्षि ||
तमिद दोषा तमुषसि यविष्ठमग्निमत्यं न मर्जयन्त नरः |
निशिशाना अतिथिमस्य योनौ दीदाय शोचिराहुतस्य वर्ष्णः ||
सुसन्द्र्क ते सवनीक परतीकं वि यद रुक्मो न रोचस उपाके |
दिवो न ते तन्यतुरेति शुष्मश्चित्रो न सूरः परति चक्षि भानुम ||
यथा वः सवाहाग्नये दाशेम परीळाभिर्घ्र्तवद्भिश्च हव्यैः |
तेभिर्नो अग्ने अमितैर्महोभिः शतं पूर्भिरायसीभिर्नि पाहि ||
या वा ते सन्ति दाशुषे अध्र्ष्टा गिरो वा याभिर्न्र्वतीरुरुष्याः |
ताभिर्नः सूनो सहसो नि पाहि समत सूरीञ जरितॄञ जातवेदः ||
निर्यत पूतेव सवधितिः शुचिर्गात सवया कर्पा तन्वा रोचमानः |
आ यो मात्रोरुशेन्यो जनिष्ट देवयज्याय सुक्रतुः पावकः ||
एता नो अग्ने सौभगा दिदीह्यपि करतुं सुचेतसं वतेम |
विश्वा सतोत्र्भ्यो गर्णते च सन्तु यूयं पात ... ||
aghniṃ vo devamaghnibhiḥ sajoṣā yajiṣṭhaṃ dūtamadhvarekṛṇudhvam |
yo martyeṣu nidhruvirtāvā tapurmūrdhā ghṛtānnaḥ pāvakaḥ ||
prothadaśvo na yavase.aviṣyan yadā mahaḥ saṃvaraṇād vyasthāt |
ādasya vāto anu vāti śociradha sma te vrajanaṃ kṛṣṇamasti ||
ud yasya te navajātasya vṛṣṇo.aghne carantyajarā idhānāḥ |
achā dyāmaruṣo dhūma eti saṃ dūto aghna īyase hi devān ||
vi yasya te pṛthivyāṃ pājo aśret tṛṣu yadannā samavṛktajambhaiḥ |
seneva sṛṣṭā prasitiṣ ṭa eti yavaṃ na dasma juhvā vivekṣi ||
tamid doṣā tamuṣasi yaviṣṭhamaghnimatyaṃ na marjayanta naraḥ |
niśiśānā atithimasya yonau dīdāya śocirāhutasya vṛṣṇaḥ ||
susandṛk te svanīka pratīkaṃ vi yad rukmo na rocasa upāke |
divo na te tanyatureti śuṣmaścitro na sūraḥ prati cakṣi bhānum ||
yathā vaḥ svāhāghnaye dāśema parīḷābhirghṛtavadbhiśca havyaiḥ |
tebhirno aghne amitairmahobhiḥ śataṃ pūrbhirāyasībhirni pāhi ||
yā vā te santi dāśuṣe adhṛṣṭā ghiro vā yābhirnṛvatīruruṣyāḥ |
tābhirnaḥ sūno sahaso ni pāhi smat sūrīñ jaritṝñ jātavedaḥ ||
niryat pūteva svadhitiḥ śucirghāt svayā kṛpā tanvā rocamānaḥ |
ā yo mātroruśenyo janiṣṭa devayajyāya sukratuḥ pāvakaḥ ||
etā no aghne saubhaghā didīhyapi kratuṃ sucetasaṃ vatema |
viśvā stotṛbhyo ghṛṇate ca santu yūyaṃ pāta ... ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 4

पर वः शुक्राय भानवे भरध्वं हव्यं मतिं चाग्नये सुपूतम |
यो दैव्यानि मानुषा जनूंष्यन्तर्विश्वानि विद्मना जिगाति ||
स गर्त्सो अग्निस्तरुणश्चिदस्तु यतो यविष्ठो अजनिष्ट मातुः |
सं यो वना युवते शुचिदन भूरि चिदन्ना समिदत्ति सद्यः ||
अस्य देवस्य संसद्यनीके यं मर्तासः शयेतं जग्र्भ्रे |
नि यो गर्भं पौरुषेयीमुवोच दुरोकमग्निरायवे शुशोच ||
अयं कविरकविषु परचेता मर्तेष्वग्निरम्र्तो नि धायि |
स मा नो अत्र जुहुरः सहस्वः सदा तवे सुमनसः सयाम ||
आ यो योनिं देवक्र्तं ससाद करत्वा हयग्निरम्र्तानतारीत |
तमोषधीश्च वनिनश्च गर्भं भूमिश्च विश्वधायसं बिभर्ति ||
ईशे हयग्निरम्र्तस्य भूरेरीशे रायः सुवीर्यस्य दातोः |
मा तवा वयं सहसावन्नवीरा माप्सवः परि षदाम मादुवः ||
परिषद्यं हयरणस्य रेक्णो नित्यस्य रायः पतयः सयाम |
न शेषो अग्ने अन्यजातमस्त्यचेतानस्य मा पथो वि दुक्षः ||
नहि गरभायारणः सुशेवो.अन्योदर्यो मनसा मन्तवा उ |
अधा चिदोकः पुनरित स एत्या नो वाज्यभीषाळ एतु नव्यः ||
तवमग्ने वनुष्यतो ... ||
एता नो अग्ने सौभगा ... ||
pra vaḥ śukrāya bhānave bharadhvaṃ havyaṃ matiṃ cāghnaye supūtam |
yo daivyāni mānuṣā janūṃṣyantarviśvāni vidmanā jighāti ||
sa ghṛtso aghnistaruṇaścidastu yato yaviṣṭho ajaniṣṭa mātuḥ |
saṃ yo vanā yuvate śucidan bhūri cidannā samidatti sadyaḥ ||
asya devasya saṃsadyanīke yaṃ martāsaḥ śyetaṃ jaghṛbhre |
ni yo ghṛbhaṃ pauruṣeyīmuvoca durokamaghnirāyave śuśoca ||
ayaṃ kavirakaviṣu pracetā marteṣvaghniramṛto ni dhāyi |
sa mā no atra juhuraḥ sahasvaḥ sadā tve sumanasaḥ syāma ||
ā yo yoniṃ devakṛtaṃ sasāda kratvā hyaghniramṛtānatārīt |
tamoṣadhīśca vaninaśca gharbhaṃ bhūmiśca viśvadhāyasaṃ bibharti ||
īśe hyaghniramṛtasya bhūrerīśe rāyaḥ suvīryasya dātoḥ |
mā tvā vayaṃ sahasāvannavīrā māpsavaḥ pari ṣadāma māduvaḥ ||
pariṣadyaṃ hyaraṇasya rekṇo nityasya rāyaḥ patayaḥ syāma |
na śeṣo aghne anyajātamastyacetānasya mā patho vi dukṣaḥ ||
nahi ghrabhāyāraṇaḥ suśevo.anyodaryo manasā mantavā u |
adhā cidokaḥ punarit sa etyā no vājyabhīṣāḷ etu navyaḥ ||
tvamaghne vanuṣyato ... ||
etā no aghne saubhaghā ... ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 5

पराग्नये तवसे भरध्वं गिरं दिवो अरतये पर्थिव्याः |
यो विश्वेषामम्र्तानामुपस्थे वैश्वानरो वाव्र्धे जाग्र्वद्भिः ||
पर्ष्टो दिवि धाय्यग्निः पर्थिव्यां नेता सिन्धूनां वर्षभ सतियानाम |
स मानुषीरभि विशो वि भाति वैश्वानरो वाव्र्धानो वरेण ||
तवद भिया विश आयन्नसिक्नीरसमना जहतीर्भोजनानि |
वैश्वानर पूरवे शोशुचानः पुरो यदग्ने दरयन्नदीदेः ||
तव तरिधातु पर्थिवी उत दयौर्वैश्वानर वरतमग्ने सचन्त |
तवं भासा रोदसी आ ततन्थाजस्रेण शोचिषा शोशुचानः ||
तवामग्ने हरितो वावशाना गिरः सचन्ते धुनयो घर्ताचीः |
पतिं कर्ष्टीनां रथ्यं रयीणां वैश्वानरमुषसां केतुमह्नाम ||
तवे असुर्यं वसवो नय रण्वन करतुं हि ते मित्रमहो जुषन्त |
तवं दस्यून्रोकसो अग्न आज उरु जयोतिर्जनयन्नार्याय ||
स जायमानः परमे वयोमन वायुर्न पाथः परि पासि सद्यः |
तवं भुवना जनयन्नभि करन्नपत्याय जातवेदो दशस्यन ||
तामग्ने अस्मे इषमेरयस्व वैश्वानर दयुमतीं जातवेदः |
यया राधः पिन्वसि विश्ववार पर्थु शरवो दाशुषे मर्त्याय ||
तं नो अग्ने मघवद्भ्यः पुरुक्षुं रयिं नि वाजं शरुत्यं युवस्व |
वैश्वानर महि नः शर्म यछ रुद्रेभिरग्ने वसुभिः सजोषाः ||
prāghnaye tavase bharadhvaṃ ghiraṃ divo arataye pṛthivyāḥ |
yo viśveṣāmamṛtānāmupasthe vaiśvānaro vāvṛdhe jāghṛvadbhiḥ ||
pṛṣṭo divi dhāyyaghniḥ pṛthivyāṃ netā sindhūnāṃ vṛṣabha stiyānām |
sa mānuṣīrabhi viśo vi bhāti vaiśvānaro vāvṛdhāno vareṇa ||
tvad bhiyā viśa āyannasiknīrasamanā jahatīrbhojanāni |
vaiśvānara pūrave śośucānaḥ puro yadaghne darayannadīdeḥ ||
tava tridhātu pṛthivī uta dyaurvaiśvānara vratamaghne sacanta |
tvaṃ bhāsā rodasī ā tatanthājasreṇa śociṣā śośucānaḥ ||
tvāmaghne harito vāvaśānā ghiraḥ sacante dhunayo ghṛtācīḥ |
patiṃ kṛṣṭīnāṃ rathyaṃ rayīṇāṃ vaiśvānaramuṣasāṃ ketumahnām ||
tve asuryaṃ vasavo ny ṛṇvan kratuṃ hi te mitramaho juṣanta |
tvaṃ dasyūnrokaso aghna āja uru jyotirjanayannāryāya ||
sa jāyamānaḥ parame vyoman vāyurna pāthaḥ pari pāsi sadyaḥ |
tvaṃ bhuvanā janayannabhi krannapatyāya jātavedo daśasyan ||
tāmaghne asme iṣamerayasva vaiśvānara dyumatīṃ jātavedaḥ |
yayā rādhaḥ pinvasi viśvavāra pṛthu śravo dāśuṣe martyāya ||
taṃ no aghne maghavadbhyaḥ purukṣuṃ rayiṃ ni vājaṃ śrutyaṃ yuvasva |
vaiśvānara mahi naḥ śarma yacha rudrebhiraghne vasubhiḥ sajoṣāḥ ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 6

पर सम्राजो असुरस्य परशस्तिं पुंसः कर्ष्टीनामनुमाद्यस्य |
इन्द्रस्येव पर तवसस कर्तानि वन्दे दारुं वन्दमानोविवक्मि ||
कविं केतुं धासिं भानुमद्रेर्हिन्वन्ति शं राज्यं रोदस्योः |
पुरन्दरस्य गीर्भिरा विवासे.अग्नेर्व्रतानि पूर्व्या महानि ||
नयक्रतून गरथिनो मर्ध्रवाचः पणीन्रश्रद्धानव्र्धानयज्ञान |
पर-पर तान दस्यून्रग्निर्विवाय पूर्वश्चकारापरानयज्यून ||
यो अपाचीने तमसि मदन्तीः पराचीश्चकार नर्तमः शचीभिः |
तमीशानं वस्वो अग्निं गर्णीषे.अनानतं दमयन्तं पर्तन्यून ||
यो देह्यो अनमयद वधस्नैर्यो अर्यपत्नीरुषसश्चकार |
स निरुध्या नहुषो यज्वो अग्निर्विशश्चक्रे बलिह्र्तः सहोभिः ||
यस्य शर्मन्नुप विश्वे जनास एवैस्तस्थुः सुमतिं भिक्षमाणाः |
वैश्वानरो वरमा रोदस्योराग्निः ससाद पित्रोरुपस्थम ||
आ देवो ददे बुध्न्या वसूनि वैश्वानर उदिता सूर्यस्य |
आ समुद्रादवरादा परस्मादाग्निर्ददे दिव आ पर्थिव्याः ||
pra samrājo asurasya praśastiṃ puṃsaḥ kṛṣṭīnāmanumādyasya |
indrasyeva pra tavasas kṛtāni vande dāruṃ vandamānovivakmi ||
kaviṃ ketuṃ dhāsiṃ bhānumadrerhinvanti śaṃ rājyaṃ rodasyoḥ |
purandarasya ghīrbhirā vivāse.aghnervratāni pūrvyā mahāni ||
nyakratūn ghrathino mṛdhravācaḥ paṇīnraśraddhānavṛdhānayajñān |
pra-pra tān dasyūnraghnirvivāya pūrvaścakārāparānayajyūn ||
yo apācīne tamasi madantīḥ prācīścakāra nṛtamaḥ śacībhiḥ |
tamīśānaṃ vasvo aghniṃ ghṛṇīṣe.anānataṃ damayantaṃ pṛtanyūn ||
yo dehyo anamayad vadhasnairyo aryapatnīruṣasaścakāra |
sa nirudhyā nahuṣo yajvo aghnirviśaścakre balihṛtaḥ sahobhiḥ ||
yasya śarmannupa viśve janāsa evaistasthuḥ sumatiṃ bhikṣamāṇāḥ |
vaiśvānaro varamā rodasyorāghniḥ sasāda pitrorupastham ||
ā devo dade budhnyā vasūni vaiśvānara uditā sūryasya |
ā samudrādavarādā parasmādāghnirdade diva ā pṛthivyāḥ ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 7

पर वो देवं चित सहसानमग्निमश्वं न वाजिनं हिषे नमोभिः |
भवा नो दूतो अध्वरस्य विद्वान तमना देवेषु विविदे मितद्रुः ||
आ याह्यग्ने पथ्या अनु सवा मन्द्रो देवानां सख्यं जुषाणः |
आ सानु शुष्मैर्नदयन पर्थिव्या जम्भेभिर्विश्वमुशधग वनानि ||
पराचीनो यज्ञः सुधितं हि बर्हिः परीणीते अग्निरीळितो न होता |
आ मातरा विश्ववारे हुवानो यतो यविष्ठ जज्ञिषे सुशेवः ||
सद्यो अध्वरे रथिरं जनन्त मानुषासो विचेतसो य एषाम |
विशामधायि विश्पतिर्दुरोणे.अग्निर्मन्द्रो मधुवचा रतावा ||
असादि वर्तो वह्निराजगन्वानग्निर्ब्रह्मा नर्षदने विधर्ता |
दयौश्च यं पर्थिवी वाव्र्धाते आ यं होता यजति विश्ववारम ||
एते दयुम्नेभिर्विश्वमातिरन्त मन्त्रं ये वारं नर्या अतक्षन |
पर ये विशस्तिरन्त शरोषमाणा आ ये मे अस्य दीधयन्न्र्तस्य ||
नू तवामग्न ईमहे वसिष्ठा ईशानं सूनो सहसो वसूनाम |
इषं सतोत्र्भ्यो मघवद्भ्य आनड यूयं पात सवस्तिभिः सदा नः ||
pra vo devaṃ cit sahasānamaghnimaśvaṃ na vājinaṃ hiṣe namobhiḥ |
bhavā no dūto adhvarasya vidvān tmanā deveṣu vivide mitadruḥ ||
ā yāhyaghne pathyā anu svā mandro devānāṃ sakhyaṃ juṣāṇaḥ |
ā sānu śuṣmairnadayan pṛthivyā jambhebhirviśvamuśadhagh vanāni ||
prācīno yajñaḥ sudhitaṃ hi barhiḥ prīṇīte aghnirīḷito na hotā |
ā mātarā viśvavāre huvāno yato yaviṣṭha jajñiṣe suśevaḥ ||
sadyo adhvare rathiraṃ jananta mānuṣāso vicetaso ya eṣām |
viśāmadhāyi viśpatirduroṇe.aghnirmandro madhuvacā ṛtāvā ||
asādi vṛto vahnirājaghanvānaghnirbrahmā nṛṣadane vidhartā |
dyauśca yaṃ pṛthivī vāvṛdhāte ā yaṃ hotā yajati viśvavāram ||
ete dyumnebhirviśvamātiranta mantraṃ ye vāraṃ naryā atakṣan |
pra ye viśastiranta śroṣamāṇā ā ye me asya dīdhayannṛtasya ||
nū tvāmaghna īmahe vasiṣṭhā īśānaṃ sūno sahaso vasūnām |
iṣaṃ stotṛbhyo maghavadbhya ānaḍ yūyaṃ pāta svastibhiḥ sadā naḥ ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 8

इन्धे राजा समर्यो नमोभिर्यस्य परतीकमाहुतं घर्तेन |
नरो हव्येभिरीळते सबाध आग्निरग्र उषसामशोचि ||
अयमु षय सुमहानवेदि होता मन्द्रो मनुषो यज्वो अग्निः |
वि भा अकः सस्र्जानः पर्थिव्यां कर्ष्णपविरोषधीभिर्ववक्षे ||
कया नो अग्ने वि वसः सुव्र्क्तिं कामु सवधां रणवः शस्यमानः |
कदा भवेम पतयह सुदत्र रायो वन्तारो दुष्टरस्य साधोः ||
पर-परायमग्निर्भरतस्य शर्ण्वे वि यत सूर्यो न रोचतेब्र्हद भाः |
अभि यः पूरुं पर्तनासु तस्थौ दयुतानो दैव्यो अतिथिः शुशोच ||
असन्नित तवे आहवनानि भूरि भुवो विश्वेभिः सुमना अनीकैः |
सतुतश्चिदग्ने शर्ण्विषे गर्णानः सवयं वर्धस्व तन्वं सुजात ||
इदं वचः शतसाः संसहस्रमुदग्नये जनिषीष्ट दविबर्हाः |
शं यत सतोत्र्भ्य आपये भवाति दयुमदमीवचातनं रक्षोहा ||
नू तवामग्न ईमहे ... ||
indhe rājā samaryo namobhiryasya pratīkamāhutaṃ ghṛtena |
naro havyebhirīḷate sabādha āghniraghra uṣasāmaśoci ||
ayamu ṣya sumahānavedi hotā mandro manuṣo yajvo aghniḥ |
vi bhā akaḥ sasṛjānaḥ pṛthivyāṃ kṛṣṇapaviroṣadhībhirvavakṣe ||
kayā no aghne vi vasaḥ suvṛktiṃ kāmu svadhāṃ ṛṇavaḥ śasyamānaḥ |
kadā bhavema patayah sudatra rāyo vantāro duṣṭarasya sādhoḥ ||
pra-prāyamaghnirbharatasya śṛṇve vi yat sūryo na rocatebṛhad bhāḥ |
abhi yaḥ pūruṃ pṛtanāsu tasthau dyutāno daivyo atithiḥ śuśoca ||
asannit tve āhavanāni bhūri bhuvo viśvebhiḥ sumanā anīkaiḥ |
stutaścidaghne śṛṇviṣe ghṛṇānaḥ svayaṃ vardhasva tanvaṃ sujāta ||
idaṃ vacaḥ śatasāḥ saṃsahasramudaghnaye janiṣīṣṭa dvibarhāḥ |
śaṃ yat stotṛbhya āpaye bhavāti dyumadamīvacātanaṃ rakṣohā ||
nū tvāmaghna īmahe ... ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 9

अबोधि जार उषसामुपस्थाद धोता मन्द्रः कवितमः पावकः |
दधाति केतुमुभयस्य जन्तोर्हव्या देवेषु दरविणं सुक्र्त्सु ||
स सुक्रतुर्यो वि दुरः पणीनां पुनानो अर्कं पुरुभोजसं नः |
होता मन्द्रो विशां दमूनास्तिरस्तमो दद्र्शे राम्याणाम ||
अमूरः कविरदितिर्विवस्वान सुसंसन मित्रो अतिथिः शिवोनः |
चित्रभानुरुषसां भात्यग्रे.अपां गर्भः परस्वा विवेश ||
ईळेन्यो वो मनुषो युगेषु समनगा अशुचज्जातवेदाः |
सुसन्द्र्शा भानुना यो विभाति परति गावः समिधानं बुधन्त ||
अग्ने याहि दूत्यं मा रिषण्यो देवानछा बरह्मक्र्ता गणेन |
सरस्वतीं मरुतो अश्विनापो यक्षि देवान रत्नधेयायविश्वान ||
तवामग्ने समिधानो वसिष्ठो जरूथं हन यक्षि राये पुरन्धिम |
पुरुणीथा जातवेदो जरस्व यूयं पात ... ||
abodhi jāra uṣasāmupasthād dhotā mandraḥ kavitamaḥ pāvakaḥ |
dadhāti ketumubhayasya jantorhavyā deveṣu draviṇaṃ sukṛtsu ||
sa sukraturyo vi duraḥ paṇīnāṃ punāno arkaṃ purubhojasaṃ naḥ |
hotā mandro viśāṃ damūnāstirastamo dadṛśe rāmyāṇām ||
amūraḥ kaviraditirvivasvān susaṃsan mitro atithiḥ śivonaḥ |
citrabhānuruṣasāṃ bhātyaghre.apāṃ gharbhaḥ prasvaā viveśa ||
īḷenyo vo manuṣo yugheṣu samanaghā aśucajjātavedāḥ |
susandṛśā bhānunā yo vibhāti prati ghāvaḥ samidhānaṃ budhanta ||
aghne yāhi dūtyaṃ mā riṣaṇyo devānachā brahmakṛtā ghaṇena |
sarasvatīṃ maruto aśvināpo yakṣi devān ratnadheyāyaviśvān ||
tvāmaghne samidhāno vasiṣṭho jarūthaṃ han yakṣi rāye purandhim |
puruṇīthā jātavedo jarasva yūyaṃ pāta ... ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 10

उषो न जारः पर्थु पाजो अश्रेद दविद्युतद दीद्यच्छोशुचानः |
वर्षा हरिः शुचिरा भाति भासा धियो हिन्वान उशतीरजीगः ||
सवर्ण वस्तोरुषसामरोचि यज्ञं तन्वाना उशिजो न मन्म |
अग्निर्जन्मानि देव आ वि विद्वान दरवद दूतो देवयावा वनिष्ठः ||
अछा गिरो मतयो देवयन्तीरग्निं यन्ति दरविणं भिक्षमाणाः |
सुसन्द्र्शं सुप्रतीकं सवञ्चं हव्यवाहमरतिम्मानुषाणाम ||
इन्द्रं नो अग्ने वसुभिः सजोषा रुद्रं रुद्रेभिरा वहा बर्हन्तम |
आदित्येभिरदितिं विश्वजन्यां बर्हस्पतिं रक्वभिर्विश्ववारम ||
मन्द्रं होतारमुशिजो यविष्ठमग्निं विश ईळते अध्वरेषु |
स हि कषपावानभवद रयीणामतन्द्रो दूतो यजथाय देवान ||
uṣo na jāraḥ pṛthu pājo aśred davidyutad dīdyacchośucānaḥ |
vṛṣā hariḥ śucirā bhāti bhāsā dhiyo hinvāna uśatīrajīghaḥ ||
svarṇa vastoruṣasāmaroci yajñaṃ tanvānā uśijo na manma |
aghnirjanmāni deva ā vi vidvān dravad dūto devayāvā vaniṣṭhaḥ ||
achā ghiro matayo devayantīraghniṃ yanti draviṇaṃ bhikṣamāṇāḥ |
susandṛśaṃ supratīkaṃ svañcaṃ havyavāhamaratimmānuṣāṇām ||
indraṃ no aghne vasubhiḥ sajoṣā rudraṃ rudrebhirā vahā bṛhantam |
ādityebhiraditiṃ viśvajanyāṃ bṛhaspatiṃ ṛkvabhirviśvavāram ||
mandraṃ hotāramuśijo yaviṣṭhamaghniṃ viśa īḷate adhvareṣu |
sa hi kṣapāvānabhavad rayīṇāmatandro dūto yajathāya devān ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 11

महानस्यध्वरस्य परकेतो न रते तवदम्र्ता मादयन्ते |
आ विश्वेभिः सरथं याहि देवैर्न्यग्ने होता परथमः सदेह ||
तवामीळते अजिरं दूत्याय हविष्मन्तः सदमिन मानुषासः |
यस्य देवैरासदो बर्हिरग्ने.अहान्यस्मै सुदिना भवन्ति ||
तरिश्चिदक्तोः पर चिकितुर्वसूनि तवे अन्तर्दाशुषे मर्त्याय |
मनुष्वदग्न इह यक्षि देवान भवा नो दूतो अधिशस्तिपावा ||
अग्निरीशे बर्हतो अध्वरस्याग्निर्विश्वस्य हविषः कर्तस्य |
करतुं हयस्य वसवो जुषन्ताथा देवा दधिरे हव्यवाहम ||
आग्ने वह हविरद्याय देवानिन्द्रज्येष्ठास इह मादयन्ताम |
इमं यज्ञं दिवि देवेषु धेहि यूयं पात ... ||
mahānasyadhvarasya praketo na ṛte tvadamṛtā mādayante |
ā viśvebhiḥ sarathaṃ yāhi devairnyaghne hotā prathamaḥ sadeha ||
tvāmīḷate ajiraṃ dūtyāya haviṣmantaḥ sadamin mānuṣāsaḥ |
yasya devairāsado barhiraghne.ahānyasmai sudinā bhavanti ||
triścidaktoḥ pra cikiturvasūni tve antardāśuṣe martyāya |
manuṣvadaghna iha yakṣi devān bhavā no dūto adhiśastipāvā ||
aghnirīśe bṛhato adhvarasyāghnirviśvasya haviṣaḥ kṛtasya |
kratuṃ hyasya vasavo juṣantāthā devā dadhire havyavāham ||
āghne vaha haviradyāya devānindrajyeṣṭhāsa iha mādayantām |
imaṃ yajñaṃ divi deveṣu dhehi yūyaṃ pāta ... ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 12

अगन्म महा नमसा यविष्ठं यो दीदाय समिद्धः सवे दुरोणे |
चित्रभानुं रोदसी अन्तरुर्वी सवाहुतं विश्वतः परत्यञ्चम ||
स मह्ना विश्वा दुरितानि साह्वानग्निः षटवे दम आ जातवेदाः |
स नो रक्षिषद दुरितादवद्यादस्मान गर्णत उत नो मघोनः ||
तवं वरुण उत मित्रो अग्ने तवां वर्धन्ति मतिभिर्वसिष्ठाः |
तवे वसु सुषणनानि सन्तु यूयं पात ... ||
aghanma mahā namasā yaviṣṭhaṃ yo dīdāya samiddhaḥ sve duroṇe |
citrabhānuṃ rodasī antarurvī svāhutaṃ viśvataḥ pratyañcam ||
sa mahnā viśvā duritāni sāhvānaghniḥ ṣṭave dama ā jātavedāḥ |
sa no rakṣiṣad duritādavadyādasmān ghṛṇata uta no maghonaḥ ||
tvaṃ varuṇa uta mitro aghne tvāṃ vardhanti matibhirvasiṣṭhāḥ |
tve vasu suṣaṇanāni santu yūyaṃ pāta ... ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 13

पराग्नये विश्वशुचे धियन्धे.असुरघ्ने मन्म धीतिं भरध्वम |
भरे हविर्न बर्हिषि परीणानो वैश्वानराय यतये मतीनाम ||
तवमग्ने शोचिषा शोशुचान आ रोदसी अप्र्णा जायमानः |
तवं देवानभिशस्तेरमुञ्चो वैस्वानर जातवेदो महित्वा ||
जातो यदग्ने भुवना वयख्यः पशून न गोपा इर्यः परिज्मा |
वैश्वानर बरह्मणे विन्द गातुं यूयं पात ... ||
prāghnaye viśvaśuce dhiyandhe.asuraghne manma dhītiṃ bharadhvam |
bhare havirna barhiṣi prīṇāno vaiśvānarāya yataye matīnām ||
tvamaghne śociṣā śośucāna ā rodasī apṛṇā jāyamānaḥ |
tvaṃ devānabhiśasteramuñco vaisvānara jātavedo mahitvā ||
jāto yadaghne bhuvanā vyakhyaḥ paśūn na ghopā iryaḥ parijmā |
vaiśvānara brahmaṇe vinda ghātuṃ yūyaṃ pāta ... ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 14

समिधा जातवेदसे देवाय देवहूतिभिः |
हविर्भिः शुक्रशोचिषे नमस्विनो वयं दाशेमाग्नये ||
वयं ते अग्ने समिधा विधेम वयं दाशेम सुष्टुती यजत्र |
वयं घर्तेनाध्वरस्य होतर्वयं देव हविषा भद्रशोचे ||
आ नो देवेभिरुप देवहूतिमग्ने याहि वषट्क्र्तिं जुषाणः |
तुभ्यं देवाय दाशतः सयाम यूयं पात ... ||
samidhā jātavedase devāya devahūtibhiḥ |
havirbhiḥ śukraśociṣe namasvino vayaṃ dāśemāghnaye ||
vayaṃ te aghne samidhā vidhema vayaṃ dāśema suṣṭutī yajatra |
vayaṃ ghṛtenādhvarasya hotarvayaṃ deva haviṣā bhadraśoce ||
ā no devebhirupa devahūtimaghne yāhi vaṣaṭkṛtiṃ juṣāṇaḥ |
tubhyaṃ devāya dāśataḥ syāma yūyaṃ pāta ... ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 15

उपसद्याय मीळ्हुष आस्ये जुहुता हविः |
यो नो नेदिष्ठमाप्यम ||
यः पञ्च चर्षणीरभि निषसाद दमे-दमे |
कविर्ग्र्हपतिर्युवा ||
स नो वेदो अमात्यमग्नी रक्षतु विश्वतः |
उतास्मान पात्वंहसः ||
नवं नु सतोममग्नये दिवः शयेनाय जीजनम |
वस्वः कुविद वनाति नः ||
सपार्हा यस्य शरियो दर्शे रयिर्वीरवतो यथा |
अग्रे यज्ञस्य शोचतः ||
सेमां वेतु वषट्क्र्तिमग्निर्जुषत नो गिरः |
यजिष्ठो हव्यवाहनः ||
नि तवा नक्ष्य विश्पते दयुमन्तं देव धीमहि |
सुवीरमग्न आहुत ||
कषप उस्रश्च दीदिहि सवग्नयस्त्वया वयम |
सुवीरस्त्वमस्मयुः ||
उप तवा सातये नरो विप्रासो यन्ति धीतिभिः |
उपाक्षरासहस्रिणी ||
अग्नी रक्षांसि सेधति शुक्रशोचिरमर्त्यः |
शुचिः पावक ईड्यः ||
स नो राधांस्या भरेशानः सहसो यहो |
भगश्च दातुवार्यम ||
तवमग्ने वीरवद यशो देवश्च सविता भगः |
दितिश्चदाति वार्यम ||
अग्ने रक्षा णो अंहसः परति षम देव रीषतः |
तपिष्ठैरजरो दह ||
अधा मही न आयस्यनाध्र्ष्टो नर्पीतये |
पूर्भवा शतभुजिः ||
तवं नः पाह्यंहसो दोषावस्तरघायतः |
दिवा नक्तमदाभ्य ||
upasadyāya mīḷhuṣa āsye juhutā haviḥ |
yo no nediṣṭhamāpyam ||
yaḥ pañca carṣaṇīrabhi niṣasāda dame-dame |
kavirghṛhapatiryuvā ||
sa no vedo amātyamaghnī rakṣatu viśvataḥ |
utāsmān pātvaṃhasaḥ ||
navaṃ nu stomamaghnaye divaḥ śyenāya jījanam |
vasvaḥ kuvid vanāti naḥ ||
spārhā yasya śriyo dṛśe rayirvīravato yathā |
aghre yajñasya śocataḥ ||
semāṃ vetu vaṣaṭkṛtimaghnirjuṣata no ghiraḥ |
yajiṣṭho havyavāhanaḥ ||
ni tvā nakṣya viśpate dyumantaṃ deva dhīmahi |
suvīramaghna āhuta ||
kṣapa usraśca dīdihi svaghnayastvayā vayam |
suvīrastvamasmayuḥ ||
upa tvā sātaye naro viprāso yanti dhītibhiḥ |
upākṣarāsahasriṇī ||
aghnī rakṣāṃsi sedhati śukraśociramartyaḥ |
śuciḥ pāvaka īḍyaḥ ||
sa no rādhāṃsyā bhareśānaḥ sahaso yaho |
bhaghaśca dātuvāryam ||
tvamaghne vīravad yaśo devaśca savitā bhaghaḥ |
ditiścadāti vāryam ||
aghne rakṣā ṇo aṃhasaḥ prati ṣma deva rīṣataḥ |
tapiṣṭhairajaro daha ||
adhā mahī na āyasyanādhṛṣṭo nṛpītaye |
pūrbhavā śatabhujiḥ ||
tvaṃ naḥ pāhyaṃhaso doṣāvastaraghāyataḥ |
divā naktamadābhya ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 16

एना वो अग्निं नमसोर्जो नपातमा हुवे |
परियं चेतिष्ठमरतिं सवध्वरं विश्वस्य दूतमम्र्तम ||
स योजते अरुषा विश्वभोजसा स दुद्रवत सवाहुतः |
सुब्रह्मा यज्ञः सुशमी वसूनां देवं राधो जनानाम ||
उदस्य शोचिरस्थादाजुह्वानस्य मीळ्हुषः |
उद धूमासोरुषासो दिविस्प्र्शः समग्निमिन्धते नरः ||
तं तवा दूतं कर्ण्महे यशस्तमं देवाना वीतये वह |
विश्वा सूनो सहसो मर्तभोजना रास्व तद यत तवेमहे ||
तवमग्ने गर्हपतिस्त्वं होता नो अध्वरे |
तवं पोता विश्ववार परचेता यक्षि वेषि च वार्यम ||
कर्धि रत्नं यजमानाय सुक्रतो तवं हि रत्नधा असि |
आन रते शिशीहि विश्वं रत्विजं सुशंसो यश्च दक्षते ||
तवे अग्ने सवाहुत परियासः सन्तु सूरयः |
यन्तारो ये मघवानो जनानामूर्वान दयन्त गोनाम ||
येषामिळा घर्तहस्ता दुरोण आनपि पराता निषीदति |
तांस्त्रायस्व सहस्य दरुहो निदो यछा नः शर्म दीर्घश्रुत ||
स मन्द्रया च जिह्वया वह्निरासा विदुष्टरः |
अग्ने रयिं मघवद्भ्यो न आ वह हव्यदातिं च सूदय ||
ये राधांसि ददत्यश्व्या मघा कामेन शरवसो महः |
तानंहसः पिप्र्हि पर्त्र्भिष टवं शतं पूर्भिर्यविष्ठ्य ||
देवो वो दरविणोदाः पूर्णां विवष्ट्यासिचम |
उद वा सिञ्चध्वमुप वा पर्णध्वमादिद वो देव ओहते ||
तं होतारमध्वरस्य परचेतसं वह्निं देवा अक्र्ण्वत |
दधाति रत्नं विधते सुवीर्यमग्निर्जनाय दाशुषे ||
enā vo aghniṃ namasorjo napātamā huve |
priyaṃ cetiṣṭhamaratiṃ svadhvaraṃ viśvasya dūtamamṛtam ||
sa yojate aruṣā viśvabhojasā sa dudravat svāhutaḥ |
subrahmā yajñaḥ suśamī vasūnāṃ devaṃ rādho janānām ||
udasya śocirasthādājuhvānasya mīḷhuṣaḥ |
ud dhūmāsoaruṣāso divispṛśaḥ samaghnimindhate naraḥ ||
taṃ tvā dūtaṃ kṛṇmahe yaśastamaṃ devānā vītaye vaha |
viśvā sūno sahaso martabhojanā rāsva tad yat tvemahe ||
tvamaghne ghṛhapatistvaṃ hotā no adhvare |
tvaṃ potā viśvavāra pracetā yakṣi veṣi ca vāryam ||
kṛdhi ratnaṃ yajamānāya sukrato tvaṃ hi ratnadhā asi |
āna ṛte śiśīhi viśvaṃ ṛtvijaṃ suśaṃso yaśca dakṣate ||
tve aghne svāhuta priyāsaḥ santu sūrayaḥ |
yantāro ye maghavāno janānāmūrvān dayanta ghonām ||
yeṣāmiḷā ghṛtahastā duroṇa ānapi prātā niṣīdati |
tāṃstrāyasva sahasya druho nido yachā naḥ śarma dīrghaśrut ||
sa mandrayā ca jihvayā vahnirāsā viduṣṭaraḥ |
aghne rayiṃ maghavadbhyo na ā vaha havyadātiṃ ca sūdaya ||
ye rādhāṃsi dadatyaśvyā maghā kāmena śravaso mahaḥ |
tānaṃhasaḥ pipṛhi partṛbhiṣ ṭvaṃ śataṃ pūrbhiryaviṣṭhya ||
devo vo draviṇodāḥ pūrṇāṃ vivaṣṭyāsicam |
ud vā siñcadhvamupa vā pṛṇadhvamādid vo deva ohate ||
taṃ hotāramadhvarasya pracetasaṃ vahniṃ devā akṛṇvata |
dadhāti ratnaṃ vidhate suvīryamaghnirjanāya dāśuṣe ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 17

अग्ने भव सुषमिधा समिद्ध उत बर्हिरुर्विया वि सत्र्णीताम ||
उत दवार उशतीर्वि शरयन्तामुत देवानुशत आ वहेह ||
अग्ने वीहि हविषा वक्षि देवान सवध्वरा कर्णुहि जातवेदः ||
सवध्वरा करति जातवेदा यक्षद देवानम्र्तान पिप्रयच्च ||
वंस्व विश्वा वार्याणि परचेतः सत्या भवन्त्वाशिषो नोद्य ||
तवामु ते दधिरे हव्यवाहं देवासो अग्न ऊर्ज आ नपातम ||
ते ते देवाय दाशतः सयाम महो नो रत्ना वि दध इयानः ||
aghne bhava suṣamidhā samiddha uta barhirurviyā vi stṛṇītām ||
uta dvāra uśatīrvi śrayantāmuta devānuśata ā vaheha ||
aghne vīhi haviṣā vakṣi devān svadhvarā kṛṇuhi jātavedaḥ ||
svadhvarā karati jātavedā yakṣad devānamṛtān piprayacca ||
vaṃsva viśvā vāryāṇi pracetaḥ satyā bhavantvāśiṣo noadya ||
tvāmu te dadhire havyavāhaṃ devāso aghna ūrja ā napātam ||
te te devāya dāśataḥ syāma maho no ratnā vi dadha iyānaḥ ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 18

तवे ह यत पितरश्चिन न इन्द्र विश्वा वामा जरितारो असन्वन |
तवे गावः सुदुघास्त्वे हयश्वास्त्वं वसु देवयतेवनिष्ठः ||
राजेव हि जनिभिः कषेष्येवाव दयुभिरभि विदुष कविः सन |
पिशा गिरो मघवन गोभिरश्वैस्त्वायतः शिशीहिराये अस्मान ||
इमा उ तवा पस्प्र्धानासो अत्र मन्द्रा गिरो देवयन्तीरुप सथुः |
अर्वाची ते पथ्या राय एतु सयाम ते सुमताविन्द्र शर्मन ||
धेनुं न तवा सूयवसे दुदुक्षन्नुप बरह्माणि सस्र्जे वसिष्ठः |
तवामिन मे गोपतिं विश्व आहा न इन्द्रः सुमतिं गन्त्वछ ||
अर्णांसि चित पप्रथाना सुदास इन्द्रो गाधान्यक्र्णोत सुपारा |
शर्धन्तं शिम्युमुचथस्य नव्यः शापं सिन्धूनामक्र्णोदशस्तीः ||
पुरोळा इत तुर्वशो यक्षुरासीद राये मत्स्यासो निशिता अपीव |
शरुष्टिं चक्रुर्भ्र्गवो दरुह्यवश्च सखा सखायमतरद विषूचोः ||
आ पक्थासो भलानसो भनन्तालिनासो विषाणिनः शिवासः |
आ यो.अनयत सधमा आर्यस्य गव्या तर्त्सुभ्यो अजगन युधा नर्न ||
दुराध्यो अदितिं सरेवयन्तो.अचेतसो वि जग्र्भ्रे परुष्णीम |
मह्नाविव्यक पर्थिवीं पत्यमानः पशुष कविरशयच्चायमानः ||
ईयुरर्थं न नयर्थं परुष्णीमाशुश्चनेदभिपित्वं जगाम |
सुदास इन्द्रः सुतुकानमित्रानरन्धयन मानुषे वध्रिवाचः ||
ईयुर्गावो न यवसादगोपा यथाक्र्तमभि मित्रं चितासः |
पर्श्निगावः पर्श्निनिप्रेषितासः शरुष्टिं चक्रुर्नियुतो रन्तयश्च ||
एकं च यो विंशतिं च शरवस्या वैकर्णयोर्जनान राजा नयस्तः |
दस्मो न सद्मन नि शिशाति बर्हिः शूरः सर्गमक्र्णोदिन्द्र एषाम ||
अध शरुतं कवषं वर्द्धमप्स्वनु दरुह्युं नि वर्णग वज्रबाहुः |
वर्णाना अत्र सख्याय सख्यं तवायन्तो ये अमदन्ननु तवा ||
वि सद्यो विश्वा दरंहितान्येषामिन्द्रः पुरः सहसा सप्त दर्दः |
वयानवस्य तर्त्सवे गयं भाग जेष्म पूरुं विदथे मर्ध्रवाचम ||
नि गव्यवो.अनवो दरुह्यवश्च षष्टिः शता सुषुपुः षट सहस्रा |
षष्टिर्वीरासो अधि षड दुवोयु विश्वेदिन्द्रस्य वीर्या कर्तानि ||
इन्द्रेणैते तर्त्सवो वेविषाणा आपो न सर्ष्टा अधवन्त नीचीः |
दुर्मित्रासः परकलविन मिमाना जहुर्विश्वानि भोजना सुदासे ||
अर्धं वीरस्य शर्तपामनिन्द्रं परा शर्धन्तं नुनुदे अभि कषाम |
इन्द्रो मन्युं मन्युम्यो मिमाय भेजे पथो वर्तनिम्पत्यमानः ||
आध्रेण चित तद वेकं चकार सिंह्यं चित पेत्वेना जघान |
अव सरक्तीर्वेश्याव्र्श्चदिन्द्रः परायछद विश्वा भोजना सुदासे ||
शश्वन्तो हि शत्रवो रारधुष टे भेदस्य चिच्छर्धतो विन्द रन्धिम |
मर्तानेन सतुवतो यः कर्णोति तिग्मं तस्मिन नि जहि वज्रमिन्द्र ||
आवदिन्द्रं यमुना तर्त्सवश्च परात्र भेदं सर्वतातामुषायत |
अजासश्च शिग्रवो यक्षवश्च बलिं शीर्षाणि जभ्रुरश्व्यानि ||
न त इन्द्र सुमतयो न रायः संचक्षे पूर्वा उषसो न नूत्नाः |
देवकं चिन मान्यमानं जघन्थाव तमना बर्हतः शम्बरं भेत ||
पर ये गर्हादममदुस्त्वाया पराशरः शतयातुर्वसिष्ठः |
न ते भोजस्य सख्यं मर्षन्ताधा सूरिभ्यः सुदिना वयुछान ||
दवे नप्तुर्देववतः शते गोर्द्वा रथा वधूमन्ता सुदासः |
अर्हन्नग्ने पैजवनस्य दानं होतेव सद्म पर्येमि रेभन ||
चत्वारो मा पैजवनस्य दानाः समद्दिष्टयः कर्शनिनो निरेके |
रज्रासो मा पर्थिविष्ठाः सुदासस्तोकं तोकाय शरवसे वहन्ति ||
यस्य शरवो रोदसी अन्तरुर्वी शीर्ष्णे-शीर्ष्णे विबभाजा विभक्ता |
सप्तेदिन्द्रं न सरवतो गर्णन्ति नि युध्यामधिमशिशादभीके ||
इमं नरो मरुतः सश्चतानु दिवोदासं न पितरं सुदासः |
अविष्टना पैजवनस्य केतं दूणाशं कषत्रमजरं दुवोयु ||
tve ha yat pitaraścin na indra viśvā vāmā jaritāro asanvan |
tve ghāvaḥ sudughāstve hyaśvāstvaṃ vasu devayatevaniṣṭhaḥ ||
rājeva hi janibhiḥ kṣeṣyevāva dyubhirabhi viduṣ kaviḥ san |
piśā ghiro maghavan ghobhiraśvaistvāyataḥ śiśīhirāye asmān ||
imā u tvā paspṛdhānāso atra mandrā ghiro devayantīrupa sthuḥ |
arvācī te pathyā rāya etu syāma te sumatāvindra śarman ||
dhenuṃ na tvā sūyavase dudukṣannupa brahmāṇi sasṛje vasiṣṭhaḥ |
tvāmin me ghopatiṃ viśva āhā na indraḥ sumatiṃ ghantvacha ||
arṇāṃsi cit paprathānā sudāsa indro ghādhānyakṛṇot supārā |
śardhantaṃ śimyumucathasya navyaḥ śāpaṃ sindhūnāmakṛṇodaśastīḥ ||
puroḷā it turvaśo yakṣurāsīd rāye matsyāso niśitā apīva |
śruṣṭiṃ cakrurbhṛghavo druhyavaśca sakhā sakhāyamatarad viṣūcoḥ ||
ā pakthāso bhalānaso bhanantālināso viṣāṇinaḥ śivāsaḥ |
ā yo.anayat sadhamā āryasya ghavyā tṛtsubhyo ajaghan yudhā nṛn ||
durādhyo aditiṃ srevayanto.acetaso vi jaghṛbhre paruṣṇīm |
mahnāvivyak pṛthivīṃ patyamānaḥ paśuṣ kaviraśayaccāyamānaḥ ||
īyurarthaṃ na nyarthaṃ paruṣṇīmāśuścanedabhipitvaṃ jaghāma |
sudāsa indraḥ sutukānamitrānarandhayan mānuṣe vadhrivācaḥ ||
īyurghāvo na yavasādaghopā yathākṛtamabhi mitraṃ citāsaḥ |
pṛśnighāvaḥ pṛśninipreṣitāsaḥ śruṣṭiṃ cakrurniyuto rantayaśca ||
ekaṃ ca yo viṃśatiṃ ca śravasyā vaikarṇayorjanān rājā nyastaḥ |
dasmo na sadman ni śiśāti barhiḥ śūraḥ sarghamakṛṇodindra eṣām ||
adha śrutaṃ kavaṣaṃ vṛddhamapsvanu druhyuṃ ni vṛṇagh vajrabāhuḥ |
vṛṇānā atra sakhyāya sakhyaṃ tvāyanto ye amadannanu tvā ||
vi sadyo viśvā dṛṃhitānyeṣāmindraḥ puraḥ sahasā sapta dardaḥ |
vyānavasya tṛtsave ghayaṃ bhāgh jeṣma pūruṃ vidathe mṛdhravācam ||
ni ghavyavo.anavo druhyavaśca ṣaṣṭiḥ śatā suṣupuḥ ṣaṭ sahasrā |
ṣaṣṭirvīrāso adhi ṣaḍ duvoyu viśvedindrasya vīryā kṛtāni ||
indreṇaite tṛtsavo veviṣāṇā āpo na sṛṣṭā adhavanta nīcīḥ |
durmitrāsaḥ prakalavin mimānā jahurviśvāni bhojanā sudāse ||
ardhaṃ vīrasya śṛtapāmanindraṃ parā śardhantaṃ nunude abhi kṣām |
indro manyuṃ manyumyo mimāya bheje patho vartanimpatyamānaḥ ||
ādhreṇa cit tad vekaṃ cakāra siṃhyaṃ cit petvenā jaghāna |
ava sraktīrveśyāvṛścadindraḥ prāyachad viśvā bhojanā sudāse ||
śaśvanto hi śatravo rāradhuṣ ṭe bhedasya cicchardhato vinda randhim |
martānena stuvato yaḥ kṛṇoti tighmaṃ tasmin ni jahi vajramindra ||
āvadindraṃ yamunā tṛtsavaśca prātra bhedaṃ sarvatātāmuṣāyat |
ajāsaśca śighravo yakṣavaśca baliṃ śīrṣāṇi jabhruraśvyāni ||
na ta indra sumatayo na rāyaḥ saṃcakṣe pūrvā uṣaso na nūtnāḥ |
devakaṃ cin mānyamānaṃ jaghanthāva tmanā bṛhataḥ śambaraṃ bhet ||
pra ye ghṛhādamamadustvāyā parāśaraḥ śatayāturvasiṣṭhaḥ |
na te bhojasya sakhyaṃ mṛṣantādhā sūribhyaḥ sudinā vyuchān ||
dve napturdevavataḥ śate ghordvā rathā vadhūmantā sudāsaḥ |
arhannaghne paijavanasya dānaṃ hoteva sadma paryemi rebhan ||
catvāro mā paijavanasya dānāḥ smaddiṣṭayaḥ kṛśanino nireke |
ṛjrāso mā pṛthiviṣṭhāḥ sudāsastokaṃ tokāya śravase vahanti ||
yasya śravo rodasī antarurvī śīrṣṇe-śīrṣṇe vibabhājā vibhaktā |
saptedindraṃ na sravato ghṛṇanti ni yudhyāmadhimaśiśādabhīke ||
imaṃ naro marutaḥ saścatānu divodāsaṃ na pitaraṃ sudāsaḥ |
aviṣṭanā paijavanasya ketaṃ dūṇāśaṃ kṣatramajaraṃ duvoyu ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 19

यस्तिग्मश्र्ङगो वर्षभो न भीम एकः कर्ष्टीश्च्यावयति पर विश्वाः |
यः शश्वतो अदाशुषो गयस्य परयन्तासिसुष्वितराय वेदः ||
तवं ह तयदिन्द्र कुत्समावः शुश्रूषमाणस्तन्वा समर्ये |
दासं यच्छुष्णं कुयवं नयस्मा अरन्धय आर्जुनेयाय शिक्षन ||
तवं धर्ष्णो धर्षता वीतहव्यं परावो विश्वाभिरूतिभिः सुदासम |
पर पौरुकुत्सिं तरसदस्युमावः कषेत्रसाता वर्त्रहत्येषु पूरुम ||
तवं नर्भिर्न्र्मणो देववीतौ भूरीणि वर्त्रा हर्यश्व हंसि |
तवं नि दस्युं चुमुरिं धुनिं चास्वापयो दभीतये सुहन्तु ||
तव चयौत्नानि वज्रहस्त तानि नव यत पुरो नवतिं च सद्यः |
निवेशने शततमाविवेषीरहञ्च वर्त्रं नमुचिमुताहन ||
सना ता त इन्द्र भोजनानि रातहव्याय दाशुषे सुदासे |
वर्ष्णे ते हरी वर्षणा युनज्मि वयन्तु बरह्माणि पुरुशाक वाजम ||
मा ते अस्यां सहसावन परिष्टावघाय भूम हरिवः परादै |
तरायस्व नो.अव्र्केभिर्वरूथैस्तव परियासः सूरिषु सयाम ||
परियास इत ते मघवन्नभिष्टौ नरो मदेम शरणे सखायः |
नि तुर्वशं नि याद्वं शिशीह्यतिथिग्वाय शंस्यं करिष्यन ||
सद्यश्चिन नु ते मघवन्नभिष्टौ नरः शंसन्त्युक्थशास उक्था |
ये ते हवेभिर्वि पणीन्रदाशन्नस्मान वर्णीष्व युज्याय तस्मै ||
एते सतोमा नरां नर्तम तुभ्यमस्मद्र्यञ्चो ददतो मघानि |
तेषामिन्द्र वर्त्रहत्ये शिवो भूः सखा च शूरो.अविताच नर्णाम ||
नू इन्द्र शूर सतवमान ऊती बरह्मजूतस्तन्वा वाव्र्धस्व |
उप नो वाजान मिमीह्युप सतीन यूयं पात ... ||
yastighmaśṛṅgho vṛṣabho na bhīma ekaḥ kṛṣṭīścyāvayati pra viśvāḥ |
yaḥ śaśvato adāśuṣo ghayasya prayantāsisuṣvitarāya vedaḥ ||
tvaṃ ha tyadindra kutsamāvaḥ śuśrūṣamāṇastanvā samarye |
dāsaṃ yacchuṣṇaṃ kuyavaṃ nyasmā arandhaya ārjuneyāya śikṣan ||
tvaṃ dhṛṣṇo dhṛṣatā vītahavyaṃ prāvo viśvābhirūtibhiḥ sudāsam |
pra paurukutsiṃ trasadasyumāvaḥ kṣetrasātā vṛtrahatyeṣu pūrum ||
tvaṃ nṛbhirnṛmaṇo devavītau bhūrīṇi vṛtrā haryaśva haṃsi |
tvaṃ ni dasyuṃ cumuriṃ dhuniṃ cāsvāpayo dabhītaye suhantu ||
tava cyautnāni vajrahasta tāni nava yat puro navatiṃ ca sadyaḥ |
niveśane śatatamāviveṣīrahañca vṛtraṃ namucimutāhan ||
sanā tā ta indra bhojanāni rātahavyāya dāśuṣe sudāse |
vṛṣṇe te harī vṛṣaṇā yunajmi vyantu brahmāṇi puruśāka vājam ||
mā te asyāṃ sahasāvan pariṣṭāvaghāya bhūma harivaḥ parādai |
trāyasva no.avṛkebhirvarūthaistava priyāsaḥ sūriṣu syāma ||
priyāsa it te maghavannabhiṣṭau naro madema śaraṇe sakhāyaḥ |
ni turvaśaṃ ni yādvaṃ śiśīhyatithighvāya śaṃsyaṃ kariṣyan ||
sadyaścin nu te maghavannabhiṣṭau naraḥ śaṃsantyukthaśāsa ukthā |
ye te havebhirvi paṇīnradāśannasmān vṛṇīṣva yujyāya tasmai ||
ete stomā narāṃ nṛtama tubhyamasmadryañco dadato maghāni |
teṣāmindra vṛtrahatye śivo bhūḥ sakhā ca śūro.avitāca nṛṇām ||
nū indra śūra stavamāna ūtī brahmajūtastanvā vāvṛdhasva |
upa no vājān mimīhyupa stīn yūyaṃ pāta ... ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 20

उग्रो जज्ञे वीर्याय सवधावाञ्चक्रिरपो नर्यो यत करिष्यन |
जग्मिर्युवा नर्षदनमवोभिस्त्राता न इन्द्र एनसो महश्चित ||
हन्त वर्त्रमिन्द्रः शूशुवानः परावीन नु वीरो जरितारमूती |
कर्ता सुदासे अह वा उ लोकं दाता वसु मुहुरा दाशुषे भूत ||
युध्मो अनर्वा खजक्र्त समद्वा शूरः सत्राषाड जनुषेमषाळ्हः |
वयास इन्द्रः पर्तनाः सवोजा अधा विश्वंशत्रूयन्तं जघान ||
उभे चिदिन्द्र रोदसी महित्वा पप्राथ तविषीभिस्तुविष्मः |
नि वज्रमिन्द्रो हरिवान मिमिक्षन समन्धसा मदेषु वाुवोच ||
वर्षा जजान वर्षणं रणाय तमु चिन नारी नर्यं ससूव |
पर यः सेनानीरध नर्भ्यो अस्तीनः सत्वा गवेषणः स धर्ष्णुः ||
नू चित स भरेषते जनो न रेषन मनो यो अस्य घोरमाविवासात |
यज्ञैर्य इन्द्रे दधते दुवांसि कषयत स राय रतपा रतेजाः ||
यदिन्द्र पूर्वो अपराय शिक्षन्नयज्ज्यायान कनीयसो देष्णम |
अम्र्त इत पर्यासीत दूरमा चित्र चित्र्यं भरा रयिं नः ||
यस्त इन्द्र परियो जनो ददाशदसन निरेके अद्रिवः सखा ते |
वयं ते अस्यां सुमतौ चनिष्ठाः सयाम वरूथे अघ्नतो नर्पीतौ ||
एष सतोमो अचिक्रदद वर्षा त उत सतामुर्मघवन्नक्रपिष्ट |
रायस कामो जरितारं त आगन तवमङग शक्र वस्व आशको नः ||
स न इन्द्र तवयताया इषे धास्त्मना च ये मघवानो जुनन्ति |
वस्वी षु ते जरित्रे अस्तु शक्तिर्यूयं पात ... ||
ughro jajñe vīryāya svadhāvāñcakrirapo naryo yat kariṣyan |
jaghmiryuvā nṛṣadanamavobhistrātā na indra enaso mahaścit ||
hanta vṛtramindraḥ śūśuvānaḥ prāvīn nu vīro jaritāramūtī |
kartā sudāse aha vā u lokaṃ dātā vasu muhurā dāśuṣe bhūt ||
yudhmo anarvā khajakṛt samadvā śūraḥ satrāṣāḍ januṣemaṣāḷhaḥ |
vyāsa indraḥ pṛtanāḥ svojā adhā viśvaṃśatrūyantaṃ jaghāna ||
ubhe cidindra rodasī mahitvā paprātha taviṣībhistuviṣmaḥ |
ni vajramindro harivān mimikṣan samandhasā madeṣu vāuvoca ||
vṛṣā jajāna vṛṣaṇaṃ raṇāya tamu cin nārī naryaṃ sasūva |
pra yaḥ senānīradha nṛbhyo astīnaḥ satvā ghaveṣaṇaḥ sa dhṛṣṇuḥ ||
nū cit sa bhreṣate jano na reṣan mano yo asya ghoramāvivāsāt |
yajñairya indre dadhate duvāṃsi kṣayat sa rāya ṛtapā ṛtejāḥ ||
yadindra pūrvo aparāya śikṣannayajjyāyān kanīyaso deṣṇam |
amṛta it paryāsīta dūramā citra citryaṃ bharā rayiṃ naḥ ||
yasta indra priyo jano dadāśadasan nireke adrivaḥ sakhā te |
vayaṃ te asyāṃ sumatau caniṣṭhāḥ syāma varūthe aghnato nṛpītau ||
eṣa stomo acikradad vṛṣā ta uta stāmurmaghavannakrapiṣṭa |
rāyas kāmo jaritāraṃ ta āghan tvamaṅgha śakra vasva āśako naḥ ||
sa na indra tvayatāyā iṣe dhāstmanā ca ye maghavāno junanti |
vasvī ṣu te jaritre astu śaktiryūyaṃ pāta ... ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 21

असावि देवं गोर्जीकमन्धो नयस्मिन्निन्द्रो जनुषेमुवोच |
बोधामसि तवा हर्यश्व यज्ञैर्बोधा न सतोममन्धसो मदेषु ||
पर यन्ति यज्ञं विपयन्ति बर्हिः सोममादो विदथे दुध्रवाचः |
नयु भरियन्ते यशसो गर्भादा दूर उपब्दो वर्षणोन्र्षाचः ||
तवमिन्द्र सरवितवा अपस कः परिष्ठिता अहिना शूर पूर्वीः |
तवद वावक्रे रथ्यो न धेना रेजन्ते विश्वा कर्त्रिमाणि भीषा ||
भीमो विवेषायुधेभिरेषामपांसि विश्वा नर्याणि विद्वान |
इन्द्रः पुरो जर्ह्र्षाणो वि दूधोद वि वज्रहस्तो महिनाजघान ||
न यातव इन्द्र जूजुवुर्नो न वन्दना शविष्ठ वेद्याभिः |
स शर्धदर्यो विषुणस्य जन्तोर्मा शिश्नदेवा अपि गुरतं नः ||
अभि करत्वेन्द्र भूरध जमन न ते विव्यं महिमानं रजांसि |
सवेना हि वर्त्रं शवसा जघन्थ न शत्रुरन्तंविविदद युधा ते ||
देवाश्चित ते असुर्याय पूर्वे.अनु कषत्राय ममिरे सहांसि |
इन्द्रो मघानि दयते विषह्येन्द्रं वाजस्य जोहुवन्त सातौ ||
कीरिश्चिद धि तवामवसे जुहावेशानमिन्द्र सौभगस्य भूरेः |
अवो बभूथ शतमूते अस्मे अभिक्षत्तुस्त्वावतो वरूता ||
सखायस्त इन्द्र विश्वह सयाम नमोव्र्धासो महिना तरुत्र |
वन्वन्तु समा ते.अवसा समीके.अभीतिमर्यो वनुषां शवांसि ||
स न इन्द्र तवयताया ... ||
asāvi devaṃ ghoṛjīkamandho nyasminnindro januṣemuvoca |
bodhāmasi tvā haryaśva yajñairbodhā na stomamandhaso madeṣu ||
pra yanti yajñaṃ vipayanti barhiḥ somamādo vidathe dudhravācaḥ |
nyu bhriyante yaśaso ghṛbhādā dūra upabdo vṛṣaṇonṛṣācaḥ ||
tvamindra sravitavā apas kaḥ pariṣṭhitā ahinā śūra pūrvīḥ |
tvad vāvakre rathyo na dhenā rejante viśvā kṛtrimāṇi bhīṣā ||
bhīmo viveṣāyudhebhireṣāmapāṃsi viśvā naryāṇi vidvān |
indraḥ puro jarhṛṣāṇo vi dūdhod vi vajrahasto mahinājaghāna ||
na yātava indra jūjuvurno na vandanā śaviṣṭha vedyābhiḥ |
sa śardhadaryo viṣuṇasya jantormā śiśnadevā api ghurtaṃ naḥ ||
abhi kratvendra bhūradha jman na te vivyaṃ mahimānaṃ rajāṃsi |
svenā hi vṛtraṃ śavasā jaghantha na śatrurantaṃvividad yudhā te ||
devāścit te asuryāya pūrve.anu kṣatrāya mamire sahāṃsi |
indro maghāni dayate viṣahyendraṃ vājasya johuvanta sātau ||
kīriścid dhi tvāmavase juhāveśānamindra saubhaghasya bhūreḥ |
avo babhūtha śatamūte asme abhikṣattustvāvato varūtā ||
sakhāyasta indra viśvaha syāma namovṛdhāso mahinā tarutra |
vanvantu smā te.avasā samīke.abhītimaryo vanuṣāṃ śavāṃsi ||
sa na indra tvayatāyā ... ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 22

पिबा सोममिन्द्र मन्दतु तवा यं ते सुषाव हर्यश्वाद्रिः |
सोतुर्बाहुभ्यां सुयतो नार्वा ||
यस्ते मदो युज्यश्चारुरस्ति येन वर्त्राणि हर्यश्व हंसि |
स तवामिन्द्र परभूवसो ममत्तु ||
बोधा सु मे मघवन वाचमेमां यां ते वसिष्ठो अर्चतिप्रशस्तिम |
इमा बरह्म सधमादे जुषस्व ||
शरुधी हवं विपिपानस्याद्रेर्बोधा विप्रस्यार्चतो मनीषाम |
कर्ष्वा दुवांस्यन्तमा सचेमा ||
न ते गिरो अपि मर्ष्ये तुरस्य न सुष्टुतिमसुर्यस्य विद्वान |
सदा ते नाम सवयशो विवक्मि ||
भूरि हि ते सवना मानुषेषु भूरि मनीषी हवते तवामित |
मारे अस्मन मघवञ जयोक कः ||
तुभ्येदिमा सवना शूर विश्वा तुभ्यं बरह्माणि वर्धना कर्णोमि |
तवं नर्भिर्हव्यो विश्वधासि ||
नू चिन नु ते मन्यमानस्य दस्मोदश्नुवन्ति महिमानमुग्र |
न वीर्यमिन्द्र ते न राधः ||
ये च पूर्व रषयो ये च नूत्ना इन्द्र बरह्माणि जनयन्त विप्राः |
अस्मे ते सन्तु सख्या शिवानि यूयं पात ... ||
pibā somamindra mandatu tvā yaṃ te suṣāva haryaśvādriḥ |
soturbāhubhyāṃ suyato nārvā ||
yaste mado yujyaścārurasti yena vṛtrāṇi haryaśva haṃsi |
sa tvāmindra prabhūvaso mamattu ||
bodhā su me maghavan vācamemāṃ yāṃ te vasiṣṭho arcatipraśastim |
imā brahma sadhamāde juṣasva ||
śrudhī havaṃ vipipānasyādrerbodhā viprasyārcato manīṣām |
kṛṣvā duvāṃsyantamā sacemā ||
na te ghiro api mṛṣye turasya na suṣṭutimasuryasya vidvān |
sadā te nāma svayaśo vivakmi ||
bhūri hi te savanā mānuṣeṣu bhūri manīṣī havate tvāmit |
māre asman maghavañ jyok kaḥ ||
tubhyedimā savanā śūra viśvā tubhyaṃ brahmāṇi vardhanā kṛṇomi |
tvaṃ nṛbhirhavyo viśvadhāsi ||
nū cin nu te manyamānasya dasmodaśnuvanti mahimānamughra |
na vīryamindra te na rādhaḥ ||
ye ca pūrva ṛṣayo ye ca nūtnā indra brahmāṇi janayanta viprāḥ |
asme te santu sakhyā śivāni yūyaṃ pāta ... ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 23

उदु बरह्माण्यैरत शरवस्येन्द्रं समर्ये महया वसिष्ठ |
आ यो विश्वानि शवसा ततानोपश्रोता म ईवतो वचांसि ||
अयामि घोष इन्द्र देवजामिरिरज्यन्त यच्छुरुधो विवाचि |
नहि सवमायुश्चिकिते जनेषु तानीदंहांस्यति पर्ष्यस्मान ||
युजे रथं गवेषणं हरिभ्यामुप बरह्माणि जुजुषाणमस्थुः |
वि बाधिष्ट सय रोदसी महित्वेन्द्रो वर्त्राण्यप्रती जघन्वान ||
आपश्चित पिप्यु सतर्यो न गावो नक्षन्न्र्तं जरितारस्त इन्द्र |
याहि वायुर्न नियुतो न अछा तवं हि धीभिर्दयसे वि वाजान ||
ते तवा मदा इन्द्र मादयन्तु शुष्मिणं तुविराधसं जरित्रे |
एको देवत्रा दयसे हि मर्तानस्मिञ्छूर सवने मादयस्व ||
एवेदिन्द्रं वर्षणं वज्रबाहुं वसिष्ठासो अभ्यर्चन्त्यर्कैः |
स न सतुतो वीरवत पातु गोमद यूयं पात ... ||
udu brahmāṇyairata śravasyendraṃ samarye mahayā vasiṣṭha |
ā yo viśvāni śavasā tatānopaśrotā ma īvato vacāṃsi ||
ayāmi ghoṣa indra devajāmirirajyanta yacchurudho vivāci |
nahi svamāyuścikite janeṣu tānīdaṃhāṃsyati parṣyasmān ||
yuje rathaṃ ghaveṣaṇaṃ haribhyāmupa brahmāṇi jujuṣāṇamasthuḥ |
vi bādhiṣṭa sya rodasī mahitvendro vṛtrāṇyapratī jaghanvān ||
āpaścit pipyu staryo na ghāvo nakṣannṛtaṃ jaritārasta indra |
yāhi vāyurna niyuto na achā tvaṃ hi dhībhirdayase vi vājān ||
te tvā madā indra mādayantu śuṣmiṇaṃ tuvirādhasaṃ jaritre |
eko devatrā dayase hi martānasmiñchūra savane mādayasva ||
evedindraṃ vṛṣaṇaṃ vajrabāhuṃ vasiṣṭhāso abhyarcantyarkaiḥ |
sa na stuto vīravat pātu ghomad yūyaṃ pāta ... ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 24

योनिष ट इन्द्र सदने अकारि तमा नर्भिः पुरुहूत पर याहि |
असो यथा नो.अविता वर्धे च ददो वसूनि ममदश्च सोमैः ||
गर्भीतं ते मन इन्द्र दविबर्हाः सुतः सोमः परिषिक्ता मधूनि |
विस्र्ष्टधेना भरते सुव्र्क्तिरियमिन्द्रं जोहुवती मनीषा ||
आ नो दिव आ पर्थिव्या रजीषिन्निदं बर्हिः सोमपेयाय याहि |
वहन्तु तवा हरयो मद्र्यञ्चमाङगूषमछा तवसं मदाय ||
आ नो विश्वाभिरूतिभिः सजोषा बरह्म जुषाणो हर्यश्वयाहि |
वरीव्र्जत सथविरेभिः सुशिप्रास्मे दधद वर्षणं शुष्ममिन्द्र ||
एष सतोमो मह उग्राय वाहे धुरीवात्यो न वाजयन्नधायि |
इन्द्र तवायमर्क ईट्टे वसूनां दिवीव दयामधि नः शरोमतं धाः ||
एवा न इन्द्र वार्यस्य पूर्धि पर ते महीं सुमतिं वेविदाम |
इषं पिन्व मघवद्भ्यः सुवीरां यूयं पात ... ||
yoniṣ ṭa indra sadane akāri tamā nṛbhiḥ puruhūta pra yāhi |
aso yathā no.avitā vṛdhe ca dado vasūni mamadaśca somaiḥ ||
ghṛbhītaṃ te mana indra dvibarhāḥ sutaḥ somaḥ pariṣiktā madhūni |
visṛṣṭadhenā bharate suvṛktiriyamindraṃ johuvatī manīṣā ||
ā no diva ā pṛthivyā ṛjīṣinnidaṃ barhiḥ somapeyāya yāhi |
vahantu tvā harayo madryañcamāṅghūṣamachā tavasaṃ madāya ||
ā no viśvābhirūtibhiḥ sajoṣā brahma juṣāṇo haryaśvayāhi |
varīvṛjat sthavirebhiḥ suśiprāsme dadhad vṛṣaṇaṃ śuṣmamindra ||
eṣa stomo maha ughrāya vāhe dhurīvātyo na vājayannadhāyi |
indra tvāyamarka īṭṭe vasūnāṃ divīva dyāmadhi naḥ śromataṃ dhāḥ ||
evā na indra vāryasya pūrdhi pra te mahīṃ sumatiṃ vevidāma |
iṣaṃ pinva maghavadbhyaḥ suvīrāṃ yūyaṃ pāta ... ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 25

आ ते मह इन्द्रोतयुग्र समन्यवो यत समरन्त सेनाः |
पताति दिद्युन नर्यस्य बाह्वोर्मा ते मनो विष्वद्र्यग वि चारीत ||
नि दुर्ग इन्द्र शनथिह्यमित्रानभि ये नो मर्तासो अमन्ति |
आरे तं शंसं कर्णुहि निनित्सोरा नो भर सम्भरणं वसूनाम ||
शतं ते शिप्रिन्नूतयः सुदासे सहस्रं शंसा उत रातिरस्तु |
जहि वधर्वनुषो मर्त्यस्यास्मे दयुम्नमधि रत्नं च धेहि ||
तवावतो हीन्द्र करत्वे अस्मि तवावतो.अवितुः शूर रातौ |
विश्वेदहानि तविषीव उग्रनोकः कर्णुष्व हरिवो न मर्धीः ||
कुत्सा एते हर्यश्वाय शूषमिन्द्रे सहो देवजूतमियानाः |
सत्रा कर्धि सुहना शूर वर्त्रा वयं तरुत्राः सनुयाम वाजम ||
एवा न इन्द्र वार्यस्य ... ||
ā te maha indrotyughra samanyavo yat samaranta senāḥ |
patāti didyun naryasya bāhvormā te mano viṣvadryagh vi cārīt ||
ni durgha indra śnathihyamitrānabhi ye no martāso amanti |
āre taṃ śaṃsaṃ kṛṇuhi ninitsorā no bhara sambharaṇaṃ vasūnām ||
śataṃ te śiprinnūtayaḥ sudāse sahasraṃ śaṃsā uta rātirastu |
jahi vadharvanuṣo martyasyāsme dyumnamadhi ratnaṃ ca dhehi ||
tvāvato hīndra kratve asmi tvāvato.avituḥ śūra rātau |
viśvedahāni taviṣīva ughranokaḥ kṛṇuṣva harivo na mardhīḥ ||
kutsā ete haryaśvāya śūṣamindre saho devajūtamiyānāḥ |
satrā kṛdhi suhanā śūra vṛtrā vayaṃ tarutrāḥ sanuyāma vājam ||
evā na indra vāryasya ... ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 26

न सोम इन्द्रमसुतो ममाद नाब्रह्माणो मघवानं सुतासः |
तस्मा उक्थं जनये यज्जुजोषन नर्वन नवीयः शर्णवद यथा नः ||
उक्थ-उक्थे सोम इन्द्रं ममाद नीथे-नीथे मघवानं सुतासः |
यदीं सबाधः पितरं न पुत्राः समानदक्षा अवसे हवन्ते ||
चकार ता कर्णवन नूनमन्या यानि बरुवन्ति वेधसः सुतेषु |
जनीरिव पतिरेकः समानो नि माम्र्जे पुर इन्द्रःसु सर्वाः ||
एवा तमाहुरुत शर्ण्व इन्द्र एको विभक्ता तरणिर्मघानाम |
मिथस्तुर ऊतयो यस्य पूर्वीरस्मे भद्राणि सश्चतप्रियाणि ||
एवा वसिष्ठ इन्द्रमूतये नॄन कर्ष्टीनां वर्षभं सुते गर्णाति |
सहस्रिण उप नो माहि वाजान यूयं पात ... ||
na soma indramasuto mamāda nābrahmāṇo maghavānaṃ sutāsaḥ |
tasmā ukthaṃ janaye yajjujoṣan nṛvan navīyaḥ śṛṇavad yathā naḥ ||
uktha-ukthe soma indraṃ mamāda nīthe-nīthe maghavānaṃ sutāsaḥ |
yadīṃ sabādhaḥ pitaraṃ na putrāḥ samānadakṣā avase havante ||
cakāra tā kṛṇavan nūnamanyā yāni bruvanti vedhasaḥ suteṣu |
janīriva patirekaḥ samāno ni māmṛje pura indraḥsu sarvāḥ ||
evā tamāhuruta śṛṇva indra eko vibhaktā taraṇirmaghānām |
mithastura ūtayo yasya pūrvīrasme bhadrāṇi saścatapriyāṇi ||
evā vasiṣṭha indramūtaye nṝn kṛṣṭīnāṃ vṛṣabhaṃ sute ghṛṇāti |
sahasriṇa upa no māhi vājān yūyaṃ pāta ... ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 27

इन्द्रं नरो नेमधिता हवन्ते यत पार्या युनजते धियस्ताः |
शूरो नर्षाता शवसश्चकान आ गोमति वरजे भजात्वं नः ||
य इन्द्र शुष्मो मघवन ते अस्ति शिक्षा सखिभ्यः पुरुहूतन्र्भ्यः |
तवं हि दर्ळ्हा मघवन विचेता अपा वर्धि परिव्र्तं न राधः ||
इन्द्रो राजा जगतश्चर्षणीनामधि कषमि विषुरूपं यदस्ति |
ततो ददाति दाशुषे वसूनि चोदद राध उपस्तुतश्चिदर्वाक ||
नू चिन न इन्द्रो मघवा सहूती दानो वाजं नि यमते न ऊती |
अनूना यस्य दक्षिणा पीपाय वामं नर्भ्यो अभिवीता सखिभ्यः ||
नू इन्द्र राये वरिवस कर्धी न आ ते मनो वव्र्त्याम मघाय |
गोमदश्वावद रथवद वयन्तो यूयं पात ... ||
indraṃ naro nemadhitā havante yat pāryā yunajate dhiyastāḥ |
śūro nṛṣātā śavasaścakāna ā ghomati vraje bhajātvaṃ naḥ ||
ya indra śuṣmo maghavan te asti śikṣā sakhibhyaḥ puruhūtanṛbhyaḥ |
tvaṃ hi dṛḷhā maghavan vicetā apā vṛdhi parivṛtaṃ na rādhaḥ ||
indro rājā jaghataścarṣaṇīnāmadhi kṣami viṣurūpaṃ yadasti |
tato dadāti dāśuṣe vasūni codad rādha upastutaścidarvāk ||
nū cin na indro maghavā sahūtī dāno vājaṃ ni yamate na ūtī |
anūnā yasya dakṣiṇā pīpāya vāmaṃ nṛbhyo abhivītā sakhibhyaḥ ||
nū indra rāye varivas kṛdhī na ā te mano vavṛtyāma maghāya |
ghomadaśvāvad rathavad vyanto yūyaṃ pāta ... ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 28

बरह्मा ण इन्द्रोप याहि विद्वानर्वाञ्चस्ते हरयः सन्तु युक्ताः |
विश्वे चिद धि तवा विहवन्त मर्ता अस्माकमिच्छ्र्णुहि विश्वमिन्व ||
हवं त इन्द्र महिमा वयानड बरह्म यत पासि शवसिन्न्र्षीणाम |
आ यद वज्रं दधिषे हस्त उग्र घोरः सन करत्वा जनिष्ठा अषाळः ||
तव परणीतीन्द्र जोहुवानान सं यन नॄन न रोदसी निनेथ |
महे कषत्राय शवसे हि जज्ञे.अतूतुजिं चित तूतुजिरशिश्नत ||
एभिर्न इन्द्राहभिर्दशस्य दुर्मित्रासो हि कषितयः पवन्ते |
परति यच्चष्टे अन्र्तमनेना अव दविता वरुणो मायीनः सात ||
वोचेमेदिन्द्रं मघवानमेनं महो रायो राधसो यद ददन्नः |
यो अर्चतो बरह्मक्र्तिमविष्ठो यूयं पात ... ||
brahmā ṇa indropa yāhi vidvānarvāñcaste harayaḥ santu yuktāḥ |
viśve cid dhi tvā vihavanta martā asmākamicchṛṇuhi viśvaminva ||
havaṃ ta indra mahimā vyānaḍ brahma yat pāsi śavasinnṛṣīṇām |
ā yad vajraṃ dadhiṣe hasta ughra ghoraḥ san kratvā janiṣṭhā aṣāḷaḥ ||
tava praṇītīndra johuvānān saṃ yan nṝn na rodasī ninetha |
mahe kṣatrāya śavase hi jajñe.atūtujiṃ cit tūtujiraśiśnat ||
ebhirna indrāhabhirdaśasya durmitrāso hi kṣitayaḥ pavante |
prati yaccaṣṭe anṛtamanenā ava dvitā varuṇo māyīnaḥ sāt ||
vocemedindraṃ maghavānamenaṃ maho rāyo rādhaso yad dadannaḥ |
yo arcato brahmakṛtimaviṣṭho yūyaṃ pāta ... ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 29

अयं सोम इन्द्र तुभ्यं सुन्व आ तु पर याहि हरिवस्तदोकाः |
पिबा तवस्य सुषुतस्य चारोर्ददो मघानि मघवन्नियानः ||
बरह्मन वीर बरह्मक्र्तिं जुषाणो.अर्वाचीनो हरिभिर्याहि तूयम |
अस्मिन्नू षु सवने मादयस्वोप बरह्माणि शर्णव इमा नः ||
का ते अस्त्यरंक्र्तिः सूक्तैः कदा नूनं ते मघवन दाशेम |
विश्वा मतीरा ततने तवायाधा म इन्द्र शर्णवो हवेमा ||
उतो घा ते पुरुष्या इदासन येषां पूर्वेषामश्र्णोरषीणाम |
अधाहं तवा मघवञ जोहवीमि तवं न इन्द्रासि परमतिः पितेव ||
वोचेमेदिन्द्रं ... ||
ayaṃ soma indra tubhyaṃ sunva ā tu pra yāhi harivastadokāḥ |
pibā tvasya suṣutasya cārordado maghāni maghavanniyānaḥ ||
brahman vīra brahmakṛtiṃ juṣāṇo.arvācīno haribhiryāhi tūyam |
asminnū ṣu savane mādayasvopa brahmāṇi śṛṇava imā naḥ ||
kā te astyaraṃkṛtiḥ sūktaiḥ kadā nūnaṃ te maghavan dāśema |
viśvā matīrā tatane tvāyādhā ma indra śṛṇavo havemā ||
uto ghā te puruṣyā idāsan yeṣāṃ pūrveṣāmaśṛṇorṣīṇām |
adhāhaṃ tvā maghavañ johavīmi tvaṃ na indrāsi pramatiḥ piteva ||
vocemedindraṃ ... ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 30

आ नो देव शवसा याहि शुष्मिन भवा वर्ध इन्द्र रायो अस्य |
महे नर्म्णाय नर्पते सुवज्र महि कषत्राय पौंस्याय शूर ||
हवन्त उ तवा हव्यं विवाचि तनूषु शूराः सूर्यस्य सातौ |
तवं विश्वेषु सेन्यो जनेषु तवं वर्त्राणि रन्धया सुहन्तु ||
अहा यदिन्द्र सुदिना वयुछान दधो यत केतुमुपमं समत्सु |
नयग्निः सीददसुरो न होता हुवानो अत्र सुभगाय देवान ||
वयं ते त इन्द्र ये च देव सतवन्त शूर ददतो मघानि |
यछा सूरिभ्य उपमं वरूथं सवाभुवो जरणामश्नवन्त ||
वोचेमेदिन्द्रं ... ||
ā no deva śavasā yāhi śuṣmin bhavā vṛdha indra rāyo asya |
mahe nṛmṇāya nṛpate suvajra mahi kṣatrāya pauṃsyāya śūra ||
havanta u tvā havyaṃ vivāci tanūṣu śūrāḥ sūryasya sātau |
tvaṃ viśveṣu senyo janeṣu tvaṃ vṛtrāṇi randhayā suhantu ||
ahā yadindra sudinā vyuchān dadho yat ketumupamaṃ samatsu |
nyaghniḥ sīdadasuro na hotā huvāno atra subhaghāya devān ||
vayaṃ te ta indra ye ca deva stavanta śūra dadato maghāni |
yachā sūribhya upamaṃ varūthaṃ svābhuvo jaraṇāmaśnavanta ||
vocemedindraṃ ... ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 31

पर व इन्द्राय मादनं हर्यश्वाय गायत |
सखायः सोमपाव्ने ||
शंसेदुक्थं सुदानव उत दयुक्षं यथा नरः |
चक्र्मा सत्यराधसे ||
तवं न इन्द्र वाजयुस्त्वं गव्युः शतक्रतो |
तवं हिरण्ययुर्वसो ||
वयमिन्द्र तवायवो.अभि पर णोनुमो वर्षन |
विद्धी तवस्य नो वसो ||
मा नो निदे च वक्तवे.अर्यो रन्धीरराव्णे |
तवे अपि करतुर्मम ||
तवं वर्मासि सप्रथः पुरोयोधश्च वर्त्रहन |
तवया परतिब्रुवे युजा ||
महानुतासि यस्य ते.अनु सवधावरी सहः |
मम्नाते इन्द्ररोदसी ||
तं तवा मरुत्वती परि भुवद वाणी सयावरी |
नक्षमाणा सह दयुभिः ||
ऊर्ध्वासस्त्वान्विन्दवो भुवन दस्ममुप दयवि |
सं ते नमन्त कर्ष्टयः ||
पर वो महे महिव्र्धे भरध्वं परचेतसे पर सुमतिं कर्णुध्वम |
विशः पूर्वीः पर चरा चर्षणिप्राः ||
उरुव्यचसे महिने सुव्र्क्तिमिन्द्राय बरह्म जनयन्त विप्राः |
तस्य वरतानि न मिनन्ति धीराः ||
इन्द्रं वाणीरनुत्तमन्युमेव सत्रा राजानं दधिरे सहध्यै |
हर्यश्वाय बर्हया समापीन ||
pra va indrāya mādanaṃ haryaśvāya ghāyata |
sakhāyaḥ somapāvne ||
śaṃsedukthaṃ sudānava uta dyukṣaṃ yathā naraḥ |
cakṛmā satyarādhase ||
tvaṃ na indra vājayustvaṃ ghavyuḥ śatakrato |
tvaṃ hiraṇyayurvaso ||
vayamindra tvāyavo.abhi pra ṇonumo vṛṣan |
viddhī tvasya no vaso ||
mā no nide ca vaktave.aryo randhīrarāvṇe |
tve api kraturmama ||
tvaṃ varmāsi saprathaḥ puroyodhaśca vṛtrahan |
tvayā pratibruve yujā ||
mahānutāsi yasya te.anu svadhāvarī sahaḥ |
mamnāte indrarodasī ||
taṃ tvā marutvatī pari bhuvad vāṇī sayāvarī |
nakṣamāṇā saha dyubhiḥ ||
ūrdhvāsastvānvindavo bhuvan dasmamupa dyavi |
saṃ te namanta kṛṣṭayaḥ ||
pra vo mahe mahivṛdhe bharadhvaṃ pracetase pra sumatiṃ kṛṇudhvam |
viśaḥ pūrvīḥ pra carā carṣaṇiprāḥ ||
uruvyacase mahine suvṛktimindrāya brahma janayanta viprāḥ |
tasya vratāni na minanti dhīrāḥ ||
indraṃ vāṇīranuttamanyumeva satrā rājānaṃ dadhire sahadhyai |
haryaśvāya barhayā samāpīn ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 32

मो षु तवा वाघतश्चनारे अस्मन नि रीरमन |
आरात्ताच्चित सधमादं न आ गहीह वा सन्नुप शरुधि ||
इमे हि ते बरह्मक्र्तः सुते सचा मधौ न मक्ष आसते |
इन्द्रे कामं जरितारो वसूयवो रथे न पादमा दधुः ||
रायस्कामो वज्रहस्तं सुदक्षिणं पुत्रो न पितरं हुवे ||
इम इन्द्राय सुन्विरे सोमासो दध्याशिरः |
ताना मदाय वज्रहस्त पीतये हरिभ्यां याह्योक आ ||
शरवच्छ्रुत्कर्ण ईयते वसूनां नू चिन नो मर्धिषद गिरः |
सद्यश्चिद यः सहस्राणि शता ददन नकिर्दित्सन्तमा मिनत ||
स वीरो अप्रतिष्कुत इन्द्रेण शूशुवे नर्भिः |
यस्ते गभीरा सवनानि वर्त्रहन सुनोत्या च धावति ||
भवा वरूथं मघवन मघोनां यत समजासि शर्धतः |
वि तवाहतस्य वेदनं भजेमह्या दूणाशो भरा गयम ||
सुनोता सोमपाव्ने सोममिन्द्राय वज्रिणे |
पचता पक्तीरवसे कर्णुध्वमित पर्णन्नित पर्णते मयः ||
मा सरेधत सोमिनो दक्षता महे कर्णुध्वं राय आतुजे |
तरणिरिज्जयति कषेति पुष्यति न देवासः कवत्नवे ||
नकिः सुदासो रथं पर्यास न रीरमत |
इन्द्रो यस्याविता यस्य मरुतो गमत स गोमति वरजे ||
गमद वाजं वाजयन्निन्द्र मर्त्यो यस्य तवमविता भुवः |
अस्माकं बोध्यविता रथानामस्माकं शूर नर्णाम ||
उदिन नयस्य रिच्यते.अंशो धनं न जिग्युषः |
य इन्द्रोहरिवान न दभन्ति तं रिपो दक्षं दधाति सोमिनि ||
मन्त्रमखर्वं सुधितं सुपेशसं दधात यज्ञियेष्वा |
पूर्वीश्चन परसितयस्तरन्ति तं य इन्द्रे कर्मणा भुवत ||
कस्तमिन्द्र तवावसुमा मर्त्यो दधर्षति |
शरद्धा इत तेमघवन पार्ये दिवि वाजी वाजं सिषासति ||
मघोनः सम वर्त्रहत्येषु चोदय ये ददति परिया वसु |
तवप्रणीती हर्यश्व सूरिभिर्विश्वा तरेम दुरिता ||
तवेदिन्द्रावमं वसु तवं पुष्यसि मध्यमम |
सत्रा विश्वस्य परमस्य राजसि नकिष टवा गोषु वर्ण्वते ||
तवं विश्वस्य धनदा असि शरुतो य ईं भवन्त्याजयः |
तवायं विश्वः पुरुहूत पार्थिवो.अवस्युर्नाम भिक्षते ||
यदिन्द्र यावतस्त्वमेतावदहमीशीय |
सतोतारमिद दिधिषेय रदावसो न पापत्वाय रासीय ||
शिक्षेयमिन महयते दिवे-दिवे राय आ कुहचिद्विदे |
नहि तवदन्यन मघवन न आप्यं वस्यो अस्ति पिता चन ||
तरणिरित सिषासति वाजं पुरन्ध्या युजा |
आ व इन्द्रम्पुरुहूतं नमे गिरा नेमिं तष्टेव सुद्र्वम ||
न दुष्टुती मर्त्यो विन्दते वसु न सरेधन्तं रयिर्नशत |
सुशक्तिरिन मघवन तुभ्यं मावते देष्णं यत पार्ये दिवि ||
अभि तवा शूर नोनुमो.अदुग्धा इव धेनवः |
ईशानमस्य जगतः सवर्द्र्शमीशानमिन्द्र तस्थुषः ||
न तवावानन्यो दिव्यो न पार्थिवो न जातो न जनिष्यते |
अश्वायन्तो मघवन्निन्द्र वाजिनो गव्यन्तस्त्वा हवामहे ||
अभी षतस्तदा भरेन्द्र जयायः कनीयसः |
पुरूवसुर्हि मघवन सनादसि भरे-भरे च हव्यः ||
परा णुदस्व मघवन्नमित्रान सुवेदा नो वसू कर्धि |
अस्माकं बोध्यविता महाधने भवा वर्धः सखीनाम ||
इन्द्र करतुं न आ भर पिता पुत्रेभ्यो यथा |
शिक्षा णोस्मिन पुरुहूत यामनि जीवा जयोतिरशीमहि ||
मा नो अज्ञाता वर्जना दुराध्यो माशिवासो अव करमुः |
तवया वयं परवतः शश्वतीरपो.अति शूर तरामसि ||
mo ṣu tvā vāghataścanāre asman ni rīraman |
ārāttāccit sadhamādaṃ na ā ghahīha vā sannupa śrudhi ||
ime hi te brahmakṛtaḥ sute sacā madhau na makṣa āsate |
indre kāmaṃ jaritāro vasūyavo rathe na pādamā dadhuḥ ||
rāyaskāmo vajrahastaṃ sudakṣiṇaṃ putro na pitaraṃ huve ||
ima indrāya sunvire somāso dadhyāśiraḥ |
tānā madāya vajrahasta pītaye haribhyāṃ yāhyoka ā ||
śravacchrutkarṇa īyate vasūnāṃ nū cin no mardhiṣad ghiraḥ |
sadyaścid yaḥ sahasrāṇi śatā dadan nakirditsantamā minat ||
sa vīro apratiṣkuta indreṇa śūśuve nṛbhiḥ |
yaste ghabhīrā savanāni vṛtrahan sunotyā ca dhāvati ||
bhavā varūthaṃ maghavan maghonāṃ yat samajāsi śardhataḥ |
vi tvāhatasya vedanaṃ bhajemahyā dūṇāśo bharā ghayam ||
sunotā somapāvne somamindrāya vajriṇe |
pacatā paktīravase kṛṇudhvamit pṛṇannit pṛṇate mayaḥ ||
mā sredhata somino dakṣatā mahe kṛṇudhvaṃ rāya ātuje |
taraṇirijjayati kṣeti puṣyati na devāsaḥ kavatnave ||
nakiḥ sudāso rathaṃ paryāsa na rīramat |
indro yasyāvitā yasya maruto ghamat sa ghomati vraje ||
ghamad vājaṃ vājayannindra martyo yasya tvamavitā bhuvaḥ |
asmākaṃ bodhyavitā rathānāmasmākaṃ śūra nṛṇām ||
udin nyasya ricyate.aṃśo dhanaṃ na jighyuṣaḥ |
ya indroharivān na dabhanti taṃ ripo dakṣaṃ dadhāti somini ||
mantramakharvaṃ sudhitaṃ supeśasaṃ dadhāta yajñiyeṣvā |
pūrvīścana prasitayastaranti taṃ ya indre karmaṇā bhuvat ||
kastamindra tvāvasumā martyo dadharṣati |
śraddhā it temaghavan pārye divi vājī vājaṃ siṣāsati ||
maghonaḥ sma vṛtrahatyeṣu codaya ye dadati priyā vasu |
tavapraṇītī haryaśva sūribhirviśvā tarema duritā ||
tavedindrāvamaṃ vasu tvaṃ puṣyasi madhyamam |
satrā viśvasya paramasya rājasi nakiṣ ṭvā ghoṣu vṛṇvate ||
tvaṃ viśvasya dhanadā asi śruto ya īṃ bhavantyājayaḥ |
tavāyaṃ viśvaḥ puruhūta pārthivo.avasyurnāma bhikṣate ||
yadindra yāvatastvametāvadahamīśīya |
stotāramid didhiṣeya radāvaso na pāpatvāya rāsīya ||
śikṣeyamin mahayate dive-dive rāya ā kuhacidvide |
nahi tvadanyan maghavan na āpyaṃ vasyo asti pitā cana ||
taraṇirit siṣāsati vājaṃ purandhyā yujā |
ā va indrampuruhūtaṃ name ghirā nemiṃ taṣṭeva sudrvam ||
na duṣṭutī martyo vindate vasu na sredhantaṃ rayirnaśat |
suśaktirin maghavan tubhyaṃ māvate deṣṇaṃ yat pārye divi ||
abhi tvā śūra nonumo.adughdhā iva dhenavaḥ |
īśānamasya jaghataḥ svardṛśamīśānamindra tasthuṣaḥ ||
na tvāvānanyo divyo na pārthivo na jāto na janiṣyate |
aśvāyanto maghavannindra vājino ghavyantastvā havāmahe ||
abhī ṣatastadā bharendra jyāyaḥ kanīyasaḥ |
purūvasurhi maghavan sanādasi bhare-bhare ca havyaḥ ||
parā ṇudasva maghavannamitrān suvedā no vasū kṛdhi |
asmākaṃ bodhyavitā mahādhane bhavā vṛdhaḥ sakhīnām ||
indra kratuṃ na ā bhara pitā putrebhyo yathā |
śikṣā ṇoasmin puruhūta yāmani jīvā jyotiraśīmahi ||
mā no ajñātā vṛjanā durādhyo māśivāso ava kramuḥ |
tvayā vayaṃ pravataḥ śaśvatīrapo.ati śūra tarāmasi ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 33

शवित्यञ्चो मा दक्षिणतस्कपर्दा धियंजिन्वासो अभि हि परमन्दुः |
उत्तिष्ठन वोचे परि बर्हिषो नॄन न मे दूरादवितवे वसिष्ठाः ||
दूरादिन्द्रमनयन्ना सुतेन तिरो वैशन्तमति पान्तमुग्रम |
पाशद्युम्नस्य वायतस्य सोमात सुतादिन्द्रो.अव्र्णीतावसिष्ठान ||
एवेन नु कं सिन्धुमेभिस्ततारेवेन नु कं भेदमेभिर्जघान |
एवेन नु कं दाशराज्ञे सुदासं परावदिन्द्रो बरह्मणा वो वसिष्ठाः ||
जुष्टी नरो बरह्मणा वः पितॄणामक्षमव्ययं न किला रिषाथ |
यच्छक्वरीषु बर्हता रवेणेन्द्रे शुष्ममदधाता वसिष्ठाः ||
उद दयामिवेत तर्ष्णजो नाथितासो.अदीधयुर्दाशराज्ञे वर्तासः |
वसिष्ठस्य सतुवत इन्द्रो अश्रोदुरुं तर्त्सुभ्यो अक्र्णोदु लोकम ||
दण्डा इवेद गोजनास आसन परिछिन्ना भरता अर्भकासः |
अभवच्च पुरेता वसिष्ठ आदित तर्त्सूनां विशो अप्रथन्त ||
तरयः कर्ण्वन्ति भुवनेषु रेतस्तिस्रः परजा आर्या जयोतिरग्राः |
तरयो घर्मास उषसं सचन्ते सर्वानित ताननुविदुर्वसिष्ठाः ||
सूर्यस्येव वक्षथो जयोतिरेषां समुद्रस्येव महिमा गभीरः |
वातस्येव परजवो नान्येन सतोमो वसिष्ठा अन्वेतवे वः ||
त इन निण्यं हर्दयस्य परकेतैः सहस्रवल्शमभि संचरन्ति |
यमेन ततं परिधिं वयन्तो.अप्सरस उप सेदुर्वसिष्ठाः ||
विद्युतो जयोतिः परि संजिहानं मित्रावरुणा यदपश्यतां तवा |
तत ते जन्मोतैकं वसिष्ठागस्त्यो यत तवा विशाजभार ||
उतासि मैत्रावरुणो वसिष्ठोर्वश्या बरह्मन मनसो.अधि जातः |
दरप्सं सकन्नं बरह्मणा दैव्येन विश्वे देवाः पुष्करे तवाददन्त ||
स परकेत उभयस्य परविद्वान सहस्रदान उत वा सदानः |
यमेन ततं परिधिं वयिष्यन्नप्सरसः परि जज्ञे वसिष्ठः ||
सत्रे ह जाताविषिता नमोभिः कुम्भे रेतः सिषिचतुः समानम |
ततो ह मान उदियाय मध्यात ततो जातं रषिमाहुर्वसिष्ठम ||
उक्थभ्र्तं सामभ्र्तं बिभर्ति गरावाणं बिभ्रत पर वदात्यग्रे |
उपैनमाध्वं सुमनस्यमाना आ वो गछाति परत्र्दो वसिष्ठः ||
śvityañco mā dakṣiṇataskapardā dhiyaṃjinvāso abhi hi pramanduḥ |
uttiṣṭhan voce pari barhiṣo nṝn na me dūrādavitave vasiṣṭhāḥ ||
dūrādindramanayannā sutena tiro vaiśantamati pāntamughram |
pāśadyumnasya vāyatasya somāt sutādindro.avṛṇītāvasiṣṭhān ||
even nu kaṃ sindhumebhistatāreven nu kaṃ bhedamebhirjaghāna |
even nu kaṃ dāśarājñe sudāsaṃ prāvadindro brahmaṇā vo vasiṣṭhāḥ ||
juṣṭī naro brahmaṇā vaḥ pitṝṇāmakṣamavyayaṃ na kilā riṣātha |
yacchakvarīṣu bṛhatā raveṇendre śuṣmamadadhātā vasiṣṭhāḥ ||
ud dyāmivet tṛṣṇajo nāthitāso.adīdhayurdāśarājñe vṛtāsaḥ |
vasiṣṭhasya stuvata indro aśroduruṃ tṛtsubhyo akṛṇodu lokam ||
daṇḍā ived ghoajanāsa āsan parichinnā bharatā arbhakāsaḥ |
abhavacca puraetā vasiṣṭha ādit tṛtsūnāṃ viśo aprathanta ||
trayaḥ kṛṇvanti bhuvaneṣu retastisraḥ prajā āryā jyotiraghrāḥ |
trayo gharmāsa uṣasaṃ sacante sarvānit tānanuvidurvasiṣṭhāḥ ||
sūryasyeva vakṣatho jyotireṣāṃ samudrasyeva mahimā ghabhīraḥ |
vātasyeva prajavo nānyena stomo vasiṣṭhā anvetave vaḥ ||
ta in niṇyaṃ hṛdayasya praketaiḥ sahasravalśamabhi saṃcaranti |
yamena tataṃ paridhiṃ vayanto.apsarasa upa sedurvasiṣṭhāḥ ||
vidyuto jyotiḥ pari saṃjihānaṃ mitrāvaruṇā yadapaśyatāṃ tvā |
tat te janmotaikaṃ vasiṣṭhāghastyo yat tvā viśaājabhāra ||
utāsi maitrāvaruṇo vasiṣṭhorvaśyā brahman manaso.adhi jātaḥ |
drapsaṃ skannaṃ brahmaṇā daivyena viśve devāḥ puṣkare tvādadanta ||
sa praketa ubhayasya pravidvān sahasradāna uta vā sadānaḥ |
yamena tataṃ paridhiṃ vayiṣyannapsarasaḥ pari jajñe vasiṣṭhaḥ ||
satre ha jātāviṣitā namobhiḥ kumbhe retaḥ siṣicatuḥ samānam |
tato ha māna udiyāya madhyāt tato jātaṃ ṛṣimāhurvasiṣṭham ||
ukthabhṛtaṃ sāmabhṛtaṃ bibharti ghrāvāṇaṃ bibhrat pra vadātyaghre |
upainamādhvaṃ sumanasyamānā ā vo ghachāti pratṛdo vasiṣṭhaḥ ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 34

पर शुक्रैतु देवी मनीषा अस्मत सुतष्टो रथो न वाजी ||
विदुः पर्थिव्या दिवो जनित्रं शर्ण्वन्त्यापो अध कषरन्तीः ||
आपश्चिदस्मै पिन्वन्त पर्थ्वीर्व्र्त्रेषु शूरा मंसन्त उग्राः ||
आ धूर्ष्वस्मै दधाताश्वानिन्द्रो न वज्री हिरण्यबाहुः ||
अभि पर सथाताहेव यज्ञं यातेव पत्मन तमना हिनोत ||
तमना समत्सु हिनोत यज्ञं दधात केतुं जनाय वीरम ||
उदस्य शुष्माद भानुर्नार्त बिभर्ति भारं पर्थिवी नभूम ||
हवयामि देवानयातुरग्ने साधन्न्र्तेन धियं दधामि ||
अभि वो देवीं धियं दधिध्वं पर वो देवत्रा वाचं कर्णुध्वम ||
आ चष्ट आसां पाथो नदीनां वरुण उग्रः सहस्रचक्षाः ||
राजा राष्ट्रानां पेशो नदीनामनुत्तमस्मै कषत्रं विश्वायु ||
अविष्टो अस्मान विश्वासु विक्ष्वद्युं कर्णोत शंसं निनित्सोः ||
वयेतु दिद्युद दविषामशेवा युयोत विष्वग रपस्तनूनाम ||
अवीन नो अग्निर्हव्यान नमोभिः परेष्ठो अस्मा अधायि सतोमः ||
सजूर्देवेभिरपां नपातं सखायं कर्ध्वं शिवो नो अस्तु ||
अब्जामुक्थैरहिं गर्णीषे बुध्ने नदीनां रजस्सु षीदन ||
मा नो.अहिर्बुध्न्यो रिषे धान मा यज्ञो अस्य सरिधद रतायोः ||
उत न एषु नर्षु शरवो धुः पर राये यन्तु शर्धन्तो अर्यः ||
तपन्ति शत्रुं सवर्ण भूमा महासेनासो अमेभिरेषाम ||
आ यन नः पत्नीर्गमन्त्यछा तवष्टा सुपाणिर्दधातुवीरान ||
परति न सतोमं तवष्टा जुषेत सयादस्मे अरमतिर्वसूयुः ||
ता नो रासन रातिषाचो वसून्या रोदसी वरुणानी शर्णोतु |
वरूत्रीभिः सुशरणो नो अस्तु तवष्टा सुदत्रो वि दधातु रायः ||
तन नो रायः पर्वतास्तन न आपस्तद रातिषाच ओषधीरुत दयौः |
वनस्पतिभिः पर्थिवी सजोषा उभे रोदसी परि पासतो नः ||
अनु तदुर्वी रोदसी जिहातामनु दयुक्षो वरुण इन्द्रसखा |
अनु विश्वे मरुतो ये सहासो रायः सयाम धरुणं धियध्यै ||
तन न इन्द्रो वरुणो मित्रो अग्निराप ओषधीर्वनिनो जुषन्त |
शर्मन सयाम मरुतामुपस्थे यूयं पात ... ||
pra śukraitu devī manīṣā asmat sutaṣṭo ratho na vājī ||
viduḥ pṛthivyā divo janitraṃ śṛṇvantyāpo adha kṣarantīḥ ||
āpaścidasmai pinvanta pṛthvīrvṛtreṣu śūrā maṃsanta ughrāḥ ||
ā dhūrṣvasmai dadhātāśvānindro na vajrī hiraṇyabāhuḥ ||
abhi pra sthātāheva yajñaṃ yāteva patman tmanā hinota ||
tmanā samatsu hinota yajñaṃ dadhāta ketuṃ janāya vīram ||
udasya śuṣmād bhānurnārta bibharti bhāraṃ pṛthivī nabhūma ||
hvayāmi devānayāturaghne sādhannṛtena dhiyaṃ dadhāmi ||
abhi vo devīṃ dhiyaṃ dadhidhvaṃ pra vo devatrā vācaṃ kṛṇudhvam ||
ā caṣṭa āsāṃ pātho nadīnāṃ varuṇa ughraḥ sahasracakṣāḥ ||
rājā rāṣṭrānāṃ peśo nadīnāmanuttamasmai kṣatraṃ viśvāyu ||
aviṣṭo asmān viśvāsu vikṣvadyuṃ kṛṇota śaṃsaṃ ninitsoḥ ||
vyetu didyud dviṣāmaśevā yuyota viṣvagh rapastanūnām ||
avīn no aghnirhavyān namobhiḥ preṣṭho asmā adhāyi stomaḥ ||
sajūrdevebhirapāṃ napātaṃ sakhāyaṃ kṛdhvaṃ śivo no astu ||
abjāmukthairahiṃ ghṛṇīṣe budhne nadīnāṃ rajassu ṣīdan ||
mā no.ahirbudhnyo riṣe dhān mā yajño asya sridhad ṛtāyoḥ ||
uta na eṣu nṛṣu śravo dhuḥ pra rāye yantu śardhanto aryaḥ ||
tapanti śatruṃ svarṇa bhūmā mahāsenāso amebhireṣām ||
ā yan naḥ patnīrghamantyachā tvaṣṭā supāṇirdadhātuvīrān ||
prati na stomaṃ tvaṣṭā juṣeta syādasme aramatirvasūyuḥ ||
tā no rāsan rātiṣāco vasūnyā rodasī varuṇānī śṛṇotu |
varūtrībhiḥ suśaraṇo no astu tvaṣṭā sudatro vi dadhātu rāyaḥ ||
tan no rāyaḥ parvatāstan na āpastad rātiṣāca oṣadhīruta dyauḥ |
vanaspatibhiḥ pṛthivī sajoṣā ubhe rodasī pari pāsato naḥ ||
anu tadurvī rodasī jihātāmanu dyukṣo varuṇa indrasakhā |
anu viśve maruto ye sahāso rāyaḥ syāma dharuṇaṃ dhiyadhyai ||
tan na indro varuṇo mitro aghnirāpa oṣadhīrvanino juṣanta |
śarman syāma marutāmupasthe yūyaṃ pāta ... ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 35

शं न इन्द्राग्नी भवतामवोभिः शं न इन्द्रावरुणा रातहव्या |
शमिन्द्रासोमा सुविताय शं योः शं न इन्द्रापूषणा वाजसातौ ||
शं नो भगः शमु नः शंसो अस्तु शं नः पुरन्धिःशमु सन्तु रायः |
शं नः सत्यस्य सुयमस्य शंसःशं नो अर्यमा पुरुजातो अस्तु ||
शं नो धाता शमु धर्ता नो अस्तु शं न उरूची भवतुस्वधाभिः |
शं रोदसी बर्हती शं नो अद्रिः शं नोदेवानां सुहवानि सन्तु ||
शं नो अग्निर्ज्योतिरनीको अस्तु शं नो मित्रावरुणावश्विना शम |
शं नः सुक्र्तां सुक्र्तानि सन्तु शं न इषिरोभि वातु वातः ||
शं नो दयावाप्र्थिवी पूर्वहूतौ शमन्तरिक्षं दर्शयेनो अस्तु |
शं न ओषधीर्वनिनो भवन्तु शं नो रजसस पतिरस्तु जिष्णुः ||
शं न इन्द्रो वसुभिर्देवो अस्तु शमादित्येभिर्वरुणः सुशंसः |
शं नो रुद्रो रुद्रेभिर्जलाषः शं नस्त्वष्टा गनाभिरिह शर्णोतु ||
शं नः सोमो भवतु बरह्म शं नः शं नो गरावाणःशमु सन्तु यज्ञाः |
शं नः सवरूणां मितयो भवन्तु शं नः परस्वः शं वस्तु वेदिः ||
शं नः सूर्य उरुचक्षा उदेतु शं नश्चतस्रः परदिशो भवन्तु |
शं नः पर्वता धरुवयो भवन्तु शं नः सिन्धवः शमु सन्त्वापः ||
शं नो अदितिर्भवतु वरतेभिः शं नो भवन्तु मरुतः सवर्काः |
शं नो विष्णुः शं उ पूषा नो अस्तु शं नो भवित्रं शं वस्तु वायुः ||
शं नो देवः सविता तरायमाणः शं नो भवन्तूषसो विभातीः |
शं नः पर्जन्यो भवतु परजाभ्यः शं नःक्षेत्रस्य पतिरस्तु शम्भुः ||
शं नो देवा विश्वदेवा भवन्तु शं सरस्वती सह धीभिरस्तु |
शमभिषाचः शमु रातिषाचः शं नो दिव्याः पार्थिवाः शं नो अप्याः ||
शं नः सत्यस्य पतयो भवन्तु शं नो अर्वन्तः शमु सन्तु गावः |
शं न रभवः सुक्र्तः सुहस्ताः शं नो भवन्तु पितरो हवेषु ||
शं नो अज एकपाद देवो अस्तु शं नो.अहिर्बुध्न्यः शं समुद्रः |
शं नो अपां नपात पेरुरस्तु शं नः पर्श्निर्भवतु देवगोपा ||
आदित्या रुद्रा वसवो जुषन्तेदं बरह्म करियमाणं नवीयः |
शर्ण्वन्तु नि दिव्याः पार्थिवासो गोजाता उत ये यज्ञियासः ||
ये देवानां यज्ञिया यज्ञियानां मनोर्यजत्रा अम्र्ता रतज्ञाः |
ते नो रासन्तामुरुगायमद्य यूयं पात ... ||
śaṃ na indrāghnī bhavatāmavobhiḥ śaṃ na indrāvaruṇā rātahavyā |
śamindrāsomā suvitāya śaṃ yoḥ śaṃ na indrāpūṣaṇā vājasātau ||
śaṃ no bhaghaḥ śamu naḥ śaṃso astu śaṃ naḥ purandhiḥśamu santu rāyaḥ |
śaṃ naḥ satyasya suyamasya śaṃsaḥśaṃ no aryamā purujāto astu ||
śaṃ no dhātā śamu dhartā no astu śaṃ na urūcī bhavatusvadhābhiḥ |
śaṃ rodasī bṛhatī śaṃ no adriḥ śaṃ nodevānāṃ suhavāni santu ||
śaṃ no aghnirjyotiranīko astu śaṃ no mitrāvaruṇāvaśvinā śam |
śaṃ naḥ sukṛtāṃ sukṛtāni santu śaṃ na iṣiroabhi vātu vātaḥ ||
śaṃ no dyāvāpṛthivī pūrvahūtau śamantarikṣaṃ dṛśayeno astu |
śaṃ na oṣadhīrvanino bhavantu śaṃ no rajasas patirastu jiṣṇuḥ ||
śaṃ na indro vasubhirdevo astu śamādityebhirvaruṇaḥ suśaṃsaḥ |
śaṃ no rudro rudrebhirjalāṣaḥ śaṃ nastvaṣṭā ghnābhiriha śṛṇotu ||
śaṃ naḥ somo bhavatu brahma śaṃ naḥ śaṃ no ghrāvāṇaḥśamu santu yajñāḥ |
śaṃ naḥ svarūṇāṃ mitayo bhavantu śaṃ naḥ prasvaḥ śaṃ vastu vediḥ ||
śaṃ naḥ sūrya urucakṣā udetu śaṃ naścatasraḥ pradiśo bhavantu |
śaṃ naḥ parvatā dhruvayo bhavantu śaṃ naḥ sindhavaḥ śamu santvāpaḥ ||
śaṃ no aditirbhavatu vratebhiḥ śaṃ no bhavantu marutaḥ svarkāḥ |
śaṃ no viṣṇuḥ śaṃ u pūṣā no astu śaṃ no bhavitraṃ śaṃ vastu vāyuḥ ||
śaṃ no devaḥ savitā trāyamāṇaḥ śaṃ no bhavantūṣaso vibhātīḥ |
śaṃ naḥ parjanyo bhavatu prajābhyaḥ śaṃ naḥkṣetrasya patirastu śambhuḥ ||
śaṃ no devā viśvadevā bhavantu śaṃ sarasvatī saha dhībhirastu |
śamabhiṣācaḥ śamu rātiṣācaḥ śaṃ no divyāḥ pārthivāḥ śaṃ no apyāḥ ||
śaṃ naḥ satyasya patayo bhavantu śaṃ no arvantaḥ śamu santu ghāvaḥ |
śaṃ na ṛbhavaḥ sukṛtaḥ suhastāḥ śaṃ no bhavantu pitaro haveṣu ||
śaṃ no aja ekapād devo astu śaṃ no.ahirbudhnyaḥ śaṃ samudraḥ |
śaṃ no apāṃ napāt perurastu śaṃ naḥ pṛśnirbhavatu devaghopā ||
ādityā rudrā vasavo juṣantedaṃ brahma kriyamāṇaṃ navīyaḥ |
śṛṇvantu ni divyāḥ pārthivāso ghojātā uta ye yajñiyāsaḥ ||
ye devānāṃ yajñiyā yajñiyānāṃ manoryajatrā amṛtā ṛtajñāḥ |
te no rāsantāmurughāyamadya yūyaṃ pāta ... ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 36

पर बरह्मैतु सदनाद रतस्य वि रश्मिभिः सस्र्जे सूर्यो गाः |
वि सानुना पर्थिवी सस्र उर्वी पर्थु परतीकमध्येधे अग्निः ||
इमां वां मित्रावरुणा सुव्र्क्तिमिषं न कर्ण्वे असुरा नवीयः |
इनो वामन्यः पदवीरदब्धो जनं च मित्रो यतति बरुवाणः ||
आ वातस्य धरजतो रन्त इत्या अपीपयन्त धेनवो न सूदाः |
महो दिवः सदने जायमानो.अचिक्रदद वर्षभः सस्मिन्नूधन ||
गिरा य एता युनजद धरी त इन्द्र परिया सुरथा शूर धायू |
पर यो मन्युं रिरिक्षतो मिनात्या सुक्रतुमर्यमणं वव्र्त्याम ||
यजन्ते अस्य सख्यं वयश्च नमस्विनः सव रतस्य धामन |
वि पर्क्षो बाबधे नर्भि सतवान इदं नमो रुद्राय परेष्ठम ||
आ यत साकं यशसो वावशानाः सरस्वती सप्तथी सिन्धुमाता |
याः सुष्वयन्त सुदुघाः सुधारा अभि सवेन पयसा पीप्यानाः ||
उत तये नो मरुतो मन्दसाना धियं तोकं च वाजिनो.अवन्तु |
मा नः परि खयदक्षरा चरन्त्यवीव्र्धन युज्यं ते रयिं नः ||
पर वो महीमरमतिं कर्णुध्वं पर पूषणं विदथ्यं न वीरम |
भगं धियो.अवितारं नो अस्याः सातौ वाजं रातिषाचं पुरन्धिम ||
अछायं वो मरुतः शलोक एत्वछा विष्णुं निषिक्तपामवोभिः |
उत परजायै गर्णते वयो धुर्यूयं पात ... ||
pra brahmaitu sadanād ṛtasya vi raśmibhiḥ sasṛje sūryo ghāḥ |
vi sānunā pṛthivī sasra urvī pṛthu pratīkamadhyedhe aghniḥ ||
imāṃ vāṃ mitrāvaruṇā suvṛktimiṣaṃ na kṛṇve asurā navīyaḥ |
ino vāmanyaḥ padavīradabdho janaṃ ca mitro yatati bruvāṇaḥ ||
ā vātasya dhrajato ranta ityā apīpayanta dhenavo na sūdāḥ |
maho divaḥ sadane jāyamāno.acikradad vṛṣabhaḥ sasminnūdhan ||
ghirā ya etā yunajad dharī ta indra priyā surathā śūra dhāyū |
pra yo manyuṃ ririkṣato minātyā sukratumaryamaṇaṃ vavṛtyām ||
yajante asya sakhyaṃ vayaśca namasvinaḥ sva ṛtasya dhāman |
vi pṛkṣo bābadhe nṛbhi stavāna idaṃ namo rudrāya preṣṭham ||
ā yat sākaṃ yaśaso vāvaśānāḥ sarasvatī saptathī sindhumātā |
yāḥ suṣvayanta sudughāḥ sudhārā abhi svena payasā pīpyānāḥ ||
uta tye no maruto mandasānā dhiyaṃ tokaṃ ca vājino.avantu |
mā naḥ pari khyadakṣarā carantyavīvṛdhan yujyaṃ te rayiṃ naḥ ||
pra vo mahīmaramatiṃ kṛṇudhvaṃ pra pūṣaṇaṃ vidathyaṃ na vīram |
bhaghaṃ dhiyo.avitāraṃ no asyāḥ sātau vājaṃ rātiṣācaṃ purandhim ||
achāyaṃ vo marutaḥ śloka etvachā viṣṇuṃ niṣiktapāmavobhiḥ |
uta prajāyai ghṛṇate vayo dhuryūyaṃ pāta ... ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 37

आ वो वाहिष्ठो वहतु सतवध्यै रथो वाजा रभुक्षणो अम्र्क्तः |
अभि तरिप्र्ष्ठैः सवनेषु सोमैर्मदे सुशिप्रा महभिः पर्णध्वम ||
यूयं ह रत्नं मघवत्सु धत्थ सवर्द्र्श रभुक्षणो अम्र्क्तम |
सं यज्ञेषु सवधावन्तः पिबध्वं वि नो राधांसि मतिभिर्दयध्वम ||
उवोचिथ हि मघवन देष्णं महो अर्भस्य वसुनो विभागे |
उभा ते पूर्णा वसुना गभस्ती न सून्र्ता नि यमते वसव्या ||
तवमिन्द्र सवयशा रभुक्षा वाजो न साधुरस्तमेष्य रक्वा |
वयं नु ते दाश्वांसः सयाम बरह्म कर्ण्वन्तो हरिवो वसिष्ठाः ||
सनितासि परवतो दाशुषे चिद याभिर्विवेषो हर्यश्व धीभिः |
ववन्मा नु ते युज्याभिरूती कदा न इन्द्र राय आ दशस्येः ||
वासयसीव वेधसस्त्वं नः कदा न इन्द्र वचसो बुबोधः |
अस्तं तात्या धिया रयिं सुवीरं पर्क्षो नो अर्वा नयुहीत वाजी ||
अभि यं देवी निरतिश्चिदीशे नक्षन्त इन्द्रं शरदःसुप्र्क्षः |
उप तरिबन्धुर्जरदष्टिमेत्यस्ववेशं यं कर्णवन्त मर्ताः ||
आ नो राधांसि सवितः सतवध्या आ रायो यन्तु पर्वतस्यरातौ |
सदा नो दिव्यः पायुः सिषक्तु यूयं पात ... ||
ā vo vāhiṣṭho vahatu stavadhyai ratho vājā ṛbhukṣaṇo amṛktaḥ |
abhi tripṛṣṭhaiḥ savaneṣu somairmade suśiprā mahabhiḥ pṛṇadhvam ||
yūyaṃ ha ratnaṃ maghavatsu dhattha svardṛśa ṛbhukṣaṇo amṛktam |
saṃ yajñeṣu svadhāvantaḥ pibadhvaṃ vi no rādhāṃsi matibhirdayadhvam ||
uvocitha hi maghavan deṣṇaṃ maho arbhasya vasuno vibhāghe |
ubhā te pūrṇā vasunā ghabhastī na sūnṛtā ni yamate vasavyā ||
tvamindra svayaśā ṛbhukṣā vājo na sādhurastameṣy ṛkvā |
vayaṃ nu te dāśvāṃsaḥ syāma brahma kṛṇvanto harivo vasiṣṭhāḥ ||
sanitāsi pravato dāśuṣe cid yābhirviveṣo haryaśva dhībhiḥ |
vavanmā nu te yujyābhirūtī kadā na indra rāya ā daśasyeḥ ||
vāsayasīva vedhasastvaṃ naḥ kadā na indra vacaso bubodhaḥ |
astaṃ tātyā dhiyā rayiṃ suvīraṃ pṛkṣo no arvā nyuhīta vājī ||
abhi yaṃ devī nirtiścidīśe nakṣanta indraṃ śaradaḥsupṛkṣaḥ |
upa tribandhurjaradaṣṭimetyasvaveśaṃ yaṃ kṛṇavanta martāḥ ||
ā no rādhāṃsi savitaḥ stavadhyā ā rāyo yantu parvatasyarātau |
sadā no divyaḥ pāyuḥ siṣaktu yūyaṃ pāta ... ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 38

उदु षय देवः सविता ययाम हिरण्ययीममतिं यामशिश्रेत |
नूनं भगो हव्यो मानुषेभिर्वि यो रत्ना पुरूवसुर्दधाति ||
उदु तिष्ठ सवितः शरुध्यस्य हिरण्यपाणे परभ्र्ताव रतस्य |
वयुर्वीं पर्थ्वीममतिं सर्जान आ नर्भ्यो मर्तभोजनं सुवानः ||
अपि षटुतः सविता देवो अस्तु यमा चिद विश्वे वसवो गर्णन्ति |
स न सतोमान नमस्यश्चनो धाद विश्वेभिः पातु पायुभिर्नि सूरीन ||
अभि यं देव्यदितिर्ग्र्णाति सवं देवस्य सवितुर्जुषाणा |
अभि सम्राजो वरुणो गर्णन्त्यभि मित्रासो अर्यमा सजोषाः ||
अभि ये मिथो वनुषः सपन्ते रातिं दिवो रातिषाचः पर्थिव्याः |
अहिर्बुध्न्य उत नः शर्णोतु वरूत्र्येकधेनुभिर्नि पातु ||
अनु तन नो जास्पतिर्मंसीष्ट रत्नं देवस्य सवितुरियानः |
भगमुग्रो.अवसे जोहवीति भगमनुग्रो अध याति रत्नम ||
शं नो भवन्तु वाजिनो हवेषु देवताता मितद्रवः सवर्काः |
जम्भयन्तो.अहिं वर्कं रक्षांसि सनेम्यस्मद युयवन्नमीवाः ||
वाजे-वाजे.अवत वाजिनो नो धनेषु विप्रा अम्र्ता रतज्ञाः |
अस्य मध्वः पिबत मादयध्वं तर्प्ता यात पथिभिर्देवयानैः ||
udu ṣya devaḥ savitā yayāma hiraṇyayīmamatiṃ yāmaśiśret |
nūnaṃ bhagho havyo mānuṣebhirvi yo ratnā purūvasurdadhāti ||
udu tiṣṭha savitaḥ śrudhyasya hiraṇyapāṇe prabhṛtāv ṛtasya |
vyurvīṃ pṛthvīmamatiṃ sṛjāna ā nṛbhyo martabhojanaṃ suvānaḥ ||
api ṣṭutaḥ savitā devo astu yamā cid viśve vasavo ghṛṇanti |
sa na stomān namasyaścano dhād viśvebhiḥ pātu pāyubhirni sūrīn ||
abhi yaṃ devyaditirghṛṇāti savaṃ devasya saviturjuṣāṇā |
abhi samrājo varuṇo ghṛṇantyabhi mitrāso aryamā sajoṣāḥ ||
abhi ye mitho vanuṣaḥ sapante rātiṃ divo rātiṣācaḥ pṛthivyāḥ |
ahirbudhnya uta naḥ śṛṇotu varūtryekadhenubhirni pātu ||
anu tan no jāspatirmaṃsīṣṭa ratnaṃ devasya savituriyānaḥ |
bhaghamughro.avase johavīti bhaghamanughro adha yāti ratnam ||
śaṃ no bhavantu vājino haveṣu devatātā mitadravaḥ svarkāḥ |
jambhayanto.ahiṃ vṛkaṃ rakṣāṃsi sanemyasmad yuyavannamīvāḥ ||
vāje-vāje.avata vājino no dhaneṣu viprā amṛtā ṛtajñāḥ |
asya madhvaḥ pibata mādayadhvaṃ tṛptā yāta pathibhirdevayānaiḥ ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 39

ऊर्ध्वो अग्निः सुमतिं वस्वो अश्रेत परतीची जूर्णिर्देवतातिमेति |
भेजाते अद्री रथ्येव पन्थां रतं होता न इषितो यजाति ||
पर वाव्र्जे सुप्रया बर्हिरेषामा विश्पतीव बीरिट इयाते |
विशामक्तोरुषसः पूर्वहूतौ वायुः पूषा सवस्तये नियुत्वान ||
जमया अत्र वसवो रन्त देवा उरावन्तरिक्षे मर्जयन्त शुभ्राः |
अर्वाक पथ उरुज्रयः कर्णुध्वं शरोता दूतस्य जग्मुषो नो अस्य ||
ते हि यज्ञेषु यज्ञियास ऊमाः सधस्थं विश्वे अभि सन्ति देवाः |
तानध्वर उशतो यक्ष्यग्ने शरुष्टी भगं नासत्या पुरन्धिम ||
आग्ने गिरो दिव आ पर्थिव्या मित्रं वह वरुणमिन्द्रमग्निम |
आर्यमणमदितिं विष्णुमेषां सरस्वती मरुतो मादयन्ताम ||
ररे हव्यं मतिभिर्यज्ञियानां नक्षत कामं मर्त्यानामसिन्वन |
धाता रयिमविदस्यं सदासां सक्षीमहि युज्येभिर्नु देवैः ||
नू रोदसी अभिष्टुते वसिष्ठैरतावानो वरुणो मित्रो अग्निः |
यछन्तु चन्द्रा उपमं नो अर्कं यूयं पात ... ||
ūrdhvo aghniḥ sumatiṃ vasvo aśret pratīcī jūrṇirdevatātimeti |
bhejāte adrī rathyeva panthāṃ ṛtaṃ hotā na iṣito yajāti ||
pra vāvṛje suprayā barhireṣāmā viśpatīva bīriṭa iyāte |
viśāmaktoruṣasaḥ pūrvahūtau vāyuḥ pūṣā svastaye niyutvān ||
jmayā atra vasavo ranta devā urāvantarikṣe marjayanta śubhrāḥ |
arvāk patha urujrayaḥ kṛṇudhvaṃ śrotā dūtasya jaghmuṣo no asya ||
te hi yajñeṣu yajñiyāsa ūmāḥ sadhasthaṃ viśve abhi santi devāḥ |
tānadhvara uśato yakṣyaghne śruṣṭī bhaghaṃ nāsatyā purandhim ||
āghne ghiro diva ā pṛthivyā mitraṃ vaha varuṇamindramaghnim |
āryamaṇamaditiṃ viṣṇumeṣāṃ sarasvatī maruto mādayantām ||
rare havyaṃ matibhiryajñiyānāṃ nakṣat kāmaṃ martyānāmasinvan |
dhātā rayimavidasyaṃ sadāsāṃ sakṣīmahi yujyebhirnu devaiḥ ||
nū rodasī abhiṣṭute vasiṣṭhairtāvāno varuṇo mitro aghniḥ |
yachantu candrā upamaṃ no arkaṃ yūyaṃ pāta ... ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 40

ओ शरुष्टिर्विदथ्या समेतु परति सतोमं दधीमहि तुराणाम |
यदद्य देवः सविता सुवाति सयामास्य रत्निनो विभागे ||
मित्रस्तन नो वरुणो रोदसी च दयुभक्तमिन्द्रो अर्यमा ददातु |
दिदेष्टु देव्यदिती रेक्णो वायुश्च यन नियुवैते भगश्च ||
सेदुग्रो अस्तु मरुतः स शुष्मी यं मर्त्यं पर्षदश्वा अवाथ |
उतेमग्निः सरस्वती जुनन्ति न तस्य रायः पर्येतास्ति ||
अयं हि नेता वरुण रतस्य मित्रो राजानो अर्यमापो धुः |
सुहवा देव्यदितिरनर्वा ते नो अंहो अति पर्षन्नरिष्टान ||
अस्य देवस्य मीळ्हुषो वया विष्णोरेषस्य परभ्र्थे हविर्भिः |
विदे हि रुद्रो रुद्रियं महित्वं यासिष्टं वर्तिरश्विनाविरावत ||
मात्र पूषन्नाघ्र्ण इरस्यो वरूत्री यद रातिषाचश्च रासन |
मयोभुवो नो अर्वन्तो नि पान्तु वर्ष्टिं परिज्मा वातो ददातु ||
नू रोदसी ... ||
o śruṣṭirvidathyā sametu prati stomaṃ dadhīmahi turāṇām |
yadadya devaḥ savitā suvāti syāmāsya ratnino vibhāghe ||
mitrastan no varuṇo rodasī ca dyubhaktamindro aryamā dadātu |
dideṣṭu devyaditī rekṇo vāyuśca yan niyuvaite bhaghaśca ||
sedughro astu marutaḥ sa śuṣmī yaṃ martyaṃ pṛṣadaśvā avātha |
utemaghniḥ sarasvatī junanti na tasya rāyaḥ paryetāsti ||
ayaṃ hi netā varuṇa ṛtasya mitro rājāno aryamāpo dhuḥ |
suhavā devyaditiranarvā te no aṃho ati parṣannariṣṭān ||
asya devasya mīḷhuṣo vayā viṣṇoreṣasya prabhṛthe havirbhiḥ |
vide hi rudro rudriyaṃ mahitvaṃ yāsiṣṭaṃ vartiraśvināvirāvat ||
mātra pūṣannāghṛṇa irasyo varūtrī yad rātiṣācaśca rāsan |
mayobhuvo no arvanto ni pāntu vṛṣṭiṃ parijmā vāto dadātu ||
nū rodasī ... ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 41

परातरग्निं परातरिन्द्रं हवामहे परातर्मित्रावरुणाप्रातरश्विना |
परातर्भगं पूषणं बरह्मणस पतिं परातः सोममुत रुद्रं हुवेम ||
परातर्जितं भगमुग्रं हुवेम वयं पुत्रमदितेर्यो विधर्ता |
आध्रश्चिद यं मन्यमानस्तुरश्चिद राजा चिद यं भगं भक्षीत्याह ||
भग परणेतर्भग सत्यराधो भगेमां धियमुदवा ददन नः |
भग पर णो जनय गोभिरश्वैर्भग पर नर्भिर्न्र्वन्तः सयाम ||
उतेदानीं भगवन्तः सयामोत परपित्व उत मध्ये अह्नाम |
उतोदिता मघवन सूर्यस्य वयं देवानां सुमतौ सयाम ||
भग एव भगवानस्तु देवास्तेन वयं भगवन्तः सयाम |
तं तवा भग सर्व इज्जोहवीति स नो भग पुरेता भवेह ||
समध्वरायोषसो नमन्त दधिक्रावेव शुचये पदाय |
अर्वाचीनं वसुविदं भगं नो रथमिवाश्वा वाजिन आ वहन्तु ||
अश्वावतीर्गोमतीर्न उषासो वीरवतीः सदमुछन्तु भद्राः |
घर्तं दुहाना विश्वतः परपीता यूयं पात ... ||
prātaraghniṃ prātarindraṃ havāmahe prātarmitrāvaruṇāprātaraśvinā |
prātarbhaghaṃ pūṣaṇaṃ brahmaṇas patiṃ prātaḥ somamuta rudraṃ huvema ||
prātarjitaṃ bhaghamughraṃ huvema vayaṃ putramaditeryo vidhartā |
ādhraścid yaṃ manyamānasturaścid rājā cid yaṃ bhaghaṃ bhakṣītyāha ||
bhagha praṇetarbhagha satyarādho bhaghemāṃ dhiyamudavā dadan naḥ |
bhagha pra ṇo janaya ghobhiraśvairbhagha pra nṛbhirnṛvantaḥ syāma ||
utedānīṃ bhaghavantaḥ syāmota prapitva uta madhye ahnām |
utoditā maghavan sūryasya vayaṃ devānāṃ sumatau syāma ||
bhagha eva bhaghavānastu devāstena vayaṃ bhaghavantaḥ syāma |
taṃ tvā bhagha sarva ijjohavīti sa no bhagha puraetā bhaveha ||
samadhvarāyoṣaso namanta dadhikrāveva śucaye padāya |
arvācīnaṃ vasuvidaṃ bhaghaṃ no rathamivāśvā vājina ā vahantu ||
aśvāvatīrghomatīrna uṣāso vīravatīḥ sadamuchantu bhadrāḥ |
ghṛtaṃ duhānā viśvataḥ prapītā yūyaṃ pāta ... ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 42

पर बरह्माणो अङगिरसो नक्षन्त पर करन्दनुर्नभन्यस्य वेतु |
पर धेनव उदप्रुतो नवन्त युज्यातामद्री अध्वरस्य पेशः ||
सुगस्ते अग्ने सनवित्तो अध्वा युक्ष्वा सुते हरितो रोहितश्च |
ये वा सद्मन्नरुषा वीरवाहो हुवे देवानां जनिमानिसत्तः ||
समु वो यज्ञं महयन नमोभिः पर होता मन्द्रो रिरिच उपाके |
यजस्व सु पुर्वणीक देवाना यज्ञियामरमतिं वव्र्त्याः ||
यदा वीरस्य रेवतो दुरोणे सयोनशीरतिथिराचिकेतत |
सुप्रीतो अग्निः सुधितो दम आ स विशे दाति वार्यमियत्यै ||
इमं नो अग्ने अध्वरं जुषस्व मरुत्स्विन्द्रे यशसं कर्धी नः |
आ नक्ता बर्हिः सदतामुषासोशन्ता मित्रावरुणायजेह ||
एवाग्निं सहस्यं वसिष्ठो रायस्कामो विश्वप्स्न्यस्य सतौत |
इषं रयिं पप्रथद वाजमस्मे यूयं पात ... ||
pra brahmāṇo aṅghiraso nakṣanta pra krandanurnabhanyasya vetu |
pra dhenava udapruto navanta yujyātāmadrī adhvarasya peśaḥ ||
sughaste aghne sanavitto adhvā yukṣvā sute harito rohitaśca |
ye vā sadmannaruṣā vīravāho huve devānāṃ janimānisattaḥ ||
samu vo yajñaṃ mahayan namobhiḥ pra hotā mandro ririca upāke |
yajasva su purvaṇīka devānā yajñiyāmaramatiṃ vavṛtyāḥ ||
yadā vīrasya revato duroṇe syonaśīratithirāciketat |
suprīto aghniḥ sudhito dama ā sa viśe dāti vāryamiyatyai ||
imaṃ no aghne adhvaraṃ juṣasva marutsvindre yaśasaṃ kṛdhī naḥ |
ā naktā barhiḥ sadatāmuṣāsośantā mitrāvaruṇāyajeha ||
evāghniṃ sahasyaṃ vasiṣṭho rāyaskāmo viśvapsnyasya staut |
iṣaṃ rayiṃ paprathad vājamasme yūyaṃ pāta ... ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 43

पर वो यज्ञेषु देवयन्तो अर्चन दयावा नमोभिः परिथिवी इषध्यै |
येषां बरह्माण्यसमानि विप्रा विष्वग वियन्ति वनिनो न शाखाः ||
पर यज्ञ एतु हेत्वो न सप्तिरुद यछध्वं समनसो घर्ताचीः |
सत्र्णीत बर्हिरध्वराय साधूर्ध्वा शोचींषि देवयून्यस्थुः ||
आ पुत्रासो न मातरं विभ्र्त्राः सानौ देवासो बर्हिषःसदन्तु |
आ विश्वाची विदथ्यामनक्त्वग्ने मा नो देवताता मर्धस कः ||
ते सीषपन्त जोषमा यजत्रा रतस्य धाराः सुदुघा दुहानाः |
जयेष्ठं वो अद्य मह आ वसूनामा गन्तन समनसो यति षठ ||
एवा नो अग्ने विक्ष्वा दशस्य तवया वयं सहसावन्नास्क्राः |
राया युजा सधमादो अरिष्टा यूयं पात ... ||
pra vo yajñeṣu devayanto arcan dyāvā namobhiḥ prithivī iṣadhyai |
yeṣāṃ brahmāṇyasamāni viprā viṣvagh viyanti vanino na śākhāḥ ||
pra yajña etu hetvo na saptirud yachadhvaṃ samanaso ghṛtācīḥ |
stṛṇīta barhiradhvarāya sādhūrdhvā śocīṃṣi devayūnyasthuḥ ||
ā putrāso na mātaraṃ vibhṛtrāḥ sānau devāso barhiṣaḥsadantu |
ā viśvācī vidathyāmanaktvaghne mā no devatātā mṛdhas kaḥ ||
te sīṣapanta joṣamā yajatrā ṛtasya dhārāḥ sudughā duhānāḥ |
jyeṣṭhaṃ vo adya maha ā vasūnāmā ghantana samanaso yati ṣṭha ||
evā no aghne vikṣvā daśasya tvayā vayaṃ sahasāvannāskrāḥ |
rāyā yujā sadhamādo ariṣṭā yūyaṃ pāta ... ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 44

दधिक्रां वः परथममश्विनोषसमग्निं समिद्धं भगमूतये हुवे |
इन्द्रं विष्णुं पूषणं बरह्मणस पतिमादित्यान दयावाप्र्थिवी अपः सवः ||
दधिक्रामु नमसा बोधयन्त उदीराणा यज्ञमुपप्रयन्तः |
इळां देवीं बर्हिषि सादयन्तो.अश्विना विप्रा सुहवाहुवेम ||
दधिक्रावाणं बुबुधानो अग्निमुप बरुव उषसं सूर्यं गाम |
बरध्नं मांश्चतोर्वरुणस्य बभ्रुं ते विश्वास्मद दुरिता यावयन्तु ||
दधिक्रावा परथमो वाज्यर्वाग्रे रथानां भवति परजानन |
संविदान उषसा सूर्येणादित्येभिर्वसुभिरङगिरोभिः ||
आ नो दधिक्राः पथ्यामनक्त्व रतस्य पन्थामन्वेतवा उ |
शर्णोतु नो दैव्यं शर्धो अग्निः शर्ण्वन्तु विश्वे महिषामूराः ||
dadhikrāṃ vaḥ prathamamaśvinoṣasamaghniṃ samiddhaṃ bhaghamūtaye huve |
indraṃ viṣṇuṃ pūṣaṇaṃ brahmaṇas patimādityān dyāvāpṛthivī apaḥ svaḥ ||
dadhikrāmu namasā bodhayanta udīrāṇā yajñamupaprayantaḥ |
iḷāṃ devīṃ barhiṣi sādayanto.aśvinā viprā suhavāhuvema ||
dadhikrāvāṇaṃ bubudhāno aghnimupa bruva uṣasaṃ sūryaṃ ghām |
bradhnaṃ māṃścatorvaruṇasya babhruṃ te viśvāsmad duritā yāvayantu ||
dadhikrāvā prathamo vājyarvāghre rathānāṃ bhavati prajānan |
saṃvidāna uṣasā sūryeṇādityebhirvasubhiraṅghirobhiḥ ||
ā no dadhikrāḥ pathyāmanaktv ṛtasya panthāmanvetavā u |
śṛṇotu no daivyaṃ śardho aghniḥ śṛṇvantu viśve mahiṣāamūrāḥ ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 45

आ देवो यातु सविता सुरत्नो.अन्तरिक्षप्रा वहमानो अश्वैः |
हस्ते दधानो नर्या पुरूणि निवेशयञ्च परसुवञ्च भूम ||
उदस्य बाहू शिथिरा बर्हन्ता हिरण्यया दिवो अन्ताननष्टाम |
नूनं सो अस्य महिमा पनिष्ट सूरश्चिदस्मा अनु दादपस्याम ||
स घा नो देवः सविता सहावा साविषद वसुपतिर्वसूनि |
विश्रयमाणो अमतिमुरूचीं मर्तभोजनमध रासते नः ||
इमा गिरः सवितारं सुजिह्वं पूर्णगभस्तिमीळते सुपाणिम |
चित्रं वयो बर्हदस्मे दधातु यूयं पात ... ||
ā devo yātu savitā suratno.antarikṣaprā vahamāno aśvaiḥ |
haste dadhāno naryā purūṇi niveśayañca prasuvañca bhūma ||
udasya bāhū śithirā bṛhantā hiraṇyayā divo antānanaṣṭām |
nūnaṃ so asya mahimā paniṣṭa sūraścidasmā anu dādapasyām ||
sa ghā no devaḥ savitā sahāvā sāviṣad vasupatirvasūni |
viśrayamāṇo amatimurūcīṃ martabhojanamadha rāsate naḥ ||
imā ghiraḥ savitāraṃ sujihvaṃ pūrṇaghabhastimīḷate supāṇim |
citraṃ vayo bṛhadasme dadhātu yūyaṃ pāta ... ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 46

इमा रुद्राय सथिरधन्वने गिरः कषिप्रेषवे देवाय सवधाव्ने |
अषाळ्हाय सहमानाय वेधसे तिग्मायुधाय भरता शर्णोतु नः ||
स हि कषयेण कषम्यस्य जन्मनः साम्राज्येन दिव्यस्य चेतति |
अवन्नवन्तीरुप नो दुरश्चरानमीवो रुद्र जासु नो भव ||
या ते दिद्युदवस्र्ष्टा दिवस परि कष्मया चरति परि साव्र्णक्तु नः |
सहस्रं ते सवपिवात भेषजा मा नस्तोकेषुतनयेषु रीरिषह ||
मा नो वधी रुद्र मा परा दा मा ते भूम परसितौ हीळितस्य |
आ नो भज बर्हिषि जीवशंसे यूयं पात ... ||
imā rudrāya sthiradhanvane ghiraḥ kṣipreṣave devāya svadhāvne |
aṣāḷhāya sahamānāya vedhase tighmāyudhāya bharatā śṛṇotu naḥ ||
sa hi kṣayeṇa kṣamyasya janmanaḥ sāmrājyena divyasya cetati |
avannavantīrupa no duraścarānamīvo rudra jāsu no bhava ||
yā te didyudavasṛṣṭā divas pari kṣmayā carati pari sāvṛṇaktu naḥ |
sahasraṃ te svapivāta bheṣajā mā nastokeṣutanayeṣu rīriṣah ||
mā no vadhī rudra mā parā dā mā te bhūma prasitau hīḷitasya |
ā no bhaja barhiṣi jīvaśaṃse yūyaṃ pāta ... ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 47

आपो यं वः परथमं देवयन्त इन्द्रपानमूर्मिमक्र्ण्वतेळः |
तं वो वयं शुचिमरिप्रमद्य घर्तप्रुषं मधुमन्तं वनेम ||
तमूर्मिमापो मधुमत्तमं वो.अपां नपादवत्वाशुहेमा |
यस्मिन्निन्द्रो वसुभिर्मादयाते तमश्याम देवयन्तो वो अद्य ||
शतपवित्राः सवधया मदन्तीर्देवीर्देवानामपि यन्ति पाथः |
ता इन्द्रस्य न मिनन्ति वरतानि सिन्धुभ्यो हव्यं घर्तवज्जुहोत ||
याः सूर्यो रश्मिभिराततान याभ्य इन्द्रो अरदद गातुमूर्मिम |
ते सिन्धवो वरिवो धातना नो यूयं पात ... ||
āpo yaṃ vaḥ prathamaṃ devayanta indrapānamūrmimakṛṇvateḷaḥ |
taṃ vo vayaṃ śucimaripramadya ghṛtapruṣaṃ madhumantaṃ vanema ||
tamūrmimāpo madhumattamaṃ vo.apāṃ napādavatvāśuhemā |
yasminnindro vasubhirmādayāte tamaśyāma devayanto vo adya ||
śatapavitrāḥ svadhayā madantīrdevīrdevānāmapi yanti pāthaḥ |
tā indrasya na minanti vratāni sindhubhyo havyaṃ ghṛtavajjuhota ||
yāḥ sūryo raśmibhirātatāna yābhya indro aradad ghātumūrmim |
te sindhavo varivo dhātanā no yūyaṃ pāta ... ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 48

रभुक्षणो वाजा मादयध्वमस्मे नरो मघवानः सुतस्य |
आ वो.अर्वाचः करतवो न यातां विभ्वो रथं नर्यं वर्तयन्तु ||
रभुरभुभिरभि वः सयाम विभ्वो विभुभिः शवसा शवांसि |
वाजो अस्मानवतु वाजसाताविन्द्रेण युजा तरुषेमव्र्त्रम ||
ते चिद धि पूर्वीरभि सन्ति शासा विश्वानर्य उपरताति वन्वन |
इन्द्रो विभ्वान रभुक्षा वाजो अर्यः शत्रोर्मिथत्या कर्णवन वि नर्म्णम ||
नू देवासो वरिवः कर्तना नो भूत नो विश्वे.अवसे सजोषाः |
समस्मे इषं वसवो ददीरन यूयं पात ... ||
ṛbhukṣaṇo vājā mādayadhvamasme naro maghavānaḥ sutasya |
ā vo.arvācaḥ kratavo na yātāṃ vibhvo rathaṃ naryaṃ vartayantu ||
ṛbhurbhubhirabhi vaḥ syāma vibhvo vibhubhiḥ śavasā śavāṃsi |
vājo asmānavatu vājasātāvindreṇa yujā taruṣemavṛtram ||
te cid dhi pūrvīrabhi santi śāsā viśvānarya uparatāti vanvan |
indro vibhvān ṛbhukṣā vājo aryaḥ śatrormithatyā kṛṇavan vi nṛmṇam ||
nū devāso varivaḥ kartanā no bhūta no viśve.avase sajoṣāḥ |
samasme iṣaṃ vasavo dadīran yūyaṃ pāta ... ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 49

समुद्रज्येष्ठाः सलिलस्य मध्यात पुनाना यन्त्यनिविशमानाः |
इन्द्रो या वज्री वर्षभो रराद ता आपो देवीरिहमामवन्तु ||
या आपो दिव्या उत वा सरवन्ति खनित्रिमा उत वा याः सवयंजाः |
समुद्रार्था याः शुचयः पावकास्ता आपो .. . ||
यासां राजा वरुणो याति मध्ये सत्यान्र्ते अवपश्यञ जनानाम |
मधुश्चुतः शुचयो याः पावकास्ता आपो ... ||
यासु राजा वरुणो यासु सोमो विश्वे देवा यासूर्जं मदन्ति |
वैश्वानरो यास्वग्निः परविष्टस्ता आपो ... ||
samudrajyeṣṭhāḥ salilasya madhyāt punānā yantyaniviśamānāḥ |
indro yā vajrī vṛṣabho rarāda tā āpo devīrihamāmavantu ||
yā āpo divyā uta vā sravanti khanitrimā uta vā yāḥ svayaṃjāḥ |
samudrārthā yāḥ śucayaḥ pāvakāstā āpo .. . ||
yāsāṃ rājā varuṇo yāti madhye satyānṛte avapaśyañ janānām |
madhuścutaḥ śucayo yāḥ pāvakāstā āpo ... ||
yāsu rājā varuṇo yāsu somo viśve devā yāsūrjaṃ madanti |
vaiśvānaro yāsvaghniḥ praviṣṭastā āpo ... ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 50

आ मां मित्रावरुणेह रक्षतं कुलाययद विश्वयन मा न आ गन |
अजकावं दुर्द्र्शीकं तिरो दधे मा मां पद्येन रपसा विदत तसरुः ||
यद विजामन परुषि वन्दनं भुवदष्ठीवन्तौ परि कुल्फौ च देहत |
अग्निष टच्छोचन्नप बाधतामितो मा माम्पद्येन ... ||
यच्छल्मलौ भवति यन नदीषु यदोषधीभ्यः परि जायते विषम |
विश्वे देवा निरितस्तत सुवन्तु मा मां पद्येन ... ||
याः परवतो निवत उद्वत उदन्वतीरनुदकाश्च याः |
ता अस्मभ्यं पयसा पिन्वमानाः शिवा देवीरशिपदा भवन्तु सर्वा नद्यो अशिमिदा भवन्तु ||
ā māṃ mitrāvaruṇeha rakṣataṃ kulāyayad viśvayan mā na ā ghan |
ajakāvaṃ durdṛśīkaṃ tiro dadhe mā māṃ padyena rapasā vidat tsaruḥ ||
yad vijāman paruṣi vandanaṃ bhuvadaṣṭhīvantau pari kulphau ca dehat |
aghniṣ ṭacchocannapa bādhatāmito mā māmpadyena ... ||
yacchalmalau bhavati yan nadīṣu yadoṣadhībhyaḥ pari jāyate viṣam |
viśve devā niritastat suvantu mā māṃ padyena ... ||
yāḥ pravato nivata udvata udanvatīranudakāśca yāḥ |
tā asmabhyaṃ payasā pinvamānāḥ śivā devīraśipadā bhavantu sarvā nadyo aśimidā bhavantu ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 51

आदित्यानामवसा नूतनेन सक्षीमहि शर्मणा शन्तमेन |
अनागास्त्वे अदितित्वे तुरास इमं यज्ञं दधतु शरोषमाणाः ||
आदित्यासो अदितिर्मादयन्तां मित्रो अर्यमा वरुणो रजिष्ठाः |
अस्माकं सन्तु भुवनस्य गोपाः पिबन्तु सोममवसे नो अद्य ||
आदित्या विश्वे मरुतश्च विश्वे देवाश्च विश्व रभवश्च विश्वे |
इन्द्रो अग्निरश्विना तुष्टुवाना यूयं पात ... ||
ādityānāmavasā nūtanena sakṣīmahi śarmaṇā śantamena |
anāghāstve adititve turāsa imaṃ yajñaṃ dadhatu śroṣamāṇāḥ ||
ādityāso aditirmādayantāṃ mitro aryamā varuṇo rajiṣṭhāḥ |
asmākaṃ santu bhuvanasya ghopāḥ pibantu somamavase no adya ||
ādityā viśve marutaśca viśve devāśca viśva ṛbhavaśca viśve |
indro aghniraśvinā tuṣṭuvānā yūyaṃ pāta ... ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 52

आदित्यासो अदितयः सयाम पूर्देवत्रा वसवो मर्त्यत्रा |
सनेम मित्रावरुणा सनन्तो भवेम दयावाप्र्थिवी भवन्तः ||
मित्रस्तन नो वरुणो मामहन्त शर्म तोकाय तनयाय गोपाः |
मा वो भुजेमान्यजातमेनो मा तत कर्म वसवो यच्चयध्वे ||
तुरण्यवो.अङगिरसो नक्षन्त रत्नं देवस्य सवितुरियानाः |
पिता च तन नो महान यजत्रो विश्वे देवाः समनसो जुषन्त ||
ādityāso aditayaḥ syāma pūrdevatrā vasavo martyatrā |
sanema mitrāvaruṇā sananto bhavema dyāvāpṛthivī bhavantaḥ ||
mitrastan no varuṇo māmahanta śarma tokāya tanayāya ghopāḥ |
mā vo bhujemānyajātameno mā tat karma vasavo yaccayadhve ||
turaṇyavo.aṅghiraso nakṣanta ratnaṃ devasya savituriyānāḥ |
pitā ca tan no mahān yajatro viśve devāḥ samanaso juṣanta ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 53

पर दयावा यज्ञैः पर्थिवी नमोभिः सबाध ईळे बर्हतीयजत्रे |
ते चिद धि पूर्वे कवयो गर्णन्तः पुरो मही दधिरे देवपुत्रे ||
पर पूर्वजे पितरा नव्यसीभिर्गीर्भिः कर्णुध्वं सदने रतस्य |
आ नो दयावाप्र्थिवी दैव्येन जनेन यातं महि वां वरूथम ||
उतो हि वां रत्नधेयानि सन्ति पुरूणि दयावाप्र्थिवी सुदासे |
अस्मे धत्तं यदसदस्क्र्धोयु यूयं पात ... ||
pra dyāvā yajñaiḥ pṛthivī namobhiḥ sabādha īḷe bṛhatīyajatre |
te cid dhi pūrve kavayo ghṛṇantaḥ puro mahī dadhire devaputre ||
pra pūrvaje pitarā navyasībhirghīrbhiḥ kṛṇudhvaṃ sadane ṛtasya |
ā no dyāvāpṛthivī daivyena janena yātaṃ mahi vāṃ varūtham ||
uto hi vāṃ ratnadheyāni santi purūṇi dyāvāpṛthivī sudāse |
asme dhattaṃ yadasadaskṛdhoyu yūyaṃ pāta ... ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 54

वास्तोष पते परति जानीह्यस्मान सवावेशो अनमीवो भवा नः |
यत तवेमहे परति तन नो जुषस्व शं नो भव दविपदे शं चतुष्पदे ||
वास्तोष पते परतरणो न एधि गयस्फानो गोभिरश्वेभिरिन्दो |
अजरासस्ते सख्ये सयाम पितेव पुत्रान परति नो जुषस्व ||
वास्तोष पते शग्मया संसदा ते सक्षीमहि रण्वया गातुमत्या |
पाहि कषेम उत योगे वरं नो यूयं पात ... ||
vāstoṣ pate prati jānīhyasmān svāveśo anamīvo bhavā naḥ |
yat tvemahe prati tan no juṣasva śaṃ no bhava dvipade śaṃ catuṣpade ||
vāstoṣ pate prataraṇo na edhi ghayasphāno ghobhiraśvebhirindo |
ajarāsaste sakhye syāma piteva putrān prati no juṣasva ||
vāstoṣ pate śaghmayā saṃsadā te sakṣīmahi raṇvayā ghātumatyā |
pāhi kṣema uta yoghe varaṃ no yūyaṃ pāta ... ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 55

अमीवहा वास्तोष पते विश्वा रूपाण्याविशन |
सखा सुशेव एधि नः ||
यदर्जुन सारमेय दतः पिशङग यछसे |
वीव भराजन्त रष्टय उप सरक्वेषु बप्सतो नि षु सवप ||
सतेनं राय सारमेय तस्करं वा पुनःसर |
सतोतॄनिन्द्रस्य रायसि किमस्मान दुछुनायसे नि षु सवप ||
तवं सूकरस्य दर्द्र्हि तव दर्दर्तु सूकरः |
सतोतॄनिन्द्रस्य ... ||
सस्तु माता सस्तु पिता सस्तु शवा सस्तु विश्पतिः |
ससन्तु सर्वे जञातयः सस्त्वयमभितो जनः ||
य आस्ते यश्च चरति यश्च पश्यति नो जनः |
तेषांसं हन्मो अक्षाणि यथेदं हर्म्यं तथा ||
सहस्रश्र्ङगो वर्षभो यः समुद्रादुदाचरत |
तेना सहस्येना वयं नि जनान सवापयामसि ||
परोष्ठशया वह्येशया नारीर्यास्तल्पशीवरीः |
सत्रियो याः पुण्यगन्धास्ताः सर्वाः सवापयामसि ||
amīvahā vāstoṣ pate viśvā rūpāṇyāviśan |
sakhā suśeva edhi naḥ ||
yadarjuna sārameya dataḥ piśaṅgha yachase |
vīva bhrājanta ṛṣṭaya upa srakveṣu bapsato ni ṣu svapa ||
stenaṃ rāya sārameya taskaraṃ vā punaḥsara |
stotṝnindrasya rāyasi kimasmān duchunāyase ni ṣu svapa ||
tvaṃ sūkarasya dardṛhi tava dardartu sūkaraḥ |
stotṝnindrasya ... ||
sastu mātā sastu pitā sastu śvā sastu viśpatiḥ |
sasantu sarve jñātayaḥ sastvayamabhito janaḥ ||
ya āste yaśca carati yaśca paśyati no janaḥ |
teṣāṃsaṃ hanmo akṣāṇi yathedaṃ harmyaṃ tathā ||
sahasraśṛṅgho vṛṣabho yaḥ samudrādudācarat |
tenā sahasyenā vayaṃ ni janān svāpayāmasi ||
proṣṭhaśayā vahyeśayā nārīryāstalpaśīvarīḥ |
striyo yāḥ puṇyaghandhāstāḥ sarvāḥ svāpayāmasi ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 56

क ईं वयक्ता नरः सनीळा रुद्रस्य मर्या अध सवश्वाः ||
नकिर्ह्येषां जनूंषि वेद ते अङग विद्रे मिथो जनित्रम ||
अभि सवपूभिर्मिथो वपन्त वातस्वनसः शयेना अस्प्र्ध्रन ||
एतानि धीरो निण्या चिकेत पर्श्निर्यदूधो मही जभार ||
सा विट सुवीरा मरुद्भिरस्तु सनात सहन्ती पुष्यन्ती नर्म्णम ||
यामं येष्ठाः शुभा शोभिष्ठाः शरिया सम्मिश्ला ओजोभिरुग्राः ||
उग्रं व ओज सथिरा शवांस्यधा मरुद्भिर्गणस्तुविष्मान ||
शुभ्रो वः शुष्मः करुध्मी मनांसि धुनिर्मुनिरिव शर्धस्य धर्ष्णोः ||
सनेम्यस्मद युयोत दिद्युं मा वो दुर्मतिरिह परणं नः ||
परिया वो नाम हुवे तुराणामा यत तर्पन मरुतो वावशानाः ||
सवायुधास इष्मिणः सुनिष्का उत सवयं तन्वः शुम्भमानाः ||
शुची वो हव्या मरुतः शुचीनां शुचिं हिनोम्यध्वरं शुचिभ्यः |
रतेन सत्यं रतसाप आयञ्छुचिजन्मानः शुचयः पावकाः ||
अंसेष्वा मरुतः खादयो वो वक्षस्सु रुक्मा उपशिश्रियाणाः |
वि विद्युतो न वर्ष्टिभी रुचाना अनु सवधामायुधैर्यछमानाः ||
पर बुध्न्या व ईरते महांसि पर नामानि परयज्यवस्तिरध्वम |
सहस्रियं दम्यं भागमेतं गर्हमेधीयं मरुतो जुषध्वम ||
यदि सतुतस्य मरुतो अधीथेत्था विप्रस्य वाजिनो हवीमन |
मक्षू रायः सुवीर्यस्य दात नू चिद यमन्य आदभदरावा ||
अत्यासो न ये मरुतः सवञ्चो यक्षद्र्शो न शुभयन्त मर्याः |
ते हर्म्येष्ठाः शिशवो न शुभ्रा वत्सासो न परक्रीळिनः पयोधाः ||
दशस्यन्तो नो मरुतो मर्ळन्तु वरिवस्यन्तो रोदसी सुमेके |
आरे गोहा नर्हा वधो वो अस्तु सुम्नेभिरस्मे वसवो नमध्वम ||
आ वो होता जोहवीति सत्तः सत्राचीं रातिं मरुतो गर्णानः |
य ईवतो वर्षणो अस्ति गोपाः सो अद्वयावी हवते व उक्थैः ||
इमे तुरं मरुतो रामयन्तीमे सहः सहस आ नमन्ति |
इमेशंसं वनुष्यतो नि पान्ति गुरु दवेषो अररुषे दधन्ति ||
इमे रध्रं चिन मरुतो जुनन्ति भर्मिं चिद यथा वसवो जुषन्त |
अप बाधध्वं वर्षणस्तमांसि धत्त विश्वं तनय ||
ं तोकमस्मे ||
मा वो दात्रान मरुतो निरराम मा पश्चाद दघ्म रथ्यो विभागे |
आ न सपार्हे भजतना वसव्ये यदीं सुजातं वर्षणो वो अस्ति ||
सं यद धनन्त मन्युभिर्जनासः शूरा यह्वीष्वोषधीषु विक्षु |
अध समा नो मरुतो रुद्रियासस्त्रातारो भूत पर्तनास्वर्यः ||
भूरि चक्र मरुतः पित्र्याण्युक्थानि या वः शस्यन्ते पुरा चित |
मरुद्भिरुग्रः पर्तनासु साळ्हा मरुद्भिरित सनिता वाजमर्वा ||
अस्मे वीरो मरुतः शुष्म्यस्तु जनानां यो असुरो विधर्ता |
अपो येन सुक्षितये तरेमाध सवमोको अभि वः सयाम ||
तन न इन्द्रो वरुणो मित्रो अग्निर... ||
ka īṃ vyaktā naraḥ sanīḷā rudrasya maryā adha svaśvāḥ ||
nakirhyeṣāṃ janūṃṣi veda te aṅgha vidre mitho janitram ||
abhi svapūbhirmitho vapanta vātasvanasaḥ śyenā aspṛdhran ||
etāni dhīro niṇyā ciketa pṛśniryadūdho mahī jabhāra ||
sā viṭ suvīrā marudbhirastu sanāt sahantī puṣyantī nṛmṇam ||
yāmaṃ yeṣṭhāḥ śubhā śobhiṣṭhāḥ śriyā sammiślā ojobhirughrāḥ ||
ughraṃ va oja sthirā śavāṃsyadhā marudbhirghaṇastuviṣmān ||
śubhro vaḥ śuṣmaḥ krudhmī manāṃsi dhunirmuniriva śardhasya dhṛṣṇoḥ ||
sanemyasmad yuyota didyuṃ mā vo durmatiriha praṇaṃ naḥ ||
priyā vo nāma huve turāṇāmā yat tṛpan maruto vāvaśānāḥ ||
svāyudhāsa iṣmiṇaḥ suniṣkā uta svayaṃ tanvaḥ śumbhamānāḥ ||
śucī vo havyā marutaḥ śucīnāṃ śuciṃ hinomyadhvaraṃ śucibhyaḥ |
ṛtena satyaṃ ṛtasāpa āyañchucijanmānaḥ śucayaḥ pāvakāḥ ||
aṃseṣvā marutaḥ khādayo vo vakṣassu rukmā upaśiśriyāṇāḥ |
vi vidyuto na vṛṣṭibhī rucānā anu svadhāmāyudhairyachamānāḥ ||
pra budhnyā va īrate mahāṃsi pra nāmāni prayajyavastiradhvam |
sahasriyaṃ damyaṃ bhāghametaṃ ghṛhamedhīyaṃ maruto juṣadhvam ||
yadi stutasya maruto adhīthetthā viprasya vājino havīman |
makṣū rāyaḥ suvīryasya dāta nū cid yamanya ādabhadarāvā ||
atyāso na ye marutaḥ svañco yakṣadṛśo na śubhayanta maryāḥ |
te harmyeṣṭhāḥ śiśavo na śubhrā vatsāso na prakrīḷinaḥ payodhāḥ ||
daśasyanto no maruto mṛḷantu varivasyanto rodasī sumeke |
āre ghohā nṛhā vadho vo astu sumnebhirasme vasavo namadhvam ||
ā vo hotā johavīti sattaḥ satrācīṃ rātiṃ maruto ghṛṇānaḥ |
ya īvato vṛṣaṇo asti ghopāḥ so advayāvī havate va ukthaiḥ ||
ime turaṃ maruto rāmayantīme sahaḥ sahasa ā namanti |
imeśaṃsaṃ vanuṣyato ni pānti ghuru dveṣo araruṣe dadhanti ||
ime radhraṃ cin maruto junanti bhṛmiṃ cid yathā vasavo juṣanta |
apa bādhadhvaṃ vṛṣaṇastamāṃsi dhatta viśvaṃ tanaya ||
ṃ tokamasme ||
mā vo dātrān maruto nirarāma mā paścād daghma rathyo vibhāghe |
ā na spārhe bhajatanā vasavye yadīṃ sujātaṃ vṛṣaṇo vo asti ||
saṃ yad dhananta manyubhirjanāsaḥ śūrā yahvīṣvoṣadhīṣu vikṣu |
adha smā no maruto rudriyāsastrātāro bhūta pṛtanāsvaryaḥ ||
bhūri cakra marutaḥ pitryāṇyukthāni yā vaḥ śasyante purā cit |
marudbhirughraḥ pṛtanāsu sāḷhā marudbhirit sanitā vājamarvā ||
asme vīro marutaḥ śuṣmyastu janānāṃ yo asuro vidhartā |
apo yena sukṣitaye taremādha svamoko abhi vaḥ syāma ||
tan na indro varuṇo mitro aghnir... ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 57

मध्वो वो नाम मारुतं यजत्राः पर यज्ञेषु शवसा मदन्ति |
ये रेजयन्ति रोदसी चिदुर्वी पिन्वन्त्युत्सं यदयासुरुग्राः ||
निचेतारो हि मरुतो गर्णन्तं परणेतारो यजमानस्य मन्म |
अस्माकमद्य विदथेषु बर्हिरा वीतये सदत पिप्रियाणाः ||
नैतावदन्ये मरुतो यथेमे भराजन्ते रुक्मैरायुधैस्तनूभिः |
आ रोदसी विश्वपिशः पिशानाः समानमञ्ज्यञ्जते शुभे कम ||
रधक सा वो मरुतो दिद्युदस्तु यद व आगः पुरुषता कराम |
मा वस्तस्यामपि भूमा यजत्रा अस्मे वो अस्तु सुमतिश्चनिष्ठा ||
कर्ते चिदत्र मरुतो रणन्तानवद्यासः शुचयः पावकाः |
पर णो.अवत सुमतिभिर्यजत्राः पर वाजेभिस्तिरत पुष्यसे नः ||
उत सतुतासो मरुतो वयन्तु विश्वेभिर्नामभिर्नरो हवींषि |
ददात नो अम्र्तस्य परजायै जिग्र्त रायः सून्र्ता मघानि ||
आ सतुतासो मरुतो विश्व ऊती अछा सूरीन सर्वताता जिगात |
ये नस्त्मना शतिनो वर्धयन्ति यूयं पात ... ||
madhvo vo nāma mārutaṃ yajatrāḥ pra yajñeṣu śavasā madanti |
ye rejayanti rodasī cidurvī pinvantyutsaṃ yadayāsurughrāḥ ||
nicetāro hi maruto ghṛṇantaṃ praṇetāro yajamānasya manma |
asmākamadya vidatheṣu barhirā vītaye sadata pipriyāṇāḥ ||
naitāvadanye maruto yatheme bhrājante rukmairāyudhaistanūbhiḥ |
ā rodasī viśvapiśaḥ piśānāḥ samānamañjyañjate śubhe kam ||
ṛdhak sā vo maruto didyudastu yad va āghaḥ puruṣatā karāma |
mā vastasyāmapi bhūmā yajatrā asme vo astu sumatiścaniṣṭhā ||
kṛte cidatra maruto raṇantānavadyāsaḥ śucayaḥ pāvakāḥ |
pra ṇo.avata sumatibhiryajatrāḥ pra vājebhistirata puṣyase naḥ ||
uta stutāso maruto vyantu viśvebhirnāmabhirnaro havīṃṣi |
dadāta no amṛtasya prajāyai jighṛta rāyaḥ sūnṛtā maghāni ||
ā stutāso maruto viśva ūtī achā sūrīn sarvatātā jighāta |
ye nastmanā śatino vardhayanti yūyaṃ pāta ... ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 58

पर साकमुक्षे अर्चता गणाय यो दैव्यस्य धाम्नस्तुविष्मान |
उत कषोदन्ति रोदसी महित्वा नक्षन्ते नाकं निरतेरवंशात ||
जनूश्चिद वो मरुतस्त्वेष्येण भीमासस्तुविमन्यवो.अयासः |
पर ये महोभिरोजसोत सन्ति विश्वो वो यामन भयते सवर्द्र्क ||
बर्हद वयो मघवद्भ्यो दधात जुजोषन्निन मरुतः सुष्टुतिं नः |
गतो नाध्वा वि तिराति जन्तुं पर ण सपार्हाभिरूतिभिस्तिरेत ||
युष्मोतो विप्रो मरुतः शतस्वी युष्मोतो अर्वा सहुरिः सहस्री |
युष्मोतः सम्राळ उत हन्ति वर्त्रं पर तद वो अस्तु धूतयो देष्णम ||
ताना रुद्रस्य मीळ्हुषो विवासे कुविन नंसन्ते मरुतः पुनर्नः |
यत सस्वर्ता जिहीळिरे यदाविरव तदेन ईमहे तुराणाम ||
परा सा वाचि सुष्टुतिर्मघोनामिदं सूक्तं मरुतो जुषन्त |
आराच्चिद दवेषो वर्षणो युयोत यूयं पात ... ||
pra sākamukṣe arcatā ghaṇāya yo daivyasya dhāmnastuviṣmān |
uta kṣodanti rodasī mahitvā nakṣante nākaṃ nirteravaṃśāt ||
janūścid vo marutastveṣyeṇa bhīmāsastuvimanyavo.ayāsaḥ |
pra ye mahobhirojasota santi viśvo vo yāman bhayate svardṛk ||
bṛhad vayo maghavadbhyo dadhāta jujoṣannin marutaḥ suṣṭutiṃ naḥ |
ghato nādhvā vi tirāti jantuṃ pra ṇa spārhābhirūtibhistireta ||
yuṣmoto vipro marutaḥ śatasvī yuṣmoto arvā sahuriḥ sahasrī |
yuṣmotaḥ samrāḷ uta hanti vṛtraṃ pra tad vo astu dhūtayo deṣṇam ||
tānā rudrasya mīḷhuṣo vivāse kuvin naṃsante marutaḥ punarnaḥ |
yat sasvartā jihīḷire yadāvirava tadena īmahe turāṇām ||
prā sā vāci suṣṭutirmaghonāmidaṃ sūktaṃ maruto juṣanta |
ārāccid dveṣo vṛṣaṇo yuyota yūyaṃ pāta ... ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 59

यं तरायध्व इदम-इदं देवासो यं च नयथ |
तस्मा अग्ने वरुण मित्रार्यमन मरुतः शर्म यछत ||
युष्माकं देवा अवसाहनि परिय ईजानस्तरति दविषः |
पर स कषयं तिरते वि महीरिषो यो वो वराय दाशति ||
नहि वश्चरमं चन वसिष्ठः परिमंसते |
अस्माकमद्य मरुतः सुते सचा विश्वे पिबत कामिनः ||
नहि व ऊतिः पर्तनासु मर्धति यस्मा अराध्वं नरः |
अभि व आवर्त सुमतिर्नवीयसी तूयं यात पिपीषवः ||
ओ षु घर्ष्विराधसो यातनान्धांसि पीतये |
इमा वो हव्या मरुतो ररे हि कं मो षवन्यत्र गन्तन ||
आ च नो बर्हिः सदताविता च न सपार्हाणि दातवे वसु |
अस्रेधन्तो मरुतः सोम्ये मधौ सवाहेह मादयाध्वै ||
सस्वश्चिद धि तन्वः शुम्भमाना आ हंसासो नीलप्र्ष्ठा अपप्तन |
विश्वं शर्धो अभितो मा नि षेद नरो न रण्वाः सवने मदन्तः ||
यो नो मरुतो अभि दुर्ह्र्णायुस्तिरश्चित्तानि वसवो जिघांसति |
दरुहः पाशान परति स मुचीष्ट तपिष्ठेन हन्मनाहन्तना तम ||
सान्तपना इदं हविर्मरुतस्तज्जुजुष्टन |
युष्माकोतीरिशादसः ||
गर्हमेधास आ गत मरुतो माप भूतन |
युष्माकोती सुदानवः ||
इहेह वः सवतवसः कवयः सूर्यत्वचः |
यज्ञं मरुत आव्र्णे ||
तर्यम्बकं यजामहे सुगन्धिं पुष्टिवर्धनम |
उर्वारुकमिवबन्धनान मर्त्योर्मुक्षीय माम्र्तात ||
yaṃ trāyadhva idam-idaṃ devāso yaṃ ca nayatha |
tasmā aghne varuṇa mitrāryaman marutaḥ śarma yachata ||
yuṣmākaṃ devā avasāhani priya ījānastarati dviṣaḥ |
pra sa kṣayaṃ tirate vi mahīriṣo yo vo varāya dāśati ||
nahi vaścaramaṃ cana vasiṣṭhaḥ parimaṃsate |
asmākamadya marutaḥ sute sacā viśve pibata kāminaḥ ||
nahi va ūtiḥ pṛtanāsu mardhati yasmā arādhvaṃ naraḥ |
abhi va āvart sumatirnavīyasī tūyaṃ yāta pipīṣavaḥ ||
o ṣu ghṛṣvirādhaso yātanāndhāṃsi pītaye |
imā vo havyā maruto rare hi kaṃ mo ṣvanyatra ghantana ||
ā ca no barhiḥ sadatāvitā ca na spārhāṇi dātave vasu |
asredhanto marutaḥ somye madhau svāheha mādayādhvai ||
sasvaścid dhi tanvaḥ śumbhamānā ā haṃsāso nīlapṛṣṭhā apaptan |
viśvaṃ śardho abhito mā ni ṣeda naro na raṇvāḥ savane madantaḥ ||
yo no maruto abhi durhṛṇāyustiraścittāni vasavo jighāṃsati |
druhaḥ pāśān prati sa mucīṣṭa tapiṣṭhena hanmanāhantanā tam ||
sāntapanā idaṃ havirmarutastajjujuṣṭana |
yuṣmākotīriśādasaḥ ||
ghṛhamedhāsa ā ghata maruto māpa bhūtana |
yuṣmākotī sudānavaḥ ||
iheha vaḥ svatavasaḥ kavayaḥ sūryatvacaḥ |
yajñaṃ maruta āvṛṇe ||
tryambakaṃ yajāmahe sughandhiṃ puṣṭivardhanam |
urvārukamivabandhanān mṛtyormukṣīya māmṛtāt ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 60

यदद्य सूर्य बरवो.अनागा उद्यन मित्राय वरुणाय सत्यम |
वयं देवत्रादिते सयाम तव परियासो अर्यमन गर्णन्तः ||
एष सय मित्रावरुणा नर्चक्षा उभे उदेति सूर्यो अभि जमन |
विश्वस्य सथातुर्जगतश्च गोपा रजु मर्तेषु वर्जिना चपश्यन ||
अयुक्त सप्त हरितः सधस्थाद या ईं वहन्ति सूर्यं घर्ताचीः |
धामानि मित्रावरुणा युवाकुः सं यो यूथेव जनिमानि चष्टे ||
उद वां पर्क्षासो मधुमन्तो अस्थुरा सूर्यो अरुहच्छुक्रमर्णः |
यस्मा आदित्या अध्वनो रदन्ति मित्रो अर्यमा वरुणःसजोषाः ||
इमे चेतारो अन्र्तस्य भूरेर्मित्रो अर्यमा वरुणो हि सन्ति |
इम रतस्य वाव्र्धुर्दुरोणे शग्मासः पुत्रा अदितेरदब्धाः ||
इमे मित्रो वरुणो दूळभासो.अचेतसं चिच्चितयन्ति दक्षैः |
अपि करतुं सुचेतसं वतन्तस्तिरश्चिदंहः सुपथानयन्ति ||
इमे दिवो अनिमिषा पर्थिव्याश्चिकित्वांसो अचेतसं नयन्ति |
परव्राजे चिन नद्यो गाधमस्ति पारं नो अस्य विष्पितस्य पर्षन ||
यद गोपावददितिः शर्म भद्रं मित्रो यछन्ति वरुणः सुदासे |
तस्मिन्ना तोकं तनयं दधाना मा कर्म देवहेळनं तुरासः ||
अव वेदिं होत्राभिर्यजेत रिपः काश्चिद वरुणध्रुतः सः |
परि दवेषोभिरर्यमा वर्णक्तूरुं सुदासे वर्षणा उ लोकम ||
सस्वश्चिद धि सम्र्तिस्त्वेष्येषामपीच्येन सहसा सहन्ते |
युष्मद भिया वर्षणो रेजमाना दक्षस्य चिन महिना मर्ळता नः ||
यो बरह्मणे सुमतिमायजाते वाजस्य सातौ परमस्य रायः |
सीक्षन्त मन्युं मघवानो अर्य उरु कषयाय चक्रिरे सुधातु ||
इयं देव पुरोहितिर्युवभ्यां यज्ञेषु मित्रावरुणावकारि |
विश्वानि दुर्गा पिप्र्तं तिरो नो यूयं पात ... ||
yadadya sūrya bravo.anāghā udyan mitrāya varuṇāya satyam |
vayaṃ devatrādite syāma tava priyāso aryaman ghṛṇantaḥ ||
eṣa sya mitrāvaruṇā nṛcakṣā ubhe udeti sūryo abhi jman |
viśvasya sthāturjaghataśca ghopā ṛju marteṣu vṛjinā capaśyan ||
ayukta sapta haritaḥ sadhasthād yā īṃ vahanti sūryaṃ ghṛtācīḥ |
dhāmāni mitrāvaruṇā yuvākuḥ saṃ yo yūtheva janimāni caṣṭe ||
ud vāṃ pṛkṣāso madhumanto asthurā sūryo aruhacchukramarṇaḥ |
yasmā ādityā adhvano radanti mitro aryamā varuṇaḥsajoṣāḥ ||
ime cetāro anṛtasya bhūrermitro aryamā varuṇo hi santi |
ima ṛtasya vāvṛdhurduroṇe śaghmāsaḥ putrā aditeradabdhāḥ ||
ime mitro varuṇo dūḷabhāso.acetasaṃ ciccitayanti dakṣaiḥ |
api kratuṃ sucetasaṃ vatantastiraścidaṃhaḥ supathānayanti ||
ime divo animiṣā pṛthivyāścikitvāṃso acetasaṃ nayanti |
pravrāje cin nadyo ghādhamasti pāraṃ no asya viṣpitasya parṣan ||
yad ghopāvadaditiḥ śarma bhadraṃ mitro yachanti varuṇaḥ sudāse |
tasminnā tokaṃ tanayaṃ dadhānā mā karma devaheḷanaṃ turāsaḥ ||
ava vediṃ hotrābhiryajeta ripaḥ kāścid varuṇadhrutaḥ saḥ |
pari dveṣobhiraryamā vṛṇaktūruṃ sudāse vṛṣaṇā u lokam ||
sasvaścid dhi samṛtistveṣyeṣāmapīcyena sahasā sahante |
yuṣmad bhiyā vṛṣaṇo rejamānā dakṣasya cin mahinā mṛḷatā naḥ ||
yo brahmaṇe sumatimāyajāte vājasya sātau paramasya rāyaḥ |
sīkṣanta manyuṃ maghavāno arya uru kṣayāya cakrire sudhātu ||
iyaṃ deva purohitiryuvabhyāṃ yajñeṣu mitrāvaruṇāvakāri |
viśvāni durghā pipṛtaṃ tiro no yūyaṃ pāta ... ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 61

उद वां चक्षुर्वरुण सुप्रतीकं देवयोरेति सूर्यस्ततन्वान |
अभि यो विश्वा भुवनानि चष्टे स मन्युं मर्त्येष्वा चिकेत ||
पर वां स मित्रावरुणाव रतावा विप्रो मन्मानि दीर्घश्रुदियर्ति |
यस्य बरह्माणि सुक्रतू अवाथ आ यत करत्वा न शरदः पर्णैथे ||
परोरोर्मित्रावरुणा पर्थिव्याः पर दिव रष्वाद बर्हतः सुदानू |
सपशो दधाथे ओषधीषु विक्ष्व रधग यतो अनिमिषंरक्षमाणा ||
शंसा मित्रस्य वरुणस्य धाम शुष्मो रोदसी बद्बधे महित्वा |
अयन मासा अयज्वनामवीराः पर यज्ञमन्मा वर्जनं तिराते ||
अमूरा विश्वा वर्षणाविमा वां न यासु चित्रं दद्र्शेन यक्षम |
दरुहः सचन्ते अन्र्ता जनानां न वां निण्यान्यचिते अभूवन ||
समु वां यज्ञं महयं नमोभिर्हुवे वां मित्रावरुणा सबाधः |
पर वां मन्मान्य रचसे नवानि कर्तानि बरह्म जुजुषन्निमानि ||
इयं देव पुरोहितिर... ||
ud vāṃ cakṣurvaruṇa supratīkaṃ devayoreti sūryastatanvān |
abhi yo viśvā bhuvanāni caṣṭe sa manyuṃ martyeṣvā ciketa ||
pra vāṃ sa mitrāvaruṇāv ṛtāvā vipro manmāni dīrghaśrudiyarti |
yasya brahmāṇi sukratū avātha ā yat kratvā na śaradaḥ pṛṇaithe ||
prorormitrāvaruṇā pṛthivyāḥ pra diva ṛṣvād bṛhataḥ sudānū |
spaśo dadhāthe oṣadhīṣu vikṣv ṛdhagh yato animiṣaṃrakṣamāṇā ||
śaṃsā mitrasya varuṇasya dhāma śuṣmo rodasī badbadhe mahitvā |
ayan māsā ayajvanāmavīrāḥ pra yajñamanmā vṛjanaṃ tirāte ||
amūrā viśvā vṛṣaṇāvimā vāṃ na yāsu citraṃ dadṛśena yakṣam |
druhaḥ sacante anṛtā janānāṃ na vāṃ niṇyānyacite abhūvan ||
samu vāṃ yajñaṃ mahayaṃ namobhirhuve vāṃ mitrāvaruṇā sabādhaḥ |
pra vāṃ manmāny ṛcase navāni kṛtāni brahma jujuṣannimāni ||
iyaṃ deva purohitir... ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 62

उत सूर्यो बर्हदर्चींष्यश्रेत पुरु विश्वा जनिम मानुषाणाम |
समो दिवा दद्र्शे रोचमानः करत्वा कर्तः सुक्र्तःकर्त्र्भिर्भूत ||
स सूर्य परति पुरो न उद गा एभिः सतोमेभिरेतशेभिरेवैः |
पर नो मित्राय वरुणाय वोचो.अनागसो अर्यम्णे अग्नये च ||
वि नः सहस्रं शुरुधो रदन्त्व रतावानो वरुणो मित्रो अग्निः |
यछन्तु चन्द्रा उपमं नो अर्कमा नः कामं पूपुरन्तुस्तवानाः ||
दयावाभूमी अदिते तरासीथां नो ये वां जज्ञुः सुजनिमान रष्वे |
मा हेळे भूम वरुणस्य वायोर्मा मित्रस्य परियतमस्य नर्णाम ||
पर बाहवा सिस्र्तं जीवसे न आ नो गव्यूतिमुक्षतं घर्तेन |
आ नो जने शरवयतं युवाना शरुतं मे मित्रावरुणा हवेमा ||
नू मित्रो वरुणो अर्यमा नस्त्मने तोकाय वरिवो दधन्तु |
सुगा नो विश्वा सुपथानि सन्तु यूयं पात ... ||
ut sūryo bṛhadarcīṃṣyaśret puru viśvā janima mānuṣāṇām |
samo divā dadṛśe rocamānaḥ kratvā kṛtaḥ sukṛtaḥkartṛbhirbhūt ||
sa sūrya prati puro na ud ghā ebhiḥ stomebhiretaśebhirevaiḥ |
pra no mitrāya varuṇāya voco.anāghaso aryamṇe aghnaye ca ||
vi naḥ sahasraṃ śurudho radantv ṛtāvāno varuṇo mitro aghniḥ |
yachantu candrā upamaṃ no arkamā naḥ kāmaṃ pūpurantustavānāḥ ||
dyāvābhūmī adite trāsīthāṃ no ye vāṃ jajñuḥ sujanimāna ṛṣve |
mā heḷe bhūma varuṇasya vāyormā mitrasya priyatamasya nṛṇām ||
pra bāhavā sisṛtaṃ jīvase na ā no ghavyūtimukṣataṃ ghṛtena |
ā no jane śravayataṃ yuvānā śrutaṃ me mitrāvaruṇā havemā ||
nū mitro varuṇo aryamā nastmane tokāya varivo dadhantu |
sughā no viśvā supathāni santu yūyaṃ pāta ... ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 63

उद वेति सुभगो विश्वचक्षाः साधारणः सूर्यो मानुषाणाम |
चक्षुर्मित्रस्य वरुणस्य देवश्चर्मेव यः समविव्यक तमांसि ||
उद वेति परसवीता जनानां महान केतुरर्णवः सूर्यस्य |
समानं चक्रं पर्याविव्र्त्सन यदेतशो वहति धूर्षु युक्तः ||
विभ्राजमान उषसामुपस्थाद रेभैरुदेत्यनुमद्यमानः |
एष मे देवः सविता चछन्द यः समानं न परमिनातिधाम ||
दिवो रुक्म उरुचक्षा उदेति दूरेर्थस्तरणिर्भ्राजमानः |
नूनं जनाः सूर्येण परसूता अयन्नर्थानि कर्णवन्नपांसि ||
यत्रा चक्रुरम्र्ता गातुमस्मै शयेनो न दीयन्नन्वेति पाथः |
परति वां सूर उदिते विधेम नमोभिर्मित्रावरुणोत हव्यैः ||
नू मित्रो वरुणो अर्यमा ... ||
ud veti subhagho viśvacakṣāḥ sādhāraṇaḥ sūryo mānuṣāṇām |
cakṣurmitrasya varuṇasya devaścarmeva yaḥ samavivyak tamāṃsi ||
ud veti prasavītā janānāṃ mahān keturarṇavaḥ sūryasya |
samānaṃ cakraṃ paryāvivṛtsan yadetaśo vahati dhūrṣu yuktaḥ ||
vibhrājamāna uṣasāmupasthād rebhairudetyanumadyamānaḥ |
eṣa me devaḥ savitā cachanda yaḥ samānaṃ na praminātidhāma ||
divo rukma urucakṣā udeti dūrearthastaraṇirbhrājamānaḥ |
nūnaṃ janāḥ sūryeṇa prasūtā ayannarthāni kṛṇavannapāṃsi ||
yatrā cakruramṛtā ghātumasmai śyeno na dīyannanveti pāthaḥ |
prati vāṃ sūra udite vidhema namobhirmitrāvaruṇota havyaiḥ ||
nū mitro varuṇo aryamā ... ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 64

दिवि कषयन्ता रजसः पर्थिव्यां पर वां घर्तस्य निर्णिजोददीरन |
हव्यं नो मित्रो अर्यमा सुजातो राजा सुक्षत्रो वरुणो जुषन्त ||
आ राजाना मह रतस्य गोपा सिन्धुपती कषत्रिया यातमर्वाक |
इळां नो मित्रावरुणोत वर्ष्टिमव दिव इन्वतं जीरदानू ||
मित्रस्तन नो वरुणो देवो अर्यः पर साधिष्ठेभिः पथिभिर्नयन्तु |
बरवद यथा न आदरिः सुदास इषा मदेम सह देवगोपाः ||
यो वां गर्तं मनसा तक्षदेतमूर्ध्वां धीतिं कर्णवद धारयच्च |
उक्षेथां मित्रावरुणा घर्तेन ता राजानासुक्षितीस्तर्पयेथाम ||
एष सतोमो वरुण मित्र तुभ्यं सोमः शुक्रो न वायवे.अयामि |
अविष्टं धियो जिग्र्तं पुरम्धीर्यूयं पात ||
divi kṣayantā rajasaḥ pṛthivyāṃ pra vāṃ ghṛtasya nirṇijodadīran |
havyaṃ no mitro aryamā sujāto rājā sukṣatro varuṇo juṣanta ||
ā rājānā maha ṛtasya ghopā sindhupatī kṣatriyā yātamarvāk |
iḷāṃ no mitrāvaruṇota vṛṣṭimava diva invataṃ jīradānū ||
mitrastan no varuṇo devo aryaḥ pra sādhiṣṭhebhiḥ pathibhirnayantu |
bravad yathā na ādariḥ sudāsa iṣā madema saha devaghopāḥ ||
yo vāṃ ghartaṃ manasā takṣadetamūrdhvāṃ dhītiṃ kṛṇavad dhārayacca |
ukṣethāṃ mitrāvaruṇā ghṛtena tā rājānāsukṣitīstarpayethām ||
eṣa stomo varuṇa mitra tubhyaṃ somaḥ śukro na vāyave.ayāmi |
aviṣṭaṃ dhiyo jighṛtaṃ puramdhīryūyaṃ pāta ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 65

परति वां सूर उदिते सूक्तैर्मित्रं हुवे वरुणं पूतदक्षम |
ययोरसुर्यमक्षितं जयेष्ठं विश्वस्य यामन्नाचिता जिगत्नु ||
ता हि देवानामसुरा तावर्या ता नः कषितीः करतमूर्जयन्तीः |
अश्याम मित्रावरुणा वयं वां दयावा च यत्र पीपयन्नहा च ||
ता भूरिपाशावन्र्तस्य सेतू दुरत्येतू रिपवे मर्त्याय |
रतस्य मित्रावरुणा पथा वामपो न नावा दुरिता तरेम ||
आ नो मित्रावरुणा हव्यजुष्टिं घर्तैर्गव्यूतिमुक्षतमिळाभिः |
परति वामत्र वरमा जनाय पर्णीतमुद्नो दिव्यस्य चारोः ||
एष सतोमो वरुण मित्र ... ||
prati vāṃ sūra udite sūktairmitraṃ huve varuṇaṃ pūtadakṣam |
yayorasuryamakṣitaṃ jyeṣṭhaṃ viśvasya yāmannācitā jighatnu ||
tā hi devānāmasurā tāvaryā tā naḥ kṣitīḥ karatamūrjayantīḥ |
aśyāma mitrāvaruṇā vayaṃ vāṃ dyāvā ca yatra pīpayannahā ca ||
tā bhūripāśāvanṛtasya setū duratyetū ripave martyāya |
ṛtasya mitrāvaruṇā pathā vāmapo na nāvā duritā tarema ||
ā no mitrāvaruṇā havyajuṣṭiṃ ghṛtairghavyūtimukṣatamiḷābhiḥ |
prati vāmatra varamā janāya pṛṇītamudno divyasya cāroḥ ||
eṣa stomo varuṇa mitra ... ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 66

पर मित्रयोर्वरुणयोः सतोमो न एतु शूष्यः |
नमस्वान तुविजातयोः ||
या धारयन्त देवाः सुदक्षा दक्षपितरा |
असुर्याय परमहसा ||
ता न सतिपा तनूपा वरुण जरितॄणाम |
मित्र साधयतं धियः ||
यदद्य सूर उदिते.अनागा मित्रो अर्यमा |
सुवाति सविताभगः ||
सुप्रावीरस्तु स कषयः पर नु यामन सुदानवः |
ये नो अंहो.अतिपिप्रति ||
उत सवराजो अदितिरदब्धस्य वरतस्य ये |
महो राजान ईशते ||
परति वां सूर उदिते मित्रं गर्णीषे वरुणम |
अर्यमणंरिशादसम ||
राया हिरण्यया मतिरियमव्र्काय शवसे |
इयं विप्रामेधसातये ||
ते सयाम देव वरुण ते मित्र सूरिभिः सह |
इषं सवश्च धीमहि ||
बहवः सूरचक्षसो.अग्निजिह्वा रताव्र्धः |
तरीणि ये येमुर्विदथानि धीतिभिर्विश्वानि परिभूतिभिः ||
वि ये दधुः शरदं मासमादहर्यज्ञमक्तुं चाद रचम |
अनाप्यं वरुणो मित्रो अर्यमा कषत्रं राजान आशत ||
तद वो अद्य मनामहे सूक्तैः सूर उदिते |
यदोहते वरुणो मित्रो अर्यमा यूयं रतस्य रथ्यः ||
रतावान रतजाता रताव्र्धो घोरासो अन्र्तद्विषः |
तेषांवः सुम्ने सुछर्दिष्टमे नरः सयाम ये च सूरयः ||
उदु तयद दर्शतं वपुर्दिव एति परतिह्वरे |
यदीमाशुर्वहति देव एतशो विश्वस्मै चक्षसे अरम ||
शीर्ष्णः-शीर्ष्णो जगतस्तस्थुषस पतिं समया विश्वमा रजः |
सप्त सवसारः सुविताय सूर्यं वहन्ति हरितो रथे ||
तच्चक्षुर्देवहितं शुक्रमुच्चरत |
पश्येम शरदः शतं जीवेम शरदः शतम ||
काव्येभिरदाभ्या यातं वरुण दयुमत |
मित्रश्च सोमपीतये ||
दिवो धामभिर्वरुण मित्रश्चा यातमद्रुहा |
पिबतं सोममातुजी ||
आ यातं मित्रावरुणा जुषाणावाहुतिं नरा |
पातं सोमं रताव्र्धा ||
pra mitrayorvaruṇayoḥ stomo na etu śūṣyaḥ |
namasvān tuvijātayoḥ ||
yā dhārayanta devāḥ sudakṣā dakṣapitarā |
asuryāya pramahasā ||
tā na stipā tanūpā varuṇa jaritṝṇām |
mitra sādhayataṃ dhiyaḥ ||
yadadya sūra udite.anāghā mitro aryamā |
suvāti savitābhaghaḥ ||
suprāvīrastu sa kṣayaḥ pra nu yāman sudānavaḥ |
ye no aṃho.atipiprati ||
uta svarājo aditiradabdhasya vratasya ye |
maho rājāna īśate ||
prati vāṃ sūra udite mitraṃ ghṛṇīṣe varuṇam |
aryamaṇaṃriśādasam ||
rāyā hiraṇyayā matiriyamavṛkāya śavase |
iyaṃ viprāmedhasātaye ||
te syāma deva varuṇa te mitra sūribhiḥ saha |
iṣaṃ svaśca dhīmahi ||
bahavaḥ sūracakṣaso.aghnijihvā ṛtāvṛdhaḥ |
trīṇi ye yemurvidathāni dhītibhirviśvāni paribhūtibhiḥ ||
vi ye dadhuḥ śaradaṃ māsamādaharyajñamaktuṃ cād ṛcam |
anāpyaṃ varuṇo mitro aryamā kṣatraṃ rājāna āśata ||
tad vo adya manāmahe sūktaiḥ sūra udite |
yadohate varuṇo mitro aryamā yūyaṃ ṛtasya rathyaḥ ||
ṛtāvāna ṛtajātā ṛtāvṛdho ghorāso anṛtadviṣaḥ |
teṣāṃvaḥ sumne suchardiṣṭame naraḥ syāma ye ca sūrayaḥ ||
udu tyad darśataṃ vapurdiva eti pratihvare |
yadīmāśurvahati deva etaśo viśvasmai cakṣase aram ||
śīrṣṇaḥ-śīrṣṇo jaghatastasthuṣas patiṃ samayā viśvamā rajaḥ |
sapta svasāraḥ suvitāya sūryaṃ vahanti harito rathe ||
taccakṣurdevahitaṃ śukramuccarat |
paśyema śaradaḥ śataṃ jīvema śaradaḥ śatam ||
kāvyebhiradābhyā yātaṃ varuṇa dyumat |
mitraśca somapītaye ||
divo dhāmabhirvaruṇa mitraścā yātamadruhā |
pibataṃ somamātujī ||
ā yātaṃ mitrāvaruṇā juṣāṇāvāhutiṃ narā |
pātaṃ somaṃ ṛtāvṛdhā ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 67

परति वां रथं नर्पती जरध्यै हविष्मता मनसा यज्ञियेन |
यो वां दूतो न धिष्ण्यावजीगरछा सूनुर्न पितरा विवक्मि ||
अशोच्यग्निः समिधानो अस्मे उपो अद्र्श्रन तमसश्चिदन्ताः |
अचेति केतुरुषसः पुरस्ताच्छ्रिये दिवो दुहितुर्जायमानः ||
अभि वां नूनमश्विना सुहोता सतोमैः सिषक्ति नासत्या विवक्वान |
पूर्वीभिर्यातं पथ्याभिरर्वाक सवर्विदा वसुमता रथेन ||
अवोर्वां नूनमश्विना युवाकुर्हुवे यद वां सुते माध्वीवसूयुः |
आ वां वहन्तु सथविरासो अश्वाः पिबाथो अस्मेसुषुता मधूनि ||
पराचीमु देवाश्विना धियं मे.अम्र्ध्रां सातये कर्तं वसूयुम |
विश्वा अविष्टं वाज आ पुरन्धीस्ता नः शक्तं शचीपती शचीभिः ||
अविष्टं धीष्वश्विना न आसु परजावद रेतो अह्रयं नो अस्तु |
आ वां तोके तनये तूतुजानाः सुरत्नासो देववीतिंगमेम ||
एष सय वां पूर्वगत्वेव सख्ये निधिर्हितो माध्वी रातो अस्मे |
अहेळता मनसा यातमर्वागश्नन्ता हव्यं मानुषीषु विक्षु ||
एकस्मिन योगे भुरणा समाने परि वां सप्त सरवतो रथो गात |
न वायन्ति सुभ्वो देवयुक्ता ये वां धूर्षु तरणयोवहन्ति ||
असश्चता मघवद्भ्यो हि भूतं ये राया मघदेयं जुनन्ति |
पर ये बन्धुं सून्र्ताभिस्तिरन्ते गव्या पर्ञ्चन्तो अश्व्या मघानि ||
नू मे हवमा शर्णुतं युवाना यासिष्टं वर्तिरश्विनाविरावत |
धत्तं रत्नानि जरतं च सूरीन यूयं पात .. . ||
prati vāṃ rathaṃ nṛpatī jaradhyai haviṣmatā manasā yajñiyena |
yo vāṃ dūto na dhiṣṇyāvajīgharachā sūnurna pitarā vivakmi ||
aśocyaghniḥ samidhāno asme upo adṛśran tamasaścidantāḥ |
aceti keturuṣasaḥ purastācchriye divo duhiturjāyamānaḥ ||
abhi vāṃ nūnamaśvinā suhotā stomaiḥ siṣakti nāsatyā vivakvān |
pūrvībhiryātaṃ pathyābhirarvāk svarvidā vasumatā rathena ||
avorvāṃ nūnamaśvinā yuvākurhuve yad vāṃ sute mādhvīvasūyuḥ |
ā vāṃ vahantu sthavirāso aśvāḥ pibātho asmesuṣutā madhūni ||
prācīmu devāśvinā dhiyaṃ me.amṛdhrāṃ sātaye kṛtaṃ vasūyum |
viśvā aviṣṭaṃ vāja ā purandhīstā naḥ śaktaṃ śacīpatī śacībhiḥ ||
aviṣṭaṃ dhīṣvaśvinā na āsu prajāvad reto ahrayaṃ no astu |
ā vāṃ toke tanaye tūtujānāḥ suratnāso devavītiṃghamema ||
eṣa sya vāṃ pūrvaghatveva sakhye nidhirhito mādhvī rāto asme |
aheḷatā manasā yātamarvāghaśnantā havyaṃ mānuṣīṣu vikṣu ||
ekasmin yoghe bhuraṇā samāne pari vāṃ sapta sravato ratho ghāt |
na vāyanti subhvo devayuktā ye vāṃ dhūrṣu taraṇayovahanti ||
asaścatā maghavadbhyo hi bhūtaṃ ye rāyā maghadeyaṃ junanti |
pra ye bandhuṃ sūnṛtābhistirante ghavyā pṛñcanto aśvyā maghāni ||
nū me havamā śṛṇutaṃ yuvānā yāsiṣṭaṃ vartiraśvināvirāvat |
dhattaṃ ratnāni jarataṃ ca sūrīn yūyaṃ pāta .. . ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 68

आ शुभ्रा यातमश्विना सवश्वा गिरो दस्रा जुजुषाणा युवाकोः |
हव्यानि च परतिभ्र्ता वीतं नः ||
पर वामन्धांसि मद्यान्यस्थुररं गन्तं हविषो वीतये मे |
तिरो अर्यो हवनानि शरुतं नः ||
पर वां रथो मनोजवा इयर्ति तिरो रजांस्यश्विना शतोतिः |
अस्मभ्यं सूर्यावसू इयानः ||
अयं ह यद वां देवया उ अद्रिरूर्ध्वो विवक्ति सोमसुद युवभ्याम |
आ वल्गू विप्रो वव्र्तीत हव्यैः ||
चित्रं ह यद वां भोजनं नवस्ति नयत्रये महिष्वन्तं युयोतम |
यो वामोमानं दधते परियः सन ||
उत तयद वां जुरते अश्विना भूच्च्यवानाय परतीत्यं हविर्दे |
अधि यद वर्प इतूति धत्थः ||
उत तयं भुज्युमश्विना सखायो मध्ये जहुर्दुरेवासः समुद्रे |
निरीं पर्षदरावा यो युवाकुः ||
वर्काय चिज्जसमानाय शक्तमुत शरुतं शयवे हूयमाना |
यावघ्न्यामपिन्वतमपो न सतर्यं चिच्छक्त्यश्विनाशचीभिः ||
एष सय कारुर्जरते सूक्तैरग्रे बुधान उषसां सुमन्मा |
इषा तं वर्धदघ्न्या पयोभिर्यूयं पात ... ||
ā śubhrā yātamaśvinā svaśvā ghiro dasrā jujuṣāṇā yuvākoḥ |
havyāni ca pratibhṛtā vītaṃ naḥ ||
pra vāmandhāṃsi madyānyasthuraraṃ ghantaṃ haviṣo vītaye me |
tiro aryo havanāni śrutaṃ naḥ ||
pra vāṃ ratho manojavā iyarti tiro rajāṃsyaśvinā śatotiḥ |
asmabhyaṃ sūryāvasū iyānaḥ ||
ayaṃ ha yad vāṃ devayā u adrirūrdhvo vivakti somasud yuvabhyām |
ā valghū vipro vavṛtīta havyaiḥ ||
citraṃ ha yad vāṃ bhojanaṃ nvasti nyatraye mahiṣvantaṃ yuyotam |
yo vāmomānaṃ dadhate priyaḥ san ||
uta tyad vāṃ jurate aśvinā bhūccyavānāya pratītyaṃ havirde |
adhi yad varpa itaūti dhatthaḥ ||
uta tyaṃ bhujyumaśvinā sakhāyo madhye jahurdurevāsaḥ samudre |
nirīṃ parṣadarāvā yo yuvākuḥ ||
vṛkāya cijjasamānāya śaktamuta śrutaṃ śayave hūyamānā |
yāvaghnyāmapinvatamapo na staryaṃ cicchaktyaśvināśacībhiḥ ||
eṣa sya kārurjarate sūktairaghre budhāna uṣasāṃ sumanmā |
iṣā taṃ vardhadaghnyā payobhiryūyaṃ pāta ... ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 69

आ वां रथो रोदसी बद्बधानो हिरण्ययो वर्षभिर्यात्वश्वैः |
घर्तवर्तनिः पविभी रुचान इषां वोळ्हा नर्पतिर्वाजिनीवान ||
स पप्रथानो अभि पञ्च भूमा तरिवन्धुरो मनसा यातु युक्तः |
विशो येन गछथो देवयन्तीः कुत्रा चिद याममश्विना दधाना ||
सवश्वा यशसा यातमर्वाग दस्रा निधिं मधुमन्तं पिबाथः |
वि वां रथो वध्वा यादमानो.अन्तान दिवो बाधते वर्तनिभ्याम ||
युवोः शरियं परि योषाव्र्णीत सूरो दुहिता परितक्म्यायाम |
यद देवयन्तमवथः शचीभिः परि घरंसमोमना वां वयो गात ||
यो ह सय वां रथिरा वस्त उस्रा रथो युजानः परियातिवर्तिः |
तेन नः शं योरुषसो वयुष्टौ नयश्विना वहतं यज्ञे अस्मिन ||
नरा गौरेव विद्युतं तर्षाणास्माकमद्य सवनोप यातम |
पुरुत्रा हि वां मतिभिर्हवन्ते मा वामन्ये नि यमन देवयन्तः ||
युवं भुज्युमवविद्धं समुद्र उदूहथुरर्णसो अस्रिधानैः |
पतत्रिभिरश्रमैरव्यथिभिर्दंसनाभिरश्विना पारयन्ता ||
नू मे हवमा शर्णुतं युवाना ... ||
ā vāṃ ratho rodasī badbadhāno hiraṇyayo vṛṣabhiryātvaśvaiḥ |
ghṛtavartaniḥ pavibhī rucāna iṣāṃ voḷhā nṛpatirvājinīvān ||
sa paprathāno abhi pañca bhūmā trivandhuro manasā yātu yuktaḥ |
viśo yena ghachatho devayantīḥ kutrā cid yāmamaśvinā dadhānā ||
svaśvā yaśasā yātamarvāgh dasrā nidhiṃ madhumantaṃ pibāthaḥ |
vi vāṃ ratho vadhvā yādamāno.antān divo bādhate vartanibhyām ||
yuvoḥ śriyaṃ pari yoṣāvṛṇīta sūro duhitā paritakmyāyām |
yad devayantamavathaḥ śacībhiḥ pari ghraṃsamomanā vāṃ vayo ghāt ||
yo ha sya vāṃ rathirā vasta usrā ratho yujānaḥ pariyātivartiḥ |
tena naḥ śaṃ yoruṣaso vyuṣṭau nyaśvinā vahataṃ yajñe asmin ||
narā ghaureva vidyutaṃ tṛṣāṇāsmākamadya savanopa yātam |
purutrā hi vāṃ matibhirhavante mā vāmanye ni yaman devayantaḥ ||
yuvaṃ bhujyumavaviddhaṃ samudra udūhathurarṇaso asridhānaiḥ |
patatribhiraśramairavyathibhirdaṃsanābhiraśvinā pārayantā ||
nū me havamā śṛṇutaṃ yuvānā ... ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 70

आ विश्ववाराश्विना गतं नः पर तत सथानमवाचि वां पर्थिव्याम |
अश्वो न वाजी शुनप्र्ष्ठो अस्थादा यत सेदथुर्ध्रुवसे न योनिम ||
सिषक्ति सा वां सुमतिश्चनिष्ठातापि घर्मो मनुषो दुरोणे |
यो वां समुद्रान सरितः पिपर्त्येतग्वा चिन न सुयुजा युजानः ||
यानि सथानान्यश्विना दधाथे दिवो यह्वीष्वोषधीषु विक्षु |
नि पर्वतस्य मूर्धनि सदन्तेषं जनाय दाशुषेवहन्ता ||
चनिष्टं देवा ओषधीष्वप्सु यद योग्या अश्नवैथे रषीणाम |
पुरूणि रत्ना दधतौ नयस्मे अनु पूर्वाणि चख्यथुर्युगानि ||
शुश्रुवांसा चिदश्विना पुरूण्यभि बरह्माणि चक्षाथे रषीणाम |
परति पर यातं वरमा जनायास्मे वामस्तु सुमतिश्चनिष्ठा ||
यो वां यज्ञो नासत्या हविष्मान कर्तब्रह्मा समर्यो भवाति |
उप पर यातं वरमा वसिष्ठमिमा बरह्माण्य रच्यन्ते युवभ्याम ||
इयं मनीषा इयमश्विना गीरिमां सुव्र्क्तिं वर्षणा जुषेथाम |
इमा बरह्माणि युवयून्यग्मन यूयं पात ... ||
ā viśvavārāśvinā ghataṃ naḥ pra tat sthānamavāci vāṃ pṛthivyām |
aśvo na vājī śunapṛṣṭho asthādā yat sedathurdhruvase na yonim ||
siṣakti sā vāṃ sumatiścaniṣṭhātāpi gharmo manuṣo duroṇe |
yo vāṃ samudrān saritaḥ pipartyetaghvā cin na suyujā yujānaḥ ||
yāni sthānānyaśvinā dadhāthe divo yahvīṣvoṣadhīṣu vikṣu |
ni parvatasya mūrdhani sadanteṣaṃ janāya dāśuṣevahantā ||
caniṣṭaṃ devā oṣadhīṣvapsu yad yoghyā aśnavaithe ṛṣīṇām |
purūṇi ratnā dadhatau nyasme anu pūrvāṇi cakhyathuryughāni ||
śuśruvāṃsā cidaśvinā purūṇyabhi brahmāṇi cakṣāthe ṛṣīṇām |
prati pra yātaṃ varamā janāyāsme vāmastu sumatiścaniṣṭhā ||
yo vāṃ yajño nāsatyā haviṣmān kṛtabrahmā samaryo bhavāti |
upa pra yātaṃ varamā vasiṣṭhamimā brahmāṇy ṛcyante yuvabhyām ||
iyaṃ manīṣā iyamaśvinā ghīrimāṃ suvṛktiṃ vṛṣaṇā juṣethām |
imā brahmāṇi yuvayūnyaghman yūyaṃ pāta ... ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 71

अप सवसुरुषसो नग जिहीते रिणक्ति कर्ष्णीररुषाय पन्थाम |
अश्वामघा गोमघा वां हुवेम दिवा नक्तं शरुमस्मद युयोतम ||
उपायातं दाशुषे मर्त्याय रथेन वाममश्विना वहन्ता |
युयुतमस्मदनिराममीवां दिवा नक्तं माध्वी तरासिथां नः ||
आ वां रथमवमस्यां वयुष्टौ सुम्नायवो वर्षणो वर्तयन्तु |
सयूमगभस्तिं रतयुग्भिरश्वैराश्विना वसुमन्तं वहेथाम ||
यो वां रथो नर्पती अस्ति वोळ्हा तरिवन्धुरो वसुमानुस्रयामा |
आ न एना नासत्योप यातमभि यद वां विश्वप्स्न्यो जिगाति ||
युवं चयवानं जरसो.अमुमुक्तं नि पेदव ऊहथुराशुमश्वम |
निरंहसस्तमस सपर्तमत्रिं नि जाहुषं शिथिरे धातमन्तः ||
इयं मनीषा इयमश्विना गीर... ||
apa svasuruṣaso nagh jihīte riṇakti kṛṣṇīraruṣāya panthām |
aśvāmaghā ghomaghā vāṃ huvema divā naktaṃ śarumasmad yuyotam ||
upāyātaṃ dāśuṣe martyāya rathena vāmamaśvinā vahantā |
yuyutamasmadanirāmamīvāṃ divā naktaṃ mādhvī trāsithāṃ naḥ ||
ā vāṃ rathamavamasyāṃ vyuṣṭau sumnāyavo vṛṣaṇo vartayantu |
syūmaghabhastiṃ ṛtayughbhiraśvairāśvinā vasumantaṃ vahethām ||
yo vāṃ ratho nṛpatī asti voḷhā trivandhuro vasumānusrayāmā |
ā na enā nāsatyopa yātamabhi yad vāṃ viśvapsnyo jighāti ||
yuvaṃ cyavānaṃ jaraso.amumuktaṃ ni pedava ūhathurāśumaśvam |
niraṃhasastamasa spartamatriṃ ni jāhuṣaṃ śithire dhātamantaḥ ||
iyaṃ manīṣā iyamaśvinā ghīr... ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 72

आ गोमता नासत्या रथेनाश्वावता पुरुश्चन्द्रेण यातम |
अभि वां विश्वा नियुतः सचन्ते सपार्हया शरिया तन्वा शुभाना ||
आ नो देवेभिरुप यातमर्वाक सजोषसा नासत्या रथेन |
युवोर्हि नः सख्या पित्र्याणि समानो बन्धुरुत तस्य वित्तम ||
उदु सतोमासो अश्विनोरबुध्रञ जामि बरह्माण्युषसश्च देवीः |
आविवासन रोदसी धिष्ण्येमे अछा विप्रो नासत्या विवक्ति ||
वि चेदुछन्त्यश्विना उषासः पर वां बरह्माणि कारवो भरन्ते |
ऊर्ध्वं भानुं सविता देवो अश्रेद बर्हदग्नयः समिधा जरन्ते ||
आ पश्चातान नासत्या पुरस्तादाश्विना यातमधरादुदक्तात |
आ विश्वतः पाञ्चजन्येन राया यूयं पात ... ||
ā ghomatā nāsatyā rathenāśvāvatā puruścandreṇa yātam |
abhi vāṃ viśvā niyutaḥ sacante spārhayā śriyā tanvā śubhānā ||
ā no devebhirupa yātamarvāk sajoṣasā nāsatyā rathena |
yuvorhi naḥ sakhyā pitryāṇi samāno bandhuruta tasya vittam ||
udu stomāso aśvinorabudhrañ jāmi brahmāṇyuṣasaśca devīḥ |
āvivāsan rodasī dhiṣṇyeme achā vipro nāsatyā vivakti ||
vi ceduchantyaśvinā uṣāsaḥ pra vāṃ brahmāṇi kāravo bharante |
ūrdhvaṃ bhānuṃ savitā devo aśred bṛhadaghnayaḥ samidhā jarante ||
ā paścātān nāsatyā purastādāśvinā yātamadharādudaktāt |
ā viśvataḥ pāñcajanyena rāyā yūyaṃ pāta ... ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 73

अतारिष्म तमसस पारमस्य परति सतोमं देवयन्तो दधानाः |
पुरुदंसा पुरुतमा पुराजामर्त्या हवते अश्विना गीः ||
नयु परियो मनुषः सादि होता नासत्या यो यजते वन्दते च |
अश्नीतं मध्वो अश्विना उपाक आ वां वोचे विदथेषु परयस्वान ||
अहेम यज्ञं पथामुराणा इमां सुव्र्क्तिं वर्षणा जुषेथाम |
शरुष्टीवेव परेषितो वामबोधि परति सतोमैर्जरमाणो वसिष्ठः ||
उप तया वह्नी गमतो विशं नो रक्षोहणा सम्भ्र्ता वीळुपाणी |
समन्धांस्यग्मत मत्सराणि मा नो मर्धिष्टमा गतं शिवेन ||
आ पश्चातान नासत्या पुरस्ताद ... ||
atāriṣma tamasas pāramasya prati stomaṃ devayanto dadhānāḥ |
purudaṃsā purutamā purājāmartyā havate aśvinā ghīḥ ||
nyu priyo manuṣaḥ sādi hotā nāsatyā yo yajate vandate ca |
aśnītaṃ madhvo aśvinā upāka ā vāṃ voce vidatheṣu prayasvān ||
ahema yajñaṃ pathāmurāṇā imāṃ suvṛktiṃ vṛṣaṇā juṣethām |
śruṣṭīveva preṣito vāmabodhi prati stomairjaramāṇo vasiṣṭhaḥ ||
upa tyā vahnī ghamato viśaṃ no rakṣohaṇā sambhṛtā vīḷupāṇī |
samandhāṃsyaghmata matsarāṇi mā no mardhiṣṭamā ghataṃ śivena ||
ā paścātān nāsatyā purastād ... ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 74

इमा उ वां दिविष्टय उस्रा हवन्ते अश्विना |
अयं वामह्वे.अवसे शचीवसू विशं-विशं हि गछथः ||
युवं चित्रं ददथुर्भोजनं नरा चोदेथां सून्र्तावते |
अर्वाग रथं समनसा नि यछतं पिबतं सोम्यं मधु ||
आ यातमुप भूषतं मध्वः पिबतमश्विना |
दुग्धं पयोव्र्षणा जेन्यावसू मा नो मर्धिष्टमा गतम ||
अश्वासो ये वामुप दाशुषो गर्हं युवां दीयन्ति बिभ्रतः |
मक्षूयुभिर्नरा हयेभिरश्विना देवा यातमस्मयू ||
अधा ह यन्तो अश्विना पर्क्षः सचन्त सूरयः |
ता यंसतो मघवद्भ्यो धरुवं यशश्छर्दिरस्मभ्यं नासत्या ||
पर ये ययुरव्र्कासो रथा इव नर्पातारो जनानाम |
उत सवेन शवसा शूशुवुर्नर उत कषियन्ति सुक्षितिम ||
imā u vāṃ diviṣṭaya usrā havante aśvinā |
ayaṃ vāmahve.avase śacīvasū viśaṃ-viśaṃ hi ghachathaḥ ||
yuvaṃ citraṃ dadathurbhojanaṃ narā codethāṃ sūnṛtāvate |
arvāgh rathaṃ samanasā ni yachataṃ pibataṃ somyaṃ madhu ||
ā yātamupa bhūṣataṃ madhvaḥ pibatamaśvinā |
dughdhaṃ payovṛṣaṇā jenyāvasū mā no mardhiṣṭamā ghatam ||
aśvāso ye vāmupa dāśuṣo ghṛhaṃ yuvāṃ dīyanti bibhrataḥ |
makṣūyubhirnarā hayebhiraśvinā devā yātamasmayū ||
adhā ha yanto aśvinā pṛkṣaḥ sacanta sūrayaḥ |
tā yaṃsato maghavadbhyo dhruvaṃ yaśaśchardirasmabhyaṃ nāsatyā ||
pra ye yayuravṛkāso rathā iva nṛpātāro janānām |
uta svena śavasā śūśuvurnara uta kṣiyanti sukṣitim ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 75

वयुषा आवो दिविजा रतेनाविष्क्र्ण्वाना महिमानमागात |
अप दरुहस्तम आवरजुष्टमङगिरस्तमा पथ्या अजीगः ||
महे नो अद्य सुविताय बोध्युषो महे सौभगाय पर यन्धि |
चित्रं रयिं यशसं धेह्यस्मे देवि मर्तेषु मानुषि शरवस्युम ||
एते तये भानवो दर्शतायाश्चित्रा उषसो अम्र्तास आगुः |
जनयन्तो दैव्यानि वरतान्याप्र्णन्तो अन्तरिक्षा वयस्थुः ||
एषा सया युजाना पराकात पञ्च कषितीः परि सद्यो जिगाति |
अभिपश्यन्ती वयुना जनानां दिवो दुहिता भुवनस्यपत्नी ||
वाजिनीवती सूर्यस्य योषा चित्रामघा राय ईशे वसूनाम |
रषिष्टुता जरयन्ती मघोन्युषा उछति वह्निभिर्ग्र्णाना ||
परति दयुतानामरुषासो अश्वाश्चित्रा अद्र्श्रन्नुषसं वहन्तः |
याति शुभ्रा विश्वपिशा रथेन दधाति रत्नंविधते जनाय ||
सत्या सत्येभिर्महती महद्भिर्देवी देवेभिर्यजता यजत्रैः |
रुजद दर्ळ्हानि दददुस्रियाणां परति गाव उषसं वावशन्त ||
नू नो गोमद वीरवद धेहि रत्नमुषो अश्वावद पुरुभोजो अस्मे |
मा नो बर्हिः पुरुषता निदे कर्यूयं पात ... ||
vyuṣā āvo divijā ṛtenāviṣkṛṇvānā mahimānamāghāt |
apa druhastama āvarajuṣṭamaṅghirastamā pathyā ajīghaḥ ||
mahe no adya suvitāya bodhyuṣo mahe saubhaghāya pra yandhi |
citraṃ rayiṃ yaśasaṃ dhehyasme devi marteṣu mānuṣi śravasyum ||
ete tye bhānavo darśatāyāścitrā uṣaso amṛtāsa āghuḥ |
janayanto daivyāni vratānyāpṛṇanto antarikṣā vyasthuḥ ||
eṣā syā yujānā parākāt pañca kṣitīḥ pari sadyo jighāti |
abhipaśyantī vayunā janānāṃ divo duhitā bhuvanasyapatnī ||
vājinīvatī sūryasya yoṣā citrāmaghā rāya īśe vasūnām |
ṛṣiṣṭutā jarayantī maghonyuṣā uchati vahnibhirghṛṇānā ||
prati dyutānāmaruṣāso aśvāścitrā adṛśrannuṣasaṃ vahantaḥ |
yāti śubhrā viśvapiśā rathena dadhāti ratnaṃvidhate janāya ||
satyā satyebhirmahatī mahadbhirdevī devebhiryajatā yajatraiḥ |
rujad dṛḷhāni dadadusriyāṇāṃ prati ghāva uṣasaṃ vāvaśanta ||
nū no ghomad vīravad dhehi ratnamuṣo aśvāvad purubhojo asme |
mā no barhiḥ puruṣatā nide karyūyaṃ pāta ... ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 76

उदु जयोतिरम्र्तं विश्वजन्यं विश्वानरः सविता देवो अश्रेत |
करत्वा देवानामजनिष्ट चक्षुराविरकर्भुवनंविश्वमुषाः ||
पर मे पन्था देवयाना अद्र्श्रन्नमर्धन्तो वसुभिरिष्क्र्तासः |
अभूदु केतुरुषसः पुरस्तात परतीच्यागादधि हर्म्येभ्यः ||
तानीदहानि बहुलान्यासन या पराचीनमुदिता सूर्यस्य |
यतः परि जार इवाचरन्त्युषो दद्र्क्षे न पुनर्यतीव ||
त इद देवानां सधमाद आसन्न्र्तावानः कवयः पूर्व्यासः |
गूळ्हं जयोतिः पितरो अन्वविन्दन सत्यमन्त्रा अजनयन्नुषासम ||
समान ऊर्वे अधि संगतासः सं जानते न यतन्ते मिथस्ते |
ते देवानां न मिनन्ति वरतान्यमर्धन्तो वसुभिर्यादमानाः ||
परति तवा सतोमैरीळते वसिष्ठा उषर्बुधः सुभगे तुष्टुवांसः |
गवां नेत्री वाजपत्नी न उछोषः सुजाते परथमा जरस्व ||
एषा नेत्री राधसः सून्र्तानामुषा उछन्ती रिभ्यते वसिष्ठैः |
दीर्घश्रुतं रयिमस्मे दधाना यूयं पात . .. ||
udu jyotiramṛtaṃ viśvajanyaṃ viśvānaraḥ savitā devo aśret |
kratvā devānāmajaniṣṭa cakṣurāvirakarbhuvanaṃviśvamuṣāḥ ||
pra me panthā devayānā adṛśrannamardhanto vasubhiriṣkṛtāsaḥ |
abhūdu keturuṣasaḥ purastāt pratīcyāghādadhi harmyebhyaḥ ||
tānīdahāni bahulānyāsan yā prācīnamuditā sūryasya |
yataḥ pari jāra ivācarantyuṣo dadṛkṣe na punaryatīva ||
ta id devānāṃ sadhamāda āsannṛtāvānaḥ kavayaḥ pūrvyāsaḥ |
ghūḷhaṃ jyotiḥ pitaro anvavindan satyamantrā ajanayannuṣāsam ||
samāna ūrve adhi saṃghatāsaḥ saṃ jānate na yatante mithaste |
te devānāṃ na minanti vratānyamardhanto vasubhiryādamānāḥ ||
prati tvā stomairīḷate vasiṣṭhā uṣarbudhaḥ subhaghe tuṣṭuvāṃsaḥ |
ghavāṃ netrī vājapatnī na uchoṣaḥ sujāte prathamā jarasva ||
eṣā netrī rādhasaḥ sūnṛtānāmuṣā uchantī ribhyate vasiṣṭhaiḥ |
dīrghaśrutaṃ rayimasme dadhānā yūyaṃ pāta . .. ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 77

उपो रुरुचे युवतिर्न योषा विश्वं जीवं परसुवन्ती चरायै |
अभूदग्निः समिधे मानुषाणामकर्ज्योतिर्बाधमाना तमांसि ||
विश्वं परतीची सप्रथा उदस्थाद रुशद वासो बिभ्रतीशुक्रमश्वैत |
हिरण्यवर्णा सुद्र्शीकसन्द्र्ग गवां मातानेत्र्यह्नामरोचि ||
देवानां चक्षुः सुभगा वहन्ती शवेतं नयन्ती सुद्र्शीकमश्वम |
उषा अदर्शि रश्मिभिर्व्यक्ता चित्रामघा विश्वमनु परभूता ||
अन्तिवामा दूरे अमित्रमुछोर्वीं गव्यूतिमभयं कर्धी नः |
यावय दवेष आ भरा वसूनि चोदय राधो गर्णते मघोनि ||
अस्मे शरेष्ठेभिर्भानुभिर्वि भाह्युषो देवि परतिरन्ती न आयुः |
इषं च नो दधती विश्ववारे गोमदश्वावद रथवच्च राधः ||
यां तवा दिवो दुहितर्वर्धयन्त्युषः सुजाते मतिभिर्वसिष्ठाः |
सास्मासु धा रयिं रष्वं बर्हन्तं यूयं पात .. . ||
upo ruruce yuvatirna yoṣā viśvaṃ jīvaṃ prasuvantī carāyai |
abhūdaghniḥ samidhe mānuṣāṇāmakarjyotirbādhamānā tamāṃsi ||
viśvaṃ pratīcī saprathā udasthād ruśad vāso bibhratīśukramaśvait |
hiraṇyavarṇā sudṛśīkasandṛgh ghavāṃ mātānetryahnāmaroci ||
devānāṃ cakṣuḥ subhaghā vahantī śvetaṃ nayantī sudṛśīkamaśvam |
uṣā adarśi raśmibhirvyaktā citrāmaghā viśvamanu prabhūtā ||
antivāmā dūre amitramuchorvīṃ ghavyūtimabhayaṃ kṛdhī naḥ |
yāvaya dveṣa ā bharā vasūni codaya rādho ghṛṇate maghoni ||
asme śreṣṭhebhirbhānubhirvi bhāhyuṣo devi pratirantī na āyuḥ |
iṣaṃ ca no dadhatī viśvavāre ghomadaśvāvad rathavacca rādhaḥ ||
yāṃ tvā divo duhitarvardhayantyuṣaḥ sujāte matibhirvasiṣṭhāḥ |
sāsmāsu dhā rayiṃ ṛṣvaṃ bṛhantaṃ yūyaṃ pāta .. . ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 78

परति केतवः परथमा अद्र्श्रन्नूर्ध्वा अस्या अञ्जयो वि शरयन्ते |
उषो अर्वाचा बर्हता रथेन जयोतिष्मता वाममस्मभ्यं वक्षि ||
परति षीमग्निर्जरते समिद्धः परति विप्रासो मतिभिर्ग्र्णन्तः |
उषा याति जयोतिषा बाधमाना विश्वा तमांसि दुरिताप देवी ||
एता उ तयाः परत्यद्र्श्रन पुरस्ताज्ज्योतिर्यछन्तीरुषसोविभातीः |
अजीजनन सूर्यं यज्ञमग्निमपाचीनं तमो अगादजुष्टम ||
अचेति दिवो दुहिता मघोनी विश्वे पश्यन्त्युषसं विभातीम |
आस्थाद रथं सवधया युज्यमानमा यमश्वासः सुयुजो वहन्ति ||
परति तवाद्य सुमनसो बुधन्तास्माकासो मघवानो वयं च |
तिल्विलायध्वमुषसो विभातीर्यूयं पात ... ||
prati ketavaḥ prathamā adṛśrannūrdhvā asyā añjayo vi śrayante |
uṣo arvācā bṛhatā rathena jyotiṣmatā vāmamasmabhyaṃ vakṣi ||
prati ṣīmaghnirjarate samiddhaḥ prati viprāso matibhirghṛṇantaḥ |
uṣā yāti jyotiṣā bādhamānā viśvā tamāṃsi duritāpa devī ||
etā u tyāḥ pratyadṛśran purastājjyotiryachantīruṣasovibhātīḥ |
ajījanan sūryaṃ yajñamaghnimapācīnaṃ tamo aghādajuṣṭam ||
aceti divo duhitā maghonī viśve paśyantyuṣasaṃ vibhātīm |
āsthād rathaṃ svadhayā yujyamānamā yamaśvāsaḥ suyujo vahanti ||
prati tvādya sumanaso budhantāsmākāso maghavāno vayaṃ ca |
tilvilāyadhvamuṣaso vibhātīryūyaṃ pāta ... ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 79

वयुषा आवः पथ्या जनानां पञ्च कषितीर्मानुषीर्बोधयन्ती |
सुसन्द्र्ग्भिरुक्षभिर्भानुमश्रेद वि सूर्यो रोदसी चक्षसावः ||
वयञ्जते दिवो अन्तेष्वक्तून विशो न युक्ता उषसो यतन्ते |
सं ते गावस्तम आ वर्तयन्ति जयोतिर्यछन्ति सवितेव बाहू ||
अभूदुषा इन्द्रतमा मघोन्यजीजनत सुविताय शरवांसि |
वि दिवो देवी दुहिता दधात्यङगिरस्तमा सुक्र्ते वसूनि ||
तावदुषो राधो अस्मभ्यं रास्व यावत सतोत्र्भ्यो अरदो गर्णाना |
यां तवा जज्ञुर्व्र्षभस्या रवेण वि दर्ळ्हस्य दुरो अद्रेरौर्णोः ||
देवं-देवं राधसे चोदयन्त्यस्मद्र्यक सून्र्ता ईरयन्ती |
वयुछन्ती नः सनये धियो धा यूयं पात ... ||
vyuṣā āvaḥ pathyā janānāṃ pañca kṣitīrmānuṣīrbodhayantī |
susandṛghbhirukṣabhirbhānumaśred vi sūryo rodasī cakṣasāvaḥ ||
vyañjate divo anteṣvaktūn viśo na yuktā uṣaso yatante |
saṃ te ghāvastama ā vartayanti jyotiryachanti saviteva bāhū ||
abhūduṣā indratamā maghonyajījanat suvitāya śravāṃsi |
vi divo devī duhitā dadhātyaṅghirastamā sukṛte vasūni ||
tāvaduṣo rādho asmabhyaṃ rāsva yāvat stotṛbhyo arado ghṛṇānā |
yāṃ tvā jajñurvṛṣabhasyā raveṇa vi dṛḷhasya duro adreraurṇoḥ ||
devaṃ-devaṃ rādhase codayantyasmadryak sūnṛtā īrayantī |
vyuchantī naḥ sanaye dhiyo dhā yūyaṃ pāta ... ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 80

परति सतोमेभिरुषसं वसिष्ठा गीर्भिर्विप्रासः परथमा अबुध्रन |
विवर्तयन्तीं रजसी समन्ते आविष्क्र्ण्वतीं भुवनानि विश्वा ||
एषा सया नव्यमायुर्दधाना गूढ्वी तमो जयोतिषोषाबोधि |
अग्र एति युवतिरह्रयाणा पराचिकितत सूर्यं यज्ञमग्निम ||
अश्वावतीर्गोमतीर्न उषासो ... ||
prati stomebhiruṣasaṃ vasiṣṭhā ghīrbhirviprāsaḥ prathamā abudhran |
vivartayantīṃ rajasī samante āviṣkṛṇvatīṃ bhuvanāni viśvā ||
eṣā syā navyamāyurdadhānā ghūḍhvī tamo jyotiṣoṣāabodhi |
aghra eti yuvatirahrayāṇā prācikitat sūryaṃ yajñamaghnim ||
aśvāvatīrghomatīrna uṣāso ... ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 81

परत्यु अदर्श्यायत्युछन्ती दुहिता दिवः |
अपो महि वययति चक्षसे तमो जयोतिष कर्णोति सूनरी ||
उदुस्रियाः सर्जते सूर्यः सचानुद्यन नक्षत्रमर्चिवत |
तवेदुषो वयुषि सूर्यस्य च सं भक्तेन गमेमहि ||
परति तवा दुहितर्दिव उषो जीरा अभुत्स्महि |
या वहसि पुरुस्पार्हं वनन्वति रत्नं न दाशुषे मयः ||
उछन्ती या कर्णोषि मंहना महि परख्यै देवि सवर्द्र्शे |
तस्यास्ते रत्नभाज ईमहे वयं सयाम मातुर्न सूनवः ||
तच्चित्रं राध आ भरोषो यद दीर्घश्रुत्तमम |
यत तेदिवो दुहितर्मर्तभोजनं तद रास्व भुनजामहै ||
शरवः सूरिभ्यो अम्र्तं वसुत्वनं वाजानस्मभ्यं गोमतः |
चोदयित्री मघोनः सून्र्तावत्युषा उछदप सरिधः ||
pratyu adarśyāyatyuchantī duhitā divaḥ |
apo mahi vyayati cakṣase tamo jyotiṣ kṛṇoti sūnarī ||
udusriyāḥ sṛjate sūryaḥ sacānudyan nakṣatramarcivat |
taveduṣo vyuṣi sūryasya ca saṃ bhaktena ghamemahi ||
prati tvā duhitardiva uṣo jīrā abhutsmahi |
yā vahasi puruspārhaṃ vananvati ratnaṃ na dāśuṣe mayaḥ ||
uchantī yā kṛṇoṣi maṃhanā mahi prakhyai devi svardṛśe |
tasyāste ratnabhāja īmahe vayaṃ syāma māturna sūnavaḥ ||
taccitraṃ rādha ā bharoṣo yad dīrghaśruttamam |
yat tedivo duhitarmartabhojanaṃ tad rāsva bhunajāmahai ||
śravaḥ sūribhyo amṛtaṃ vasutvanaṃ vājānasmabhyaṃ ghomataḥ |
codayitrī maghonaḥ sūnṛtāvatyuṣā uchadapa sridhaḥ ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 82

इन्द्रावरुणा युवमध्वराय नो विशे जनाय महि शर्म यछतम |
दीर्घप्रयज्युमति यो वनुष्यति वयं जयेम पर्तनासु दूढ्यः ||
सम्राळ अन्यः सवराळ अन्य उच्यते वां महान्ताविन्द्रावरुणा महावसू |
विश्वे देवासः परमे वयोमनि सं वामोजोव्र्षणा सं बलं दधुः ||
अन्वपां खान्यत्र्न्तमोजसा सूर्यमैरयतं दिवि परभु ||
म |
इन्द्रावरुणा मदे अस्य मायिनो.अपिन्वतमपितः पिन्वतं धियः ||
युवामिद युत्सु पर्तनासु वह्नयो युवां कषेमस्य परसवे मितज्ञवः |
ईशाना वस्व उभयस्य कारव इन्द्रावरुणा सुहवा हवामहे ||
इन्द्रावरुणा यदिमानि चक्रथुर्विश्वा जातानि भुवनस्यमज्मना |
कषेमेण मित्रो वरुणं दुवस्यति मरुद्भिरुग्रः शुभमन्य ईयते ||
महे शुल्काय वरुणस्य नु तविष ओजो मिमाते धरुवमस्य यत सवम |
अजामिमन्यः शनथयन्तमातिरद दभ्रेभिरन्यः पर वर्णोति भूयसः ||
न तमंहो न दुरितानि मर्त्यमिन्द्रावरुणा न तपः कुतश्चन |
यस्य देवा गछथो वीथो अध्वरं न तं मर्तस्य नशते परिह्व्र्तिः ||
अर्वां नरा दैव्येनावसा गतं शर्णुतं हवं यदि मे जुजोषथः |
युवोर्हि सख्यमुत वा यदाप्यं मार्डीकमिन्द्रावरुणा नि यछतम ||
अस्माकमिन्द्रावरुणा भरे-भरे पुरोयोधा भवतं कर्ष्ट्योजसा |
यद वां हवन्त उभये अध सप्र्धि नरस्तोकस्य तनयस्य सातिषु ||
अस्मे इन्द्रो वरुणो मित्रो अर्यमा दयुम्नं यछन्तु महि शर्मसप्रथः |
अवध्रं जयोतिरदितेरताव्र्धो देवस्य शलोकं सवितुर्मनामहे ||
indrāvaruṇā yuvamadhvarāya no viśe janāya mahi śarma yachatam |
dīrghaprayajyumati yo vanuṣyati vayaṃ jayema pṛtanāsu dūḍhyaḥ ||
samrāḷ anyaḥ svarāḷ anya ucyate vāṃ mahāntāvindrāvaruṇā mahāvasū |
viśve devāsaḥ parame vyomani saṃ vāmojovṛṣaṇā saṃ balaṃ dadhuḥ ||
anvapāṃ khānyatṛntamojasā sūryamairayataṃ divi prabhu ||
m |
indrāvaruṇā made asya māyino.apinvatamapitaḥ pinvataṃ dhiyaḥ ||
yuvāmid yutsu pṛtanāsu vahnayo yuvāṃ kṣemasya prasave mitajñavaḥ |
īśānā vasva ubhayasya kārava indrāvaruṇā suhavā havāmahe ||
indrāvaruṇā yadimāni cakrathurviśvā jātāni bhuvanasyamajmanā |
kṣemeṇa mitro varuṇaṃ duvasyati marudbhirughraḥ śubhamanya īyate ||
mahe śulkāya varuṇasya nu tviṣa ojo mimāte dhruvamasya yat svam |
ajāmimanyaḥ śnathayantamātirad dabhrebhiranyaḥ pra vṛṇoti bhūyasaḥ ||
na tamaṃho na duritāni martyamindrāvaruṇā na tapaḥ kutaścana |
yasya devā ghachatho vītho adhvaraṃ na taṃ martasya naśate parihvṛtiḥ ||
arvāṃ narā daivyenāvasā ghataṃ śṛṇutaṃ havaṃ yadi me jujoṣathaḥ |
yuvorhi sakhyamuta vā yadāpyaṃ mārḍīkamindrāvaruṇā ni yachatam ||
asmākamindrāvaruṇā bhare-bhare puroyodhā bhavataṃ kṛṣṭyojasā |
yad vāṃ havanta ubhaye adha spṛdhi narastokasya tanayasya sātiṣu ||
asme indro varuṇo mitro aryamā dyumnaṃ yachantu mahi śarmasaprathaḥ |
avadhraṃ jyotiraditertāvṛdho devasya ślokaṃ saviturmanāmahe ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 83

युवां नरा पश्यमानास आप्यं पराचा गव्यन्तः पर्थुपर्शवो ययुः |
दासा च वर्त्रा हतमार्याणि च सुदासमिन्द्रावरुणावसावतम ||
यत्रा नरः समयन्ते कर्तध्वजो यस्मिन्नाजा भवति किंचन परियम |
यत्रा भयन्ते भुवना सवर्द्र्शस्तत्रा न इन्द्रावरुणाधि वोचतम ||
सं भूम्या अन्ता धवसिरा अद्र्क्षतेन्द्रावरुणा दिवि घोषारुहत |
अस्थुर्जनानामुप मामरातयो.अर्वागवसा हवनश्रुता गतम ||
इन्द्रावरुणा वधनाभिरप्रति भेदं वन्वन्ता पर सुदासमावतम |
बरह्माण्येषां शर्णुतं हवीमनि सत्या तर्त्सूनामभवत पुरोहितिः ||
इन्द्रावरुणावभ्या तपन्ति माघान्यर्यो वनुषामरातयः |
युवं हि वस्व उभयस्य राजथो.अध समा नो.अवतं पार्ये दिवि ||
युवां हवन्त उभयास आजिष्विन्द्रं च वस्वो वरुणं चसातये |
यत्र राजभिर्दशभिर्निबाधितं पर सुदासमावतं तर्त्सुभिः सह ||
दश राजानः समिता अयज्यवः सुदासमिन्द्रावरुणा न युयुधुः |
सत्या नर्णामद्मसदामुपस्तुतिर्देवा एषामभवन देवहूतिषु ||
दाशराज्ञे परियत्ताय विश्वतः सुदास इन्द्रावरुणावशिक्षतम |
शवित्यञ्चो यत्र नमसा कपर्दिनो धिया धीवन्तो असपन्त तर्त्सवः ||
वर्त्राण्यन्यः समिथेषु जिघ्नते वरतान्यन्यो अभि रक्षते सदा |
हवामहे वां वर्षणा सुव्र्क्तिभिरस्मे इन्द्रावरुणा शर्म यछतम ||
अस्मे इन्द्रो वरुणो मित्रो ... ||
yuvāṃ narā paśyamānāsa āpyaṃ prācā ghavyantaḥ pṛthuparśavo yayuḥ |
dāsā ca vṛtrā hatamāryāṇi ca sudāsamindrāvaruṇāvasāvatam ||
yatrā naraḥ samayante kṛtadhvajo yasminnājā bhavati kiṃcana priyam |
yatrā bhayante bhuvanā svardṛśastatrā na indrāvaruṇādhi vocatam ||
saṃ bhūmyā antā dhvasirā adṛkṣatendrāvaruṇā divi ghoṣaāruhat |
asthurjanānāmupa māmarātayo.arvāghavasā havanaśrutā ghatam ||
indrāvaruṇā vadhanābhiraprati bhedaṃ vanvantā pra sudāsamāvatam |
brahmāṇyeṣāṃ śṛṇutaṃ havīmani satyā tṛtsūnāmabhavat purohitiḥ ||
indrāvaruṇāvabhyā tapanti māghānyaryo vanuṣāmarātayaḥ |
yuvaṃ hi vasva ubhayasya rājatho.adha smā no.avataṃ pārye divi ||
yuvāṃ havanta ubhayāsa ājiṣvindraṃ ca vasvo varuṇaṃ casātaye |
yatra rājabhirdaśabhirnibādhitaṃ pra sudāsamāvataṃ tṛtsubhiḥ saha ||
daśa rājānaḥ samitā ayajyavaḥ sudāsamindrāvaruṇā na yuyudhuḥ |
satyā nṛṇāmadmasadāmupastutirdevā eṣāmabhavan devahūtiṣu ||
dāśarājñe pariyattāya viśvataḥ sudāsa indrāvaruṇāvaśikṣatam |
śvityañco yatra namasā kapardino dhiyā dhīvanto asapanta tṛtsavaḥ ||
vṛtrāṇyanyaḥ samitheṣu jighnate vratānyanyo abhi rakṣate sadā |
havāmahe vāṃ vṛṣaṇā suvṛktibhirasme indrāvaruṇaā śarma yachatam ||
asme indro varuṇo mitro ... ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 84

आ वां राजानावध्वरे वव्र्त्यां हव्येभिरिन्द्रावरुणा नमोभिः |
पर वां घर्ताची बाह्वोर्दधाना परि तमना विषुरूपा जिगाति ||
युवो राष्ट्रं बर्हदिन्वति दयौर्यौ सेत्र्भिररज्जुभिः सिनीथः |
परि नो हेळो वरुणस्य वर्ज्या उरुं न इन्द्रः कर्णवदु लोकम ||
कर्तं नो यज्ञं विदथेषु चारुं कर्तं बरह्माणि सूरिषुप्रशस्ता |
उपो रयिर्देवजूतो न एतु पर णः सपार्हाभिरूतिभिस्तिरेतम ||
अस्मे इन्द्रावरुणा विश्ववारं रयिं धत्तं वसुमन्तं पुरुक्षुम |
पर य आदित्यो अन्र्ता मिनात्यमिता शूरो दयते वसूनि ||
इयमिन्द्रं वरुणमष्ट मे गीः परावत तोके तनये तूतुजाना |
सुरत्नासो देववीतिं गमेम यूयं पात ... ||
ā vāṃ rājānāvadhvare vavṛtyāṃ havyebhirindrāvaruṇā namobhiḥ |
pra vāṃ ghṛtācī bāhvordadhānā pari tmanā viṣurūpā jighāti ||
yuvo rāṣṭraṃ bṛhadinvati dyauryau setṛbhirarajjubhiḥ sinīthaḥ |
pari no heḷo varuṇasya vṛjyā uruṃ na indraḥ kṛṇavadu lokam ||
kṛtaṃ no yajñaṃ vidatheṣu cāruṃ kṛtaṃ brahmāṇi sūriṣupraśastā |
upo rayirdevajūto na etu pra ṇaḥ spārhābhirūtibhistiretam ||
asme indrāvaruṇā viśvavāraṃ rayiṃ dhattaṃ vasumantaṃ purukṣum |
pra ya ādityo anṛtā minātyamitā śūro dayate vasūni ||
iyamindraṃ varuṇamaṣṭa me ghīḥ prāvat toke tanaye tūtujānā |
suratnāso devavītiṃ ghamema yūyaṃ pāta ... ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 85

पुनीषे वामरक्षसं मनीषां सोममिन्द्राय वरुणाय जुह्वत |
घर्तप्रतीकामुषसं न देवीं ता नो यामन्नुरुष्यतामभीके ||
सपर्धन्ते वा उ देवहूये अत्र येषु धवजेषु दिद्यवः पतन्ति |
युवं तानिन्द्रावरुणावमित्रान हतं पराचः शर्वा विषूचः ||
आपश्चिद धि सवयशसः सदस्सु देवीरिन्द्रं वरुणं देवता धुः |
कर्ष्टीरन्यो धारयति परविक्ता वर्त्राण्यन्यो अप्रतीनि हन्ति ||
स सुक्रतुरतचिदस्तु होता य आदित्य शवसा वां नमस्वान |
आववर्तदवसे वां हविष्मानसदित स सुविताय परयस्वान ||
इयमिन्द्रं वरुणमष्ट मे गीः ... ||
punīṣe vāmarakṣasaṃ manīṣāṃ somamindrāya varuṇāya juhvat |
ghṛtapratīkāmuṣasaṃ na devīṃ tā no yāmannuruṣyatāmabhīke ||
spardhante vā u devahūye atra yeṣu dhvajeṣu didyavaḥ patanti |
yuvaṃ tānindrāvaruṇāvamitrān hataṃ parācaḥ śarvā viṣūcaḥ ||
āpaścid dhi svayaśasaḥ sadassu devīrindraṃ varuṇaṃ devatā dhuḥ |
kṛṣṭīranyo dhārayati praviktā vṛtrāṇyanyo apratīni hanti ||
sa sukraturtacidastu hotā ya āditya śavasā vāṃ namasvān |
āvavartadavase vāṃ haviṣmānasadit sa suvitāya prayasvān ||
iyamindraṃ varuṇamaṣṭa me ghīḥ ... ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 86

धीरा तवस्य महिना जनूंषि वि यस्तस्तम्भ रोदसी चिदुर्वी |
पर नाकं रष्वं नुनुदे बर्हन्तं दविता नक्षत्रम्पप्रथच्च भूम ||
उत सवया तन्वा सं वदे तत कदा नवन्तर्वरुणे भुवानि |
किं मे हव्यमह्र्णानो जुषेत कदा मर्ळीकं सुमना अभि खयम ||
पर्छे तदेनो वरुण दिद्र्क्षूपो एमि चिकितुषो विप्र्छम |
समानमिन मे कवयश्चिदाहुरयं ह तुभ्यं वरुणो हर्णीते ||
किमाग आस वरुण जयेष्ठं यत सतोतारं जिघांससि सखायम |
पर तन मे वोचो दूळभ सवधावो.अव तवानेना नमसा तुर इयाम ||
अव दरुग्धानि पित्र्या सर्जा नो.अव या वयं चक्र्मा तनूभिः |
अव राजन पशुत्र्पं न तायुं सर्जा वत्सं न दाम्नो वसिष्ठम ||
न स सवो दक्षो वरुण धरुतिः सा सुरा मन्युर्विभीदकोचित्तिः |
अस्ति जयायान कनीयस उपारे सवप्नश्चनेदन्र्तस्य परयोता ||
अरं दासो न मीळ्हुषे कराण्यहं देवाय भूर्णये.अनागाः |
अचेतयदचितो देवो अर्यो गर्त्सं राये कवितरो जुनाति ||
अयं सु तुभ्यं वरुण सवधावो हर्दि सतोम उपश्रितश्चिदस्तु |
शं नः कषेमे शमु योगे नो अस्तु यूयं पात ... ||
dhīrā tvasya mahinā janūṃṣi vi yastastambha rodasī cidurvī |
pra nākaṃ ṛṣvaṃ nunude bṛhantaṃ dvitā nakṣatrampaprathacca bhūma ||
uta svayā tanvā saṃ vade tat kadā nvantarvaruṇe bhuvāni |
kiṃ me havyamahṛṇāno juṣeta kadā mṛḷīkaṃ sumanā abhi khyam ||
pṛche tadeno varuṇa didṛkṣūpo emi cikituṣo vipṛcham |
samānamin me kavayaścidāhurayaṃ ha tubhyaṃ varuṇo hṛṇīte ||
kimāgha āsa varuṇa jyeṣṭhaṃ yat stotāraṃ jighāṃsasi sakhāyam |
pra tan me voco dūḷabha svadhāvo.ava tvānenā namasā tura iyām ||
ava drughdhāni pitryā sṛjā no.ava yā vayaṃ cakṛmā tanūbhiḥ |
ava rājan paśutṛpaṃ na tāyuṃ sṛjā vatsaṃ na dāmno vasiṣṭham ||
na sa svo dakṣo varuṇa dhrutiḥ sā surā manyurvibhīdakoacittiḥ |
asti jyāyān kanīyasa upāre svapnaścanedanṛtasya prayotā ||
araṃ dāso na mīḷhuṣe karāṇyahaṃ devāya bhūrṇaye.anāghāḥ |
acetayadacito devo aryo ghṛtsaṃ rāye kavitaro junāti ||
ayaṃ su tubhyaṃ varuṇa svadhāvo hṛdi stoma upaśritaścidastu |
śaṃ naḥ kṣeme śamu yoghe no astu yūyaṃ pāta ... ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 87

रदत पथो वरुणः सूर्याय परार्णांसि समुद्रिया नदीनाम |
सर्गो न सर्ष्टो अर्वतीरतायञ्चकार महीरवनीरहभ्यः ||
आत्मा ते वातो रज आ नवीनोत पशुर्न भूर्णिर्यवसे ससवान |
अन्तर्मही बर्हती रोदसीमे विश्वा ते धाम वरुण परियाणि ||
परि सपशो वरुणस्य समदिष्टा उभे पश्यन्ति रोदसी सुमेके |
रतावानः कवयो यज्ञधीराः परचेतसो य इषयन्त मन्म ||
उवाच मे वरुणो मेधिराय तरिः सप्त नामाघ्न्या बिभर्ति |
विद्वान पदस्य गुह्या न वोचद युगाय विप्र उपराय शिक्षन ||
तिस्रो दयावो निहिता अन्तरस्मिन तिस्रो भूमीरुपराः षड्विधानाः |
गर्त्सो राजा वरुणश्चक्र एतं दिवि परेङखंहिरण्ययं शुभे कम ||
अव सिन्धुं वरुणो दयौरिव सथाद दरप्सो न शवेतो मर्गस्तुविष्मान |
गम्भीरशंसो रजसो विमानः सुपारक्षत्रः सतो अस्य राजा ||
यो मर्ळयाति चक्रुषे चिदागो वयं सयाम वरुणे अनागाः |
अनु वरतान्यदितेरधन्तो यूयं पात ... ||
radat patho varuṇaḥ sūryāya prārṇāṃsi samudriyā nadīnām |
sargho na sṛṣṭo arvatīrtāyañcakāra mahīravanīrahabhyaḥ ||
ātmā te vāto raja ā navīnot paśurna bhūrṇiryavase sasavān |
antarmahī bṛhatī rodasīme viśvā te dhāma varuṇa priyāṇi ||
pari spaśo varuṇasya smadiṣṭā ubhe paśyanti rodasī sumeke |
ṛtāvānaḥ kavayo yajñadhīrāḥ pracetaso ya iṣayanta manma ||
uvāca me varuṇo medhirāya triḥ sapta nāmāghnyā bibharti |
vidvān padasya ghuhyā na vocad yughāya vipra uparāya śikṣan ||
tisro dyāvo nihitā antarasmin tisro bhūmīruparāḥ ṣaḍvidhānāḥ |
ghṛtso rājā varuṇaścakra etaṃ divi preṅkhaṃhiraṇyayaṃ śubhe kam ||
ava sindhuṃ varuṇo dyauriva sthād drapso na śveto mṛghastuviṣmān |
ghambhīraśaṃso rajaso vimānaḥ supārakṣatraḥ sato asya rājā ||
yo mṛḷayāti cakruṣe cidāgho vayaṃ syāma varuṇe anāghāḥ |
anu vratānyaditerdhanto yūyaṃ pāta ... ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 88

पर शुन्ध्युवं वरुणाय परेष्ठां मतिं वसिष्ठ मीळ्हुषे भरस्व |
य ईमर्वाञ्चं करते यजत्रं सहस्रामघं वर्षणं बर्हन्तम ||
अधा नवस्य सन्द्र्शं जगन्वानग्नेरनीकं वरुणस्य मंसि |
सवर्यदश्मन्नधिपा उ अन्धो.अभि मा वपुर्द्र्शये निनीयात ||
आ यद रुहाव वरुणश्च नावं पर यत समुद्रमीरयावमध्यम |
अधि यदपां सनुभिश्चराव पर परेङख ईङखयावहै शुभे कम ||
वसिष्ठं ह वरुणो नाव्याधाद रषिं चकार सवपा महोभिः |
सतोतारं विप्रः सुदिनत्वे अह्नां यान नु दयावस्ततनन यादुषासः ||
कव तयानि नौ सख्या बभूवुः सचावहे यदव्र्कं पुरा चित |
बर्हन्तं मानं वरुण सवधावः सहस्रद्वारं जगमा गर्हं ते ||
य आपिर्नित्यो वरुण परियः सन तवामागांसि कर्णवत सखा ते |
मा त एनस्वन्तो यक्षिन भुजेम यन्धि षमा विप्र सतुवते वरूथम ||
धरुवासु तवासु कषितिषु कषियन्तो वयस्मत पाशं वरुणोमुमोचत |
अवो वन्वाना अदितेरुपस्थाद यूयं पात ||
pra śundhyuvaṃ varuṇāya preṣṭhāṃ matiṃ vasiṣṭha mīḷhuṣe bharasva |
ya īmarvāñcaṃ karate yajatraṃ sahasrāmaghaṃ vṛṣaṇaṃ bṛhantam ||
adhā nvasya sandṛśaṃ jaghanvānaghneranīkaṃ varuṇasya maṃsi |
svaryadaśmannadhipā u andho.abhi mā vapurdṛśaye ninīyāt ||
ā yad ruhāva varuṇaśca nāvaṃ pra yat samudramīrayāvamadhyam |
adhi yadapāṃ snubhiścarāva pra preṅkha īṅkhayāvahai śubhe kam ||
vasiṣṭhaṃ ha varuṇo nāvyādhād ṛṣiṃ cakāra svapā mahobhiḥ |
stotāraṃ vipraḥ sudinatve ahnāṃ yān nu dyāvastatanan yāduṣāsaḥ ||
kva tyāni nau sakhyā babhūvuḥ sacāvahe yadavṛkaṃ purā cit |
bṛhantaṃ mānaṃ varuṇa svadhāvaḥ sahasradvāraṃ jaghamā ghṛhaṃ te ||
ya āpirnityo varuṇa priyaḥ san tvāmāghāṃsi kṛṇavat sakhā te |
mā ta enasvanto yakṣin bhujema yandhi ṣmā vipra stuvate varūtham ||
dhruvāsu tvāsu kṣitiṣu kṣiyanto vyasmat pāśaṃ varuṇomumocat |
avo vanvānā aditerupasthād yūyaṃ pāta ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 89

मो षु वरुण मर्न्मयं गर्हं राजन्नहं गमम |
मर्ळा सुक्षत्र मर्ळय ||
यदेमि परस्फुरन्निव दर्तिर्न धमातो अद्रिवः |
मर्ळा स. म. ||
करत्वः समह दीनता परतीपं जगमा शुचे |
मर्ळा स. म. ||
अपां मध्ये तस्थिवांसं तर्ष्णाविदज्जरितारम |
मर्ळा स. म. ||
यत किं चेदं वरुण दैव्ये जने.अभिद्रोहं मनुष्याश्चरामसि |
अचित्ती यत तव धर्मा युयोपिम मा नस्तस्मादेनसो देव रीरिषः ||
mo ṣu varuṇa mṛnmayaṃ ghṛhaṃ rājannahaṃ ghamam |
mṛḷā sukṣatra mṛḷaya ||
yademi prasphuranniva dṛtirna dhmāto adrivaḥ |
mṛḷā s. m. ||
kratvaḥ samaha dīnatā pratīpaṃ jaghamā śuce |
mṛḷā s. m. ||
apāṃ madhye tasthivāṃsaṃ tṛṣṇāvidajjaritāram |
mṛḷā s. m. ||
yat kiṃ cedaṃ varuṇa daivye jane.abhidrohaṃ manuṣyāścarāmasi |
acittī yat tava dharmā yuyopima mā nastasmādenaso deva rīriṣaḥ ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 90

पर वीरया शुचयो दद्रिरे वामध्वर्युभिर्मधुमन्तः सुतासः |
वह वायो नियुतो याह्यछा पिबा सुतस्यान्धसो मदाय ||
ईशानाय परहुतिं यस्त आनट छुचिं सोमं शुचिपास्तुभ्यं वायो |
कर्णोषि तं मर्त्येषु परशस्तं जातो-जातो जायते वाज्यस्य ||
राये नु यं जज्ञतू रोदसीमे राये देवी धिषणा धाति देवम |
अध वायुं नियुतः सश्चत सवा उत शवेतं वसुधितिं निरेके ||
उछन्नुषसः सुदिना अरिप्रा उरु जयोतिर्विविदुर्दीध्यानाः |
गव्यं चिदूर्वमुशिजो वि वव्रुस्तेषामनु परदिवः सस्रुरापः ||
ते सत्येन मनसा दीध्यानाः सवेन युक्तासः करतुना वहन्ति |
इन्द्रवायू वीरवाहं रथं वामीशानयोरभि पर्क्षः सचन्ते ||
ईशानासो ये दधते सवर्णो गोभिरश्वेभिर्वसुभिर्हिरण्यैः |
इन्द्रवायू सूरयो विश्वमायुरर्वद्भिर्वीरैः पर्तनासु सह्युः ||
अर्वन्तो न शरवसो भिक्षमाणा इन्द्रवायू सुष्टुतिभिर्वसिष्ठाः |
वाजयन्तः सववसे हुवेम यूयं पात ... ||
pra vīrayā śucayo dadrire vāmadhvaryubhirmadhumantaḥ sutāsaḥ |
vaha vāyo niyuto yāhyachā pibā sutasyāndhaso madāya ||
īśānāya prahutiṃ yasta ānaṭ chuciṃ somaṃ śucipāstubhyaṃ vāyo |
kṛṇoṣi taṃ martyeṣu praśastaṃ jāto-jāto jāyate vājyasya ||
rāye nu yaṃ jajñatū rodasīme rāye devī dhiṣaṇā dhāti devam |
adha vāyuṃ niyutaḥ saścata svā uta śvetaṃ vasudhitiṃ nireke ||
uchannuṣasaḥ sudinā ariprā uru jyotirvividurdīdhyānāḥ |
ghavyaṃ cidūrvamuśijo vi vavrusteṣāmanu pradivaḥ sasrurāpaḥ ||
te satyena manasā dīdhyānāḥ svena yuktāsaḥ kratunā vahanti |
indravāyū vīravāhaṃ rathaṃ vāmīśānayorabhi pṛkṣaḥ sacante ||
īśānāso ye dadhate svarṇo ghobhiraśvebhirvasubhirhiraṇyaiḥ |
indravāyū sūrayo viśvamāyurarvadbhirvīraiḥ pṛtanāsu sahyuḥ ||
arvanto na śravaso bhikṣamāṇā indravāyū suṣṭutibhirvasiṣṭhāḥ |
vājayantaḥ svavase huvema yūyaṃ pāta ... ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 91

कुविदङग नमसा ये वर्धासः पुरा देवा अनवद्यास आसन |
ते वायवे मनवे बाधितायावासयन्नुषसं सूर्येण ||
उशन्ता दूता न दभाय गोपा मासश्च पाथः शरदश्च पूर्वीः |
इन्द्रवायू सुष्टुतिर्वामियाना मार्डीकमीट्टे सुवितं च नव्यम ||
पीवोन्नान रयिव्र्धः सुमेधाः शवेतः सिषक्ति नियुतामभिश्रीः |
ते वायवे समनसो वि तस्थुर्विश्वेन नरः सवपत्यानि चक्रुः ||
यावत तरस्तन्वो यावदोजो यावन नरश्चक्षसा दीध्यानाः |
शुचिं सोमं शुचिपा पातमस्मे इन्द्रवायू सदतम्बर्हिरेदम ||
नियुवाना नियुत सपार्हवीरा इन्द्रवि -मर्वाक | आू} इदं हि वां परभ्र्तं मध्वो अग्रमध परीणाना विमुमुक्तमस्मे ||
या वां शतं नियुतो याः सहस्रमिन्द्रवायू विश्ववाराः सचन्ते |
आभिर्यातं सुविदत्राभिरर्वाक पातं नराप्रतिभ्र्तस्य मध्वः ||
अर्वन्तो न शरवसो ... ||
kuvidaṅgha namasā ye vṛdhāsaḥ purā devā anavadyāsa āsan |
te vāyave manave bādhitāyāvāsayannuṣasaṃ sūryeṇa ||
uśantā dūtā na dabhāya ghopā māsaśca pāthaḥ śaradaśca pūrvīḥ |
indravāyū suṣṭutirvāmiyānā mārḍīkamīṭṭe suvitaṃ ca navyam ||
pīvoannān rayivṛdhaḥ sumedhāḥ śvetaḥ siṣakti niyutāmabhiśrīḥ |
te vāyave samanaso vi tasthurviśven naraḥ svapatyāni cakruḥ ||
yāvat tarastanvo yāvadojo yāvan naraścakṣasā dīdhyānāḥ |
śuciṃ somaṃ śucipā pātamasme indravāyū sadatambarhiredam ||
niyuvānā niyuta spārhavīrā indravi -amarvāk | āū} idaṃ hi vāṃ prabhṛtaṃ madhvo aghramadha prīṇānā vimumuktamasme ||
yā vāṃ śataṃ niyuto yāḥ sahasramindravāyū viśvavārāḥ sacante |
ābhiryātaṃ suvidatrābhirarvāk pātaṃ narāpratibhṛtasya madhvaḥ ||
arvanto na śravaso ... ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 92

आ वायो भूष शुचिपा उप नः सहस्रं ते नियुतो विश्ववार |
उपो ते अन्धो मद्यमयामि यस्य देव दधिषे पूर्वपेयम ||
पर सोता जीरो अध्वरेष्वस्थात सोममिन्द्राय वायवे पिबध्यै |
पर यद वां मध्वो अग्रियं भरन्त्यध्वर्यवो देवयन्तः शचीभिः ||
पर याभिर्यासि दाश्वांसमछा नियुद्भिर्वायविष्टयेदुरोणे |
नि नो रयिं सुभोजसं युवस्व नि वीरं गव्यमश्व्यं च राधः ||
ये वायव इन्द्रमादनास आदेवासो नितोशनासो अर्यः |
घनन्तो वर्त्राणि सूरिभिः षयाम सासह्वांसो युधा नर्भिरमित्रान ||
आ नो नियुद्भिः शतिनीभिरध्वरं सहस्रिणीभिरुप याहि यज्ञम |
वायो अस्मिन सवने मादयस्व यूयं पात ... ||
ā vāyo bhūṣa śucipā upa naḥ sahasraṃ te niyuto viśvavāra |
upo te andho madyamayāmi yasya deva dadhiṣe pūrvapeyam ||
pra sotā jīro adhvareṣvasthāt somamindrāya vāyave pibadhyai |
pra yad vāṃ madhvo aghriyaṃ bharantyadhvaryavo devayantaḥ śacībhiḥ ||
pra yābhiryāsi dāśvāṃsamachā niyudbhirvāyaviṣṭayeduroṇe |
ni no rayiṃ subhojasaṃ yuvasva ni vīraṃ ghavyamaśvyaṃ ca rādhaḥ ||
ye vāyava indramādanāsa ādevāso nitośanāso aryaḥ |
ghnanto vṛtrāṇi sūribhiḥ ṣyāma sāsahvāṃso yudhā nṛbhiramitrān ||
ā no niyudbhiḥ śatinībhiradhvaraṃ sahasriṇībhirupa yāhi yajñam |
vāyo asmin savane mādayasva yūyaṃ pāta ... ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 93

शुचिं नु सतोमं नवजातमद्येन्द्राग्नी वर्त्रहणा जुषेथाम |
उभा हि वां सुहवा जोहवीमि ता वाजं सद्य उशतेधेष्ठा ||
ता सानसी शवसाना हि भूतं साकंव्र्धा शवसा शूशुवांसा |
कषयन्तौ रायो यवसस्य भूरेः पर्ङकतं वाजस्य सथविरस्य घर्ष्वेः ||
उपो ह यद विदथं वाजिनो गुर्धीभिर्विप्राः परमतिमिछमानाः |
अर्वन्तो न काष्ठां नक्षमाणा इन्द्राग्नी जोहुवतो नरस्ते ||
गीर्भिर्विप्रः परमतिमिछमान ईट्टे रयिं यशसं पूर्वभाजम |
इन्द्राग्नी वर्त्रहणा सुवज्रा पर नो नव्येभिस्तिरतं देष्णैः ||
सं यन मही मिथती सपर्धमाने तनूरुचा शूरसाता यतैते |
अदेवयुं विदथे देवयुभिः सत्रा हतं सोमसुता जनेन ||
इमामु षु सोमसुतिमुप न एन्द्राग्नी सौमनसाय यातम |
नू चिद धि परिमम्नाथे अस्माना वां शश्वद्भिर्वव्र्तीय वाजैः ||
सो अग्न एना नमसा समिद्धो.अछा मित्रं वरुणमिन्द्रं वोचेः |
यत सीमागश्चक्र्मा तत सु मर्ळ तदर्यमादितिःशिश्रथन्तु ||
एता अग्न आशुषाणास इष्टीर्युवोः सचाभ्यश्याम वाजान |
मेन्द्रो नो विष्णुर्मरुतः परि खयन यूयं पात ... ||
śuciṃ nu stomaṃ navajātamadyendrāghnī vṛtrahaṇā juṣethām |
ubhā hi vāṃ suhavā johavīmi tā vājaṃ sadya uśatedheṣṭhā ||
tā sānasī śavasānā hi bhūtaṃ sākaṃvṛdhā śavasā śūśuvāṃsā |
kṣayantau rāyo yavasasya bhūreḥ pṛṅktaṃ vājasya sthavirasya ghṛṣveḥ ||
upo ha yad vidathaṃ vājino ghurdhībhirviprāḥ pramatimichamānāḥ |
arvanto na kāṣṭhāṃ nakṣamāṇā indrāghnī johuvato naraste ||
ghīrbhirvipraḥ pramatimichamāna īṭṭe rayiṃ yaśasaṃ pūrvabhājam |
indrāghnī vṛtrahaṇā suvajrā pra no navyebhistirataṃ deṣṇaiḥ ||
saṃ yan mahī mithatī spardhamāne tanūrucā śūrasātā yataite |
adevayuṃ vidathe devayubhiḥ satrā hataṃ somasutā janena ||
imāmu ṣu somasutimupa na endrāghnī saumanasāya yātam |
nū cid dhi parimamnāthe asmānā vāṃ śaśvadbhirvavṛtīya vājaiḥ ||
so aghna enā namasā samiddho.achā mitraṃ varuṇamindraṃ voceḥ |
yat sīmāghaścakṛmā tat su mṛḷa tadaryamāditiḥśiśrathantu ||
etā aghna āśuṣāṇāsa iṣṭīryuvoḥ sacābhyaśyāma vājān |
mendro no viṣṇurmarutaḥ pari khyan yūyaṃ pāta ... ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 94

इयं वामस्य मन्मन इन्द्राग्नी पूर्व्यस्तुतिः |
अभ्राद वर्ष्टिरिवाजनि ||
शर्णुतं जरितुर्हवमिन्द्राग्नी वनतं गिरः |
ईशानापिप्यतं धियः ||
मा पापत्वाय नो नरेन्द्राग्नी माभिशस्तये |
मा नो रीरधतं निदे ||
इन्द्रे अग्ना नमो बर्हत सुव्र्क्तिमेरयामहे |
धिया धेना अवस्यवः ||
ता हि शश्वन्त ईळत इत्था विप्रास ऊतये |
सबाधो वाजसातये ||
ता वां गीर्भिर्विपन्यवः परयस्वन्तो हवामहे |
मेधसाता सनिष्यवः ||
इन्द्राग्नी अवसा गतमस्मभ्यं चर्षणीसहा |
मा नो दुःशंस ईशत ||
मा कस्य नो अररुषो धूर्तिः परणं मर्त्यस्य |
इन्द्राग्नीशर्म यछतम ||
गोमद धिरण्यवद वसु यद वामश्वावदीमहे |
इन्द्राग्नीतद वनेमहि ||
यत सोम आ सुते नर इन्द्राग्नी अजोहवुः |
सप्तीवन्ता सपर्यवः ||
उक्थेभिर्व्र्त्रहन्तमा या मन्दाना चिदा गिरा |
आङगूषैराविवासतः ||
ताविद दुःशंसं मर्त्यं दुर्विद्वांसं रक्षस्विनम |
आभोगं हन्मना हतमुदधिं हन्मना हतम ||
iyaṃ vāmasya manmana indrāghnī pūrvyastutiḥ |
abhrād vṛṣṭirivājani ||
śṛṇutaṃ jariturhavamindrāghnī vanataṃ ghiraḥ |
īśānāpipyataṃ dhiyaḥ ||
mā pāpatvāya no narendrāghnī mābhiśastaye |
mā no rīradhataṃ nide ||
indre aghnā namo bṛhat suvṛktimerayāmahe |
dhiyā dhenā avasyavaḥ ||
tā hi śaśvanta īḷata itthā viprāsa ūtaye |
sabādho vājasātaye ||
tā vāṃ ghīrbhirvipanyavaḥ prayasvanto havāmahe |
medhasātā saniṣyavaḥ ||
indrāghnī avasā ghatamasmabhyaṃ carṣaṇīsahā |
mā no duḥśaṃsa īśata ||
mā kasya no araruṣo dhūrtiḥ praṇaṃ martyasya |
indrāghnīśarma yachatam ||
ghomad dhiraṇyavad vasu yad vāmaśvāvadīmahe |
indrāghnītad vanemahi ||
yat soma ā sute nara indrāghnī ajohavuḥ |
saptīvantā saparyavaḥ ||
ukthebhirvṛtrahantamā yā mandānā cidā ghirā |
āṅghūṣairāvivāsataḥ ||
tāvid duḥśaṃsaṃ martyaṃ durvidvāṃsaṃ rakṣasvinam |
ābhoghaṃ hanmanā hatamudadhiṃ hanmanā hatam ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 95

पर कषोदसा धायसा सस्र एषा सरस्वती धरुणमायसी पूः |
परबाबधाना रथ्येव याति विश्वा अपो महिना सिन्धुरन्याः ||
एकाचेतत सरस्वती नदीनां शुचिर्यती गिरिभ्य आ समुद्रात |
रायश्चेतन्ती भुवनस्य भूरेर्घ्र्तं पयो दुदुहे नाहुषाय ||
स वाव्र्धे नर्यो योषणासु वर्षा शिशुर्व्र्षभो यज्ञियासु |
स वाजिनं मघवद्भ्यो दधाति वि सातये तन्वं माम्र्जीत ||
उत सया नः सरस्वती जुषाणोप शरवत सुभगा यज्णे अस्मिन |
मितज्ञुभिर्नमस्यैरियाना राया युजा चिदुत्तरा सखिभ्यः ||
इमा जुह्वाना युष्मदा नमोभिः परति सतोमं सरस्वति जुषस्व |
तव शर्मन परियतमे दधाना उप सथेयाम शरणं न वर्क्षम ||
अयमु ते सरस्वति वसिष्ठो दवाराव रतस्य सुभगे वयावः |
वर्ध शुभ्रे सतुवते रासि वाजान यूयं पात ... ||
pra kṣodasā dhāyasā sasra eṣā sarasvatī dharuṇamāyasī pūḥ |
prabābadhānā rathyeva yāti viśvā apo mahinā sindhuranyāḥ ||
ekācetat sarasvatī nadīnāṃ śuciryatī ghiribhya ā samudrāt |
rāyaścetantī bhuvanasya bhūrerghṛtaṃ payo duduhe nāhuṣāya ||
sa vāvṛdhe naryo yoṣaṇāsu vṛṣā śiśurvṛṣabho yajñiyāsu |
sa vājinaṃ maghavadbhyo dadhāti vi sātaye tanvaṃ māmṛjīta ||
uta syā naḥ sarasvatī juṣāṇopa śravat subhaghā yajṇe asmin |
mitajñubhirnamasyairiyānā rāyā yujā ciduttarā sakhibhyaḥ ||
imā juhvānā yuṣmadā namobhiḥ prati stomaṃ sarasvati juṣasva |
tava śarman priyatame dadhānā upa stheyāma śaraṇaṃ na vṛkṣam ||
ayamu te sarasvati vasiṣṭho dvārāv ṛtasya subhaghe vyāvaḥ |
vardha śubhre stuvate rāsi vājān yūyaṃ pāta ... ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 96

बर्हदु गायिषे वचो.असुर्या नदीनाम |
सरस्वतीमिन महयासुव्र्क्तिभिः सतोमैर्वसिष्ठ रोदसी ||
उभे यत ते महिना शुभ्रे अन्धसी अधिक्षियन्ति पूरवः |
सा नो बोध्यवित्री मरुत्सखा चोद राधो मघोनाम ||
भद्रमिद भद्रा कर्णवत सरस्वत्यकवारी चेतति वाजिनीवती |
गर्णाना जमदग्निवत सतुवाना च वसिष्ठवत ||
जनीयन्तो नवग्रवः पुत्रीयन्तः सुदानवः |
सरस्वन्तं हवामहे ||
ये ते सरस्व ऊर्मयो मधुमन्तो घर्तश्चुतः |
तेभिर्नो.अविता भव ||
पीपिवांसं सरस्वत सतनं यो विश्वदर्षतः |
भक्षीमहि परजामिषम ||
bṛhadu ghāyiṣe vaco.asuryā nadīnām |
sarasvatīmin mahayāsuvṛktibhiḥ stomairvasiṣṭha rodasī ||
ubhe yat te mahinā śubhre andhasī adhikṣiyanti pūravaḥ |
sā no bodhyavitrī marutsakhā coda rādho maghonām ||
bhadramid bhadrā kṛṇavat sarasvatyakavārī cetati vājinīvatī |
ghṛṇānā jamadaghnivat stuvānā ca vasiṣṭhavat ||
janīyanto nvaghravaḥ putrīyantaḥ sudānavaḥ |
sarasvantaṃ havāmahe ||
ye te sarasva ūrmayo madhumanto ghṛtaścutaḥ |
tebhirno.avitā bhava ||
pīpivāṃsaṃ sarasvata stanaṃ yo viśvadarṣataḥ |
bhakṣīmahi prajāmiṣam ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 97

यज्ञे दिवो नर्षदने पर्थिव्या नरो यत्र देवयवो मदन्ति |
इन्द्राय यत्र सवनानि सुन्वे गमन मदाय परथमं वयश च ||
आ दैव्या वर्णीमहे ऽवांसि बर्हस्पतिर नो मह आ सखायः |
यथा भवेम मीळ्हुषे अनागा यो नो दाता परावतः पितेव ||
तम उ जयेष्ठं नमसा हविर्भिः सुशेवम बरह्मणस पतिं गर्णीषे |
इन्द्रं शलोको महि दैव्यः सिषक्तु यो बरह्मणो देवक्र्तस्य राजा ||
स आ नो योनिं सदतु परेष्ठो बर्हस्पतिर विश्ववारो यो अस्ति |
कामो रायः सुवीर्यस्य तं दात पर्षन नो अति सश्चतो अरिष्टान ||
तम आ नो अर्कम अम्र्ताय जुष्टम इमे धासुर अम्र्तासः पुराजाः |
शुचिक्रन्दं यजतम पस्त्य्र्नाम बर्हस्पतिम अनर्वाणं हुवेम ||
तं शग्मासो अरुषासो अश्वा बर्हस्पतिं सहवाहो वहन्ति |
सहश चिद यस्य नीलवत सधस्थं नभो न रूपम अरुषं वसानाः ||
स हि शुचिः शतपत्रः स शुन्ध्युर हिरण्यवाशीर इषिरः सवर्षाः |
बर्हस्पतिः स सवावेश रष्वः पुरू सखिभ्य आसुतिं करिष्ठः ||
देवी देवस्य रोदसी जनित्री बर्हस्पतिं वाव्र्धतुर महित्वा |
दक्षाय्याय दक्षता सखायः करद बरह्मणे सुतरा सुगाधा ||
इयं वाम बरह्मणस पते सुव्र्क्तिर बरह्मेन्द्राय वज्रिणे अकारि |
अविष्टं धियो जिग्र्तम पुरंधीर जजस्तम अर्यो वनुषाम अरातीः ||
बर्हस्पते युवम इन्द्रश च वस्वो दिव्यस्येशाथे उत पार्थिवस्य |
धत्तं रयिं सतुवते कीरये चिद यूयम पात सवस्तिभिः सदा नः ||
yajñe divo nṛṣadane pṛthivyā naro yatra devayavo madanti |
indrāya yatra savanāni sunve ghaman madāya prathamaṃ vayaś ca ||
ā daivyā vṛṇīmahe 'vāṃsi bṛhaspatir no maha ā sakhāyaḥ |
yathā bhavema mīḷhuṣe anāghā yo no dātā parāvataḥ piteva ||
tam u jyeṣṭhaṃ namasā havirbhiḥ suśevam brahmaṇas patiṃ ghṛṇīṣe |
indraṃ śloko mahi daivyaḥ siṣaktu yo brahmaṇo devakṛtasya rājā ||
sa ā no yoniṃ sadatu preṣṭho bṛhaspatir viśvavāro yo asti |
kāmo rāyaḥ suvīryasya taṃ dāt parṣan no ati saścato ariṣṭān ||
tam ā no arkam amṛtāya juṣṭam ime dhāsur amṛtāsaḥ purājāḥ |
śucikrandaṃ yajatam pastyṛnām bṛhaspatim anarvāṇaṃ huvema ||
taṃ śaghmāso aruṣāso aśvā bṛhaspatiṃ sahavāho vahanti |
sahaś cid yasya nīlavat sadhasthaṃ nabho na rūpam aruṣaṃ vasānāḥ ||
sa hi śuciḥ śatapatraḥ sa śundhyur hiraṇyavāśīr iṣiraḥ svarṣāḥ |
bṛhaspatiḥ sa svāveśa ṛṣvaḥ purū sakhibhya āsutiṃ kariṣṭhaḥ ||
devī devasya rodasī janitrī bṛhaspatiṃ vāvṛdhatur mahitvā |
dakṣāyyāya dakṣatā sakhāyaḥ karad brahmaṇe sutarā sughādhā ||
iyaṃ vām brahmaṇas pate suvṛktir brahmendrāya vajriṇe akāri |
aviṣṭaṃ dhiyo jighṛtam puraṃdhīr jajastam aryo vanuṣām arātīḥ ||
bṛhaspate yuvam indraś ca vasvo divyasyeśāthe uta pārthivasya |
dhattaṃ rayiṃ stuvate kīraye cid yūyam pāta svastibhiḥ sadā naḥ ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 98

अध्वर्यवो ऽरुणं दुग्धम अंशुं जुहोतन वर्षभाय कषितीनाम |
गौराद वेदीयां अवपानम इन्द्रो विश्वाहेद याति सुतसोमम इछन ||
यद दधिषे परदिवि चार्व अन्नं दिवे-दिवे पीतिम इद अस्य वक्षि |
उत हर्दोत मनसा जुषाण उशन्न इन्द्र परस्थितान पाहि सोमान ||
जज्ञानः सोमं सहसे पपाथ पर ते माता महिमानम उवाच |
एन्द्र पप्राथोर्व अन्तरिक्षं युधा देवेभ्यो वरिवश चकर्थ ||
यद योधया महतो मन्यमानान साक्षाम तान बाहुभिः शाशदानान |
यद वा नर्भिर वर्त इन्द्राभियुध्यास तं तवयाजिं सौश्रवसं जयेम ||
परेन्द्रस्य वोचम परथमा कर्तानि पर नूतना मघवा या चकार |
यदेद अदेवीर असहिष्ट माया अथाभवत केवलः सोमो अस्य ||
तवेदं विश्वम अभितः पशव्यं यत पश्यसि चक्षसा सूर्यस्य |
गवाम असि गोपतिर एक इन्द्र भक्षीमहि ते परयतस्य वस्वः ||
बर्हस्पते युवम इन्द्रश च वस्वो दिव्यस्येशाथे उत पार्थिवस्य |
धत्तं रयिं सतुवते कीरये चिद यूयम पात सवस्तिभिः सदा नः ||
adhvaryavo 'ruṇaṃ dughdham aṃśuṃ juhotana vṛṣabhāya kṣitīnām |
ghaurād vedīyāṃ avapānam indro viśvāhed yāti sutasomam ichan ||
yad dadhiṣe pradivi cārv annaṃ dive-dive pītim id asya vakṣi |
uta hṛdota manasā juṣāṇa uśann indra prasthitān pāhi somān ||
jajñānaḥ somaṃ sahase papātha pra te mātā mahimānam uvāca |
endra paprāthorv antarikṣaṃ yudhā devebhyo varivaś cakartha ||
yad yodhayā mahato manyamānān sākṣāma tān bāhubhiḥ śāśadānān |
yad vā nṛbhir vṛta indrābhiyudhyās taṃ tvayājiṃ sauśravasaṃ jayema ||
prendrasya vocam prathamā kṛtāni pra nūtanā maghavā yā cakāra |
yaded adevīr asahiṣṭa māyā athābhavat kevalaḥ somo asya ||
tavedaṃ viśvam abhitaḥ paśavyaṃ yat paśyasi cakṣasā sūryasya |
ghavām asi ghopatir eka indra bhakṣīmahi te prayatasya vasvaḥ ||
bṛhaspate yuvam indraś ca vasvo divyasyeśāthe uta pārthivasya |
dhattaṃ rayiṃ stuvate kīraye cid yūyam pāta svastibhiḥ sadā naḥ ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 99

परो मात्रया तन्व्र वर्धान न ते महित्वम अन्व अश्नुवन्ति |
उभे ते विद्म रजसी पर्थिव्या विष्णो देव तवम परमस्य वित्से ||
न ते विष्णो जायमानो न जातो देव महिम्नः परम अन्तम आप |
उद अस्तभ्ना नाकम रष्वम बर्हन्तं दाधर्थ पराचीं ककुभम पर्थिव्याः ||
इरावती धेनुमती हि भूतं सूयवसिनी मनुषे दशस्या |
वय अस्तभ्ना रोदसी विष्णव एते दाधर्थ पर्थिवीम अभितो मयूखैः ||
उरुं यज्ञाय चक्रथुर उलोकं जनयन्ता सूर्यम उषासम अग्निम |
दासस्य चिद वर्षशिप्रस्य माया जघ्नथुर नरा पर्तनाज्येषु ||
इन्द्राविष्णू दरंहिताः शम्बरस्य नव पुरो नवतिं च शनथिष्टम |
शतं वर्चिनः सहस्रं च साकं हथो अप्रत्य असुरस्य वीरान ||
इयम मनीषा बर्हती बर्हन्तोरुक्रमा तवसा वर्धयन्ती |
ररे वां सतोमं विदथेषु विष्णो पिन्वतम इषो वर्जनेष्व इन्द्र ||
वषट ते विष्णव आस आ कर्णोमि तन मे जुषस्व शिपिविष्ट हव्यम |
वर्धन्तु तवा सुष्टुतयो गिरो मे यूयम पात सवस्तिभिः सदा नः ||
paro mātrayā tanvṛ vṛdhāna na te mahitvam anv aśnuvanti |
ubhe te vidma rajasī pṛthivyā viṣṇo deva tvam paramasya vitse ||
na te viṣṇo jāyamāno na jāto deva mahimnaḥ param antam āpa |
ud astabhnā nākam ṛṣvam bṛhantaṃ dādhartha prācīṃ kakubham pṛthivyāḥ ||
irāvatī dhenumatī hi bhūtaṃ sūyavasinī manuṣe daśasyā |
vy astabhnā rodasī viṣṇav ete dādhartha pṛthivīm abhito mayūkhaiḥ ||
uruṃ yajñāya cakrathur ulokaṃ janayantā sūryam uṣāsam aghnim |
dāsasya cid vṛṣaśiprasya māyā jaghnathur narā pṛtanājyeṣu ||
indrāviṣṇū dṛṃhitāḥ śambarasya nava puro navatiṃ ca śnathiṣṭam |
śataṃ varcinaḥ sahasraṃ ca sākaṃ hatho apraty asurasya vīrān ||
iyam manīṣā bṛhatī bṛhantorukramā tavasā vardhayantī |
rare vāṃ stomaṃ vidatheṣu viṣṇo pinvatam iṣo vṛjaneṣv indra ||
vaṣaṭ te viṣṇav āsa ā kṛṇomi tan me juṣasva śipiviṣṭa havyam |
vardhantu tvā suṣṭutayo ghiro me yūyam pāta svastibhiḥ sadā naḥ ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 100

नू मर्तो दयते सनिष्यन यो विष्णव उरुगायाय दाशत |
पर यः सत्राचा मनसा यजात एतावन्तं नर्यम आविवासात ||
तवं विष्णो सुमतिं विश्वजन्याम अप्रयुताम एवयावो मतिं दाः |
पर्चो यथा नः सुवितस्य भूरेर अश्वावतः पुरुश्चन्द्रस्य रायः ||
तरिर देवः पर्थिवीम एष एतां वि चक्रमे शतर्चसम महित्वा |
पर विष्णुर अस्तु तवसस तवीयान तवेषं हय अस्य सथविरस्य नाम ||
वि चक्रमे पर्थिवीम एष एतां कषेत्राय विष्णुर मनुषे दशस्यन |
धरुवासो अस्य कीरयो जनास उरुक्षितिं सुजनिमा चकार ||
पर तत ते अद्य शिपिविष्ट नामार्यः शंसामि वयुनानि विद्वान |
तं तवा गर्णामि तवसम अतव्यान कषयन्तम अस्य रजसः पराके ||
किम इत ते विष्णो परिचक्ष्यम भूत पर यद ववक्षे शिपिविष्टो अस्मि |
मा वर्पो अस्मद अप गूह एतद यद अन्यरूपः समिथे बभूथ ||
वषट ते विष्णव आस आ कर्णोमि तन मे जुषस्व शिपिविष्ट हव्यम |
वर्धन्तु तवा सुष्टुतयो गिरो मे यूयम पात सवस्तिभिः सदा नः ||
nū marto dayate saniṣyan yo viṣṇava urughāyāya dāśat |
pra yaḥ satrācā manasā yajāta etāvantaṃ naryam āvivāsāt ||
tvaṃ viṣṇo sumatiṃ viśvajanyām aprayutām evayāvo matiṃ dāḥ |
parco yathā naḥ suvitasya bhūrer aśvāvataḥ puruścandrasya rāyaḥ ||
trir devaḥ pṛthivīm eṣa etāṃ vi cakrame śatarcasam mahitvā |
pra viṣṇur astu tavasas tavīyān tveṣaṃ hy asya sthavirasya nāma ||
vi cakrame pṛthivīm eṣa etāṃ kṣetrāya viṣṇur manuṣe daśasyan |
dhruvāso asya kīrayo janāsa urukṣitiṃ sujanimā cakāra ||
pra tat te adya śipiviṣṭa nāmāryaḥ śaṃsāmi vayunāni vidvān |
taṃ tvā ghṛṇāmi tavasam atavyān kṣayantam asya rajasaḥ parāke ||
kim it te viṣṇo paricakṣyam bhūt pra yad vavakṣe śipiviṣṭo asmi |
mā varpo asmad apa ghūha etad yad anyarūpaḥ samithe babhūtha ||
vaṣaṭ te viṣṇav āsa ā kṛṇomi tan me juṣasva śipiviṣṭa havyam |
vardhantu tvā suṣṭutayo ghiro me yūyam pāta svastibhiḥ sadā naḥ ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 101

तिस्रो वाचः पर वद जयोतिरग्रा या एतद दुह्रे मधुदोघम ऊधः |
स वत्सं कर्ण्वन गर्भम ओषधीनां सद्यो जातो वर्षभो रोरवीति ||
यो वर्धन ओषधीनां यो अपां यो विश्वस्य जगतो देव ईशे |
स तरिधातु शरणं शर्म यंसत तरिवर्तु जयोतिः सवभिष्ट्य अस्मे ||
सतरीर उ तवद भवति सूत उ तवद यथावशं तन्वं चक्र एषः |
पितुः पयः परति गर्भ्णाति माता तेन पिता वर्धते तेन पुत्रः ||
यस्मिन विश्वानि भुवनानि तस्थुस तिस्रो दयावस तरेधा सस्रुर आपः |
तरयः कोशास उपसेचनासो मध्व शचोतन्त्य अभितो विरप्शम ||
इदं वचः पर्जन्याय सवराजे हर्दो अस्त्व अन्तरं तज जुजोषत |
मयोभुवो वर्ष्टयः सन्त्व अस्मे सुपिप्पला ओषधीर देवगोपाः ||
स रेतोधा वर्षभः शश्वतीनां तस्मिन्न आत्मा जगतस तस्थुषश च |
तन म रतम पातु शतशारदाय यूयम पात सवस्तिभिः सदा नः ||
tisro vācaḥ pra vada jyotiraghrā yā etad duhre madhudogham ūdhaḥ |
sa vatsaṃ kṛṇvan gharbham oṣadhīnāṃ sadyo jāto vṛṣabho roravīti ||
yo vardhana oṣadhīnāṃ yo apāṃ yo viśvasya jaghato deva īśe |
sa tridhātu śaraṇaṃ śarma yaṃsat trivartu jyotiḥ svabhiṣṭy asme ||
starīr u tvad bhavati sūta u tvad yathāvaśaṃ tanvaṃ cakra eṣaḥ |
pituḥ payaḥ prati ghṛbhṇāti mātā tena pitā vardhate tena putraḥ ||
yasmin viśvāni bhuvanāni tasthus tisro dyāvas tredhā sasrur āpaḥ |
trayaḥ kośāsa upasecanāso madhva ścotanty abhito virapśam ||
idaṃ vacaḥ parjanyāya svarāje hṛdo astv antaraṃ taj jujoṣat |
mayobhuvo vṛṣṭayaḥ santv asme supippalā oṣadhīr devaghopāḥ ||
sa retodhā vṛṣabhaḥ śaśvatīnāṃ tasminn ātmā jaghatas tasthuṣaś ca |
tan ma ṛtam pātu śataśāradāya yūyam pāta svastibhiḥ sadā naḥ ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 102

पर्जन्याय पर गायत दिवस पुत्राय मीळ्हुषे |
स नो यवसमिछतु ||
यो गर्भमोषधीनां गवां कर्णोत्यर्वताम |
पर्जन्यःपुरुषीणाम ||
तस्मा इदास्ये हविर्जुहोता मधुमत्तमम |
इळां नः संयतं करत ||
parjanyāya pra ghāyata divas putrāya mīḷhuṣe |
sa no yavasamichatu ||
yo gharbhamoṣadhīnāṃ ghavāṃ kṛṇotyarvatām |
parjanyaḥpuruṣīṇām ||
tasmā idāsye havirjuhotā madhumattamam |
iḷāṃ naḥ saṃyataṃ karat ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 103

संवत्सरं शशयाना बराह्मणा वरतचारिणः |
वाचं पर्जन्यजिन्वितां पर मण्डूका अवादिषुः ||
दिव्या आपो अभि यदेनमायन दर्तिं न शुष्कं सरसी शयानम |
गवामह न मायुर्वत्सिनीनां मण्दूकानां वग्नुरत्रा समेति ||
यदीमेनानुशतो अभ्यवर्षीत तर्ष्यावतः पराव्र्ष्यागतायाम |
अख्खलीक्र्त्या पितरं न पुत्रो अन्यो अन्यमुप वदन्तमेति ||
अन्यो अन्यमनु गर्भ्णात्येनोरपां परसर्गे यदमन्दिषाताम |
मण्डूको यदभिव्र्ष्टः कनिष्कन पर्ष्निः सम्प्र्ङकते हरितेन वाचम ||
यदेषामन्यो अन्यस्य वाचं शाक्तस्येव वदति शिक्षमाणः |
सर्वं तदेषां सम्र्धेव पर्व यत सुवाचो वदथनाध्यप्सु ||
गोमायुरेको अजमायुरेकः पर्श्निरेको हरित एक एषाम |
समानं नाम बिभ्रतो विरूपाः पुरुत्रा वाचं पिपिशुर्वदन्तः ||
बराह्मणासो अतिरात्रे न सोमे सरो न पूर्णमभितो वदन्तः |
संवत्सरस्य तदहः परि षठ यन मण्डूकाः पराव्र्षीणं बभूव ||
बराह्मणासः सोमिनो वाचमक्रत बरह्म कर्ण्वन्तः परिवत्सरीणम |
अध्वर्यवो घर्मिणः सिष्विदाना आविर्भवन्ति गुह्या न के चित ||
देवहितिं जुगुपुर्द्वादशस्य रतुं नरो न पर मिनन्त्येते |
संवत्सरे पराव्र्ष्यागतायां तप्ता घर्मा अश्नुवते विसर्गम ||
गोमायुरदादजमायुरदात पर्श्निरदाद धरितो नो वसूनि |
गवां मण्डूका ददतः शतानि सहस्रसावे पर तिरन्त आयुः ||
saṃvatsaraṃ śaśayānā brāhmaṇā vratacāriṇaḥ |
vācaṃ parjanyajinvitāṃ pra maṇḍūkā avādiṣuḥ ||
divyā āpo abhi yadenamāyan dṛtiṃ na śuṣkaṃ sarasī śayānam |
ghavāmaha na māyurvatsinīnāṃ maṇdūkānāṃ vaghnuratrā sameti ||
yadīmenānuśato abhyavarṣīt tṛṣyāvataḥ prāvṛṣyāghatāyām |
akhkhalīkṛtyā pitaraṃ na putro anyo anyamupa vadantameti ||
anyo anyamanu ghṛbhṇātyenorapāṃ prasarghe yadamandiṣātām |
maṇḍūko yadabhivṛṣṭaḥ kaniṣkan pṛṣniḥ sampṛṅkte haritena vācam ||
yadeṣāmanyo anyasya vācaṃ śāktasyeva vadati śikṣamāṇaḥ |
sarvaṃ tadeṣāṃ samṛdheva parva yat suvāco vadathanādhyapsu ||
ghomāyureko ajamāyurekaḥ pṛśnireko harita eka eṣām |
samānaṃ nāma bibhrato virūpāḥ purutrā vācaṃ pipiśurvadantaḥ ||
brāhmaṇāso atirātre na some saro na pūrṇamabhito vadantaḥ |
saṃvatsarasya tadahaḥ pari ṣṭha yan maṇḍūkāḥ prāvṛṣīṇaṃ babhūva ||
brāhmaṇāsaḥ somino vācamakrata brahma kṛṇvantaḥ parivatsarīṇam |
adhvaryavo gharmiṇaḥ siṣvidānā āvirbhavanti ghuhyā na ke cit ||
devahitiṃ jughupurdvādaśasya ṛtuṃ naro na pra minantyete |
saṃvatsare prāvṛṣyāghatāyāṃ taptā gharmā aśnuvate visargham ||
ghomāyuradādajamāyuradāt pṛśniradād dharito no vasūni |
ghavāṃ maṇḍūkā dadataḥ śatāni sahasrasāve pra tiranta āyuḥ ||

---

Rig Veda Book 7 Hymn 104

इन्द्रासोमा तपतं रक्ष उब्जतं नयर्पयतं वर्षणा तमोव्र्धः |
परा सर्णीतमचितो नयोषतं हतं नुदेथां नि शिशीतमत्रिणः ||
इन्द्रासोमा समघशंसमभ्यघं तपुर्ययस्तु चरुरग्निवानिव |
बरह्मद्विषे करव्यादे घोरचक्षसे दवेषो धत्तमनवायं किमीदिने ||
इन्द्रासोमा दुष्क्र्तो वव्रे अन्तरनारम्भणे तमसि पर विध्यतम |
यथा नातः पुनरेकश्चनोदयत तद वामस्तु सहसे मन्युमच्छवः ||
इन्द्रासोमा वर्तयतं दिवो वधं सं पर्थिव्या अघशंसाय तर्हणम |
उत तक्षतं सवर्यं पर्वतेभ्यो येन रक्षो वाव्र्धानं निजूर्वथः ||
इन्द्रासोमा वर्तयतं दिवस पर्यग्नितप्तेभिर्युवमश्महन्मभिः |
तपुर्वधेभिरजरेभिरत्रिणो नि पर्शाने विध्यतं यन्तु निस्वरम ||
इन्द्रासोमा परि वां भूतु विश्वत इयं मतिः कक्ष्याश्वेववाजिना |
यां वां होत्रां परिहिनोमि मेधयेमा बरह्माणि नर्पतीव जिन्वतम ||
परति समरेथां तुजयद्भिरेवैर्हतं दरुहो रक्षसो भङगुरावतः |
इन्द्रासोमा दुष्क्र्ते मा सुगं भूद यो नः कदाचिदभिदासति दरुहा ||
यो मा पाकेन मनसा चरन्तमभिचष्टे अन्र्तेभिर्वचोभिः |
आप इव काशिना संग्र्भीता असन्नस्त्वासत इन्द्र वक्ता ||
ये पाकशंसं विहरन्त एवैर्ये वा भद्रं दूषयन्ति सवधाभिः |
अहये वा तान परददातु सोम आ वा दधातु निरतेरुपस्थे ||
यो नो रसं दिप्सति पित्वो अग्ने यो अश्वानां यो गवां यस्तनूनाम |
रिपु सतेन सतेयक्र्द दभ्रमेतु नि ष हीयतान्तन्वा तना च ||
परः सो अस्तु तन्वा तना च तिस्रः पर्थिवीरधो अस्तु विश्वाः |
परति शुष्यतु यशो अस्य देवा यो नो दिवा दिप्सति यश्च नक्तम ||
सुविज्ञानं चिकितुषे जनाय सच्चासच्च वचसी पस्प्र्धाते |
तयोर्यत सत्यं यतरद रजीयस्तदित सोमो.अवति हन्त्यासत ||
ना वा उ सोमो वर्जिनं हिनोति न कषत्रियं मिथुया धारयन्तम |
हन्ति रक्षो हन्त्यासद वदन्तमुभाविन्द्रस्य परसितौ शयाते ||
यदि वाहमन्र्तदेव आस मोघं वा देवानप्यूहे अग्ने |
किमस्मभ्यं जातवेदो हर्णीषे दरोघवाचस्ते निरथं सचन्ताम ||
अद्या मुरीय यदि यातुधानो अस्मि यदि वायुस्ततप पूरुषस्य |
अधा स वीरैर्दशभिर्वि यूया यो मा मोघं यातुधानेत्याह ||
यो मायातुं यातुधानेत्याह यो वा रक्षाः शुचिरस्मीत्याह |
इन्द्रस्तं हन्तु महता वधेन विश्वस्य जन्तोरधमस पदीष्ट ||
पर या जिगाति खर्गलेव नक्तमप दरुहा तन्वं गूहमाना |
वव्राननन्तानव सा पदीष्ट गरावाणो घनन्तु रक्षस उपब्दैः ||
वि तिष्ठध्वं मरुतो विक्ष्विछत गर्भायत रक्षसः सं पिनष्टन |
वयो ये भूत्वी पतयन्ति नक्तभिर्ये वा रिपो दधिरे देवे अध्वरे ||
पर वर्तय दिवो अश्मानमिन्द्र सोमशितं मघवन सं शिशाधि |
पराक्तादपाक्तादधरादुदक्तादभि जहि रक्षसःपर्वतेन ||
एत उ तये पतयन्ति शवयातव इन्द्रं दिप्सन्ति दिप्सवो.अदाभ्यम |
शिशीते शक्रः पिशुनेभ्यो वधं नूनं सर्जदशनिं यातुमद्भ्यः ||
इन्द्रो यातूनामभवत पराशरो हविर्मथीनामभ्याविवासताम |
अभीदु शक्रः परशुर्यथा वनं पात्रेव भिन्दन सत एति रक्षसः ||
उलूकयातुं शुशुलूकयातुं जहि शवयातुमुत कोकयातुम |
सुपर्णयातुमुत गर्ध्रयातुं दर्षदेव पर मर्ण रक्ष इन्द्र ||
मा नो रक्षो अभि नड यातुमावतामपोछतु मिथुना या किमीदिना |
पर्थिवी नः पार्थिवात पात्वंहसो.अन्तरिक्षं दिव्यात पात्वस्मान ||
इन्द्र जहि पुमांसं यातुधानमुत सत्रियं मायया शाशदानाम |
विग्रीवासो मूरदेवा रदन्तु मा ते दर्शं सूर्यमुच्चरन्तम ||
परति चक्ष्व वि चक्ष्वेन्द्रश्च सोम जाग्र्तम |
रक्षोभ्यो वधमस्यतमशनिं यातुमद्भ्यः ||
indrāsomā tapataṃ rakṣa ubjataṃ nyarpayataṃ vṛṣaṇā tamovṛdhaḥ |
parā sṛṇītamacito nyoṣataṃ hataṃ nudethāṃ ni śiśītamatriṇaḥ ||
indrāsomā samaghaśaṃsamabhyaghaṃ tapuryayastu caruraghnivāniva |
brahmadviṣe kravyāde ghoracakṣase dveṣo dhattamanavāyaṃ kimīdine ||
indrāsomā duṣkṛto vavre antaranārambhaṇe tamasi pra vidhyatam |
yathā nātaḥ punarekaścanodayat tad vāmastu sahase manyumacchavaḥ ||
indrāsomā vartayataṃ divo vadhaṃ saṃ pṛthivyā aghaśaṃsāya tarhaṇam |
ut takṣataṃ svaryaṃ parvatebhyo yena rakṣo vāvṛdhānaṃ nijūrvathaḥ ||
indrāsomā vartayataṃ divas paryaghnitaptebhiryuvamaśmahanmabhiḥ |
tapurvadhebhirajarebhiratriṇo ni parśāne vidhyataṃ yantu nisvaram ||
indrāsomā pari vāṃ bhūtu viśvata iyaṃ matiḥ kakṣyāśvevavājinā |
yāṃ vāṃ hotrāṃ parihinomi medhayemā brahmāṇi nṛpatīva jinvatam ||
prati smarethāṃ tujayadbhirevairhataṃ druho rakṣaso bhaṅghurāvataḥ |
indrāsomā duṣkṛte mā sughaṃ bhūd yo naḥ kadācidabhidāsati druhā ||
yo mā pākena manasā carantamabhicaṣṭe anṛtebhirvacobhiḥ |
āpa iva kāśinā saṃghṛbhītā asannastvāsata indra vaktā ||
ye pākaśaṃsaṃ viharanta evairye vā bhadraṃ dūṣayanti svadhābhiḥ |
ahaye vā tān pradadātu soma ā vā dadhātu nirterupasthe ||
yo no rasaṃ dipsati pitvo aghne yo aśvānāṃ yo ghavāṃ yastanūnām |
ripu stena steyakṛd dabhrametu ni ṣa hīyatāntanvā tanā ca ||
paraḥ so astu tanvā tanā ca tisraḥ pṛthivīradho astu viśvāḥ |
prati śuṣyatu yaśo asya devā yo no divā dipsati yaśca naktam ||
suvijñānaṃ cikituṣe janāya saccāsacca vacasī paspṛdhāte |
tayoryat satyaṃ yatarad ṛjīyastadit somo.avati hantyāsat ||
nā vā u somo vṛjinaṃ hinoti na kṣatriyaṃ mithuyā dhārayantam |
hanti rakṣo hantyāsad vadantamubhāvindrasya prasitau śayāte ||
yadi vāhamanṛtadeva āsa moghaṃ vā devānapyūhe aghne |
kimasmabhyaṃ jātavedo hṛṇīṣe droghavācaste nirthaṃ sacantām ||
adyā murīya yadi yātudhāno asmi yadi vāyustatapa pūruṣasya |
adhā sa vīrairdaśabhirvi yūyā yo mā moghaṃ yātudhānetyāha ||
yo māyātuṃ yātudhānetyāha yo vā rakṣāḥ śucirasmītyāha |
indrastaṃ hantu mahatā vadhena viśvasya jantoradhamas padīṣṭa ||
pra yā jighāti kharghaleva naktamapa druhā tanvaṃ ghūhamānā |
vavrānanantānava sā padīṣṭa ghrāvāṇo ghnantu rakṣasa upabdaiḥ ||
vi tiṣṭhadhvaṃ maruto vikṣvichata ghṛbhāyata rakṣasaḥ saṃ pinaṣṭana |
vayo ye bhūtvī patayanti naktabhirye vā ripo dadhire deve adhvare ||
pra vartaya divo aśmānamindra somaśitaṃ maghavan saṃ śiśādhi |
prāktādapāktādadharādudaktādabhi jahi rakṣasaḥparvatena ||
eta u tye patayanti śvayātava indraṃ dipsanti dipsavo.adābhyam |
śiśīte śakraḥ piśunebhyo vadhaṃ nūnaṃ sṛjadaśaniṃ yātumadbhyaḥ ||
indro yātūnāmabhavat parāśaro havirmathīnāmabhyāvivāsatām |
abhīdu śakraḥ paraśuryathā vanaṃ pātreva bhindan sata eti rakṣasaḥ ||
ulūkayātuṃ śuśulūkayātuṃ jahi śvayātumuta kokayātum |
suparṇayātumuta ghṛdhrayātuṃ dṛṣadeva pra mṛṇa rakṣa indra ||
mā no rakṣo abhi naḍ yātumāvatāmapochatu mithunā yā kimīdinā |
pṛthivī naḥ pārthivāt pātvaṃhaso.antarikṣaṃ divyāt pātvasmān ||
indra jahi pumāṃsaṃ yātudhānamuta striyaṃ māyayā śāśadānām |
vighrīvāso mūradevā ṛdantu mā te dṛśaṃ sūryamuccarantam ||
prati cakṣva vi cakṣvendraśca soma jāghṛtam |
rakṣobhyo vadhamasyatamaśaniṃ yātumadbhyaḥ ||

Rig Veda Book 8 Hymn 1

मा चिदन्यद वि शंसत सखायो मा रिषण्यत |
इन्द्रमित्स्तोता वर्षणं सचा सुते मुहुरुक्था च शंसत ||
अवक्रक्षिणं वर्षभं यथाजुरं गां न चर्षणीसहम |
विद्वेषणं संवननोभयंकरं मंहिष्ठमुभयाविनम ||
यच्चिद धि तवा जना इमे नाना हवन्त ऊतये |
अस्माकं बरह्मेदमिन्द्र भूतु ते.अह विश्वा च वर्धनम ||
वि तर्तूर्यन्ते मघवन विपश्चितो.अर्यो विपो जनानाम |
उप करमस्व पुरुरूपमा भर वाजं नेदिष्ठमूतये ||
महे चन तवामद्रिवः परा शुल्काय देयाम |
न सहस्रायनायुताय वज्रिवो न शताय शतामघ ||
वस्यानिन्द्रासि मे पितुरुत भरातुरभुञ्जतः |
माता चमे छदयथः समा वसो वसुत्वनाय राधसे ||
कवेयथ कवेदसि पुरुत्रा चिद धि ते मनः |
अलर्षि युध्म खजक्र्त पुरन्दर पर गायत्रा अगासिषुः ||
परास्मै गायत्रमर्चत वावातुर्यः पुरन्दरः |
याभिःकाण्वस्योप बर्हिरासदं यासद वज्री भिनत पुरः ||
ये ते सन्ति दशग्विनः शतिनो ये सहस्रिणः |
अश्वासो येते वर्षणो रघुद्रुवस्तेभिर्नस्तूयमा गहि ||
आ तवद्य सबर्दुघां हुवे गायत्रवेपसम |
इन्द्रं धेनुंसुदुघामन्यामिषमुरुधारामरंक्र्तम ||
यत तुदत सूर एतशं वङकू वातस्य पर्णिना |
वहत कुत्समार्जुनेयं शतक्रतुः तसरद गन्धर्वमस्त्र्तम ||
य रते चिदभिश्रिषः पुरा जत्रुभ्य आत्र्दः |
सन्धातासन्धिं मघवा पुरूवसुरिष्कर्ता विह्रुतं पुनः ||
मा भूम निष्ट्या इवेन्द्र तवदरणा इव |
वनानि न परजहितान्यद्रिवो दुरोषासो अमन्महि ||
अमन्महीदनाशवो.अनुग्रासश्च वर्त्रहन |
सक्र्त सु ते महता शूर राधसानु सतोमं मुदीमहि ||
यदि सतोमं मम शरवदस्माकमिन्द्रमिन्दवः |
तिरः पवित्रं सस्र्वांस आशवो मन्दन्तु तुग्र्याव्र्धः ||
आ तवद्य सधस्तुतिं वावातुः सख्युरा गहि |
उपस्तुतिर्मघोनां पर तवावत्वधा ते वश्मि सुष्टुतिम ||
सोता हि सोममद्रिभिरेमेनमप्सु धावत |
गव्या वस्त्रेव वासयन्त इन नरो निर्धुक्षन वक्षणाभ्यः ||
अध जमो अध वा दिवो बर्हतो रोचनादधि |
अया वर्धस्व तन्वा गिरा ममा जाता सुक्रतो पर्ण ||
इन्द्राय सु मदिन्तमं सोमं सोता वरेण्यम |
शक्र एणं पीपयद विश्वया धिया हिन्वानं न वाजयुम ||
मा तवा सोमस्य गल्दया सदा याचन्नहं गिरा |
भूर्णिं मर्गं न सवनेषु चुक्रुधं क ईशानं न याचिषत ||
मदेनेषितं मदमुग्रमुग्रेण शवसा |
विश्वेषां तरुतारं मदच्युतं मदे हि षमा ददाति नः ||
शेवारे वार्या पुरु देवो मर्ताय दाशुषे |
स सुन्वते चस्तुवते च रासते विश्वगूर्तो अरिष्टुतः ||
एन्द्र याहि मत्स्व चित्रेण देव राधसा |
सरो न परास्युदरं सपीतिभिरा सोमेभिरुरु सफिरम ||
आ तवा सहस्रमा शतं युक्ता रथे हिरण्यये |
बरह्मयुजो हरय इन्द्र केशिनो वहन्तु सोमपीतये ||
आ तवा रथे हिरण्यये हरी मयूरशेप्या |
शितिप्र्ष्ठा वहतां मध्वो अन्धसो विवक्षणस्य पीतये ||
पिबा तवस्य गिर्वणः सुतस्य पूर्वपा इव |
परिष्क्र्तस्य रसिन इयमासुतिश्चारुर्मदाय पत्यते ||
य एको अस्ति दंसना महानुग्रो अभि वरतैः |
गमत स शिप्री न स योषदा गमद धवं न परि वर्जति ||
तवं पुरं चरिष्ण्वं वधैः शुष्णस्य सं पिणक |
तवम्भा अनु चरो अध दविता यदिन्द्र हव्यो भुवः ||
मम तवा सूर उदिते मम मध्यन्दिने दिवः |
मम परपित्वेपिशर्वरे वसवा सतोमासो अव्र्त्सत ||
सतुहि सतुहीदेते घा ते मंहिष्ठासो मघोनाम |
निन्दिताश्वः परपथी परमज्या मघस्य मेध्यातिथे ||
आ यदश्वान वनन्वतः शरद्धयाहं रथे रुहम |
उतवामस्य वसुनश्चिकेतति यो अस्ति याद्वः पशुः ||
य रज्रा मह्यं मामहे सह तवचा हिरण्यया |
एष विश्वान्यभ्यस्तु सौभगासङगस्य सवनद्रथः ||
अध पलायोगिरति दासदन्यानासङगो अग्ने दशभिः सहस्रैः |
अधोक्षणो दश मह्यं रुशन्तो नळा इव सरसो निरतिष्ठन ||
अन्वस्य सथूरं दद्र्शे पुरस्तादनस्थ ऊरुरवरम्बमाणः |
शश्वती नार्यभिचक्ष्याह सुभद्रमर्य भोजनं बिभर्षि ||
mā cidanyad vi śaṃsata sakhāyo mā riṣaṇyata |
indramitstotā vṛṣaṇaṃ sacā sute muhurukthā ca śaṃsata ||
avakrakṣiṇaṃ vṛṣabhaṃ yathājuraṃ ghāṃ na carṣaṇīsaham |
vidveṣaṇaṃ saṃvananobhayaṃkaraṃ maṃhiṣṭhamubhayāvinam ||
yaccid dhi tvā janā ime nānā havanta ūtaye |
asmākaṃ brahmedamindra bhūtu te.aha viśvā ca vardhanam ||
vi tartūryante maghavan vipaścito.aryo vipo janānām |
upa kramasva pururūpamā bhara vājaṃ nediṣṭhamūtaye ||
mahe cana tvāmadrivaḥ parā śulkāya deyām |
na sahasrāyanāyutāya vajrivo na śatāya śatāmagha ||
vasyānindrāsi me pituruta bhrāturabhuñjataḥ |
mātā came chadayathaḥ samā vaso vasutvanāya rādhase ||
kveyatha kvedasi purutrā cid dhi te manaḥ |
alarṣi yudhma khajakṛt purandara pra ghāyatrā aghāsiṣuḥ ||
prāsmai ghāyatramarcata vāvāturyaḥ purandaraḥ |
yābhiḥkāṇvasyopa barhirāsadaṃ yāsad vajrī bhinat puraḥ ||
ye te santi daśaghvinaḥ śatino ye sahasriṇaḥ |
aśvāso yete vṛṣaṇo raghudruvastebhirnastūyamā ghahi ||
ā tvadya sabardughāṃ huve ghāyatravepasam |
indraṃ dhenuṃsudughāmanyāmiṣamurudhārāmaraṃkṛtam ||
yat tudat sūra etaśaṃ vaṅkū vātasya parṇinā |
vahat kutsamārjuneyaṃ śatakratuḥ tsarad ghandharvamastṛtam ||
ya ṛte cidabhiśriṣaḥ purā jatrubhya ātṛdaḥ |
sandhātāsandhiṃ maghavā purūvasuriṣkartā vihrutaṃ punaḥ ||
mā bhūma niṣṭyā ivendra tvadaraṇā iva |
vanāni na prajahitānyadrivo duroṣāso amanmahi ||
amanmahīdanāśavo.anughrāsaśca vṛtrahan |
sakṛt su te mahatā śūra rādhasānu stomaṃ mudīmahi ||
yadi stomaṃ mama śravadasmākamindramindavaḥ |
tiraḥ pavitraṃ sasṛvāṃsa āśavo mandantu tughryāvṛdhaḥ ||
ā tvadya sadhastutiṃ vāvātuḥ sakhyurā ghahi |
upastutirmaghonāṃ pra tvāvatvadhā te vaśmi suṣṭutim ||
sotā hi somamadribhiremenamapsu dhāvata |
ghavyā vastreva vāsayanta in naro nirdhukṣan vakṣaṇābhyaḥ ||
adha jmo adha vā divo bṛhato rocanādadhi |
ayā vardhasva tanvā ghirā mamā jātā sukrato pṛṇa ||
indrāya su madintamaṃ somaṃ sotā vareṇyam |
śakra eṇaṃ pīpayad viśvayā dhiyā hinvānaṃ na vājayum ||
mā tvā somasya ghaldayā sadā yācannahaṃ ghirā |
bhūrṇiṃ mṛghaṃ na savaneṣu cukrudhaṃ ka īśānaṃ na yāciṣat ||
madeneṣitaṃ madamughramughreṇa śavasā |
viśveṣāṃ tarutāraṃ madacyutaṃ made hi ṣmā dadāti naḥ ||
śevāre vāryā puru devo martāya dāśuṣe |
sa sunvate castuvate ca rāsate viśvaghūrto ariṣṭutaḥ ||
endra yāhi matsva citreṇa deva rādhasā |
saro na prāsyudaraṃ sapītibhirā somebhiruru sphiram ||
ā tvā sahasramā śataṃ yuktā rathe hiraṇyaye |
brahmayujo haraya indra keśino vahantu somapītaye ||
ā tvā rathe hiraṇyaye harī mayūraśepyā |
śitipṛṣṭhā vahatāṃ madhvo andhaso vivakṣaṇasya pītaye ||
pibā tvasya ghirvaṇaḥ sutasya pūrvapā iva |
pariṣkṛtasya rasina iyamāsutiścārurmadāya patyate ||
ya eko asti daṃsanā mahānughro abhi vrataiḥ |
ghamat sa śiprī na sa yoṣadā ghamad dhavaṃ na pari varjati ||
tvaṃ puraṃ cariṣṇvaṃ vadhaiḥ śuṣṇasya saṃ piṇak |
tvambhā anu caro adha dvitā yadindra havyo bhuvaḥ ||
mama tvā sūra udite mama madhyandine divaḥ |
mama prapitveapiśarvare vasavā stomāso avṛtsata ||
stuhi stuhīdete ghā te maṃhiṣṭhāso maghonām |
ninditāśvaḥ prapathī paramajyā maghasya medhyātithe ||
ā yadaśvān vananvataḥ śraddhayāhaṃ rathe ruham |
utavāmasya vasunaściketati yo asti yādvaḥ paśuḥ ||
ya ṛjrā mahyaṃ māmahe saha tvacā hiraṇyayā |
eṣa viśvānyabhyastu saubhaghāsaṅghasya svanadrathaḥ ||
adha plāyoghirati dāsadanyānāsaṅgho aghne daśabhiḥ sahasraiḥ |
adhokṣaṇo daśa mahyaṃ ruśanto naḷā iva saraso niratiṣṭhan ||
anvasya sthūraṃ dadṛśe purastādanastha ūruravarambamāṇaḥ |
śaśvatī nāryabhicakṣyāha subhadramarya bhojanaṃ bibharṣi ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 2

इदं वसो सुतमन्धः पिबा सुपूर्णमुदरम |
अनाभयिन ररिमा ते ||
नर्भिर्धूतः सुतो अश्नैरव्यो वारैः परिपूतः |
अश्वोन निक्तो नदीषु ||
तं ते यवं यथा गोभिः सवादुमकर्म शरीणन्तः |
इन्द्र तवास्मिन सधमादे ||
इन्द्र इत सोमपा एक इन्द्रः सुतपा विश्वायुः |
अन्तर्देवान मर्त्यांश्च ||
न यं शुक्रो न दुराशीर्न तर्प्रा उरुव्यचसम |
अपस्प्र्ण्वते सुहार्दम ||
गोभिर्यदीमन्ये अस्मन मर्गं न वरा मर्गयन्ते |
अभित्सरन्ति धेनुभिः ||
तरय इन्द्रस्य सोमाः सुतासः सन्तु देवस्य |
सवे कषये सुतपाव्नः ||
तरयः कोशासः शचोतन्ति तिस्रश्चम्वः सुपूर्णाः |
समाने अधि भार्मन ||
शुचिरसि पुरुनिष्ठाः कषीरैर्मध्यत आशीर्तः |
दध्ना मन्दिष्ठः शूरस्य ||
इमे त इन्द्र सोमास्तीव्रा अस्मे सुतासः |
शुक्रा आशिरंयाचन्ते ||
तानाशिरं पुरोळाशमिन्द्रेमं सोमं शरीणीहि |
रेवन्तं हि तवा शर्णोमि ||
हर्त्सु पीतासो युध्यन्ते दुर्मदासो न सुरायाम |
ऊधर्न नग्ना जरन्ते ||
रेवानिद रेवत सतोता सयात तवावतो मघोनः |
परेदु हरिवः शरुतस्य ||
उक्थं चन शस्यमानमगोररिरा चिकेत |
न गायत्रंगीयमानम ||
मा न इन्द्र पीयत्नवे मा शर्धते परा दाः |
शिक्षा शचीवः शचीभिः ||
वयमु तवा तदिदर्था इन्द्र तवायन्तः सखायः |
कण्वाुक्थेभिर्जरन्ते ||
न घेमन्यदा पपन वज्रिन्नपसो नविष्टौ |
तवेदु सतोमं चिकेत ||
इछन्ति देवाः सुन्वन्तं न सवप्नाय सप्र्हयन्ति |
यन्ति परमादमतन्द्राः ||
ओ षु पर याहि वाजेभिर्मा हर्णीथा अभ्यस्मान |
महानिव युवजानिः ||
मो षवद्य दुर्हणावान सायं करदारे अस्मत |
अश्रीर इव जामाता ||
विद्मा हयस्य वीरस्य भूरिदावरीं सुमतिम |
तरिषु जातस्य मनांसि ||
आ तू षिञ्च कण्वमन्तं न घा विद्म शवसानात |
यशस्तरं शतमूतेः ||
जयेष्ठेन सोतरिन्द्राय सोमं वीराय शक्राय |
भरा पिबन नर्याय ||
यो वेदिष्ठो अव्यथिष्वश्वावन्तं जरित्र्भ्यः |
वाजं सतोत्र्भ्यो गोमन्तम ||
पन्यम-पन्यमित सोतार आ धावत मद्याय |
सोमं वीरय शूरय ||
पाता वर्त्रहा सुतमा घा गमन नारे अस्मत |
नि यमते शतमूतिः ||
एह हरी बरह्मयुजा शग्मा वक्षतः सखायम |
गीर्भिःश्रुतं गिर्वणसम ||
सवादवः सोमा आ याहि शरीताः सोमा आ याहि |
शिप्रिन्न्र्षीवः शचीवो नायमछा सधमादम ||
सतुतश्च यास्त्वा वर्धन्ति महे राधसे नर्म्णाय |
इन्द्रकारिणं वर्धन्तः ||
गिरश्च यास्ते गिर्वाह उक्था च तुभ्यं तानि |
सत्रा दधिरे शवांसि ||
एवेदेष तुविकूर्मिर्वाजानेको वज्रहस्तः |
सनदम्र्क्तोदयते ||
हन्त वर्त्रं दक्षिणेनेन्द्रः पुरु पुरुहूतः |
महान महीभिः शचिभिः ||
यस्मिन विश्वाश्चर्षणय उत चयौत्ना जरयांसि च |
अनु घेन मन्दी मघोनः ||
एष एतानि चकारेन्द्रो विश्वा यो.अति शर्ण्वे |
वाजदावा मघोनाम ||
परभर्ता रथं गव्यन्तमपाकच्चिद यमवति |
इनो वसुस हि वोळ्हा ||
सनिता विप्रो अर्वद्भिर्हन्ता वर्त्रं नर्भिः शूरः |
सत्यो.अविता विधन्तम ||
यजध्वैनं परियमेधा इन्द्रं सत्राचा मनसा |
यो भूत सोमैः सत्यमद्वा ||
गाथश्रवसं सत्पतिं शरवस्कामं पुरुत्मानम |
कण्वासोगात वाजिनम ||
य रते चिद गास पदेभ्यो दात सखा नर्भ्यः शचीवान |
येस्मिन काममश्रियन ||
इत्था धीवन्तमद्रिवः काण्वं मेध्यातिथिम |
मेषो भूतोऽभि यन्नयः ||
शिक्षा विभिन्दो अस्मै चत्वार्ययुता ददत |
अष्टा परः सहस्रा ||
उत सु तये पयोव्र्धा माकी रणस्य नप्त्या |
जनित्वनाय मामहे ||
idaṃ vaso sutamandhaḥ pibā supūrṇamudaram |
anābhayin rarimā te ||
nṛbhirdhūtaḥ suto aśnairavyo vāraiḥ paripūtaḥ |
aśvona nikto nadīṣu ||
taṃ te yavaṃ yathā ghobhiḥ svādumakarma śrīṇantaḥ |
indra tvāsmin sadhamāde ||
indra it somapā eka indraḥ sutapā viśvāyuḥ |
antardevān martyāṃśca ||
na yaṃ śukro na durāśīrna tṛprā uruvyacasam |
apaspṛṇvate suhārdam ||
ghobhiryadīmanye asman mṛghaṃ na vrā mṛghayante |
abhitsaranti dhenubhiḥ ||
traya indrasya somāḥ sutāsaḥ santu devasya |
sve kṣaye sutapāvnaḥ ||
trayaḥ kośāsaḥ ścotanti tisraścamvaḥ supūrṇāḥ |
samāne adhi bhārman ||
śucirasi puruniṣṭhāḥ kṣīrairmadhyata āśīrtaḥ |
dadhnā mandiṣṭhaḥ śūrasya ||
ime ta indra somāstīvrā asme sutāsaḥ |
śukrā āśiraṃyācante ||
tānāśiraṃ puroḷāśamindremaṃ somaṃ śrīṇīhi |
revantaṃ hi tvā śṛṇomi ||
hṛtsu pītāso yudhyante durmadāso na surāyām |
ūdharna naghnā jarante ||
revānid revata stotā syāt tvāvato maghonaḥ |
predu harivaḥ śrutasya ||
ukthaṃ cana śasyamānamaghorarirā ciketa |
na ghāyatraṃghīyamānam ||
mā na indra pīyatnave mā śardhate parā dāḥ |
śikṣā śacīvaḥ śacībhiḥ ||
vayamu tvā tadidarthā indra tvāyantaḥ sakhāyaḥ |
kaṇvāukthebhirjarante ||
na ghemanyadā papana vajrinnapaso naviṣṭau |
tavedu stomaṃ ciketa ||
ichanti devāḥ sunvantaṃ na svapnāya spṛhayanti |
yanti pramādamatandrāḥ ||
o ṣu pra yāhi vājebhirmā hṛṇīthā abhyasmān |
mahāniva yuvajāniḥ ||
mo ṣvadya durhaṇāvān sāyaṃ karadāre asmat |
aśrīra iva jāmātā ||
vidmā hyasya vīrasya bhūridāvarīṃ sumatim |
triṣu jātasya manāṃsi ||
ā tū ṣiñca kaṇvamantaṃ na ghā vidma śavasānāt |
yaśastaraṃ śatamūteḥ ||
jyeṣṭhena sotarindrāya somaṃ vīrāya śakrāya |
bharā piban naryāya ||
yo vediṣṭho avyathiṣvaśvāvantaṃ jaritṛbhyaḥ |
vājaṃ stotṛbhyo ghomantam ||
panyam-panyamit sotāra ā dhāvata madyāya |
somaṃ vīraya śūraya ||
pātā vṛtrahā sutamā ghā ghaman nāre asmat |
ni yamate śatamūtiḥ ||
eha harī brahmayujā śaghmā vakṣataḥ sakhāyam |
ghīrbhiḥśrutaṃ ghirvaṇasam ||
svādavaḥ somā ā yāhi śrītāḥ somā ā yāhi |
śiprinnṛṣīvaḥ śacīvo nāyamachā sadhamādam ||
stutaśca yāstvā vardhanti mahe rādhase nṛmṇāya |
indrakāriṇaṃ vṛdhantaḥ ||
ghiraśca yāste ghirvāha ukthā ca tubhyaṃ tāni |
satrā dadhire śavāṃsi ||
evedeṣa tuvikūrmirvājāneko vajrahastaḥ |
sanadamṛktodayate ||
hanta vṛtraṃ dakṣiṇenendraḥ puru puruhūtaḥ |
mahān mahībhiḥ śacibhiḥ ||
yasmin viśvāścarṣaṇaya uta cyautnā jrayāṃsi ca |
anu ghen mandī maghonaḥ ||
eṣa etāni cakārendro viśvā yo.ati śṛṇve |
vājadāvā maghonām ||
prabhartā rathaṃ ghavyantamapākaccid yamavati |
ino vasusa hi voḷhā ||
sanitā vipro arvadbhirhantā vṛtraṃ nṛbhiḥ śūraḥ |
satyo.avitā vidhantam ||
yajadhvainaṃ priyamedhā indraṃ satrācā manasā |
yo bhūt somaiḥ satyamadvā ||
ghāthaśravasaṃ satpatiṃ śravaskāmaṃ purutmānam |
kaṇvāsoghāta vājinam ||
ya ṛte cid ghās padebhyo dāt sakhā nṛbhyaḥ śacīvān |
yeasmin kāmamaśriyan ||
itthā dhīvantamadrivaḥ kāṇvaṃ medhyātithim |
meṣo bhūto'bhi yannayaḥ ||
śikṣā vibhindo asmai catvāryayutā dadat |
aṣṭā paraḥ sahasrā ||
uta su tye payovṛdhā mākī raṇasya naptyā |
janitvanāya māmahe ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 3

पिबा सुतस्य रसिनो मत्स्वा न इन्द्र गोमतः |
आपिर्नो बोधिसधमाद्यो वर्धे.अस्मानवन्तु ते धियः ||
भूयाम ते सुमतौ वाजिनो वयं मा न सतरभिमातये |
अस्माञ्चित्राभिरवतादभिष्टिभिरा नः सुम्नेषु यामय ||
इमा उ तवा पुरूवसो गिरो वर्धन्तु या मम |
पावकवर्णाःशुचयो विपश्चितो.अभि सतोमैरनूषत ||
अयं सहस्रं रषिभिः सहस्क्र्तः समुद्र इव पप्रथे |
सत्यः सो अस्य महिमा गर्णे शवो यज्ञेषु विप्रराज्ये ||
इन्द्रमिद देवतातय इन्द्रं परयत्यध्वरे |
इन्द्रं समीकेवनिनो हवामह इन्द्रं धनस्य सातये ||
इन्द्रो मह्ना रोदसी पप्रथच्छव इन्द्रः सूर्यमरोचयत |
इन्द्रे ह विश्वा भुवनानि येमिर इन्द्रे सुवानास इन्दवः ||
अभि तवा पूर्वपीतय इन्द्र सतोमेभिरायवः |
समीचीनासर्भवः समस्वरन रुद्रा गर्नन्त पूर्व्यम ||
अस्येदिन्द्रो वाव्र्धे वर्ष्ण्यं शवो मदे सुतस्य विष्णवि |
अद्या तमस्य महिमानमायवो.अनु षटुवन्ति पूर्वथा ||
तत तवा यामि सुवीर्यं तद बरह्म पूर्वचित्तये |
येना यतिभ्यो भर्गवे धने हिते येन परस्कण्वमाविथ ||
येना समुद्रमस्र्जो महीरपस्तदिन्द्र वर्ष्णि ते शवः |
सद्यः सो अस्य महिमा न संनशे यं कषोणीरनुचक्रदे ||
शग्धी न इन्द्र यत तवा रयिं यामि सुवीर्यम |
शग्धि वाजाय परथमं सिषासते शग्धि सतोमाय पूर्व्य ||
शग्धी नो अस्य यद ध पौरमाविथ धिय इन्द्र सिषासतः |
शग्धि यथा रुशमं शयावकं कर्पमिन्द्र परावः सवर्णरम ||
कन नव्यो अतसीनां तुरो गर्णीत मर्त्यः |
नही नवस्य महिमानमिन्द्रियं सवर्ग्र्णन्त आनशुः ||
कदु सतुवन्त रतयन्त देवत रषिः को विप्र ओहते |
कदा हवं मघवन्निन्द्र सुन्वतः कदु सतुवत आ गमः ||
उदु तये मधुमत्तमा गिर सतोमास ईरते |
सत्राजितो धनसा अक्षितोतयो वाजयन्तो रथा इव ||
कण्वा इव भर्गवः सूर्या इव विश्वमिद धीतमानशुः |
इन्द्रं सतोमेभिर्महयन्त आयवः परियमेधासो अस्वरन ||
युक्ष्वा हि वर्त्रहन्तम हरी इन्द्र परावतः |
अर्वाचीनो मघवन सोमपीतय उग्र रष्वेभिरा गहि ||
इमे हि ते कारवो वावशुर्धिया विप्रासो मेधसातये |
सत्वं नो मघवन्निन्द्र गिर्वणो वेनो न शर्णुधी हवम ||
निरिन्द्र बर्हतीभ्यो वर्त्रं धनुभ्यो अस्फुरः |
निरर्बुदस्य मर्गयस्य मायिनो निः पर्वतस्य गा आजः ||
निरग्नयो रुरुचुर्निरु सूर्यो निः सोम इन्द्रियो रसः |
निरन्तरिक्षादधमो महामहिं कर्षे तदिन्द्र पौंस्यम ||
यं मे दुरिन्द्रो मरुतः पाकस्थामा कौरयाणः |
विश्वेषां तमना शोभिष्ठमुपेव दिवि धावमानम ||
रोहितं मे पाकस्थामा सुधुरं कक्ष्यप्राम |
अदाद रायो विबोधनम ||
यस्मा अन्ये दश परति धुरं वहन्ति वह्नयः |
अस्तं वयो न तुग्र्यम ||
आत्मा पितुस्तनूर्वास ओजोदा अभ्यञ्जनम |
तुरीयमिद रोहितस्य पाकस्थामानं भोजं दातारमब्रवम ||
pibā sutasya rasino matsvā na indra ghomataḥ |
āpirno bodhisadhamādyo vṛdhe.asmānavantu te dhiyaḥ ||
bhūyāma te sumatau vājino vayaṃ mā na starabhimātaye |
asmāñcitrābhiravatādabhiṣṭibhirā naḥ sumneṣu yāmaya ||
imā u tvā purūvaso ghiro vardhantu yā mama |
pāvakavarṇāḥśucayo vipaścito.abhi stomairanūṣata ||
ayaṃ sahasraṃ ṛṣibhiḥ sahaskṛtaḥ samudra iva paprathe |
satyaḥ so asya mahimā ghṛṇe śavo yajñeṣu viprarājye ||
indramid devatātaya indraṃ prayatyadhvare |
indraṃ samīkevanino havāmaha indraṃ dhanasya sātaye ||
indro mahnā rodasī paprathacchava indraḥ sūryamarocayat |
indre ha viśvā bhuvanāni yemira indre suvānāsa indavaḥ ||
abhi tvā pūrvapītaya indra stomebhirāyavaḥ |
samīcīnāsaṛbhavaḥ samasvaran rudrā ghṛnanta pūrvyam ||
asyedindro vāvṛdhe vṛṣṇyaṃ śavo made sutasya viṣṇavi |
adyā tamasya mahimānamāyavo.anu ṣṭuvanti pūrvathā ||
tat tvā yāmi suvīryaṃ tad brahma pūrvacittaye |
yenā yatibhyo bhṛghave dhane hite yena praskaṇvamāvitha ||
yenā samudramasṛjo mahīrapastadindra vṛṣṇi te śavaḥ |
sadyaḥ so asya mahimā na saṃnaśe yaṃ kṣoṇīranucakrade ||
śaghdhī na indra yat tvā rayiṃ yāmi suvīryam |
śaghdhi vājāya prathamaṃ siṣāsate śaghdhi stomāya pūrvya ||
śaghdhī no asya yad dha pauramāvitha dhiya indra siṣāsataḥ |
śaghdhi yathā ruśamaṃ śyāvakaṃ kṛpamindra prāvaḥ svarṇaram ||
kan navyo atasīnāṃ turo ghṛṇīta martyaḥ |
nahī nvasya mahimānamindriyaṃ svarghṛṇanta ānaśuḥ ||
kadu stuvanta ṛtayanta devata ṛṣiḥ ko vipra ohate |
kadā havaṃ maghavannindra sunvataḥ kadu stuvata ā ghamaḥ ||
udu tye madhumattamā ghira stomāsa īrate |
satrājito dhanasā akṣitotayo vājayanto rathā iva ||
kaṇvā iva bhṛghavaḥ sūryā iva viśvamid dhītamānaśuḥ |
indraṃ stomebhirmahayanta āyavaḥ priyamedhāso asvaran ||
yukṣvā hi vṛtrahantama harī indra parāvataḥ |
arvācīno maghavan somapītaya ughra ṛṣvebhirā ghahi ||
ime hi te kāravo vāvaśurdhiyā viprāso medhasātaye |
satvaṃ no maghavannindra ghirvaṇo veno na śṛṇudhī havam ||
nirindra bṛhatībhyo vṛtraṃ dhanubhyo asphuraḥ |
nirarbudasya mṛghayasya māyino niḥ parvatasya ghā ājaḥ ||
niraghnayo rurucurniru sūryo niḥ soma indriyo rasaḥ |
nirantarikṣādadhamo mahāmahiṃ kṛṣe tadindra pauṃsyam ||
yaṃ me durindro marutaḥ pākasthāmā kaurayāṇaḥ |
viśveṣāṃ tmanā śobhiṣṭhamupeva divi dhāvamānam ||
rohitaṃ me pākasthāmā sudhuraṃ kakṣyaprām |
adād rāyo vibodhanam ||
yasmā anye daśa prati dhuraṃ vahanti vahnayaḥ |
astaṃ vayo na tughryam ||
ātmā pitustanūrvāsa ojodā abhyañjanam |
turīyamid rohitasya pākasthāmānaṃ bhojaṃ dātāramabravam ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 4

यदिन्द्र परागपागुदं नयग वा हूयसे नर्भिः |
सिमा पुरू नर्षूतो अस्यानवे.असि परशर्ध तुर्वशे ||
यद वा रुमे रुशमे शयावके कर्प इन्द्र मादयसे सचा |
कण्वासस्त्वा बरह्मभि सतोमवाहस इन्द्रा यछन्त्या गहि ||
यथा गौरो अपा कर्तं तर्ष्यन्नेत्यवेरिणम |
आपित्वे नः परपित्वे तूयमा गहि कण्वेषु सु सचा पिब ||
मन्दन्तु तवा मघवन्निन्द्रेन्दवो राधोदेयाय सुन्वते |
आमुष्या सोममपिबश्चमू सुतं जयेष्ठं तद दधिषे सहः ||
पर चक्रे सहसा सहो बभञ्ज मन्युमोजसा |
विश्वे त इन्द्र पर्तनायवो यहो नि वर्क्षा इव येमिरे ||
सहस्रेणेव सचते यवीयुधा यस्त आनळ उपस्तुतिं पुत्रं परावर्गं कर्णुते सुवीर्ये दाश्नोति नमौक्तिभिः ||
मा भेम मा शरमिष्मोग्रस्य सख्ये तव |
महत ते वर्ष्णो अभिचक्ष्यं कर्तं पश्येम तुर्वशं यदुम ||
सव्यामनु सफिग्यं वावसे वर्षा न दानो अस्य रोषति |
मध्वा सम्प्र्क्ताः सारघेण धेनवस्तूयमेहि दरवा पिब ||
अश्वी रथी सुरूप इद गोमानिदिन्द्र ते सखा |
शवात्रभजा वयसा सचते सदा चन्द्रो याति सभामुप ||
रश्यो न तर्ष्यन्नवपानमा गहि पिबा सोमं वशाननु |
निमेघमानो मघवन दिवे-दिव ओजिष्ठं दधिषे सहः ||
अध्वर्यो दरावया तवं सोममिन्द्रः पिपासति |
उप नूनंयुयुजे वर्षणा हरी आ च जगाम वर्त्रहा ||
सवयं चित स मन्यते दाशुरिर्जनो यत्रा सोमस्य तर्म्पसि |
इदं ते अन्नं युज्यं समुक्षितं तस्येहि पर दरवा पिब ||
रथेष्ठायाध्वर्यवः सोममिन्द्राय सोतन |
अधि बरध्नस्याद्रयो वि चक्षते सुन्वन्तो दाश्वध्वरम ||
उप बरध्नं वावाता वर्षणा हरी इन्द्रमपसु वक्षतः |
अर्वाञ्चं तवा सप्तयो.अध्वरश्रियो वहन्तु सवनेदुप ||
पर पूषणं वर्णीमहे युज्याय पुरूवसुम |
स शक्र शिक्ष पुरुहूत नो धिया तुजे राये विमोचन ||
सं नः शिशीहि भुरिजोरिव कषुरं रास्व रायो विमोचन |
तवे तन नः सुवेदमुस्रियं वसु यं तवं हिनोषि मर्त्यम ||
वेमि तवा पूषन्न्र्ञ्जसे वेमि सतोतव आघ्र्णे |
न तस्य वेम्यरणं हि तद वसो सतुषे पज्राय साम्ने ||
परा गावो यवसं कच्चिदाघ्र्णे नित्यं रेक्णो अमर्त्य |
अस्माकं पूषन्नविता शिवो भव मंहिष्ठो वाजसातये ||
सथूरं राधः शताश्वं कुरुङगस्य दिविष्टिषु |
राज्ञस्त्वेषस्य सुभगस्य रातिषु तुर्वशेष्वमन्महि ||
धीभिः सातानि काण्वस्य वाजिनः परियमेधैरभिद्युभिः |
षष्टिं सहस्रानु निर्मजामजे निर्यूथानि गवां रषिः ||
वर्क्षाश्चिन मे अभिपित्वे अरारणुः |
गां भजन्त मेहनाश्वं भजन्त मेहन ||
yadindra prāghapāghudaṃ nyagh vā hūyase nṛbhiḥ |
simā purū nṛṣūto asyānave.asi praśardha turvaśe ||
yad vā rume ruśame śyāvake kṛpa indra mādayase sacā |
kaṇvāsastvā brahmabhi stomavāhasa indrā yachantyā ghahi ||
yathā ghauro apā kṛtaṃ tṛṣyannetyaveriṇam |
āpitve naḥ prapitve tūyamā ghahi kaṇveṣu su sacā piba ||
mandantu tvā maghavannindrendavo rādhodeyāya sunvate |
āmuṣyā somamapibaścamū sutaṃ jyeṣṭhaṃ tad dadhiṣe sahaḥ ||
pra cakre sahasā saho babhañja manyumojasā |
viśve ta indra pṛtanāyavo yaho ni vṛkṣā iva yemire ||
sahasreṇeva sacate yavīyudhā yasta ānaḷ upastutiṃ putraṃ prāvarghaṃ kṛṇute suvīrye dāśnoti namauktibhiḥ ||
mā bhema mā śramiṣmoghrasya sakhye tava |
mahat te vṛṣṇo abhicakṣyaṃ kṛtaṃ paśyema turvaśaṃ yadum ||
savyāmanu sphighyaṃ vāvase vṛṣā na dāno asya roṣati |
madhvā sampṛktāḥ sāragheṇa dhenavastūyamehi dravā piba ||
aśvī rathī surūpa id ghomānidindra te sakhā |
śvātrabhajā vayasā sacate sadā candro yāti sabhāmupa ||
ṛśyo na tṛṣyannavapānamā ghahi pibā somaṃ vaśānanu |
nimeghamāno maghavan dive-diva ojiṣṭhaṃ dadhiṣe sahaḥ ||
adhvaryo drāvayā tvaṃ somamindraḥ pipāsati |
upa nūnaṃyuyuje vṛṣaṇā harī ā ca jaghāma vṛtrahā ||
svayaṃ cit sa manyate dāśurirjano yatrā somasya tṛmpasi |
idaṃ te annaṃ yujyaṃ samukṣitaṃ tasyehi pra dravā piba ||
ratheṣṭhāyādhvaryavaḥ somamindrāya sotana |
adhi bradhnasyādrayo vi cakṣate sunvanto dāśvadhvaram ||
upa bradhnaṃ vāvātā vṛṣaṇā harī indramapasu vakṣataḥ |
arvāñcaṃ tvā saptayo.adhvaraśriyo vahantu savanedupa ||
pra pūṣaṇaṃ vṛṇīmahe yujyāya purūvasum |
sa śakra śikṣa puruhūta no dhiyā tuje rāye vimocana ||
saṃ naḥ śiśīhi bhurijoriva kṣuraṃ rāsva rāyo vimocana |
tve tan naḥ suvedamusriyaṃ vasu yaṃ tvaṃ hinoṣi martyam ||
vemi tvā pūṣannṛñjase vemi stotava āghṛṇe |
na tasya vemyaraṇaṃ hi tad vaso stuṣe pajrāya sāmne ||
parā ghāvo yavasaṃ kaccidāghṛṇe nityaṃ rekṇo amartya |
asmākaṃ pūṣannavitā śivo bhava maṃhiṣṭho vājasātaye ||
sthūraṃ rādhaḥ śatāśvaṃ kuruṅghasya diviṣṭiṣu |
rājñastveṣasya subhaghasya rātiṣu turvaśeṣvamanmahi ||
dhībhiḥ sātāni kāṇvasya vājinaḥ priyamedhairabhidyubhiḥ |
ṣaṣṭiṃ sahasrānu nirmajāmaje niryūthāni ghavāṃ ṛṣiḥ ||
vṛkṣāścin me abhipitve arāraṇuḥ |
ghāṃ bhajanta mehanāśvaṃ bhajanta mehana ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 5

दूरादिहेव यत सत्यरुणप्सुरशिश्वितत |
वि भानुं विश्वधातनत ||
नर्वद दस्रा मनोयुजा रथेन पर्थुपाजसा |
सचेथे अश्विनोषसम ||
युवाभ्यां वाजिनीवसू परति सतोम अद्र्क्षत |
वाचं दूतोयथोहिषे ||
पुरुप्रिया ण ऊतये पुरुमन्द्रा पुरूवसू |
सतुषे कण्वासोश्विना ||
मंहिष्ठा वाजसातमेषयन्ता शुभस पती |
गन्तारा दाशुषो गर्हम ||
ता सुदेवाय दाशुषे सुमेधामवितारिणीम |
घर्तैर्गव्यूतिमुक्षतम ||
आ न सतोममुप दरवत तूयं शयेनेभिराशुभिः |
यातमश्वेभिरश्विना ||
येभिस्तिस्रः परावतो दिवो विश्वानि रोचना |
तरीन्रक्तून परिदीयथः ||
उत नो गोमतीरिष उत सातीरहर्विदा |
वि पथः सातये सितम ||
आ नो गोमन्तमश्विना सुवीरं सुरथं रयिम |
वोळ्हमश्वावतीरिषः ||
वाव्र्धाना शुभस पती दस्रा हिरण्यवर्तनी |
पिबतं सोम्यं मधु ||
अस्मभ्यं वाजिनीवसू मघवद्भ्यश्च सप्रथः |
छर्दिर्यन्तमदाभ्यम ||
नि षु बरह्म जनानां याविष्टं तूयमा गतम |
मो षवन्यानुपारतम ||
अस्य पिबतमश्विना युवं मदस्य चारुणः |
मध्वो रातस्यधिष्ण्या ||
अस्मे आ वहतं रयिं शतवन्तं सहस्रिणम |
पुरुक्षुं विश्वधायसम ||
पुरुत्रा चिद धि वां नरा विह्वयन्ते मनीषिणः |
वाघद्भिरश्विना गतम ||
जनासो वर्क्तबर्हिषो हविष्मन्तो अरंक्र्तः |
युवां हवन्ते अश्विना ||
अस्माकमद्य वामयं सतोमो वाहिष्ठो अन्तमः |
युवाभ्यां भूत्वश्विना ||
यो ह वां मधुनो दर्तिराहितो रथचर्षणे |
ततः पिबतमश्विना ||
तेन नो वाजिनीवसू पश्वे तोकाय शं गवे |
वहतं पीवरीरिषः ||
उत नो दिव्या इष उत सिन्धून्रहर्विदा |
अप दवारेव वर्षथः ||
कदा वां तौग्र्यो विधत समुद्रे जहितो नरा |
यद वां रथो विभिष पतात ||
युवं कण्वाय नासत्यापिरिप्ताय हर्म्ये |
शश्वदूतीर्दशस्यथः ||
ताभिरा यातमूतिभिर्नव्यसीभिः सुशस्तिभिः |
यद वां वर्षण्वसू हुवे ||
यथा चित कण्वमावतं परियमेधमुपस्तुतम |
अत्रिं शिञ्जारमश्विना ||
यथोत कर्त्व्ये धने.अंशुं गोष्वगस्त्यम |
यथा वाजेषु सोभरिम ||
एतावद वां वर्षण्वसू अतो वा भूयो अश्विना |
गर्णन्तः सुम्नमीमहे ||
रथं हिरण्यवन्धुरं हिरण्याभीशुमश्विना |
आ हि सथाथो दिविस्प्र्शम ||
हिरण्ययी वां रभिरीषा अक्षो हिरण्ययः |
उभा चक्रा हिरण्यया ||
तेन नो वाजिनीवसू परावतश्चिदा गतम |
उपेमां सुष्टुतिं मम ||
आ वहेथे पराकात पूर्वीरश्नन्तावश्विना |
इषो दासीरमर्त्या ||
आ नो दयुम्नैरा शरवोभिरा राया यातमश्विना |
पुरुश्चन्द्रा नासत्या ||
एह वां परुषितप्सवो वयो वहन्तु पर्णिनः |
अछा सवध्वरं जनम ||
रथं वामनुगायसं य इषा वर्तते सह |
न चक्रमभि बाधते ||
हिरण्ययेन रथेन दरवत्पाणिभिरश्वैः |
धीजवना नासत्या ||
युवं मर्गं जाग्र्वांसं सवदथो वा वर्षण्वसू |
ता नःप्र्ङकतमिषा रयिम ||
ता मे अश्विना सनीनां विद्यातं नवानाम |
यथा चिच्चैद्यः कशुः शतमुष्ट्रानां ददत सहस्रा दश गोनाम ||
यो मे हिरण्यसन्द्र्शो दश राज्ञो अमंहत |
अधस्पदा इच्चैद्यस्य कर्ष्टयश्चर्मम्ना अभितो जनाः ||
माकिरेना पथा गाद येनेमे यन्ति चेदयः |
अन्यो नेत सूरिरोहते भूरिदावत्तरो जनः ||
dūrādiheva yat satyaruṇapsuraśiśvitat |
vi bhānuṃ viśvadhātanat ||
nṛvad dasrā manoyujā rathena pṛthupājasā |
sacethe aśvinoṣasam ||
yuvābhyāṃ vājinīvasū prati stoma adṛkṣata |
vācaṃ dūtoyathohiṣe ||
purupriyā ṇa ūtaye purumandrā purūvasū |
stuṣe kaṇvāsoaśvinā ||
maṃhiṣṭhā vājasātameṣayantā śubhas patī |
ghantārā dāśuṣo ghṛham ||
tā sudevāya dāśuṣe sumedhāmavitāriṇīm |
ghṛtairghavyūtimukṣatam ||
ā na stomamupa dravat tūyaṃ śyenebhirāśubhiḥ |
yātamaśvebhiraśvinā ||
yebhistisraḥ parāvato divo viśvāni rocanā |
trīnraktūn paridīyathaḥ ||
uta no ghomatīriṣa uta sātīraharvidā |
vi pathaḥ sātaye sitam ||
ā no ghomantamaśvinā suvīraṃ surathaṃ rayim |
voḷhamaśvāvatīriṣaḥ ||
vāvṛdhānā śubhas patī dasrā hiraṇyavartanī |
pibataṃ somyaṃ madhu ||
asmabhyaṃ vājinīvasū maghavadbhyaśca saprathaḥ |
chardiryantamadābhyam ||
ni ṣu brahma janānāṃ yāviṣṭaṃ tūyamā ghatam |
mo ṣvanyānupāratam ||
asya pibatamaśvinā yuvaṃ madasya cāruṇaḥ |
madhvo rātasyadhiṣṇyā ||
asme ā vahataṃ rayiṃ śatavantaṃ sahasriṇam |
purukṣuṃ viśvadhāyasam ||
purutrā cid dhi vāṃ narā vihvayante manīṣiṇaḥ |
vāghadbhiraśvinā ghatam ||
janāso vṛktabarhiṣo haviṣmanto araṃkṛtaḥ |
yuvāṃ havante aśvinā ||
asmākamadya vāmayaṃ stomo vāhiṣṭho antamaḥ |
yuvābhyāṃ bhūtvaśvinā ||
yo ha vāṃ madhuno dṛtirāhito rathacarṣaṇe |
tataḥ pibatamaśvinā ||
tena no vājinīvasū paśve tokāya śaṃ ghave |
vahataṃ pīvarīriṣaḥ ||
uta no divyā iṣa uta sindhūnraharvidā |
apa dvāreva varṣathaḥ ||
kadā vāṃ taughryo vidhat samudre jahito narā |
yad vāṃ ratho vibhiṣ patāt ||
yuvaṃ kaṇvāya nāsatyāpiriptāya harmye |
śaśvadūtīrdaśasyathaḥ ||
tābhirā yātamūtibhirnavyasībhiḥ suśastibhiḥ |
yad vāṃ vṛṣaṇvasū huve ||
yathā cit kaṇvamāvataṃ priyamedhamupastutam |
atriṃ śiñjāramaśvinā ||
yathota kṛtvye dhane.aṃśuṃ ghoṣvaghastyam |
yathā vājeṣu sobharim ||
etāvad vāṃ vṛṣaṇvasū ato vā bhūyo aśvinā |
ghṛṇantaḥ sumnamīmahe ||
rathaṃ hiraṇyavandhuraṃ hiraṇyābhīśumaśvinā |
ā hi sthātho divispṛśam ||
hiraṇyayī vāṃ rabhirīṣā akṣo hiraṇyayaḥ |
ubhā cakrā hiraṇyayā ||
tena no vājinīvasū parāvataścidā ghatam |
upemāṃ suṣṭutiṃ mama ||
ā vahethe parākāt pūrvīraśnantāvaśvinā |
iṣo dāsīramartyā ||
ā no dyumnairā śravobhirā rāyā yātamaśvinā |
puruścandrā nāsatyā ||
eha vāṃ pruṣitapsavo vayo vahantu parṇinaḥ |
achā svadhvaraṃ janam ||
rathaṃ vāmanughāyasaṃ ya iṣā vartate saha |
na cakramabhi bādhate ||
hiraṇyayena rathena dravatpāṇibhiraśvaiḥ |
dhījavanā nāsatyā ||
yuvaṃ mṛghaṃ jāghṛvāṃsaṃ svadatho vā vṛṣaṇvasū |
tā naḥpṛṅktamiṣā rayim ||
tā me aśvinā sanīnāṃ vidyātaṃ navānām |
yathā ciccaidyaḥ kaśuḥ śatamuṣṭrānāṃ dadat sahasrā daśa ghonām ||
yo me hiraṇyasandṛśo daśa rājño amaṃhata |
adhaspadā iccaidyasya kṛṣṭayaścarmamnā abhito janāḥ ||
mākirenā pathā ghād yeneme yanti cedayaḥ |
anyo net sūrirohate bhūridāvattaro janaḥ ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 6

महानिन्द्रो य ओजसा पर्जन्यो वर्ष्टिमानिव |
सतोमैर्वत्सस्य वाव्र्धे ||
परजां रतस्य पिप्रतः पर यद भरन्त वह्नयः |
विप्रा रतस्य वाहसा ||
कण्वा इन्द्रं यदक्रत सतोमैर्यज्ञस्य साधनम |
जामिब्रुवत आयुधम ||
समस्य मन्यवे विशो विश्वा नमन्त कर्ष्टयः |
समुद्रायेव सिन्धवः ||
ओजस्तदस्य तित्विष उभे यद समवर्तयत |
इन्द्रश्चर्मेवरोदसी ||
वि चिद वर्त्रस्य दोधतो वज्रेण शतपर्वणा |
शिरो बिभेदव्र्ष्णिना ||
इमा अभि पर णोनुमो विपामग्रेषु धीतयः |
अग्नेः शोचिर्न दिद्युतः ||
गुहा सतीरुप तमना पर यच्छोचन्त धीतयः |
कण्वार्तस्य धारया ||
पर तमिन्द्र नशीमहि रयिं गोमन्तमश्विनम |
पर बरह्मपूर्वचित्तये ||
अहमिद धि पितुष परि मेधां रतस्य जग्रभ |
अहं सूर्य इवाजनि ||
अहं परत्नेन मन्मना गिरः शुम्भामि कण्ववत |
येनेन्द्रःशुष्ममिद दधे ||
ये तवामिन्द्र न तुष्टुवुरषयो ये च तुष्टुवुः |
ममेद्वर्धस्व सुष्टुतः ||
यदस्य मन्युरध्वनीद वि वर्त्रं पर्वशो रुजन |
अपः समुद्रमैरयत ||
नि शुष्ण इन्द्र धर्णसिं वज्रं जघन्थ दस्यवि |
वर्षाह्युग्र शर्ण्विषे ||
न दयाव इन्द्रमोजसा नान्तरिक्षाणि वज्रिणम |
न विव्यचन्त भूमयः ||
यस्त इन्द्र महीरप सतभूयमान आशयत |
नि तं पद्यासु शिश्नथः ||
य इमे रोदसी मही समीची समजग्रभीत |
तमोभिरिन्द्र तं गुहः ||
य इन्द्र यतयस्त्वा भर्गवो ये च तुष्टुवुः |
ममेदुग्र शरुधी हवम ||
इमास्त इन्द्र पर्श्नयो घर्तं दुहत आशिरम |
एनां रतस्य पिप्युषीः ||
या इन्द्र परस्वस्त्वासा गर्भमचक्रिरन |
परि धर्मेव सूर्यम ||
तवामिच्छवसस पते कण्वा उक्थेन वाव्र्धुः |
तवां सुतास इन्दवः ||
तवेदिन्द्र परणीतिषूत परशस्तिरद्रिवः |
यज्ञो वितन्तसाय्यः ||
आ न इन्द्र महीमिषं पुरं न दर्षि गोमतीम |
उत परजां सुवीर्यम ||
उत तयदाश्वश्व्यं यदिन्द्र नाहुषीष्वा |
अग्रे विक्षुप्रदीदयत ||
अभि वरजं न तत्निषे सूर उपाकचक्षसम |
यदिन्द्र मर्ळयासि नः ||
यदङग तविषीयस इन्द्र परराजसि कषितीः |
महानपार ओजसा ||
तं तवा हविष्मतीर्विश उप बरुवत ऊतये |
उरुज्रयसमिन्दुभिः ||
उपह्वरे गिरीणां संगथे च नदीनाम |
धिया विप्रो अजायत ||
अतः समुद्रमुद्वतश्चिकित्वानव पश्यति |
यतो विपान एजति ||
आदित परत्नस्य रेतसो जयोतिष पश्यन्ति वासरम |
परो यदिध्यते दिवा ||
कण्वास इन्द्र ते मतिं विश्वे वर्धन्ति पौंस्यम |
उतो शविष्ठ वर्ष्ण्यम ||
इमां म इन्द्र सुष्टुतिं जुषस्व पर सु मामव |
उत परवर्धया मतिम ||
उत बरह्मण्या वयं तुभ्यं परव्र्द्ध वज्रिवः |
विप्रा अतक्ष्म जीवसे ||
अभि कण्वा अनूषतापो न परवता यतीः |
इन्द्रं वनन्वती मतिः ||
इन्द्रमुक्थानि वाव्र्धुः समुद्रमिव सिन्धवः |
अनुत्तमन्युमजरम ||
आ नो याहि परावतो हरिभ्यां हर्यताभ्याम |
इममिन्द्र सुतं पिब ||
तवामिद वर्त्रहन्तम जनासो वर्क्तबर्हिषः |
हवन्ते वाजसातये ||
अनु तवा रोदसी उभे चक्रं न वर्त्येतशम |
अनु सुवानास इन्दवः ||
मन्दस्वा सु सवर्णर उतेन्द्र शर्यणावति |
मत्स्वा विवस्वतो मती ||
वाव्र्धान उप दयवि वर्षा वज्र्यरोरवीत |
वर्त्रहा सोमपातमः ||
रषिर्हि पूर्वजा अस्येक ईशान ओजसा |
इन्द्र चोष्कूयसे वसु ||
अस्माकं तवा सुतानुप वीतप्र्ष्ठा अभि परयः |
शतंवहन्तु हरयः ||
इमां सु पूर्व्यां धियं मधोर्घ्र्तस्य पिप्युषीम |
कण्वा उक्थेन वाव्र्धुः ||
इन्द्रमिद विमहीनां मेधे वर्णीत मर्त्यः |
इन्द्रं सनिष्युरूतये ||
अर्वाञ्चं तवा पुरुष्टुत परियमेधस्तुता हरी |
सोमपेयायवक्षतः ||
शतमहं तिरिन्दिरे सहस्रं पर्शावा ददे |
राधांसियाद्वानाम ||
तरीणि शतान्यर्वतां सहस्रा दश गोनाम |
ददुष पज्राय साम्ने ||
उदानट ककुहो दिवमुष्ट्राञ्चतुर्युजो ददत |
शरवसा याद्वं जनम ||
mahānindro ya ojasā parjanyo vṛṣṭimāniva |
stomairvatsasya vāvṛdhe ||
prajāṃ ṛtasya piprataḥ pra yad bharanta vahnayaḥ |
viprā ṛtasya vāhasā ||
kaṇvā indraṃ yadakrata stomairyajñasya sādhanam |
jāmibruvata āyudham ||
samasya manyave viśo viśvā namanta kṛṣṭayaḥ |
samudrāyeva sindhavaḥ ||
ojastadasya titviṣa ubhe yad samavartayat |
indraścarmevarodasī ||
vi cid vṛtrasya dodhato vajreṇa śataparvaṇā |
śiro bibhedavṛṣṇinā ||
imā abhi pra ṇonumo vipāmaghreṣu dhītayaḥ |
aghneḥ śocirna didyutaḥ ||
ghuhā satīrupa tmanā pra yacchocanta dhītayaḥ |
kaṇvāṛtasya dhārayā ||
pra tamindra naśīmahi rayiṃ ghomantamaśvinam |
pra brahmapūrvacittaye ||
ahamid dhi pituṣ pari medhāṃ ṛtasya jaghrabha |
ahaṃ sūrya ivājani ||
ahaṃ pratnena manmanā ghiraḥ śumbhāmi kaṇvavat |
yenendraḥśuṣmamid dadhe ||
ye tvāmindra na tuṣṭuvurṣayo ye ca tuṣṭuvuḥ |
mamedvardhasva suṣṭutaḥ ||
yadasya manyuradhvanīd vi vṛtraṃ parvaśo rujan |
apaḥ samudramairayat ||
ni śuṣṇa indra dharṇasiṃ vajraṃ jaghantha dasyavi |
vṛṣāhyughra śṛṇviṣe ||
na dyāva indramojasā nāntarikṣāṇi vajriṇam |
na vivyacanta bhūmayaḥ ||
yasta indra mahīrapa stabhūyamāna āśayat |
ni taṃ padyāsu śiśnathaḥ ||
ya ime rodasī mahī samīcī samajaghrabhīt |
tamobhirindra taṃ ghuhaḥ ||
ya indra yatayastvā bhṛghavo ye ca tuṣṭuvuḥ |
mamedughra śrudhī havam ||
imāsta indra pṛśnayo ghṛtaṃ duhata āśiram |
enāṃ ṛtasya pipyuṣīḥ ||
yā indra prasvastvāsā gharbhamacakriran |
pari dharmeva sūryam ||
tvāmicchavasas pate kaṇvā ukthena vāvṛdhuḥ |
tvāṃ sutāsa indavaḥ ||
tavedindra praṇītiṣūta praśastiradrivaḥ |
yajño vitantasāyyaḥ ||
ā na indra mahīmiṣaṃ puraṃ na darṣi ghomatīm |
uta prajāṃ suvīryam ||
uta tyadāśvaśvyaṃ yadindra nāhuṣīṣvā |
aghre vikṣupradīdayat ||
abhi vrajaṃ na tatniṣe sūra upākacakṣasam |
yadindra mṛḷayāsi naḥ ||
yadaṅgha taviṣīyasa indra prarājasi kṣitīḥ |
mahānapāra ojasā ||
taṃ tvā haviṣmatīrviśa upa bruvata ūtaye |
urujrayasamindubhiḥ ||
upahvare ghirīṇāṃ saṃghathe ca nadīnām |
dhiyā vipro ajāyata ||
ataḥ samudramudvataścikitvānava paśyati |
yato vipāna ejati ||
ādit pratnasya retaso jyotiṣ paśyanti vāsaram |
paro yadidhyate divā ||
kaṇvāsa indra te matiṃ viśve vardhanti pauṃsyam |
uto śaviṣṭha vṛṣṇyam ||
imāṃ ma indra suṣṭutiṃ juṣasva pra su māmava |
uta pravardhayā matim ||
uta brahmaṇyā vayaṃ tubhyaṃ pravṛddha vajrivaḥ |
viprā atakṣma jīvase ||
abhi kaṇvā anūṣatāpo na pravatā yatīḥ |
indraṃ vananvatī matiḥ ||
indramukthāni vāvṛdhuḥ samudramiva sindhavaḥ |
anuttamanyumajaram ||
ā no yāhi parāvato haribhyāṃ haryatābhyām |
imamindra sutaṃ piba ||
tvāmid vṛtrahantama janāso vṛktabarhiṣaḥ |
havante vājasātaye ||
anu tvā rodasī ubhe cakraṃ na vartyetaśam |
anu suvānāsa indavaḥ ||
mandasvā su svarṇara utendra śaryaṇāvati |
matsvā vivasvato matī ||
vāvṛdhāna upa dyavi vṛṣā vajryaroravīt |
vṛtrahā somapātamaḥ ||
ṛṣirhi pūrvajā asyeka īśāna ojasā |
indra coṣkūyase vasu ||
asmākaṃ tvā sutānupa vītapṛṣṭhā abhi prayaḥ |
śataṃvahantu harayaḥ ||
imāṃ su pūrvyāṃ dhiyaṃ madhorghṛtasya pipyuṣīm |
kaṇvā ukthena vāvṛdhuḥ ||
indramid vimahīnāṃ medhe vṛṇīta martyaḥ |
indraṃ saniṣyurūtaye ||
arvāñcaṃ tvā puruṣṭuta priyamedhastutā harī |
somapeyāyavakṣataḥ ||
śatamahaṃ tirindire sahasraṃ parśāvā dade |
rādhāṃsiyādvānām ||
trīṇi śatānyarvatāṃ sahasrā daśa ghonām |
daduṣ pajrāya sāmne ||
udānaṭ kakuho divamuṣṭrāñcaturyujo dadat |
śravasā yādvaṃ janam ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 7

पर यद वस्त्रिष्टुभमिषं मरुतो विप्रो अक्षरत |
वि पर्वतेषु राजथ ||
यदङग तविषीयवो यामं शुभ्रा अचिध्वम |
नि पर्वता अहासत ||
उदीरयन्त वायुभिर्वाश्रासः पर्श्निमातरः |
धुक्षन्तपिप्युशीमिषम ||
वपन्ति मरुतो मिहं पर वेपयन्ति पर्वतान |
यद यामं यान्ति वायुभिः ||
नि यद यामाय वो गिरिर्नि सिन्धवो विधर्मणे |
महे शुष्माय येमिरे ||
युष्मानु नक्तमूतये युष्मान दिवा हवामहे |
युष्मान परयत्यध्वरे ||
उदु तये अरुणप्सवश्चित्रा यामेभिरीरते |
वाश्रा अधिष्णुना दिवः ||
सर्जन्ति रश्मिमोजसा पन्थां सूर्याय यातवे |
ते भानुभिर्वि तस्थिरे ||
इमां मे मरुतो गिरमिमं सतोमं रभुक्षणः |
इमं मे वनता हवम ||
तरीणि सरांसि पर्श्नयो दुदुह्रे वज्रिणे मधु |
उत्सं कवन्धमुद्रिणम ||
मरुतो यद ध वो दिवः सुम्नायन्तो हवामहे |
आ तू न उपगन्तन ||
यूयं हि षठा सुदानवो रुद्रा रभुक्षणो दमे |
उत परचेतसो मदे ||
आ नो रयिं मदच्युतं पुरुक्षुं विश्वधायसम |
इयर्ता मरुतो दिवः ||
अधीव यद गिरीणां यामं शुभ्रा अचिध्वम |
सुवानैर्मन्दध्व इन्दुभिः ||
एतावतश्चिदेषां सुम्नं भिक्षेत मर्त्यः |
अदाभ्यस्य मन्मभिः ||
ये दरप्सा इव रोदसी धमन्त्यनु वर्ष्टिभिः |
उत्सं दुहन्तो अक्षितम ||
उदु सवानेभिरीरत उद रथैरुदु वायुभिः |
उत सतोमैः पर्श्निमातरः ||
येनाव तुर्वशं यदुं येन कण्वं धनस्प्र्तम |
राये सु तस्य धीमहि ||
इमा उ वः सुदानवो घर्तं न पिप्युषीरिषः |
वर्धान काण्वस्य मन्मभिः ||
कव नूनं सुदानवो मदथा वर्क्तबर्हिषः |
बरह्मा को वःसपर्यति ||
नहि षम यद ध वः पुरा सतोमेभिर्व्र्क्तबर्हिषः |
शर्धान रतस्य जिन्वथ ||
समु तये महतीरपः सं कषोणी समु सूर्यम |
सं वज्रं पर्वशो दधुः ||
वि वर्त्रं पर्वशो ययुर्वि पर्वतानराजिनः |
चक्राणा वर्ष्णि पौंस्यम ||
अनु तरितस्य युध्यतः शुष्ममावन्नुत करतुम |
अन्विन्द्रं वर्त्रतूर्ये ||
विद्युद्धस्ता अभिद्यवः शिप्राः शीर्षन हिरण्ययीः |
शुभ्रा वयञ्जत शरिये ||
उशना यत परावत उक्ष्णो रन्ध्रमयातन |
दयौर्न चक्रदद भिया ||
आ नो मखस्य दावने.अश्वैर्हिरण्यपाणिभिः |
देवास उप गन्तन ||
यदेषां पर्षती रथे परष्टिर्वहति रोहितः |
यान्ति शुभ्रा रिणन्नपः ||
सुषोमे शर्यणावत्यार्जीके पस्त्यावति |
ययुर्निचक्रया नरः ||
कदा गछाथ मरुत इत्था विप्रं हवमानम |
मार्डीकेभिर्नाधमानम ||
कद ध नूनं कधप्रियो यदिन्द्रमजहातन |
को वः सखित्व ओहते ||
सहो षु णो वज्रहस्तैः कण्वासो अग्निं मरुद्भिः |
सतुषेहिरण्यवाशीभिः ||
ओ षु वर्ष्णः परयज्यूना नव्यसे सुविताय |
वव्र्त्यां चित्रवाजान ||
गिरयश्चिन नि जिहते पर्शानासो मन्यमानाः |
पर्वताश्चिन नि येमिरे ||
आक्ष्णयावानो वहन्त्यन्तरिक्षेण पततः |
धातारः सतुवते वयः ||
अग्निर्हि जानि पूर्व्यश्छन्दो न सूरो अर्चिषा |
ते भानुभिर्वि तस्थिरे ||
pra yad vastriṣṭubhamiṣaṃ maruto vipro akṣarat |
vi parvateṣu rājatha ||
yadaṅgha taviṣīyavo yāmaṃ śubhrā acidhvam |
ni parvatā ahāsata ||
udīrayanta vāyubhirvāśrāsaḥ pṛśnimātaraḥ |
dhukṣantapipyuśīmiṣam ||
vapanti maruto mihaṃ pra vepayanti parvatān |
yad yāmaṃ yānti vāyubhiḥ ||
ni yad yāmāya vo ghirirni sindhavo vidharmaṇe |
mahe śuṣmāya yemire ||
yuṣmānu naktamūtaye yuṣmān divā havāmahe |
yuṣmān prayatyadhvare ||
udu tye aruṇapsavaścitrā yāmebhirīrate |
vāśrā adhiṣṇunā divaḥ ||
sṛjanti raśmimojasā panthāṃ sūryāya yātave |
te bhānubhirvi tasthire ||
imāṃ me maruto ghiramimaṃ stomaṃ ṛbhukṣaṇaḥ |
imaṃ me vanatā havam ||
trīṇi sarāṃsi pṛśnayo duduhre vajriṇe madhu |
utsaṃ kavandhamudriṇam ||
maruto yad dha vo divaḥ sumnāyanto havāmahe |
ā tū na upaghantana ||
yūyaṃ hi ṣṭhā sudānavo rudrā ṛbhukṣaṇo dame |
uta pracetaso made ||
ā no rayiṃ madacyutaṃ purukṣuṃ viśvadhāyasam |
iyartā maruto divaḥ ||
adhīva yad ghirīṇāṃ yāmaṃ śubhrā acidhvam |
suvānairmandadhva indubhiḥ ||
etāvataścideṣāṃ sumnaṃ bhikṣeta martyaḥ |
adābhyasya manmabhiḥ ||
ye drapsā iva rodasī dhamantyanu vṛṣṭibhiḥ |
utsaṃ duhanto akṣitam ||
udu svānebhirīrata ud rathairudu vāyubhiḥ |
ut stomaiḥ pṛśnimātaraḥ ||
yenāva turvaśaṃ yaduṃ yena kaṇvaṃ dhanaspṛtam |
rāye su tasya dhīmahi ||
imā u vaḥ sudānavo ghṛtaṃ na pipyuṣīriṣaḥ |
vardhān kāṇvasya manmabhiḥ ||
kva nūnaṃ sudānavo madathā vṛktabarhiṣaḥ |
brahmā ko vaḥsaparyati ||
nahi ṣma yad dha vaḥ purā stomebhirvṛktabarhiṣaḥ |
śardhān ṛtasya jinvatha ||
samu tye mahatīrapaḥ saṃ kṣoṇī samu sūryam |
saṃ vajraṃ parvaśo dadhuḥ ||
vi vṛtraṃ parvaśo yayurvi parvatānarājinaḥ |
cakrāṇā vṛṣṇi pauṃsyam ||
anu tritasya yudhyataḥ śuṣmamāvannuta kratum |
anvindraṃ vṛtratūrye ||
vidyuddhastā abhidyavaḥ śiprāḥ śīrṣan hiraṇyayīḥ |
śubhrā vyañjata śriye ||
uśanā yat parāvata ukṣṇo randhramayātana |
dyaurna cakradad bhiyā ||
ā no makhasya dāvane.aśvairhiraṇyapāṇibhiḥ |
devāsa upa ghantana ||
yadeṣāṃ pṛṣatī rathe praṣṭirvahati rohitaḥ |
yānti śubhrā riṇannapaḥ ||
suṣome śaryaṇāvatyārjīke pastyāvati |
yayurnicakrayā naraḥ ||
kadā ghachātha maruta itthā vipraṃ havamānam |
mārḍīkebhirnādhamānam ||
kad dha nūnaṃ kadhapriyo yadindramajahātana |
ko vaḥ sakhitva ohate ||
saho ṣu ṇo vajrahastaiḥ kaṇvāso aghniṃ marudbhiḥ |
stuṣehiraṇyavāśībhiḥ ||
o ṣu vṛṣṇaḥ prayajyūnā navyase suvitāya |
vavṛtyāṃ citravājān ||
ghirayaścin ni jihate parśānāso manyamānāḥ |
parvatāścin ni yemire ||
ākṣṇayāvāno vahantyantarikṣeṇa patataḥ |
dhātāraḥ stuvate vayaḥ ||
aghnirhi jāni pūrvyaśchando na sūro arciṣā |
te bhānubhirvi tasthire ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 8

आ नो विश्वाभिरूतिभिरश्विना गछतं युवम |
दस्रा हिरण्यवर्तनी पिबतं सोम्यं मधु ||
आ नूनं यातमश्विना रथेन सूर्यत्वचा |
भुजी हिरण्यपेशसा कवी गम्भीरचेतसा ||
आ यातं नहुषस पर्यान्तरिक्षात सुव्र्क्तिभिः |
पिबाथोश्विना मधु कण्वानां सवने सुतम ||
आ नो यातं दिवस पर्यान्तरिक्षादधप्रिया |
पुत्रः कण्वस्य वामिह सुषाव सोम्यं मधु ||
आ नो यातमुपश्रुत्यश्विना सोमपीतये |
सवाहा सतोमस्य वर्धना पर कवी धीतिभिर्नरा ||
यच्चिद धि वां पुर रषयो जुहूरे.अवसे नरा |
आ यातमश्विना गतमुपेमां सुष्टुतिं मम ||
दिवश्चिद रोचनादध्या नो गन्तं सवर्विदा |
धीभिर्वत्सप्रचेतसा सतोमेभिर्हवनश्रुता ||
किमन्ये पर्यासते.अस्मत सतोमेभिरश्विना |
पुत्रः कण्वस्य वां रषिर्गीर्भिर्वत्सो अवीव्र्धत ||
आ वां विप्र इहावसे.अह्वत सतोमेभिरश्विना |
अरिप्रा वर्त्रहन्तमा ता नो भूतं मयोभुवा ||
आ यद वां योषणा रथमतिष्ठद वाजिनीवसू |
विश्वान्यश्विना युवं पर धीतान्यगछतम ||
अतः सहस्रनिर्णिजा रथेना यातमश्विना |
वत्सो वां मधुमद वचो.अशंसीत काव्यः कविः ||
पुरुमन्द्रा पुरूवसू मनोतरा रयीणाम |
सतोमं मे अश्विनाविममभि वह्नी अनूषाताम ||
आ नो विश्वान्यश्विना धत्तं राधांस्यह्रया |
कर्तं न रत्वियावतो मा नो रीरधतं निदे ||
यन नास्त्या परावति यद वा सथो अध्यम्बरे |
अतः सहस्रनिर्णिजा रथेना यातमश्विना ||
यो वां नासत्याव रषिर्गीर्भिर्वत्सो अवीव्र्धत |
तस्मै सहस्रनिर्णिजमिषं धत्तं घर्तश्चुतम ||
परास्मा ऊर्जं घर्तश्चुतमश्विना यछतं युवम |
यो वां सुम्नाय तुष्टवद वसूयाद दानुनस पती ||
आ नो गन्तं रिशादसेमं सतोमं पुरुभुजा |
कर्तं नः सुश्रियो नरेमा दातमभिष्टये ||
आ वां विश्वाभिरूतिभिः परियमेधा अहूषत |
राजन्तावध्वराणामश्विना यामहूतिषु ||
आ नो गन्तं मयोभुवाश्विना शम्भुवा युवम |
यो वां विपन्यू धीतिभिर्गीर्भिर्वत्सो अवीव्र्धत ||
याभिः कण्वं मेधातिथिं याभिर्वशं दशव्रजम |
याभिर्गोशर्यमावतं ताभिर्नो.अवतं नरा ||
याभिर्नरा तरसदस्युमावतं कर्त्व्ये धने |
ताभिः षवस्मानश्विना परावतं वाजसातये ||
पर वां सतोमाः सुव्र्क्तयो गिरो वर्धन्त्वश्विना |
पुरुत्रा वर्त्रहन्तमा ता नो भूतं पुरुस्प्र्हा ||
तरीणि पदान्यश्विनोराविः सान्ति गुहा परः |
कवी रतस्य पत्मभिरर्वाग जीवेभ्यस परि ||
ā no viśvābhirūtibhiraśvinā ghachataṃ yuvam |
dasrā hiraṇyavartanī pibataṃ somyaṃ madhu ||
ā nūnaṃ yātamaśvinā rathena sūryatvacā |
bhujī hiraṇyapeśasā kavī ghambhīracetasā ||
ā yātaṃ nahuṣas paryāntarikṣāt suvṛktibhiḥ |
pibāthoaśvinā madhu kaṇvānāṃ savane sutam ||
ā no yātaṃ divas paryāntarikṣādadhapriyā |
putraḥ kaṇvasya vāmiha suṣāva somyaṃ madhu ||
ā no yātamupaśrutyaśvinā somapītaye |
svāhā stomasya vardhanā pra kavī dhītibhirnarā ||
yaccid dhi vāṃ pura ṛṣayo juhūre.avase narā |
ā yātamaśvinā ghatamupemāṃ suṣṭutiṃ mama ||
divaścid rocanādadhyā no ghantaṃ svarvidā |
dhībhirvatsapracetasā stomebhirhavanaśrutā ||
kimanye paryāsate.asmat stomebhiraśvinā |
putraḥ kaṇvasya vāṃ ṛṣirghīrbhirvatso avīvṛdhat ||
ā vāṃ vipra ihāvase.ahvat stomebhiraśvinā |
ariprā vṛtrahantamā tā no bhūtaṃ mayobhuvā ||
ā yad vāṃ yoṣaṇā rathamatiṣṭhad vājinīvasū |
viśvānyaśvinā yuvaṃ pra dhītānyaghachatam ||
ataḥ sahasranirṇijā rathenā yātamaśvinā |
vatso vāṃ madhumad vaco.aśaṃsīt kāvyaḥ kaviḥ ||
purumandrā purūvasū manotarā rayīṇām |
stomaṃ me aśvināvimamabhi vahnī anūṣātām ||
ā no viśvānyaśvinā dhattaṃ rādhāṃsyahrayā |
kṛtaṃ na ṛtviyāvato mā no rīradhataṃ nide ||
yan nāastyā parāvati yad vā stho adhyambare |
ataḥ sahasranirṇijā rathenā yātamaśvinā ||
yo vāṃ nāsatyāv ṛṣirghīrbhirvatso avīvṛdhat |
tasmai sahasranirṇijamiṣaṃ dhattaṃ ghṛtaścutam ||
prāsmā ūrjaṃ ghṛtaścutamaśvinā yachataṃ yuvam |
yo vāṃ sumnāya tuṣṭavad vasūyād dānunas patī ||
ā no ghantaṃ riśādasemaṃ stomaṃ purubhujā |
kṛtaṃ naḥ suśriyo naremā dātamabhiṣṭaye ||
ā vāṃ viśvābhirūtibhiḥ priyamedhā ahūṣata |
rājantāvadhvarāṇāmaśvinā yāmahūtiṣu ||
ā no ghantaṃ mayobhuvāśvinā śambhuvā yuvam |
yo vāṃ vipanyū dhītibhirghīrbhirvatso avīvṛdhat ||
yābhiḥ kaṇvaṃ medhātithiṃ yābhirvaśaṃ daśavrajam |
yābhirghośaryamāvataṃ tābhirno.avataṃ narā ||
yābhirnarā trasadasyumāvataṃ kṛtvye dhane |
tābhiḥ ṣvasmānaśvinā prāvataṃ vājasātaye ||
pra vāṃ stomāḥ suvṛktayo ghiro vardhantvaśvinā |
purutrā vṛtrahantamā tā no bhūtaṃ puruspṛhā ||
trīṇi padānyaśvinorāviḥ sānti ghuhā paraḥ |
kavī ṛtasya patmabhirarvāgh jīvebhyas pari ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 9

आ नूनमश्विना युवं वत्सस्य गन्तमवसे |
परास्मै यछतमव्र्कं पर्थु छर्दिर्युयुतं या अरातयः ||
यदन्तरिक्षे यद दिवि यत पञ्च मानुषाननु |
नर्म्णन्तद धत्तमश्विना ||
ये वां दंसांस्यश्विना विप्रासः परिमाम्र्शुः |
एवेत काण्वस्य बोधतम ||
अयं वां घर्मो अश्विना सतोमेन परि षिच्यते |
अयं सोमो मधुमान वाजिनीवसू येन वर्त्रं चिकेतथः ||
यदप्सु यद वनस्पतौ यदोषधीषु पुरुदंससा कर्तम |
तेन माविष्टमश्विना ||
यन नासत्या भुरण्यथो यद वा देव भिषज्यथः |
अयं वां वत्सो मतिभिर्न विन्धते हविष्मन्तं हि गछथः ||
आ नूनमश्विनोरषिः सतोमं चिकेत वामया |
आ सोमं मधुमत्तमं घर्मं सिञ्चादथर्वणि ||
आ नूनं रघुवर्तनिं रथं तिष्ठाथो अश्विना |
आ वां सतोमा इमे मम नभो न चुच्यवीरत ||
यदद्य वां नासत्योक्थैराचुच्युवीमहि |
यद वा वाणीभिरश्विनेवेत काण्वस्य बोधतम ||
यद वां कक्षीवानुत यद वयश्व रषिर्यद वां दीर्घतमा जुहाव |
पर्थी यद वां वैन्यः सादनेष्वेवेदतो अश्विना चेतयेथाम ||
यातं छर्दिष्पा उत नः परस्पा भूतं जगत्पा उत नस्तनूपा |
वर्तिस्तोकाय तनयाय यातम ||
यदिन्द्रेण सरथं याथो अश्विना यद वा वायुना भवथः समोकसा |
यदादित्येभिरभुभिः सजोषसा यद वा विष्णोर्विक्रमणेषु तिष्ठथः ||
यदद्याश्विनावहं हुवेय वाजसातये |
यत पर्त्सु तुर्वणे सहस्तच्छ्रेष्ठमश्विनोरवः ||
आ नूनं यातमश्विनेमा हव्यानि वां हिता |
इमे सोमासोधि तुर्वशे यदाविमे कण्वेषु वामथ ||
यन नासत्या पराके अर्वाके अस्ति भेषजम |
तेन नूनं विमदाय परचेतसा छर्दिर्वत्साय यछतम ||
अभुत्स्यु पर देव्या साकं वाचाहमश्विनोः |
वयावर्देव्या मतिं वि रातिं मर्त्येभ्यः ||
पर बोधयोषो अश्विना पर देवि सून्र्ते महि |
पर यज्ञहोतरानुषक पर मदाय शरवो बर्हत ||
यदुषो यासि भानुना सं सूर्येण रोचसे |
आ हायमश्विनो रथो वर्तिर्याति नर्पाय्यम ||
यदापीतासो अंशवो गावो न दुह्र ऊधभिः |
यद वा वाणीरनूषत पर देवयन्तो अश्विना ||
पर दयुम्नाय पर शवसे पर नर्षाह्याय शर्मणे |
पर दक्षाय परचेतसा ||
यन नूनं धीभिरश्विना पितुर्योना निषीदथः यद वासुम्नेभिरुक्थ्या ||
ā nūnamaśvinā yuvaṃ vatsasya ghantamavase |
prāsmai yachatamavṛkaṃ pṛthu chardiryuyutaṃ yā arātayaḥ ||
yadantarikṣe yad divi yat pañca mānuṣānanu |
nṛmṇantad dhattamaśvinā ||
ye vāṃ daṃsāṃsyaśvinā viprāsaḥ parimāmṛśuḥ |
evet kāṇvasya bodhatam ||
ayaṃ vāṃ gharmo aśvinā stomena pari ṣicyate |
ayaṃ somo madhumān vājinīvasū yena vṛtraṃ ciketathaḥ ||
yadapsu yad vanaspatau yadoṣadhīṣu purudaṃsasā kṛtam |
tena māviṣṭamaśvinā ||
yan nāsatyā bhuraṇyatho yad vā deva bhiṣajyathaḥ |
ayaṃ vāṃ vatso matibhirna vindhate haviṣmantaṃ hi ghachathaḥ ||
ā nūnamaśvinorṣiḥ stomaṃ ciketa vāmayā |
ā somaṃ madhumattamaṃ gharmaṃ siñcādatharvaṇi ||
ā nūnaṃ raghuvartaniṃ rathaṃ tiṣṭhātho aśvinā |
ā vāṃ stomā ime mama nabho na cucyavīrata ||
yadadya vāṃ nāsatyokthairācucyuvīmahi |
yad vā vāṇībhiraśvinevet kāṇvasya bodhatam ||
yad vāṃ kakṣīvānuta yad vyaśva ṛṣiryad vāṃ dīrghatamā juhāva |
pṛthī yad vāṃ vainyaḥ sādaneṣvevedato aśvinā cetayethām ||
yātaṃ chardiṣpā uta naḥ paraspā bhūtaṃ jaghatpā uta nastanūpā |
vartistokāya tanayāya yātam ||
yadindreṇa sarathaṃ yātho aśvinā yad vā vāyunā bhavathaḥ samokasā |
yadādityebhirbhubhiḥ sajoṣasā yad vā viṣṇorvikramaṇeṣu tiṣṭhathaḥ ||
yadadyāśvināvahaṃ huveya vājasātaye |
yat pṛtsu turvaṇe sahastacchreṣṭhamaśvinoravaḥ ||
ā nūnaṃ yātamaśvinemā havyāni vāṃ hitā |
ime somāsoadhi turvaśe yadāvime kaṇveṣu vāmatha ||
yan nāsatyā parāke arvāke asti bheṣajam |
tena nūnaṃ vimadāya pracetasā chardirvatsāya yachatam ||
abhutsyu pra devyā sākaṃ vācāhamaśvinoḥ |
vyāvardevyā matiṃ vi rātiṃ martyebhyaḥ ||
pra bodhayoṣo aśvinā pra devi sūnṛte mahi |
pra yajñahotarānuṣak pra madāya śravo bṛhat ||
yaduṣo yāsi bhānunā saṃ sūryeṇa rocase |
ā hāyamaśvino ratho vartiryāti nṛpāyyam ||
yadāpītāso aṃśavo ghāvo na duhra ūdhabhiḥ |
yad vā vāṇīranūṣata pra devayanto aśvinā ||
pra dyumnāya pra śavase pra nṛṣāhyāya śarmaṇe |
pra dakṣāya pracetasā ||
yan nūnaṃ dhībhiraśvinā pituryonā niṣīdathaḥ yad vāsumnebhirukthyā ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 10

यत सथो दीर्घप्रसद्मनि यद वादो रोचने दिवः |
यद वा समुद्रे अध्याक्र्ते गर्हे.अत आ यातमश्विना ||
यद वा यज्ञं मनवे सम्मिमिक्षथुरेवेत काण्वस्य बोधतम |
बर्हस्पतिं विश्वान देवानहं हुव इन्द्राविष्णू अश्विनावाशुहेषसा ||
तया नवश्विना हुवे सुदंससा गर्भे कर्ता |
ययोरस्ति परणः सख्यं देवेष्वध्याप्यम ||
ययोरधि पर यज्ञा असूरे सन्ति सूरयः |
ता यज्ञस्याध्वरस्य परचेतसा सवधाभिर्या पिबतः सोम्यं मधु ||
यदद्याश्विनावपाग यत पराक सथो वाजिनीवसू |
यद दरुह्यव्यनवि तुर्वशे यदौ हुवे वामथ मा गतम ||
यदन्तरिक्षे पतथः पुरुभुजा यद वेमे रोदसी अनु |
यद्वा सवधाभिरधितिष्ठथो रथमत आ यातमश्विना ||
yat stho dīrghaprasadmani yad vādo rocane divaḥ |
yad vā samudre adhyākṛte ghṛhe.ata ā yātamaśvinā ||
yad vā yajñaṃ manave sammimikṣathurevet kāṇvasya bodhatam |
bṛhaspatiṃ viśvān devānahaṃ huva indrāviṣṇū aśvināvāśuheṣasā ||
tyā nvaśvinā huve sudaṃsasā ghṛbhe kṛtā |
yayorasti praṇaḥ sakhyaṃ deveṣvadhyāpyam ||
yayoradhi pra yajñā asūre santi sūrayaḥ |
tā yajñasyādhvarasya pracetasā svadhābhiryā pibataḥ somyaṃ madhu ||
yadadyāśvināvapāgh yat prāk stho vājinīvasū |
yad druhyavyanavi turvaśe yadau huve vāmatha mā ghatam ||
yadantarikṣe patathaḥ purubhujā yad veme rodasī anu |
yadvā svadhābhiradhitiṣṭhatho rathamata ā yātamaśvinā ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 11

तवमग्ने वरतपा असि देव आ मर्त्येष्वा |
तवं यज्ञेष्वीड्यः ||
तवमसि परशस्यो विदथेषु सहन्त्य |
अग्ने रथीरध्वराणाम ||
स तवमस्मदप दविषो युयोधि जातवेदः |
अदेवीरग्ने अरातीः ||
अन्ति चित सन्तमह यज्ञं मर्तस्य रिपोः |
नोप वेषि जातवेदः ||
मर्ता अमर्त्यस्य ते भूरि नाम मनामहे |
विप्रासो जातवेदसः ||
विप्रं विप्रासो.अवसे देवं मर्तास ऊतये |
अग्निं गीर्भिर्हवामहे ||
आ ते वत्सो मनो यमत परमाच्चित सधस्थात |
अग्ने तवां कामया गिरा ||
पुरुत्रा हि सद्रंं असि विशो विश्वा अनु परभुः |
समत्सुत्वा हवामहे ||
समत्स्वग्निमवसे वाजयन्तो हवामहे |
वाजेषु चित्रराधसम ||
परत्नो हि कमीड्यो अध्वरेषु सनाच्च होता नव्यश्च सत्सि |
सवां चाग्ने तन्वं पिप्रयस्वास्मभ्यं च सौभगमा यजस्व ||
tvamaghne vratapā asi deva ā martyeṣvā |
tvaṃ yajñeṣvīḍyaḥ ||
tvamasi praśasyo vidatheṣu sahantya |
aghne rathīradhvarāṇām ||
sa tvamasmadapa dviṣo yuyodhi jātavedaḥ |
adevīraghne arātīḥ ||
anti cit santamaha yajñaṃ martasya ripoḥ |
nopa veṣi jātavedaḥ ||
martā amartyasya te bhūri nāma manāmahe |
viprāso jātavedasaḥ ||
vipraṃ viprāso.avase devaṃ martāsa ūtaye |
aghniṃ ghīrbhirhavāmahe ||
ā te vatso mano yamat paramāccit sadhasthāt |
aghne tvāṃ kāmayā ghirā ||
purutrā hi sadṛṃṃ asi viśo viśvā anu prabhuḥ |
samatsutvā havāmahe ||
samatsvaghnimavase vājayanto havāmahe |
vājeṣu citrarādhasam ||
pratno hi kamīḍyo adhvareṣu sanācca hotā navyaśca satsi |
svāṃ cāghne tanvaṃ piprayasvāsmabhyaṃ ca saubhaghamā yajasva ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 12

य इन्द्र सोमपातमो मदः शविष्ठ चेतति |
येना हंसि नयत्रिणं तमीमहे ||
येना दशग्वमध्रिगुं वेपयन्तं सवर्णरम |
येना समुद्रमाविथा तमीमहे ||
येन सिन्धुं महीरपो रथानिव परचोदयः |
पन्थां रतस्य यातवे तमीमहे ||
इमं सतोममभिष्टये घर्तं न पूतमद्रिवः |
येना नुसद्य ओजसा ववक्षिथ ||
इमं जुषस्व गिर्वणः समुद्र इव पिन्वते |
इन्द्र विश्वाभिरूतिभिर्ववक्षिथ ||
यो नो देवः परावतः सखित्वनाय मामहे |
दिवो न वर्ष्टिं परथयन ववक्षिथ ||
ववक्षुरस्य केतवो उत वज्रो गभस्त्योः |
यत सूर्यो न रोदसी अवर्धयत ||
यदि परव्र्द्ध सत्पते सहस्रं महिषानघः |
आदित त इन्द्रियं महि पर वाव्र्धे ||
इन्द्रः सूर्यस्य रश्मिभिर्न्यर्शसानमोषति |
अग्निर्वनेव सासहिः पर वाव्र्धे ||
इयं त रत्वियावती धीतिरेति नवीयसी |
सपर्यन्ती पुरुप्रिया मिमीत इत ||
गर्भो यज्ञस्य देवयुः करतुं पुनीत आनुषक |
सतोमैरिन्द्रस्य वाव्र्धे मिमीत इत ||
सनिर्मित्रस्य पप्रथ इन्द्रः सोमस्य पीतये |
पराची वाशीव सुन्वते मिमीत इत ||
यं विप्रा उक्थवाहसो.अभिप्रमन्दुरायवः |
घर्तं न पिप्य आसन्य रतस्य यत ||
उत सवराजे अदिति सतोममिन्द्राय जीजनत |
पुरुप्रशस्तमूतय रतस्य यत ||
अभि वह्नय ऊतये.अनूषत परशस्तये |
न देव विव्रता हरी रतस्य यत ||
यत सोममिन्द्र विष्णवि यद वा घ तरित आप्त्ये |
यद वा मरुत्सु मन्दसे समिन्दुभिः ||
यद वा शक्र परावति समुद्रे अधि मन्दसे |
अस्माकमित सुते रणा समिन्दुभिः ||
यद वासि सुन्वतो वर्धो यजमानस्य सत्पते |
उक्थे वा यस्यरण्यसि समिन्दुभिः ||
देवं-देवं वो.अवस इन्द्रम-इन्द्रं गर्णीषणि |
अधा यज्ञाय तुर्वणे वयानशुः ||
यज्ञेभिर्यज्ञवाहसं सोमेभिः सोमपातमम |
होत्राभिरिन्द्रं वाव्र्धुर्व्यानशुः ||
महीरस्य परणीतयः पूर्वीरुत परशस्तयः |
विश्वा वसूनि दाशुषे वयानशुः ||
इन्द्रं वर्त्राय हन्तवे देवासो दधिरे पुरः |
इन्द्रं वाणीरनूषता समोजसे ||
महान्तं महिना वयं सतोमेभिर्हवनश्रुतम |
अर्कैरभिप्र णोनुमः समोजसे ||
न यं विविक्तो रोदसी नान्तरिक्षाणि वज्रिणम |
अमादिदस्य तित्विषे समोजसः ||
यदिन्द्र पर्तनाज्ये देवास्त्वा दधिरे पुरः |
आदित ते हर्यता हरी ववक्षतुः ||
यदा वर्त्रं नदीव्र्तं शवसा वज्रिन्नवधीः |
आदित ते ... ||
यदा ते विष्णुरोजसा तरीणि पदा विचक्रमे |
आदित ते . .. ||
यदा ते हर्यता हरी वाव्र्धाते दिवे-दिवे |
आदित ते विश्वा भुवनानि येमिरे ||
यदा ते मारुतीर्विशस्तुभ्यमिन्द्र नियेमिरे |
आ इत ते व. ... ||
यदा सूर्यममुं दिवि शुक्रं जयोतिरधारयः |
आदित्ते व. ... ||
इमां त इन्द्र सुष्टुतिं विप्र इयर्ति धीतिभिः |
जामिं पदेव पिप्रतीं पराध्वरे ||
यदस्य धामनि परिये समीचीनासो अस्वरन |
नाभा यज्ञस्य दोहना पराध्वरे ||
सुवीर्यं सवश्व्यं सुगव्यं इन्द्र दद्धि नः |
होतेव पूर्वचित्तये पराध्वरे ||
ya indra somapātamo madaḥ śaviṣṭha cetati |
yenā haṃsi nyatriṇaṃ tamīmahe ||
yenā daśaghvamadhrighuṃ vepayantaṃ svarṇaram |
yenā samudramāvithā tamīmahe ||
yena sindhuṃ mahīrapo rathāniva pracodayaḥ |
panthāṃ ṛtasya yātave tamīmahe ||
imaṃ stomamabhiṣṭaye ghṛtaṃ na pūtamadrivaḥ |
yenā nusadya ojasā vavakṣitha ||
imaṃ juṣasva ghirvaṇaḥ samudra iva pinvate |
indra viśvābhirūtibhirvavakṣitha ||
yo no devaḥ parāvataḥ sakhitvanāya māmahe |
divo na vṛṣṭiṃ prathayan vavakṣitha ||
vavakṣurasya ketavo uta vajro ghabhastyoḥ |
yat sūryo na rodasī avardhayat ||
yadi pravṛddha satpate sahasraṃ mahiṣānaghaḥ |
ādit ta indriyaṃ mahi pra vāvṛdhe ||
indraḥ sūryasya raśmibhirnyarśasānamoṣati |
aghnirvaneva sāsahiḥ pra vāvṛdhe ||
iyaṃ ta ṛtviyāvatī dhītireti navīyasī |
saparyantī purupriyā mimīta it ||
gharbho yajñasya devayuḥ kratuṃ punīta ānuṣak |
stomairindrasya vāvṛdhe mimīta it ||
sanirmitrasya papratha indraḥ somasya pītaye |
prācī vāśīva sunvate mimīta it ||
yaṃ viprā ukthavāhaso.abhipramandurāyavaḥ |
ghṛtaṃ na pipya āsany ṛtasya yat ||
uta svarāje aditi stomamindrāya jījanat |
purupraśastamūtaya ṛtasya yat ||
abhi vahnaya ūtaye.anūṣata praśastaye |
na deva vivratā harī ṛtasya yat ||
yat somamindra viṣṇavi yad vā gha trita āptye |
yad vā marutsu mandase samindubhiḥ ||
yad vā śakra parāvati samudre adhi mandase |
asmākamit sute raṇā samindubhiḥ ||
yad vāsi sunvato vṛdho yajamānasya satpate |
ukthe vā yasyaraṇyasi samindubhiḥ ||
devaṃ-devaṃ vo.avasa indram-indraṃ ghṛṇīṣaṇi |
adhā yajñāya turvaṇe vyānaśuḥ ||
yajñebhiryajñavāhasaṃ somebhiḥ somapātamam |
hotrābhirindraṃ vāvṛdhurvyānaśuḥ ||
mahīrasya praṇītayaḥ pūrvīruta praśastayaḥ |
viśvā vasūni dāśuṣe vyānaśuḥ ||
indraṃ vṛtrāya hantave devāso dadhire puraḥ |
indraṃ vāṇīranūṣatā samojase ||
mahāntaṃ mahinā vayaṃ stomebhirhavanaśrutam |
arkairabhipra ṇonumaḥ samojase ||
na yaṃ vivikto rodasī nāntarikṣāṇi vajriṇam |
amādidasya titviṣe samojasaḥ ||
yadindra pṛtanājye devāstvā dadhire puraḥ |
ādit te haryatā harī vavakṣatuḥ ||
yadā vṛtraṃ nadīvṛtaṃ śavasā vajrinnavadhīḥ |
ādit te ... ||
yadā te viṣṇurojasā trīṇi padā vicakrame |
ādit te . .. ||
yadā te haryatā harī vāvṛdhāte dive-dive |
ādit te viśvā bhuvanāni yemire ||
yadā te mārutīrviśastubhyamindra niyemire |
ā it te v. ... ||
yadā sūryamamuṃ divi śukraṃ jyotiradhārayaḥ |
āditte v. ... ||
imāṃ ta indra suṣṭutiṃ vipra iyarti dhītibhiḥ |
jāmiṃ padeva pipratīṃ prādhvare ||
yadasya dhāmani priye samīcīnāso asvaran |
nābhā yajñasya dohanā prādhvare ||
suvīryaṃ svaśvyaṃ sughavyaṃ indra daddhi naḥ |
hoteva pūrvacittaye prādhvare ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 13

इन्द्रः सुतेषु सोमेषु करतुं पुनीत उक्थ्यम |
विदे वर्धस्यदक्षसो महान हि षः ||
स परथमे वयोमनि देवानां सदने वर्धः |
सुपारः सुश्रवस्तमः समप्सुजित ||
तमह्वे वाजसातय इन्द्रं भराय शुष्मिणम |
भवा नःसुम्ने अन्तमः सखा वर्धे ||
इयं त इन्द्र गिर्वणो रातिः कषरति सुन्वतः |
मन्दानो अस्य बर्हिषो वि राजसि ||
नूनं तदिन्द्र दद्धि नो यत तवा सुन्वन्त ईमहे |
रयिं नश्चित्रमा भरा सवर्विदम ||
सतोता यत ते विचर्षणिरतिप्रशर्धयद गिरः |
वया इवानु रोहते जुषन्त यत ||
परत्नवज्जनया गिरः शर्णुधी जरितुर्हवम |
मदे-मदे ववक्षिथा सुक्र्त्वने ||
करीळन्त्यस्य सून्र्ता आपो न परवता यतीः |
अया धिया य उच्यते पतिर्दिवः ||
उतो पतिर्य उच्यते कर्ष्टीनामेक इद वशी |
नमोव्र्धैरवस्युभिः सुते रण ||
सतुहि शरुतं विपश्चितं हरी यस्य परसक्षिणा |
गन्तारा दाशुषो गर्हं नमस्विनः ||
तूतुजानो महेमते.अश्वेभिः परुषितप्सुभिः |
आ याहि यज्ञमाशुभिः शमिद धि ते ||
इन्द्र शविष्ठ सत्पते रयिं गर्णत्सु धारय |
शरवः सूरिभ्यो अम्र्तं वसुत्वनम ||
हवे तवा सूर उदिते हवे मध्यन्दिने दिवः |
जुषाण इन्द्र सप्तिभिर्न आ गहि ||
आ तू गहि पर तु दरव मत्स्वा सुतस्य गोमतः |
तन्तुं तनुष्व पूर्व्यं यथा विदे ||
यच्छक्रासि परावति यदर्वावति वर्त्रहन |
यद वा समुद्रे अन्धसो.अवितेदसि ||
इन्द्रं वर्धन्तु नो गिर इन्द्रं सुतास इन्दवः |
इन्द्रे हविष्मतीर्विशो अराणिषुः ||
तमिद विप्रा अवस्यवः परवत्वतीभिरूतिभिः |
इन्द्रं कषोणीरवर्धयन वया इव ||
तरिकद्रुकेषु चेतनं देवासो यज्ञमत्नत |
तमिद वर्धन्तुनो गिरः सदाव्र्धम ||
सतोता यत ते अनुव्रत उक्थान्य रतुथा दधे |
शुचिः पावक उच्यते सो अद्भुतः ||
तदिद रुद्रस्य चेतति यह्वं परत्नेषु धामसु |
मनो यत्रावि तद दधुर्विचेतसः ||
यदि मे सख्यमावर इमस्य पाह्यन्धसः |
येन विश्वा अति दविषो अतारिम ||
कदा त इन्द्र गिर्वण सतोता भवाति शन्तमः |
कदा नो गव्ये अश्व्ये वसौ दधः ||
उत ते सुष्टुता हरी वर्षणा वहतो रथम |
अजुर्यस्य मदिन्तमं यमीमहे ||
तमीमहे पुरुष्टुतं यह्वं परत्नाभिरूतिभिः |
नि बर्हिषि परिये सददध दविता ||
वर्धस्वा सु पुरुष्टुत रषिष्टुताभिरूतिभिः |
धुक्षस्वपिप्युषीमिषमवा च नः ||
इन्द्र तवमवितेदसीत्था सतुवतो अद्रिवः |
रतादियर्मि ते धियं मनोयुजम ||
इह तया सधमाद्य युजानः सोमपीतये |
हरी इन्द्र परतद्वसू अभि सवर ||
अभि सवरन्तु ये तव रुद्रासः सक्षत शरियम |
उतो मरुत्वतीर्विशो अभि परयः ||
इमा अस्य परतूर्तयः पदं जुषन्त यद दिवि |
नाभा यज्ञस्य सं दधुर्यथा विदे ||
अयं दीर्घाय चक्षसे पराचि परयत्यध्वरे |
मिमीते यज्ञमानुषग विचक्ष्य ||
वर्षायमिन्द्र ते रथ उतो ते वर्षणा हरी |
वर्षा तवंशतक्रतो वर्षा हवः ||
वर्षा गरावा वर्षा मदो वर्षा सोमो अयं सुतः |
वर्षायज्ञो यमिन्वसि वर्षा हवः ||
वर्षा तवा वर्षणं हुवे वज्रिञ्चित्राभिरुतिभिः |
वावन्थ हि परतिष्टुतिं वर्षा हवः ||
indraḥ suteṣu someṣu kratuṃ punīta ukthyam |
vide vṛdhasyadakṣaso mahān hi ṣaḥ ||
sa prathame vyomani devānāṃ sadane vṛdhaḥ |
supāraḥ suśravastamaḥ samapsujit ||
tamahve vājasātaya indraṃ bharāya śuṣmiṇam |
bhavā naḥsumne antamaḥ sakhā vṛdhe ||
iyaṃ ta indra ghirvaṇo rātiḥ kṣarati sunvataḥ |
mandāno asya barhiṣo vi rājasi ||
nūnaṃ tadindra daddhi no yat tvā sunvanta īmahe |
rayiṃ naścitramā bharā svarvidam ||
stotā yat te vicarṣaṇiratipraśardhayad ghiraḥ |
vayā ivānu rohate juṣanta yat ||
pratnavajjanayā ghiraḥ śṛṇudhī jariturhavam |
made-made vavakṣithā sukṛtvane ||
krīḷantyasya sūnṛtā āpo na pravatā yatīḥ |
ayā dhiyā ya ucyate patirdivaḥ ||
uto patirya ucyate kṛṣṭīnāmeka id vaśī |
namovṛdhairavasyubhiḥ sute raṇa ||
stuhi śrutaṃ vipaścitaṃ harī yasya prasakṣiṇā |
ghantārā dāśuṣo ghṛhaṃ namasvinaḥ ||
tūtujāno mahemate.aśvebhiḥ pruṣitapsubhiḥ |
ā yāhi yajñamāśubhiḥ śamid dhi te ||
indra śaviṣṭha satpate rayiṃ ghṛṇatsu dhāraya |
śravaḥ sūribhyo amṛtaṃ vasutvanam ||
have tvā sūra udite have madhyandine divaḥ |
juṣāṇa indra saptibhirna ā ghahi ||
ā tū ghahi pra tu drava matsvā sutasya ghomataḥ |
tantuṃ tanuṣva pūrvyaṃ yathā vide ||
yacchakrāsi parāvati yadarvāvati vṛtrahan |
yad vā samudre andhaso.avitedasi ||
indraṃ vardhantu no ghira indraṃ sutāsa indavaḥ |
indre haviṣmatīrviśo arāṇiṣuḥ ||
tamid viprā avasyavaḥ pravatvatībhirūtibhiḥ |
indraṃ kṣoṇīravardhayan vayā iva ||
trikadrukeṣu cetanaṃ devāso yajñamatnata |
tamid vardhantuno ghiraḥ sadāvṛdham ||
stotā yat te anuvrata ukthāny ṛtuthā dadhe |
śuciḥ pāvaka ucyate so adbhutaḥ ||
tadid rudrasya cetati yahvaṃ pratneṣu dhāmasu |
mano yatrāvi tad dadhurvicetasaḥ ||
yadi me sakhyamāvara imasya pāhyandhasaḥ |
yena viśvā ati dviṣo atārima ||
kadā ta indra ghirvaṇa stotā bhavāti śantamaḥ |
kadā no ghavye aśvye vasau dadhaḥ ||
uta te suṣṭutā harī vṛṣaṇā vahato ratham |
ajuryasya madintamaṃ yamīmahe ||
tamīmahe puruṣṭutaṃ yahvaṃ pratnābhirūtibhiḥ |
ni barhiṣi priye sadadadha dvitā ||
vardhasvā su puruṣṭuta ṛṣiṣṭutābhirūtibhiḥ |
dhukṣasvapipyuṣīmiṣamavā ca naḥ ||
indra tvamavitedasītthā stuvato adrivaḥ |
ṛtādiyarmi te dhiyaṃ manoyujam ||
iha tyā sadhamādya yujānaḥ somapītaye |
harī indra pratadvasū abhi svara ||
abhi svarantu ye tava rudrāsaḥ sakṣata śriyam |
uto marutvatīrviśo abhi prayaḥ ||
imā asya pratūrtayaḥ padaṃ juṣanta yad divi |
nābhā yajñasya saṃ dadhuryathā vide ||
ayaṃ dīrghāya cakṣase prāci prayatyadhvare |
mimīte yajñamānuṣagh vicakṣya ||
vṛṣāyamindra te ratha uto te vṛṣaṇā harī |
vṛṣā tvaṃśatakrato vṛṣā havaḥ ||
vṛṣā ghrāvā vṛṣā mado vṛṣā somo ayaṃ sutaḥ |
vṛṣāyajño yaminvasi vṛṣā havaḥ ||
vṛṣā tvā vṛṣaṇaṃ huve vajriñcitrābhirutibhiḥ |
vāvantha hi pratiṣṭutiṃ vṛṣā havaḥ ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 14

यदिन्द्राहं यथा तवमीशीय वस्व एक इत |
सतोता मेगोषखा सयात ||
शिक्षेयमस्मै दित्सेयं शचीपते मनीषिणे |
यदहं गोपतिः सयाम ||
धेनुष ट इन्द्र सून्र्ता यजमानाय सुन्वते |
गामश्वं पिप्युषी दुहे ||
न ते वर्तास्ति राधस इन्द्र देवो न मर्त्यः |
यद दित्ससिस्तुतो मघम ||
यज्ञ इन्द्रमवर्धयद यद भूमिं वयवर्तयत |
चक्राण ओपशं दिवि ||
वाव्र्धानस्य ते वयं विश्वा धनानि जिग्युषः |
ऊतिमिन्द्रा वर्णीमहे ||
वयन्तरिक्षमतिरन मदे सोमस्य रोचना |
इन्द्रो यदभिनद्वलम ||
उद गा आजदङगिरोभ्य आविष कर्ण्वन गुहा सतीः |
अर्वाञ्चं नुनुदे वलम ||
इन्द्रेण रोचना दिवो दर्ळ्हानि दरंहितानि च |
सथिराणि नपराणुदे ||
अपामूर्मिर्मदन्निव सतोम इन्द्राजिरायते |
वि ते मदा अराजिषुः ||
तवं हि सतोमवर्धन इन्द्रास्युक्थवर्धनः |
सतोतॄणामुत भद्रक्र्त ||
इन्द्रमित केशिना हरी सोमपेयाय वक्षतः |
उप यज्ञंसुराधसम ||
अपां फेनेन नमुचेः शिर इन्द्रोदवर्तयः |
विश्वा यदजयः सप्र्धः ||
मायाभिरुत्सिस्र्प्सत इन्द्र दयामारुरुक्षतः |
अव दस्यून्रधूनुथाः ||
असुन्वामिन्द्र संसदं विषूचीं वयनाशयः |
सोमपा उत्तरो भवन ||
yadindrāhaṃ yathā tvamīśīya vasva eka it |
stotā meghoṣakhā syāt ||
śikṣeyamasmai ditseyaṃ śacīpate manīṣiṇe |
yadahaṃ ghopatiḥ syām ||
dhenuṣ ṭa indra sūnṛtā yajamānāya sunvate |
ghāmaśvaṃ pipyuṣī duhe ||
na te vartāsti rādhasa indra devo na martyaḥ |
yad ditsasistuto magham ||
yajña indramavardhayad yad bhūmiṃ vyavartayat |
cakrāṇa opaśaṃ divi ||
vāvṛdhānasya te vayaṃ viśvā dhanāni jighyuṣaḥ |
ūtimindrā vṛṇīmahe ||
vyantarikṣamatiran made somasya rocanā |
indro yadabhinadvalam ||
ud ghā ājadaṅghirobhya āviṣ kṛṇvan ghuhā satīḥ |
arvāñcaṃ nunude valam ||
indreṇa rocanā divo dṛḷhāni dṛṃhitāni ca |
sthirāṇi naparāṇude ||
apāmūrmirmadanniva stoma indrājirāyate |
vi te madā arājiṣuḥ ||
tvaṃ hi stomavardhana indrāsyukthavardhanaḥ |
stotṝṇāmuta bhadrakṛt ||
indramit keśinā harī somapeyāya vakṣataḥ |
upa yajñaṃsurādhasam ||
apāṃ phenena namuceḥ śira indrodavartayaḥ |
viśvā yadajayaḥ spṛdhaḥ ||
māyābhirutsisṛpsata indra dyāmārurukṣataḥ |
ava dasyūnradhūnuthāḥ ||
asunvāmindra saṃsadaṃ viṣūcīṃ vyanāśayaḥ |
somapā uttaro bhavan ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 15

तं वभि पर गायत पुरुहूतं पुरुष्टुतम |
इन्द्रं गीर्भिस्तविषमा विवासत ||
यस्य दविबर्हसो बर्हत सहो दाधार रोदसी |
गिरीन्रज्रानपः सवर्व्र्षत्वना ||
स राजसि पुरुष्टुत एको वर्त्राणि जिघ्नसे |
इन्द्र जैत्रा शरवस्या च यन्तवे ||
तं ते मदं गर्णीमसि वर्षणं पर्त्सु सासहिम |
उ लोकक्र्त्नुमद्रिवो हरिश्रियम ||
येन जयोतींष्यायवे मनवे च विवेदिथ |
मन्दानो अस्य बर्हिषो वि राजसि ||
तदद्या चित त उक्थिनो.अनु षटुवन्ति पूर्वथा |
वर्षपत्नीरपो जया दिवे-दिवे ||
तव तयदिन्द्रियं बर्हत तव शुष्ममुत करतुम |
वज्रं शिशाति धिषणा वरेण्यम ||
तव दयौरिन्द्र पौंस्यं पर्थिवी वर्धति शरवः |
तवामापः पर्वतासश्च हिन्विरे ||
तवां विष्णुर्ब्र्हन कषयो मित्रो गर्णाति वरुणः |
तवांशर्धो मदत्यनु मारुतम ||
तवं वर्षा जनानां मंहिष्ठ इन्द्र जज्ञिषे |
सत्रा विश्वा सवपत्यानि दधिषे ||
सत्रा तवं पुरुष्टुत एको वर्त्राणि तोशसे |
नान्य इन्द्रात्करणं भूय इन्वति ||
यदिन्द्र मन्मशस्त्वा नाना हवन्त ऊतये |
अस्माकेभिर्न्र्भिरत्रा सवर्जय ||
अरं कषयाय नो महे विश्वा रूपाण्याविशन |
इन्द्रं जैत्राय हर्षया शचीपतिम ||
taṃ vabhi pra ghāyata puruhūtaṃ puruṣṭutam |
indraṃ ghīrbhistaviṣamā vivāsata ||
yasya dvibarhaso bṛhat saho dādhāra rodasī |
ghirīnrajrānapaḥ svarvṛṣatvanā ||
sa rājasi puruṣṭuta eko vṛtrāṇi jighnase |
indra jaitrā śravasyā ca yantave ||
taṃ te madaṃ ghṛṇīmasi vṛṣaṇaṃ pṛtsu sāsahim |
u lokakṛtnumadrivo hariśriyam ||
yena jyotīṃṣyāyave manave ca viveditha |
mandāno asya barhiṣo vi rājasi ||
tadadyā cit ta ukthino.anu ṣṭuvanti pūrvathā |
vṛṣapatnīrapo jayā dive-dive ||
tava tyadindriyaṃ bṛhat tava śuṣmamuta kratum |
vajraṃ śiśāti dhiṣaṇā vareṇyam ||
tava dyaurindra pauṃsyaṃ pṛthivī vardhati śravaḥ |
tvāmāpaḥ parvatāsaśca hinvire ||
tvāṃ viṣṇurbṛhan kṣayo mitro ghṛṇāti varuṇaḥ |
tvāṃśardho madatyanu mārutam ||
tvaṃ vṛṣā janānāṃ maṃhiṣṭha indra jajñiṣe |
satrā viśvā svapatyāni dadhiṣe ||
satrā tvaṃ puruṣṭuta eko vṛtrāṇi tośase |
nānya indrātkaraṇaṃ bhūya invati ||
yadindra manmaśastvā nānā havanta ūtaye |
asmākebhirnṛbhiratrā svarjaya ||
araṃ kṣayāya no mahe viśvā rūpāṇyāviśan |
indraṃ jaitrāya harṣayā śacīpatim ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 16

पर सम्राजं चर्षणीनामिन्द्रं सतोता नव्यं गीर्भिः |
नरं नर्षाहं मंहिष्ठम ||
यस्मिन्नुक्थानि रण्यन्ति विश्वानि च शरवस्या |
अपामवोन समुद्रे ||
तं सुष्टुत्या विवासे जयेष्ठराजं भरे कर्त्नुम |
महो वाजिनं सनिभ्यः ||
यस्यानूना गभीरा मदा उरवस्तरुत्राः |
हर्षुमन्तःशूरसातौ ||
तमिद धनेषु हितेष्वधिवाकाय हवन्ते |
येषामिन्द्रस्ते जयन्ति ||
तमिच्च्यौत्नैरार्यन्ति तं कर्तेभिश्चर्षणयः |
एषैन्द्रो वरिवस्क्र्त ||
इन्द्रो बरह्मेन्द्र रषिरिन्द्रः पुरू पुरुहूतः |
महान महीभिः शचीभिः ||
स सतोम्यः स हव्यः सत्यः सत्वा तुविकूर्मिः |
एकश्चित्सन्नभिभूतिः ||
तमर्केभिस्तं सामभिस्तं गायत्रैश्चर्षणयः |
इन्द्रं वर्धन्ति कषितयः ||
परणेतारं वस्यो अछा कर्तारं जयोतिः समत्सु |
सासह्वांसं युधामित्रान ||
स नः पप्रिः पारयाति सवस्ति नावा पुरुहूतः |
इन्द्रो विश्वा अति दविषः ||
स तवं न इन्द्र वाजेभिर्दशस्या च गातुया च |
अछा चनः सुम्नं नेषि ||
pra samrājaṃ carṣaṇīnāmindraṃ stotā navyaṃ ghīrbhiḥ |
naraṃ nṛṣāhaṃ maṃhiṣṭham ||
yasminnukthāni raṇyanti viśvāni ca śravasyā |
apāmavona samudre ||
taṃ suṣṭutyā vivāse jyeṣṭharājaṃ bhare kṛtnum |
maho vājinaṃ sanibhyaḥ ||
yasyānūnā ghabhīrā madā uravastarutrāḥ |
harṣumantaḥśūrasātau ||
tamid dhaneṣu hiteṣvadhivākāya havante |
yeṣāmindraste jayanti ||
tamiccyautnairāryanti taṃ kṛtebhiścarṣaṇayaḥ |
eṣaindro varivaskṛt ||
indro brahmendra ṛṣirindraḥ purū puruhūtaḥ |
mahān mahībhiḥ śacībhiḥ ||
sa stomyaḥ sa havyaḥ satyaḥ satvā tuvikūrmiḥ |
ekaścitsannabhibhūtiḥ ||
tamarkebhistaṃ sāmabhistaṃ ghāyatraiścarṣaṇayaḥ |
indraṃ vardhanti kṣitayaḥ ||
praṇetāraṃ vasyo achā kartāraṃ jyotiḥ samatsu |
sāsahvāṃsaṃ yudhāmitrān ||
sa naḥ papriḥ pārayāti svasti nāvā puruhūtaḥ |
indro viśvā ati dviṣaḥ ||
sa tvaṃ na indra vājebhirdaśasyā ca ghātuyā ca |
achā canaḥ sumnaṃ neṣi ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 17

आ याहि सुषुमा हि त इन्द्र सोमं पिबा इमम |
एदं बर्हिः सदो मम ||
आ तवा बरह्मयुजा हरी वहतामिन्द्र केशिना |
उप बरह्मणि नः शर्णु ||
बरह्माणस्त्वा वयं युजा सोमपामिन्द्र सोमिनः |
सुतावन्तो हवामहे ||
आ नो याहि सुतावतो.अस्माकं सुष्टुतीरुप |
पिबा सु शिप्रिन्नन्धसः ||
आ ते सिञ्चामि कुक्ष्योरनु गात्रा वि धावतु |
गर्भाय जिह्वया मधु ||
सवादुष टे अस्तु संसुदे मधुमान तन्वे तव |
सोमः शमस्तु ते हर्दे ||
अयमु तवा विचर्षणे जनीरिवाभि संव्र्तः |
पर सोम इन्द्र सर्पतु ||
तुविग्रीवो वपोदरः सुबाहुरन्धसो मदे |
इन्द्रो वर्त्राणि जिघ्नते ||
इन्द्र परेहि पुरस्त्वं विश्वस्येशान ओजसा |
वर्त्राणि वर्त्रहञ जहि ||
दीर्घस्ते अस्त्वङकुशो येना वसु परयछसि |
यजमानाय सुन्वते ||
अयं त इन्द्र सोमो निपूतो अधि बर्हिषि |
एहीमस्य दरवापिब ||
शाचिगो शाचिपूजनायं रणाय ते सुतः |
आखण्डल पर हूयसे ||
यस्ते शर्ङगव्र्षो नपात परणपात कुण्डपाय्यः |
नयस्मिन दध्र आ मनः ||
वास्तोष पते धरुवा सथूणांसत्रं सोम्यानाम |
दरप्सो भेत्ता पुरां शश्वतीनामिन्द्रो मुनीनां सखा ||
पर्दाकुसानुर्यजतो गवेषण एकः सन्नभि भूयसः |
भूर्णिमश्वं नयत तुजा पुरो गर्भेन्द्रं सोमस्य पीतये ||
ā yāhi suṣumā hi ta indra somaṃ pibā imam |
edaṃ barhiḥ sado mama ||
ā tvā brahmayujā harī vahatāmindra keśinā |
upa brahmaṇi naḥ śṛṇu ||
brahmāṇastvā vayaṃ yujā somapāmindra sominaḥ |
sutāvanto havāmahe ||
ā no yāhi sutāvato.asmākaṃ suṣṭutīrupa |
pibā su śiprinnandhasaḥ ||
ā te siñcāmi kukṣyoranu ghātrā vi dhāvatu |
ghṛbhāya jihvayā madhu ||
svāduṣ ṭe astu saṃsude madhumān tanve tava |
somaḥ śamastu te hṛde ||
ayamu tvā vicarṣaṇe janīrivābhi saṃvṛtaḥ |
pra soma indra sarpatu ||
tuvighrīvo vapodaraḥ subāhurandhaso made |
indro vṛtrāṇi jighnate ||
indra prehi purastvaṃ viśvasyeśāna ojasā |
vṛtrāṇi vṛtrahañ jahi ||
dīrghaste astvaṅkuśo yenā vasu prayachasi |
yajamānāya sunvate ||
ayaṃ ta indra somo nipūto adhi barhiṣi |
ehīmasya dravāpiba ||
śācigho śācipūjanāyaṃ raṇāya te sutaḥ |
ākhaṇḍala pra hūyase ||
yaste śṛṅghavṛṣo napāt praṇapāt kuṇḍapāyyaḥ |
nyasmin dadhra ā manaḥ ||
vāstoṣ pate dhruvā sthūṇāṃsatraṃ somyānām |
drapso bhettā purāṃ śaśvatīnāmindro munīnāṃ sakhā ||
pṛdākusānuryajato ghaveṣaṇa ekaḥ sannabhi bhūyasaḥ |
bhūrṇimaśvaṃ nayat tujā puro ghṛbhendraṃ somasya pītaye ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 18

इदं ह नूनमेषां सुम्नं भिक्षेत मर्त्यः |
आदित्यानामपूर्व्यं सवीमनि ||
अनर्वाणो हयेषां पन्था आदित्यानाम |
अदब्धाः सन्ति पायवः सुगेव्र्धः ||
तत सु नः सविता भगो वरुणो मित्रो अर्यमा |
शर्म यछन्तु सप्रथो यदीमहे ||
देवेभिर्देव्यदिते.अरिष्टभर्मन्ना गहि |
समत सूरिभिः पुरुप्रिये सुशर्मभिः ||
ते हि पुत्रासो अदितेर्विदुर्द्वेषांसि योतवे |
अंहोश्चिदुरुचक्रयो.अनेहसः ||
अदितिर्नो दिवा पशुमदितिर्नक्तमद्वयाः |
अदितिः पात्वंहसः सदाव्र्धा ||
उत सया नो दिवा मतिरदितिरूत्या गमत |
सा शन्ताति मयस करदप सरिधः ||
उत तया दैव्या भिषजा शं नः करतो अश्विना |
युयुयातामितो रपो अप सरिधः ||
शमग्निरग्निभिः करच्छं नस्तपतु सूर्यः |
शं वातो वात्वरपा अप सरिधः ||
अपामीवामप सरिधमप सेधत दुर्मतिम |
आदित्यासो युयोतना नो अंहसः ||
युयोता शरुमस्मदानादित्यास उतामतिम |
रधग दवेषःक्र्णुत विश्ववेदसः ||
तत सु नः शर्म यछतादित्या यन मुमोचति |
एनस्वन्तं चिदेनसः सुदानवः ||
यो नः कश्चिद रिरिक्षति रक्षस्त्वेन मर्त्यः |
सवैः षेवै रिरिषीष्ट युर्जनः ||
समित तमघमश्नवद दुःशंसं मर्त्यं रिपुम |
यो अस्मत्रा दुर्हणावानुप दवयुः ||
पाकत्रा सथन देवा हर्त्सु जानीथ मर्त्यम |
उप दवयुं चाद्वयुं च वसवः ||
आ शर्म पर्वतानामोतापां वर्णीमहे |
दयावाक्षामारे अस्मद रपस कर्तम ||
ते नो भद्रेण शर्मणा युष्माकं नावा वसवः |
अति विश्वानि दुरिता पिपर्तन ||
तुचे तनाय तत सु नो दराघीय आयुर्जीवसे |
आदित्यासःसुमहसः कर्णोतन ||
यज्ञो हीळो वो अन्तर आदित्या अस्ति मर्ळत |
युष्मे इद वो अपि षमसि सजात्ये ||
बर्हद वरूथं मरुतां देवं तरातारमश्विना |
मित्रमीमहे वरुणं सवस्तये ||
अनेहो मित्रार्यमन नर्वद वरुण शंस्यम |
तरिवरूथं मरुतो यन्त नश्छर्दिः ||
ये चिद धि मर्त्युबन्धव आदित्या मनवः समसि |
पर सू नायुर्जीवसे तिरेतन ||
idaṃ ha nūnameṣāṃ sumnaṃ bhikṣeta martyaḥ |
ādityānāmapūrvyaṃ savīmani ||
anarvāṇo hyeṣāṃ panthā ādityānām |
adabdhāḥ santi pāyavaḥ sughevṛdhaḥ ||
tat su naḥ savitā bhagho varuṇo mitro aryamā |
śarma yachantu sapratho yadīmahe ||
devebhirdevyadite.ariṣṭabharmannā ghahi |
smat sūribhiḥ purupriye suśarmabhiḥ ||
te hi putrāso aditervidurdveṣāṃsi yotave |
aṃhościdurucakrayo.anehasaḥ ||
aditirno divā paśumaditirnaktamadvayāḥ |
aditiḥ pātvaṃhasaḥ sadāvṛdhā ||
uta syā no divā matiraditirūtyā ghamat |
sā śantāti mayas karadapa sridhaḥ ||
uta tyā daivyā bhiṣajā śaṃ naḥ karato aśvinā |
yuyuyātāmito rapo apa sridhaḥ ||
śamaghniraghnibhiḥ karacchaṃ nastapatu sūryaḥ |
śaṃ vāto vātvarapā apa sridhaḥ ||
apāmīvāmapa sridhamapa sedhata durmatim |
ādityāso yuyotanā no aṃhasaḥ ||
yuyotā śarumasmadānādityāsa utāmatim |
ṛdhagh dveṣaḥkṛṇuta viśvavedasaḥ ||
tat su naḥ śarma yachatādityā yan mumocati |
enasvantaṃ cidenasaḥ sudānavaḥ ||
yo naḥ kaścid ririkṣati rakṣastvena martyaḥ |
svaiḥ ṣaevai ririṣīṣṭa yurjanaḥ ||
samit tamaghamaśnavad duḥśaṃsaṃ martyaṃ ripum |
yo asmatrā durhaṇāvānupa dvayuḥ ||
pākatrā sthana devā hṛtsu jānītha martyam |
upa dvayuṃ cādvayuṃ ca vasavaḥ ||
ā śarma parvatānāmotāpāṃ vṛṇīmahe |
dyāvākṣāmāre asmad rapas kṛtam ||
te no bhadreṇa śarmaṇā yuṣmākaṃ nāvā vasavaḥ |
ati viśvāni duritā pipartana ||
tuce tanāya tat su no drāghīya āyurjīvase |
ādityāsaḥsumahasaḥ kṛṇotana ||
yajño hīḷo vo antara ādityā asti mṛḷata |
yuṣme id vo api ṣmasi sajātye ||
bṛhad varūthaṃ marutāṃ devaṃ trātāramaśvinā |
mitramīmahe varuṇaṃ svastaye ||
aneho mitrāryaman nṛvad varuṇa śaṃsyam |
trivarūthaṃ maruto yanta naśchardiḥ ||
ye cid dhi mṛtyubandhava ādityā manavaḥ smasi |
pra sū naāyurjīvase tiretana ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 19

तं गूर्धया सवर्णरं देवासो देवमरतिं दधन्विरे |
देवत्रा हव्यमोहिरे ||
विभूतरातिं विप्र चित्रशोचिषमग्निमीळिष्व यन्तुरम |
अस्य मेधस्य सोम्यस्य सोभरे परेमध्वराय पूर्व्यम ||
यजिष्ठं तवा वव्र्महे देवं देवत्रा होतारममर्त्यम |
अस्य यज्ञस्य सुक्रतुम ||
ऊर्जो नपातं सुभगं सुदीदितिमग्निं शरेष्ठशोचिषम |
स नो मित्रस्य वरुणस्य सो अपामा सुम्नं यक्षते दिवि ||
यः समिधा य आहुती यो वेदेन ददाश मर्तो अग्नये |
यो नमसा सवध्वरः ||
तस्येदर्वन्तो रंहयन्त आशवस्तस्य दयुम्नितमं यशः |
न तमंहो देवक्र्तं कुतश्चन न मर्त्यक्र्तं नशत ||
सवग्नयो वो अग्निभिः सयाम सूनो सहस ऊर्जां पते |
सुवीरस्त्वमस्मयुः ||
परशंसमानो अतिथिर्न मित्रियो.अग्नी रथो न वेद्यः |
तवे कषेमासो अपि सन्ति साधवस्त्वं राजा रयीणाम ||
सो अद्धा दाश्वध्वरो.अग्ने मर्तः सुभग स परशंस्यः |
स धीभिरस्तु सनिता ||
यस्य तवमूर्ध्वो अध्वराय तिष्ठसि कषयद्वीरः स साधते |
सो अर्वद्भिः सनिता स विपन्युभिः स शूरैः सनिता कर्तम ||
यस्याग्निर्वपुर्ग्र्हे सतोमं चनो दधीत विश्ववार्यः |
हव्या वा वेविषद विषः ||
विप्रस्य वा सतुवतः सहसो यहो मक्षूतमस्य रातिषु |
अवोदेवमुपरिमर्त्यं कर्धि वसो विविदुषो वचः ||
यो अग्निं हव्यदातिभिर्नमोभिर्वा सुदक्षमाविवासति |
गिरा वाजिरशोचिषम ||
समिधा यो निशिती दाशददितिं धामभिरस्य मर्त्यः |
विश्वेत स धीभिः सुभगो जनानति दयुम्नैरुद्न इव तारिषत ||
तदग्ने दयुम्नमा भर यत सासहत सदने कं चिदत्रिणम |
मन्युं जनस्य दूढ्यः ||
येन चष्टे वरुणो मित्रो अर्यमा येन नासत्या भगः |
वयं तत ते शवसा गातुवित्तमा इन्द्रत्वोता विधेमहि ||
ते घेदग्ने सवाध्यो ये तवा विप्र निदधिरे नर्चक्षसम |
विप्रासो देव सुक्रतुम ||
त इद वेदिं सुभग त आहुतिं ते सोतुं चक्रिरे दिवि |
तैद वाजेभिर्जिग्युर्महद धनं ये तवे कामं नयेरिरे ||
भद्रो नो अग्निराहुतो भद्रा रातिः सुभग भद्रो अध्वरः |
भद्रा उत परशस्तयः ||
भद्रं मनः कर्णुष्व वर्त्रतूर्ये येना समत्सु सासहः |
अव सथिरा तनुहि भूरि शर्धतां वनेमा ते अभिष्टिभिः ||
ईळे गिरा मनुर्हितं यं देवा दूतमरतिं नयेरिरे |
यजिष्ठं हव्यवाहनम ||
तिग्मजम्भाय तरुणाय राजते परयो गायस्यग्नये |
यः पिंशते सून्र्ताभिः सुवीर्यमग्निर्घ्र्तेभिराहुतः ||
यदी घर्तेभिराहुतो वाशीमग्निर्भरत उच्चाव च |
असुर इव निर्णिजम ||
यो हव्यान्यैरयता मनुर्हितो देव आसा सुगन्धिना |
विवासते वार्याणि सवध्वरो होता देवो अमर्त्यः ||
यदग्ने मर्त्यस्त्वं सयामहं मित्रमहो अमर्त्यः |
सहसः सूनवाहुत ||
न तवा रासीयाभिशस्तये वसो न पापत्वाय सन्त्य |
न मे सतोतामतीवा न दुर्हितः सयादग्ने न पापया ||
पितुर्न पुत्रः सुभ्र्तो दुरोण आ देवानेतु पर णो हविः ||
तवाहमग्न ऊतिभिर्नेदिष्ठाभिः सचेय जोषमा वसो |
सदा देवस्य मर्त्यः ||
तव करत्वा सनेयं तव रातिभिरग्ने तव परशस्तिभिः |
तवामिदाहुः परमतिं वसो ममाग्ने हर्षस्व दातवे ||
पर सो अग्ने तवोतिभिः सुवीराभिस्तिरते वाजभर्मभिः |
यस्य तवं सख्यमावरः ||
तव दरप्सो नीलवान वाश रत्विय इन्धानः सिष्णवा ददे |
तवं महीनामुषसामसि परियः कषपो वस्तुषु राजसि ||
तमागन्म सोभरयः सहस्रमुष्कं सवभिष्टिमवसे |
सम्राजं तरासदस्यवम ||
यस्य ते अग्ने अन्ये अग्नय उपक्षितो वया इव |
विपो न दयुम्ना नि युवे जनानां तव कषत्राणि वर्धयन ||
यमादित्यासो अद्रुहः पारं नयथ मर्त्यम |
मघोनां विश्वेषां सुदानवः ||
यूयं राजानः कं चिच्चर्षणीसहः कषयन्तं मानुषाननु |
वयं ते वो वरुण मित्रार्यमन सयामेद रतस्य रथ्यः ||
अदान मे पौरुकुत्स्यः पञ्चाशतं तरसदस्युर्वधूनाम |
मंहिष्ठो अर्यः सत्पतिः ||
उत मे परयियोर्वयियोः सुवास्त्वा अधि तुग्वनि |
तिसॄणांसप्ततीनां शयावः परणेता भुवद वसुर्दियानां पतिः ||
taṃ ghūrdhayā svarṇaraṃ devāso devamaratiṃ dadhanvire |
devatrā havyamohire ||
vibhūtarātiṃ vipra citraśociṣamaghnimīḷiṣva yanturam |
asya medhasya somyasya sobhare premadhvarāya pūrvyam ||
yajiṣṭhaṃ tvā vavṛmahe devaṃ devatrā hotāramamartyam |
asya yajñasya sukratum ||
ūrjo napātaṃ subhaghaṃ sudīditimaghniṃ śreṣṭhaśociṣam |
sa no mitrasya varuṇasya so apāmā sumnaṃ yakṣate divi ||
yaḥ samidhā ya āhutī yo vedena dadāśa marto aghnaye |
yo namasā svadhvaraḥ ||
tasyedarvanto raṃhayanta āśavastasya dyumnitamaṃ yaśaḥ |
na tamaṃho devakṛtaṃ kutaścana na martyakṛtaṃ naśat ||
svaghnayo vo aghnibhiḥ syāma sūno sahasa ūrjāṃ pate |
suvīrastvamasmayuḥ ||
praśaṃsamāno atithirna mitriyo.aghnī ratho na vedyaḥ |
tve kṣemāso api santi sādhavastvaṃ rājā rayīṇām ||
so addhā dāśvadhvaro.aghne martaḥ subhagha sa praśaṃsyaḥ |
sa dhībhirastu sanitā ||
yasya tvamūrdhvo adhvarāya tiṣṭhasi kṣayadvīraḥ sa sādhate |
so arvadbhiḥ sanitā sa vipanyubhiḥ sa śūraiḥ sanitā kṛtam ||
yasyāghnirvapurghṛhe stomaṃ cano dadhīta viśvavāryaḥ |
havyā vā veviṣad viṣaḥ ||
viprasya vā stuvataḥ sahaso yaho makṣūtamasya rātiṣu |
avodevamuparimartyaṃ kṛdhi vaso vividuṣo vacaḥ ||
yo aghniṃ havyadātibhirnamobhirvā sudakṣamāvivāsati |
ghirā vājiraśociṣam ||
samidhā yo niśitī dāśadaditiṃ dhāmabhirasya martyaḥ |
viśvet sa dhībhiḥ subhagho janānati dyumnairudna iva tāriṣat ||
tadaghne dyumnamā bhara yat sāsahat sadane kaṃ cidatriṇam |
manyuṃ janasya dūḍhyaḥ ||
yena caṣṭe varuṇo mitro aryamā yena nāsatyā bhaghaḥ |
vayaṃ tat te śavasā ghātuvittamā indratvotā vidhemahi ||
te ghedaghne svādhyo ye tvā vipra nidadhire nṛcakṣasam |
viprāso deva sukratum ||
ta id vediṃ subhagha ta āhutiṃ te sotuṃ cakrire divi |
taid vājebhirjighyurmahad dhanaṃ ye tve kāmaṃ nyerire ||
bhadro no aghnirāhuto bhadrā rātiḥ subhagha bhadro adhvaraḥ |
bhadrā uta praśastayaḥ ||
bhadraṃ manaḥ kṛṇuṣva vṛtratūrye yenā samatsu sāsahaḥ |
ava sthirā tanuhi bhūri śardhatāṃ vanemā te abhiṣṭibhiḥ ||
īḷe ghirā manurhitaṃ yaṃ devā dūtamaratiṃ nyerire |
yajiṣṭhaṃ havyavāhanam ||
tighmajambhāya taruṇāya rājate prayo ghāyasyaghnaye |
yaḥ piṃśate sūnṛtābhiḥ suvīryamaghnirghṛtebhirāhutaḥ ||
yadī ghṛtebhirāhuto vāśīmaghnirbharata uccāva ca |
asura iva nirṇijam ||
yo havyānyairayatā manurhito deva āsā sughandhinā |
vivāsate vāryāṇi svadhvaro hotā devo amartyaḥ ||
yadaghne martyastvaṃ syāmahaṃ mitramaho amartyaḥ |
sahasaḥ sūnavāhuta ||
na tvā rāsīyābhiśastaye vaso na pāpatvāya santya |
na me stotāmatīvā na durhitaḥ syādaghne na pāpayā ||
piturna putraḥ subhṛto duroṇa ā devānetu pra ṇo haviḥ ||
tavāhamaghna ūtibhirnediṣṭhābhiḥ saceya joṣamā vaso |
sadā devasya martyaḥ ||
tava kratvā saneyaṃ tava rātibhiraghne tava praśastibhiḥ |
tvāmidāhuḥ pramatiṃ vaso mamāghne harṣasva dātave ||
pra so aghne tavotibhiḥ suvīrābhistirate vājabharmabhiḥ |
yasya tvaṃ sakhyamāvaraḥ ||
tava drapso nīlavān vāśa ṛtviya indhānaḥ siṣṇavā dade |
tvaṃ mahīnāmuṣasāmasi priyaḥ kṣapo vastuṣu rājasi ||
tamāghanma sobharayaḥ sahasramuṣkaṃ svabhiṣṭimavase |
samrājaṃ trāsadasyavam ||
yasya te aghne anye aghnaya upakṣito vayā iva |
vipo na dyumnā ni yuve janānāṃ tava kṣatrāṇi vardhayan ||
yamādityāso adruhaḥ pāraṃ nayatha martyam |
maghonāṃ viśveṣāṃ sudānavaḥ ||
yūyaṃ rājānaḥ kaṃ ciccarṣaṇīsahaḥ kṣayantaṃ mānuṣānanu |
vayaṃ te vo varuṇa mitrāryaman syāmed ṛtasya rathyaḥ ||
adān me paurukutsyaḥ pañcāśataṃ trasadasyurvadhūnām |
maṃhiṣṭho aryaḥ satpatiḥ ||
uta me prayiyorvayiyoḥ suvāstvā adhi tughvani |
tisṝṇāṃsaptatīnāṃ śyāvaḥ praṇetā bhuvad vasurdiyānāṃ patiḥ ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 20

आ गन्ता मा रिषण्यत परस्थावानो माप सथाता समन्यवः |
सथिरा चिन नमयिष्णवः ||
वीळुपविभिर्मरुत रभुक्षण आ रुद्रासः सुदीतिभिः |
इषा नो अद्या गता पुरुस्प्र्हो यज्ञमा सोभरीयवः ||
विद्मा हि रुद्रियाणां शुष्ममुग्रं मरुतां शिमीवताम |
विष्णोरेषस्य मीळ्हुषाम ||
वि दवीपानि पापतन तिष्ठद दुछुनोभे युजन्त रोदसी |
पर धन्वान्यैरत शुभ्रखादयो यदेजथ सवभानवः ||
अच्युता चिद वो अज्मन्ना नानदति पर्वतासो वनस्पतिः |
भूमिर्यामेषु रेजते ||
अमाय वो मरुतो यातवे दयौर्जिहीत उत्तरा बर्हत |
यत्रा नरो देदिशते तनूष्वा तवक्षांसि बाह्वोजसः ||
सवधामनु शरियं नरो महि तवेषा अमवन्तो वर्षप्सवः |
वहन्ते अह्रुतप्सवः ||
गोभिर्वाणो अज्यते सोभरीणां रथे कोशे हिरण्यये |
गोबन्धवः सुजातास इषे भुजे महान्तो नः सपरसे नु ||
परति वो वर्षदञ्जयो वर्ष्णे शर्धाय मारुताय भरध्वम |
हव्या वर्षप्रयाव्णे ||
वर्षणश्वेन मरुतो वर्षप्सुना रथेन वर्षनाभिना |
आ शयेनासो न पक्षिणो वर्था नरो हव्या नो वीतये गत ||
समानमञ्ज्येषां वि भराजन्ते रुक्मासो अधि बाहुषु |
दविद्युतत्य रष्टयः ||
त उग्रासो वर्षण उग्रबाहवो नकिष टनूषु येतिरे |
सथिरा धन्वान्यायुधा रथेषु वो.अनीकेष्वधि शरियः ||
येषामर्णो न सप्रथो नाम तवेषं शश्वतामेकमिद्भुजे |
वयो न पित्र्यं सहः ||
तान वन्दस्व मरुतस्तानुप सतुहि तेषां हि धुनीनाम |
अराणां न चरमस्तदेषां दाना मह्ना तदेषाम ||
सुभगः स व ऊतिष्वास पूर्वासु मरुतो वयुष्टिषु |
योवा नूनमुतासति ||
यस्य वा यूयं परति वाजिनो नर आ हव्या वीतये गथ |
अभि ष दयुम्नैरुत वाजसातिभिः सुम्ना वो धूतयो नशत ||
यथा रुद्रस्य सूनवो दिवो वशन्त्यसुरस्य वेधसः |
युवानस्तथेदसत ||
ये चार्हन्ति मरुतः सुदानवः समन मीळ्हुषश्चरन्ति ये |
अतश्चिदा न उप वस्यसा हर्दा युवान आ वव्र्ध्वम ||
यून ऊ षु नविष्ठया वर्ष्णः पावकानभि सोभरे गिरा |
गाय गा इव चर्क्र्षत ||
साहा ये सन्ति मुष्टिहेव हव्यो विश्वासु पर्त्सु होत्र्षु |
वर्ष्णश्चन्द्रान न सुश्रवस्तमान गिरा वन्दस्व मरुतो अह ||
गावश्चिद घा समन्यवः सजात्येन मरुतः सबन्धवः |
रिहते ककुभो मिथः ||
मर्तश्चिद वो नर्तवो रुक्मवक्षस उप भरात्र्त्वमायति |
अधिनो गात मरुतः सदा हि व आपित्वमस्ति निध्रुवि ||
मरुतो मारुतस्य न आ भेषजस्य वहता सुदानवः |
यूयंसखायः सप्तयः ||
याभिः सिन्धुमवथ याभिस्तूर्वथ याभिर्दशस्यथाक्रिविम |
मयो नो भूतोतिभिर्मयोभुवः शिवाभिरसचद्विषः ||
यत सिन्धौ यदसिक्न्यां यत समुद्रेषु मरुतः सुबर्हिषः |
यत पर्वतेषु भेषजम ||
विश्वं पश्यन्तो बिभ्र्था तनूष्वा तेना नो अधि वोचत |
कषमा रपो मरुत आतुरस्य न इष्कर्ता विह्रुतं पुनः ||
ā ghantā mā riṣaṇyata prasthāvāno māpa sthātā samanyavaḥ |
sthirā cin namayiṣṇavaḥ ||
vīḷupavibhirmaruta ṛbhukṣaṇa ā rudrāsaḥ sudītibhiḥ |
iṣā no adyā ghatā puruspṛho yajñamā sobharīyavaḥ ||
vidmā hi rudriyāṇāṃ śuṣmamughraṃ marutāṃ śimīvatām |
viṣṇoreṣasya mīḷhuṣām ||
vi dvīpāni pāpatan tiṣṭhad duchunobhe yujanta rodasī |
pra dhanvānyairata śubhrakhādayo yadejatha svabhānavaḥ ||
acyutā cid vo ajmannā nānadati parvatāso vanaspatiḥ |
bhūmiryāmeṣu rejate ||
amāya vo maruto yātave dyaurjihīta uttarā bṛhat |
yatrā naro dediśate tanūṣvā tvakṣāṃsi bāhvojasaḥ ||
svadhāmanu śriyaṃ naro mahi tveṣā amavanto vṛṣapsavaḥ |
vahante ahrutapsavaḥ ||
ghobhirvāṇo ajyate sobharīṇāṃ rathe kośe hiraṇyaye |
ghobandhavaḥ sujātāsa iṣe bhuje mahānto naḥ sparase nu ||
prati vo vṛṣadañjayo vṛṣṇe śardhāya mārutāya bharadhvam |
havyā vṛṣaprayāvṇe ||
vṛṣaṇaśvena maruto vṛṣapsunā rathena vṛṣanābhinā |
ā śyenāso na pakṣiṇo vṛthā naro havyā no vītaye ghata ||
samānamañjyeṣāṃ vi bhrājante rukmāso adhi bāhuṣu |
davidyutaty ṛṣṭayaḥ ||
ta ughrāso vṛṣaṇa ughrabāhavo nakiṣ ṭanūṣu yetire |
sthirā dhanvānyāyudhā ratheṣu vo.anīkeṣvadhi śriyaḥ ||
yeṣāmarṇo na sapratho nāma tveṣaṃ śaśvatāmekamidbhuje |
vayo na pitryaṃ sahaḥ ||
tān vandasva marutastānupa stuhi teṣāṃ hi dhunīnām |
arāṇāṃ na caramastadeṣāṃ dānā mahnā tadeṣām ||
subhaghaḥ sa va ūtiṣvāsa pūrvāsu maruto vyuṣṭiṣu |
yovā nūnamutāsati ||
yasya vā yūyaṃ prati vājino nara ā havyā vītaye ghatha |
abhi ṣa dyumnairuta vājasātibhiḥ sumnā vo dhūtayo naśat ||
yathā rudrasya sūnavo divo vaśantyasurasya vedhasaḥ |
yuvānastathedasat ||
ye cārhanti marutaḥ sudānavaḥ sman mīḷhuṣaścaranti ye |
ataścidā na upa vasyasā hṛdā yuvāna ā vavṛdhvam ||
yūna ū ṣu naviṣṭhayā vṛṣṇaḥ pāvakānabhi sobhare ghirā |
ghāya ghā iva carkṛṣat ||
sāhā ye santi muṣṭiheva havyo viśvāsu pṛtsu hotṛṣu |
vṛṣṇaścandrān na suśravastamān ghirā vandasva maruto aha ||
ghāvaścid ghā samanyavaḥ sajātyena marutaḥ sabandhavaḥ |
rihate kakubho mithaḥ ||
martaścid vo nṛtavo rukmavakṣasa upa bhrātṛtvamāyati |
adhino ghāta marutaḥ sadā hi va āpitvamasti nidhruvi ||
maruto mārutasya na ā bheṣajasya vahatā sudānavaḥ |
yūyaṃsakhāyaḥ saptayaḥ ||
yābhiḥ sindhumavatha yābhistūrvatha yābhirdaśasyathākrivim |
mayo no bhūtotibhirmayobhuvaḥ śivābhirasacadviṣaḥ ||
yat sindhau yadasiknyāṃ yat samudreṣu marutaḥ subarhiṣaḥ |
yat parvateṣu bheṣajam ||
viśvaṃ paśyanto bibhṛthā tanūṣvā tenā no adhi vocata |
kṣamā rapo maruta āturasya na iṣkartā vihrutaṃ punaḥ ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 21

वयमु तवामपूर्व्य सथूरं न कच्चिद भरन्तो.अवस्यवः |
वाजे चित्रं हवामहे ||
उप तवा कर्मन्नूतये स नो युवोग्रश्चक्राम यो धर्षत |
तवामिद धयवितारं वव्र्महे सखाय इन्द्र सानसिम ||
आ याहीम इन्दवो.अश्वपते गोपत उर्वरापते |
सोमं सोमपते पिब ||
वयं हि तवा बन्धुमन्तमबन्धवो विप्रास इन्द्र येमिम |
या ते धामानि वर्षभ तेभिरा गहि विश्वेभिः सोमपीतये ||
सीदन्तस्ते वयो यथा गोश्रीते मधौ मदिरे विवक्षणे |
अभि तवामिन्द्र नोनुमः ||
अछा च तवैना नमसा वदामसि किं मुहुश्चिद वि दीधयः |
सन्ति कामासो हरिवो ददिष टवं समो वयं सन्ति नो धियः ||
नूत्ना इदिन्द्र ते वयमूती अभूम नहि नू ते अद्रिवः |
विद्मा पुरा परीणसः ||
विद्मा सखित्वमुत शूर भोज्यमा ते ता वज्रिन्नीमहे |
उतो समस्मिन्ना शिशीहि नो वसो वाजे सुशिप्र गोमति ||
यो न इदम-इदं पुरा पर वस्य आनिनाय तमु व सतुषे |
सखाय इन्द्रमूतये ||
हर्यश्वं सत्पतिं चर्षणीसहं स हि षमा यो अमन्दत |
आ तु नः स वयति गव्यमश्व्यं सतोत्र्भ्यो मघवा शतम ||
तवया ह सविद युजा वयं परति शवसन्तं वर्षभ बरुवीमहि |
संस्थे जनस्य गोमतः ||
जयेम कारे पुरुहूत कारिणो.अभि तिष्ठेम दूढ्यः |
नर्भिर्व्र्त्रं हन्याम शूशुयाम चावेरिन्द्र पर णो धियः ||
अभ्रात्र्व्यो अना तवमनापिरिन्द्र जनुषा सनादसि |
युधेदापित्वमिछसे ||
नकी रेवन्तं सख्याय विन्दसे पीयन्ति ते सुराश्वः |
यदा कर्णोषि नदनुं समूहस्यादित पितेव हूयसे ||
मा ते अमाजुरो यथा मूरास इन्द्र सख्ये तवावतः |
नि षदाम सचा सुते ||
मा ते गोदत्र निरराम राधस इन्द्र मा ते गर्हामहि |
दर्ळ्हा चिदर्यः पर मर्शाभ्या भर न ते दामान आदभे ||
इन्द्रो वा घेदियन मघं सरस्वती वा सुभगा ददिर्वसु |
तवं वा चित्र दाशुषे ||
चित्र इद राजा राजका इदन्यके यके सरस्वतीमनु |
पर्जन्य इव ततनद धि वर्ष्ट्या सहस्रमयुता ददत ||
vayamu tvāmapūrvya sthūraṃ na kaccid bharanto.avasyavaḥ |
vāje citraṃ havāmahe ||
upa tvā karmannūtaye sa no yuvoghraścakrāma yo dhṛṣat |
tvāmid dhyavitāraṃ vavṛmahe sakhāya indra sānasim ||
ā yāhīma indavo.aśvapate ghopata urvarāpate |
somaṃ somapate piba ||
vayaṃ hi tvā bandhumantamabandhavo viprāsa indra yemima |
yā te dhāmāni vṛṣabha tebhirā ghahi viśvebhiḥ somapītaye ||
sīdantaste vayo yathā ghośrīte madhau madire vivakṣaṇe |
abhi tvāmindra nonumaḥ ||
achā ca tvainā namasā vadāmasi kiṃ muhuścid vi dīdhayaḥ |
santi kāmāso harivo dadiṣ ṭvaṃ smo vayaṃ santi no dhiyaḥ ||
nūtnā idindra te vayamūtī abhūma nahi nū te adrivaḥ |
vidmā purā parīṇasaḥ ||
vidmā sakhitvamuta śūra bhojyamā te tā vajrinnīmahe |
uto samasminnā śiśīhi no vaso vāje suśipra ghomati ||
yo na idam-idaṃ purā pra vasya ānināya tamu va stuṣe |
sakhāya indramūtaye ||
haryaśvaṃ satpatiṃ carṣaṇīsahaṃ sa hi ṣmā yo amandata |
ā tu naḥ sa vayati ghavyamaśvyaṃ stotṛbhyo maghavā śatam ||
tvayā ha svid yujā vayaṃ prati śvasantaṃ vṛṣabha bruvīmahi |
saṃsthe janasya ghomataḥ ||
jayema kāre puruhūta kāriṇo.abhi tiṣṭhema dūḍhyaḥ |
nṛbhirvṛtraṃ hanyāma śūśuyāma cāverindra pra ṇo dhiyaḥ ||
abhrātṛvyo anā tvamanāpirindra januṣā sanādasi |
yudhedāpitvamichase ||
nakī revantaṃ sakhyāya vindase pīyanti te surāśvaḥ |
yadā kṛṇoṣi nadanuṃ samūhasyādit piteva hūyase ||
mā te amājuro yathā mūrāsa indra sakhye tvāvataḥ |
ni ṣadāma sacā sute ||
mā te ghodatra nirarāma rādhasa indra mā te ghṛhāmahi |
dṛḷhā cidaryaḥ pra mṛśābhyā bhara na te dāmāna ādabhe ||
indro vā ghediyan maghaṃ sarasvatī vā subhaghā dadirvasu |
tvaṃ vā citra dāśuṣe ||
citra id rājā rājakā idanyake yake sarasvatīmanu |
parjanya iva tatanad dhi vṛṣṭyā sahasramayutā dadat ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 22

ओ तयमह्व आ रथमद्या दंसिष्ठमूतये |
यमश्विना सुहवा रुद्रवर्तनी आ सूर्यायै तस्थथुः ||
पूर्वायुषं सुहवं पुरुस्प्र्हं भुज्युं वाजेषु पूर्व्यम |
सचनावन्तं सुमतिभिः सोभरे विद्वेषसमनेहसम ||
इह तया पुरुभूतमा देवा नमोभिरश्विना |
अर्वाचीना सववसे करामहे गन्तारा दशुषो गर्हम ||
युवो रथस्य परि चक्रमीयत ईर्मान्यद वामिषण्यति |
अस्मानछा सुमतिर्वां शुभस पती आ धेनुरिव धावतु ||
रथो यो वां तरिवन्धुरो हिरण्यभीशुरश्विना |
परि दयावाप्र्थिवी भूषति शरुतस्तेन नासत्या गतम ||
दशस्यन्ता मनवे पूर्व्यं दिवि यवं वर्केण कर्षथः |
ता वामद्य सुमतिभिः शुभस पती अश्विना पर सतुवीमहि ||
उप नो वजिनीवसू यातं रतस्य पथिभिः |
येभिस्त्र्क्षिं वर्षणा तरसदस्यवं महे कषत्राय जिन्वथः ||
अयं वामद्रिभिः सुतः सोमो नर वर्षण्वसु |
आ यातं सोमपीतये पिबतं दाशुषो गर्हे ||
आ हि रुहतमश्विना रथे कोशे हिरण्यये वर्षण्वसू |
युञ्जाथां पीवरीरिषः ||
याभिः पक्थमवथो याभिरध्रिगुं याभिर्बभ्रुं विजोषसम |
ताभिर्नो मक्षू तूयमश्विना गतं भिषज्यतंयदातुरम ||
यदध्रिगावो अध्रिगू इदा चिदह्नो अश्विना हवामहे |
वयं गीर्भिर्विपन्यवः ||
ताभिरा यातं वर्षणोप मे हवं विश्वप्सुं विश्ववार्यम |
इषा मंहिष्ठा पुरुभूतमा नरा याभिः करिविं वव्र्धुस्ताभिरा गतम ||
ताविदा चिदहानां तावश्विना वन्दमान उप बरुवे |
ता उ नमोभिरीमहे ||
ताविद दोषा ता उषसि शुभस पती ता यामन रुद्रवर्तनी |
मा नो मर्ताय रिपवे वाजिनीवसू परो रुद्रावति खयतम ||
आ सुग्म्याय सुग्म्यं पराता रथेनाश्विना वा सक्षणी |
हुवे पितेव सोभरी ||
मनोजवसा वर्षणा मदच्युता मक्षुंगमाभिरुतिभिः |
आरात्ताच्चिद भूतमस्मे अवसे पुर्वीभिः पुरुभोजसा ||
आ नो अश्वावदश्विना वर्तिर्यासिष्टं मधुपातमा नरा |
गोमद दस्रा हिरण्यवत ||
सुप्रावर्गं सुवीर्यं सुष्ठु वार्यमनाध्र्ष्टं रक्षस्विना |
अस्मिन्ना वामायाने वाजिनीवसू विश्वा वामानि धीमहि ||
o tyamahva ā rathamadyā daṃsiṣṭhamūtaye |
yamaśvinā suhavā rudravartanī ā sūryāyai tasthathuḥ ||
pūrvāyuṣaṃ suhavaṃ puruspṛhaṃ bhujyuṃ vājeṣu pūrvyam |
sacanāvantaṃ sumatibhiḥ sobhare vidveṣasamanehasam ||
iha tyā purubhūtamā devā namobhiraśvinā |
arvācīnā svavase karāmahe ghantārā daśuṣo ghṛham ||
yuvo rathasya pari cakramīyata īrmānyad vāmiṣaṇyati |
asmānachā sumatirvāṃ śubhas patī ā dhenuriva dhāvatu ||
ratho yo vāṃ trivandhuro hiraṇyabhīśuraśvinā |
pari dyāvāpṛthivī bhūṣati śrutastena nāsatyā ghatam ||
daśasyantā manave pūrvyaṃ divi yavaṃ vṛkeṇa karṣathaḥ |
tā vāmadya sumatibhiḥ śubhas patī aśvinā pra stuvīmahi ||
upa no vajinīvasū yātaṃ ṛtasya pathibhiḥ |
yebhistṛkṣiṃ vṛṣaṇā trasadasyavaṃ mahe kṣatrāya jinvathaḥ ||
ayaṃ vāmadribhiḥ sutaḥ somo nara vṛṣaṇvasu |
ā yātaṃ somapītaye pibataṃ dāśuṣo ghṛhe ||
ā hi ruhatamaśvinā rathe kośe hiraṇyaye vṛṣaṇvasū |
yuñjāthāṃ pīvarīriṣaḥ ||
yābhiḥ pakthamavatho yābhiradhrighuṃ yābhirbabhruṃ vijoṣasam |
tābhirno makṣū tūyamaśvinā ghataṃ bhiṣajyataṃyadāturam ||
yadadhrighāvo adhrighū idā cidahno aśvinā havāmahe |
vayaṃ ghīrbhirvipanyavaḥ ||
tābhirā yātaṃ vṛṣaṇopa me havaṃ viśvapsuṃ viśvavāryam |
iṣā maṃhiṣṭhā purubhūtamā narā yābhiḥ kriviṃ vavṛdhustābhirā ghatam ||
tāvidā cidahānāṃ tāvaśvinā vandamāna upa bruve |
tā u namobhirīmahe ||
tāvid doṣā tā uṣasi śubhas patī tā yāman rudravartanī |
mā no martāya ripave vājinīvasū paro rudrāvati khyatam ||
ā sughmyāya sughmyaṃ prātā rathenāśvinā vā sakṣaṇī |
huve piteva sobharī ||
manojavasā vṛṣaṇā madacyutā makṣuṃghamābhirutibhiḥ |
ārāttāccid bhūtamasme avase purvībhiḥ purubhojasā ||
ā no aśvāvadaśvinā vartiryāsiṣṭaṃ madhupātamā narā |
ghomad dasrā hiraṇyavat ||
suprāvarghaṃ suvīryaṃ suṣṭhu vāryamanādhṛṣṭaṃ rakṣasvinā |
asminnā vāmāyāne vājinīvasū viśvā vāmāni dhīmahi ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 23

ईळिष्वा हि परतीव्यं यजस्व जातवेदसम |
चरिष्णुधूममग्र्भीतशोचिषम ||
दामानं विश्वचर्षणे.अग्निं विश्वमनो गिरा |
उत सतुषे विष्पर्धसो रथानाम ||
येषामाबाध रग्मिय इषः पर्क्षश्च निग्रभे |
उपविदावह्निर्विन्दते वसु ||
उदस्य शोचिरस्थाद दीदियुषो वयजरम |
तपुर्जम्भस्य सुद्युतो गणश्रियः ||
उदु तिष्ठ सवध्वर सतवानो देव्या कर्पा |
अभिख्या भासा बर्हता शुशुक्वनिः ||
अग्ने याहि सुशस्तिभिर्हव्या जुह्वान आनुषक |
यथा दूतो बभूथ हव्यवाहनः ||
अग्निं वः पूर्व्यं हुवे होतारं चर्षणीनाम |
तमया वाचा गर्णे तमु व सतुषे ||
यज्ञेभिरद्भुतक्रतुं यं कर्पा सूदयन्त इत |
मित्रं न जने सुधितं रतावनि ||
रतावानं रतायवो यज्ञस्य साधनं गिरा |
उपो एनं जुजुषुर्नमसस पदे ||
अछा नो अङगिरस्तमं यज्ञासो यन्तु संयतः |
होता यो अस्ति विक्ष्वा यशस्तमः ||
अग्ने तव तये अजरेन्धानासो बर्हद भाः |
अश्वा इव वर्षणस्तविषीयवः ||
स तवं न ऊर्जां पते रयिं रास्व सुवीर्यम |
पराव नस्तोके तनये समत्स्वा ||
यद वा उ विश्पतिः शितः सुप्रीतो मनुषो विसि |
विश्वेदग्निः परति रक्षांसि सेधति ||
शरुष्ट्यग्ने नवस्य मे सतोमस्य वीर विश्पते |
नि मायिनस्तपुष रक्षसो दह ||
न तस्य मायया चन रिपुरीशीत मर्त्यः |
यो अग्नये ददाश हव्यदातिभिः ||
वयश्वस्त्वा वसुविदमुक्षण्युरप्रीणाद रषिः |
महो रयेतमु तवा समिधीमहि ||
उशना कव्यस्त्वा नि होतारमसादयत |
आयजिं तवा मनवेजातवेदसम ||
विश्वे हि तवा सजोषसो देवासो दूतमक्रत |
शरुष्टी देव परथमो यज्ञियो भुवः ||
इमं घा वीरो अम्र्तं दूतं कर्ण्वीत मर्त्यः |
पावकंक्र्ष्णवर्तनिं विहायसम ||
तं हुवेम यतस्रुचः सुभासं शुक्रशोचिषम |
विशामग्निमजरं परत्नमीड्यम ||
यो अस्मै हव्यदातिभिराहुतिं मर्तो.अविधत |
भूरि पोषंस धत्ते वीरवद यशः ||
परथमं जातवेदसमग्निं यज्ञेषु पूर्व्यम |
परति सरुगेति नमसा हविष्मती ||
आभिर्विधेमाग्नये जयेष्ठाभिर्व्यश्ववत |
मंहिष्ठाभिर्मतिभिः शुक्रशोचिषे ||
नूनमर्च विहायसे सतोमेभिः सथूरयूपवत |
रषे वैयश्वदम्यायाग्नये ||
अतिथिं मानुषाणां सूनुं वनस्पतीनाम |
विप्रा अग्निमवसे परत्नमीळते ||
महो विश्वानभि षतो.अभि हव्यानि मानुषा |
अग्ने नि षत्सि नमसाधि बर्हिषि ||
वंस्वा नो वार्या पुरु वंस्व रायः पुरुस्प्र्हः |
सुवीर्यस्य परजावतो यशस्वतः ||
तवं वरो सुषाम्णे.अग्ने जनाय चोदय |
सदा वसो रातिं यविष्ठ शश्वते ||
तवं हि सुप्रतूरसि तवं नो गोमतीरिषः |
महो रायः सातिमग्ने अपा वर्धि ||
अग्ने तवं यशा अस्या मित्रावरुणा वह |
रतावाना सम्राजा पूतदक्षसा ||
īḷiṣvā hi pratīvyaṃ yajasva jātavedasam |
cariṣṇudhūmamaghṛbhītaśociṣam ||
dāmānaṃ viśvacarṣaṇe.aghniṃ viśvamano ghirā |
uta stuṣe viṣpardhaso rathānām ||
yeṣāmābādha ṛghmiya iṣaḥ pṛkṣaśca nighrabhe |
upavidāvahnirvindate vasu ||
udasya śocirasthād dīdiyuṣo vyajaram |
tapurjambhasya sudyuto ghaṇaśriyaḥ ||
udu tiṣṭha svadhvara stavāno devyā kṛpā |
abhikhyā bhāsā bṛhatā śuśukvaniḥ ||
aghne yāhi suśastibhirhavyā juhvāna ānuṣak |
yathā dūto babhūtha havyavāhanaḥ ||
aghniṃ vaḥ pūrvyaṃ huve hotāraṃ carṣaṇīnām |
tamayā vācā ghṛṇe tamu va stuṣe ||
yajñebhiradbhutakratuṃ yaṃ kṛpā sūdayanta it |
mitraṃ na jane sudhitaṃ ṛtāvani ||
ṛtāvānaṃ ṛtāyavo yajñasya sādhanaṃ ghirā |
upo enaṃ jujuṣurnamasas pade ||
achā no aṅghirastamaṃ yajñāso yantu saṃyataḥ |
hotā yo asti vikṣvā yaśastamaḥ ||
aghne tava tye ajarendhānāso bṛhad bhāḥ |
aśvā iva vṛṣaṇastaviṣīyavaḥ ||
sa tvaṃ na ūrjāṃ pate rayiṃ rāsva suvīryam |
prāva nastoke tanaye samatsvā ||
yad vā u viśpatiḥ śitaḥ suprīto manuṣo visi |
viśvedaghniḥ prati rakṣāṃsi sedhati ||
śruṣṭyaghne navasya me stomasya vīra viśpate |
ni māyinastapuṣa rakṣaso daha ||
na tasya māyayā cana ripurīśīta martyaḥ |
yo aghnaye dadāśa havyadātibhiḥ ||
vyaśvastvā vasuvidamukṣaṇyuraprīṇād ṛṣiḥ |
maho rayetamu tvā samidhīmahi ||
uśanā kavyastvā ni hotāramasādayat |
āyajiṃ tvā manavejātavedasam ||
viśve hi tvā sajoṣaso devāso dūtamakrata |
śruṣṭī deva prathamo yajñiyo bhuvaḥ ||
imaṃ ghā vīro amṛtaṃ dūtaṃ kṛṇvīta martyaḥ |
pāvakaṃkṛṣṇavartaniṃ vihāyasam ||
taṃ huvema yatasrucaḥ subhāsaṃ śukraśociṣam |
viśāmaghnimajaraṃ pratnamīḍyam ||
yo asmai havyadātibhirāhutiṃ marto.avidhat |
bhūri poṣaṃsa dhatte vīravad yaśaḥ ||
prathamaṃ jātavedasamaghniṃ yajñeṣu pūrvyam |
prati srugheti namasā haviṣmatī ||
ābhirvidhemāghnaye jyeṣṭhābhirvyaśvavat |
maṃhiṣṭhābhirmatibhiḥ śukraśociṣe ||
nūnamarca vihāyase stomebhiḥ sthūrayūpavat |
ṛṣe vaiyaśvadamyāyāghnaye ||
atithiṃ mānuṣāṇāṃ sūnuṃ vanaspatīnām |
viprā aghnimavase pratnamīḷate ||
maho viśvānabhi ṣato.abhi havyāni mānuṣā |
aghne ni ṣatsi namasādhi barhiṣi ||
vaṃsvā no vāryā puru vaṃsva rāyaḥ puruspṛhaḥ |
suvīryasya prajāvato yaśasvataḥ ||
tvaṃ varo suṣāmṇe.aghne janāya codaya |
sadā vaso rātiṃ yaviṣṭha śaśvate ||
tvaṃ hi supratūrasi tvaṃ no ghomatīriṣaḥ |
maho rāyaḥ sātimaghne apā vṛdhi ||
aghne tvaṃ yaśā asyā mitrāvaruṇā vaha |
ṛtāvānā samrājā pūtadakṣasā ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 24

सखाय आ शिषामहि बरह्मेन्द्राय वज्रिणे |
सतुष ऊ षुवो नर्तमाय धर्ष्णवे ||
शवस हयसि शरुतो वर्त्रहत्येन वर्त्रहा |
मघैर्मघोनो अति शूर दाशसि ||
स न सतवान आ भर रयिं चित्रश्रवस्तमम |
निरेके चिद यो हरिवो वसुर्ददिः ||
आ निरेकमुत परियमिन्द्र दर्षि जनानाम |
धर्षता धर्ष्णो सतवमान आ भर ||
न ते सव्यं न दक्षिणं हस्तं वरन्त आमुरः |
न परिबाधो हरिवो गविष्टिषु ||
आ तवा गोभिरिव वरजं गीर्भिरणोम्यद्रिवः |
आ सम कामं जरितुरा मनः पर्ण ||
विश्वनि विश्वमनसो धिया नो वर्त्रहन्तम |
उग्र परणेतरधि षु वसो गहि ||
वयं ते अस्य वर्त्रहन विद्याम शूर नव्यसः |
वसो सपार्हस्य पुरुहूत राधसः ||
इन्द्र यथा हयस्ति ते.अपरीतं नर्तो शवः |
अम्र्क्त रातिः पुरुहूत दाशुषे ||
आ वर्षस्व महामह महे नर्तम राधसे |
दर्ळ्हश्चिद दर्ह्य मघवन मघत्तये ||
नू अन्यत्रा चिदद्रिवस्त्वन नो जग्मुरशसः |
मघवञ्छग्धि तव तन न उतिभिः ||
नह्यङग नर्तो तवदन्यं विन्दामि राधसे |
राये दयुम्नायशवसे च गिर्वणः ||
एन्दुमिन्द्राय सिञ्चत पिबति सोम्यं मधु |
पर राधसा चोदयाते महित्वना ||
उपो हरीणां पतिं दक्षं पर्ञ्चन्तमब्रवम |
नूनं शरुधि सतुवतो अश्व्यस्य ||
नह्यङग पुरा चन जज्ञे वीरतरस्त्वत |
नकी राया नैवथा न भन्दना ||
एदु मध्वो मदिन्तरं सिञ्च वाध्वर्यो अन्धसः |
एवा हि वीर सतवते सदाव्र्धः ||
इन्द्र सथातर्हरीणां नकिष टे पूर्व्यस्तुतिम |
उदानंशशवसा न भन्दना ||
तं वो वाजानां पतिमहूमहि शरवस्यवः |
अप्रायुभिर्यज्ञेभिर्वाव्र्धेन्यम ||
एतो नविन्द्रं सतवाम सखायः सतोम्यं नरम |
कर्ष्तीर्यो विश्वा अभ्यस्त्येक इत ||
अगोरुधाय गविषे दयुक्षाय दस्म्यं वचः |
घर्तात सवादीयो मधुनश्च वोचत ||
यस्यामितानि वीर्या न राधः पर्येतवे |
जयोतिर्न विश्वमभ्यस्ति दक्षिणा ||
सतुहीन्द्रं वयश्ववदनूर्मिं वाजिनं यमम |
अर्यो गयम्मंहमानं वि दाशुषे ||
एवा नूनमुप सतुहि वैयश्व दशमं नवम |
सुविद्वांसं चर्क्र्त्यं चरणीनाम ||
वेत्था हि निरतीनां वज्रहस्त परिव्र्जम |
अहर-अहः शुन्ध्युः परिपदामिव ||
तदिन्द्राव आ भर येना दंसिष्ठ कर्त्वने |
दविता कुत्साय शिश्नथो नि चोदय ||
तमु तवा नूनमीमहे नव्यं दंसिष्ठ सन्यसे |
स तवंनो विश्वा अभिमातीः सक्षणिः ||
य रक्षादंहसो मुचद यो वार्यात सप्त सिन्धुषु |
वधर्दासस्य तुविन्र्म्ण नीनमः ||
यथा वरो सुषाम्णे सनिभ्य आवहो रयिम |
वयश्वेभ्यः सुभगे वजिनीवति ||
आ नार्यस्य दक्षिणा वयश्वानेतु सोमिनः |
सथूरं च राधः शतवत सहस्रवत ||
यत तवा पर्छादीजानः कुहया कुहयाक्र्ते |
एषो अपश्रितोवलो गोमतीमव तिष्ठति ||
sakhāya ā śiṣāmahi brahmendrāya vajriṇe |
stuṣa ū ṣuvo nṛtamāya dhṛṣṇave ||
śavasa hyasi śruto vṛtrahatyena vṛtrahā |
maghairmaghono ati śūra dāśasi ||
sa na stavāna ā bhara rayiṃ citraśravastamam |
nireke cid yo harivo vasurdadiḥ ||
ā nirekamuta priyamindra darṣi janānām |
dhṛṣatā dhṛṣṇo stavamāna ā bhara ||
na te savyaṃ na dakṣiṇaṃ hastaṃ varanta āmuraḥ |
na paribādho harivo ghaviṣṭiṣu ||
ā tvā ghobhiriva vrajaṃ ghīrbhirṇomyadrivaḥ |
ā sma kāmaṃ jariturā manaḥ pṛṇa ||
viśvani viśvamanaso dhiyā no vṛtrahantama |
ughra praṇetaradhi ṣu vaso ghahi ||
vayaṃ te asya vṛtrahan vidyāma śūra navyasaḥ |
vaso spārhasya puruhūta rādhasaḥ ||
indra yathā hyasti te.aparītaṃ nṛto śavaḥ |
amṛkta rātiḥ puruhūta dāśuṣe ||
ā vṛṣasva mahāmaha mahe nṛtama rādhase |
dṛḷhaścid dṛhya maghavan maghattaye ||
nū anyatrā cidadrivastvan no jaghmuraśasaḥ |
maghavañchaghdhi tava tan na utibhiḥ ||
nahyaṅgha nṛto tvadanyaṃ vindāmi rādhase |
rāye dyumnāyaśavase ca ghirvaṇaḥ ||
endumindrāya siñcata pibati somyaṃ madhu |
pra rādhasā codayāte mahitvanā ||
upo harīṇāṃ patiṃ dakṣaṃ pṛñcantamabravam |
nūnaṃ śrudhi stuvato aśvyasya ||
nahyaṅgha purā cana jajñe vīratarastvat |
nakī rāyā naivathā na bhandanā ||
edu madhvo madintaraṃ siñca vādhvaryo andhasaḥ |
evā hi vīra stavate sadāvṛdhaḥ ||
indra sthātarharīṇāṃ nakiṣ ṭe pūrvyastutim |
udānaṃśaśavasā na bhandanā ||
taṃ vo vājānāṃ patimahūmahi śravasyavaḥ |
aprāyubhiryajñebhirvāvṛdhenyam ||
eto nvindraṃ stavāma sakhāyaḥ stomyaṃ naram |
kṛṣtīryo viśvā abhyastyeka it ||
aghorudhāya ghaviṣe dyukṣāya dasmyaṃ vacaḥ |
ghṛtāt svādīyo madhunaśca vocata ||
yasyāmitāni vīryā na rādhaḥ paryetave |
jyotirna viśvamabhyasti dakṣiṇā ||
stuhīndraṃ vyaśvavadanūrmiṃ vājinaṃ yamam |
aryo ghayammaṃhamānaṃ vi dāśuṣe ||
evā nūnamupa stuhi vaiyaśva daśamaṃ navam |
suvidvāṃsaṃ carkṛtyaṃ caraṇīnām ||
vetthā hi nirtīnāṃ vajrahasta parivṛjam |
ahar-ahaḥ śundhyuḥ paripadāmiva ||
tadindrāva ā bhara yenā daṃsiṣṭha kṛtvane |
dvitā kutsāya śiśnatho ni codaya ||
tamu tvā nūnamīmahe navyaṃ daṃsiṣṭha sanyase |
sa tvaṃno viśvā abhimātīḥ sakṣaṇiḥ ||
ya ṛkṣādaṃhaso mucad yo vāryāt sapta sindhuṣu |
vadhardāsasya tuvinṛmṇa nīnamaḥ ||
yathā varo suṣāmṇe sanibhya āvaho rayim |
vyaśvebhyaḥ subhaghe vajinīvati ||
ā nāryasya dakṣiṇā vyaśvānetu sominaḥ |
sthūraṃ ca rādhaḥ śatavat sahasravat ||
yat tvā pṛchādījānaḥ kuhayā kuhayākṛte |
eṣo apaśritovalo ghomatīmava tiṣṭhati ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 25

ता वां विश्वस्य गोपा देवा देवेषु यज्ञिय |
रतावाना यजसे पुतदक्षसा ||
मित्रा तना न रथ्या वरुणो यश्च सुक्रतुः |
सनात सुजाता तनया धर्तव्रता ||
ता माता विश्ववेदसासुर्याय परमहसा |
महि जजानादितिरतावरी ||
महान्ता मित्रावरुणा सम्राजा देवावसुरा |
रतावानाव्र्तमा घोषतो बर्हत ||
नपाता शवसो महः सूनू दक्षस्य सुक्रतु |
सर्प्रदानू इषो वास्त्वधि कषितः ||
सं या दानूनि येमथुर्दिव्याः पार्थिवीरिषः |
नभस्वतीरा वां चरन्तु वर्ष्टयः ||
अधि या बर्हतो दिवो.अभि यूथेव पश्यतः |
रतावाना सम्राजा नमसे हिता ||
रतावाना नि षेदतुः साम्राज्याय सुक्रतू |
धर्तव्रता कषत्रिया कषत्रमशतुः ||
अक्ष्णश्चिद गातुवित्तरनुल्बणेन चक्षसा |
नि चिन मिषन्ता निचिरा नि चिक्यतुः ||
उत नो देव्यदितिरुरुष्यतां नासत्या |
उरुष्यन्तु मरुतो वर्द्धशवसः ||
ते नो नावमुरुष्यत दिवा नक्तं सुदानवः |
अरिष्यन्तो निपायुभिः सचेमहि ||
अघ्नते विष्णवे वयमरिष्यन्तः सुदानवे |
शरुधि सवयावन सिन्धो पूर्वचित्तये ||
तद वार्यं वर्णीमहे वरिष्ठं गोपयत्यम |
मित्रो यत पान्ति वरुणो यदर्यमा ||
उत नः सिन्धुरपां तन मरुतस्तदश्विना |
इन्द्रो विष्णुर्मीढ्वांसः सजोषसः ||
ते हि षमा वनुषो नरो.अभिमातिं कयस्य चित |
तिग्मं नक्षोदः परतिघ्नन्ति भूर्णयः ||
अयमेक इत्था पुरूरु चष्टे वि विष्पतिः |
तस्य वरतान्यनु वश्चरमसि ||
अनु पूर्वाण्योक्या साम्राज्यस्य सश्चिम |
मित्रस्य वरता वरुणस्य दिर्घश्रुत ||
परि यो रश्मिना दिवो.अन्तान ममे पर्थिव्याः |
उभे आ पप्रौरोदसी महित्वा ||
उदु षय शरणे दिवो जयोतिरयंस्त सूर्यः |
अग्निर्न शुक्रः समिधान आहुतः ||
वचो दीर्घप्रसद्मनीशे वाजस्य गोमतः |
ईशे हि पित्वोऽविषस्य दावने ||
तत सूर्यं रोदसी उभे दोषा वस्तोरुप बरुवे |
भोजेष्वस्मानभ्युच्चरा सदा ||
रज्रमुक्षण्यायने रजतं हरयाणे |
रथं युक्तमसनाम सुषामणि ||
ता मे अश्व्यानां हरीणां नितोशना |
उतो नु कर्त्व्यानां नर्वाहसा ||
समदभीषू कशावन्ता विप्रा नविष्ठया मती |
महो वाजिनावर्वन्ता सचासनम ||
tā vāṃ viśvasya ghopā devā deveṣu yajñiya |
ṛtāvānā yajase putadakṣasā ||
mitrā tanā na rathyā varuṇo yaśca sukratuḥ |
sanāt sujātā tanayā dhṛtavratā ||
tā mātā viśvavedasāsuryāya pramahasā |
mahi jajānāditirtāvarī ||
mahāntā mitrāvaruṇā samrājā devāvasurā |
ṛtāvānāvṛtamā ghoṣato bṛhat ||
napātā śavaso mahaḥ sūnū dakṣasya sukratu |
sṛpradānū iṣo vāstvadhi kṣitaḥ ||
saṃ yā dānūni yemathurdivyāḥ pārthivīriṣaḥ |
nabhasvatīrā vāṃ carantu vṛṣṭayaḥ ||
adhi yā bṛhato divo.abhi yūtheva paśyataḥ |
ṛtāvānā samrājā namase hitā ||
ṛtāvānā ni ṣedatuḥ sāmrājyāya sukratū |
dhṛtavratā kṣatriyā kṣatramaśatuḥ ||
akṣṇaścid ghātuvittaranulbaṇena cakṣasā |
ni cin miṣantā nicirā ni cikyatuḥ ||
uta no devyaditiruruṣyatāṃ nāsatyā |
uruṣyantu maruto vṛddhaśavasaḥ ||
te no nāvamuruṣyata divā naktaṃ sudānavaḥ |
ariṣyanto nipāyubhiḥ sacemahi ||
aghnate viṣṇave vayamariṣyantaḥ sudānave |
śrudhi svayāvan sindho pūrvacittaye ||
tad vāryaṃ vṛṇīmahe variṣṭhaṃ ghopayatyam |
mitro yat pānti varuṇo yadaryamā ||
uta naḥ sindhurapāṃ tan marutastadaśvinā |
indro viṣṇurmīḍhvāṃsaḥ sajoṣasaḥ ||
te hi ṣmā vanuṣo naro.abhimātiṃ kayasya cit |
tighmaṃ nakṣodaḥ pratighnanti bhūrṇayaḥ ||
ayameka itthā purūru caṣṭe vi viṣpatiḥ |
tasya vratānyanu vaścaramasi ||
anu pūrvāṇyokyā sāmrājyasya saścima |
mitrasya vratā varuṇasya dirghaśrut ||
pari yo raśminā divo.antān mame pṛthivyāḥ |
ubhe ā papraurodasī mahitvā ||
udu ṣya śaraṇe divo jyotirayaṃsta sūryaḥ |
aghnirna śukraḥ samidhāna āhutaḥ ||
vaco dīrghaprasadmanīśe vājasya ghomataḥ |
īśe hi pitvo'viṣasya dāvane ||
tat sūryaṃ rodasī ubhe doṣā vastorupa bruve |
bhojeṣvasmānabhyuccarā sadā ||
ṛjramukṣaṇyāyane rajataṃ harayāṇe |
rathaṃ yuktamasanāma suṣāmaṇi ||
tā me aśvyānāṃ harīṇāṃ nitośanā |
uto nu kṛtvyānāṃ nṛvāhasā ||
smadabhīṣū kaśāvantā viprā naviṣṭhayā matī |
maho vājināvarvantā sacāsanam ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 26

युवोरु षू रथं हुवे सधस्तुत्याय सुरिषु |
अतुर्तदक्षाव्र्षणा वर्षण्वसू ||
युवं वरो सुषाम्णे महे तने नासत्या |
अवोभिर्यथो वर्षण वर्षण्वसू ||
ता वामद्य हवामहे हव्येभिर्वजिनीवसू |
पूर्वीरिष इषयन्तावति कषपः ||
आ वां वाहिष्ठो अश्विना रथो यातु शरुतो नर |
उप सतोमान तुरस्य दर्शथः शरिये ||
जुहुराणा चिदश्विना मन्येथां वर्षण्वसू |
युवं हि रुद्रा पर्षथो अति दविषः ||
दस्रा हि विश्वमानुषं मक्षूभिः परिदीयथः |
धियंजिन्वा मधुवर्णा शुभस पती ||
उप नो यातमश्विना राया विश्वपुषा सह |
मघवाना सुवीरावनपच्युता ||
आ मे अस्य परतीव्यमिन्द्रनासत्या गतम |
देवा देवेभिरद्य सचनस्तमा ||
वयं हि वां हवामह उक्षण्यन्तो वयश्ववत |
सुमतिभिरुप विप्राविहा गतम ||
अश्विना सव रषे सतुहि कुवित ते शरवतो हवम |
नेदीयसः कूळयातः पणीन्रुत ||
वैयश्वस्य शरुतं नरोतो मे अस्य वेदथः |
सजोषसा वरुणो मित्रो अर्यमा ||
युवादत्तस्य धिष्ण्या युवानीतस्य सूरिभिः |
अहर-अहर्व्र्षण मह्यं शिक्षतम ||
यो वां यज्ञेभिराव्र्तो.अधिवस्त्र वधूरिव |
सपर्यन्त शुभे चक्राते अश्विना ||
यो वामुरुव्यचस्तमं चिकेतति नर्पाय्यम |
वर्तिरश्विना परि यातमस्मयू ||
अस्मभ्यं सु वर्षण्वसू यातं वर्तिर्न्र्पय्यम |
विषुद्रुहेव यज्ञमूहथुर्गिरा ||
वाहिष्ठो वां हवानां सतोमो दूतो हुवन नरा |
युवाभ्यां भूत्वश्विना ||
यददो दिवो अर्णव इषो व मदथो गर्हे |
शरुतमिन मे अमर्त्या ||
उत सया शवेतयावरी वाहिष्ठा वां नदीनाम |
सिन्धुर्हिरण्यवर्तनिः ||
समदेतय सुकीर्त्याश्विना शवेतया धिया |
वहेथे शुभ्रयावाना ||
युक्ष्वा हि तवं रथासहा युवस्व पोष्या वसो |
आन नो वायो मधु पिबास्माकं सवना गहि ||
तव वायव रतस्पते तवष्टुर्जामातरद्भुत |
अवांस्या वर्णीमहे ||
तवष्टुर्जामातरं वयमीशानं राय ईमहे |
सुतावन्तो वयुं दयुम्ना जनासः ||
वायो याहि शिवा दिवो वहस्व सु सवश्व्यम |
वहस्व महःप्र्थुपक्षसा रथे ||
तवां हि सुप्सरस्तमं नर्षदनेषु हूमहे |
गरावाणं नाश्वप्र्ष्ठं मंहना ||
स तवं नो देव मनसा वायो मन्दानो अग्रियः |
कर्धि वाजानपो धियः ||
yuvoru ṣū rathaṃ huve sadhastutyāya suriṣu |
aturtadakṣāvṛṣaṇā vṛṣaṇvasū ||
yuvaṃ varo suṣāmṇe mahe tane nāsatyā |
avobhiryatho vṛṣaṇa vṛṣaṇvasū ||
tā vāmadya havāmahe havyebhirvajinīvasū |
pūrvīriṣa iṣayantāvati kṣapaḥ ||
ā vāṃ vāhiṣṭho aśvinā ratho yātu śruto nara |
upa stomān turasya darśathaḥ śriye ||
juhurāṇā cidaśvinā manyethāṃ vṛṣaṇvasū |
yuvaṃ hi rudrā parṣatho ati dviṣaḥ ||
dasrā hi viśvamānuṣaṃ makṣūbhiḥ paridīyathaḥ |
dhiyaṃjinvā madhuvarṇā śubhas patī ||
upa no yātamaśvinā rāyā viśvapuṣā saha |
maghavānā suvīrāvanapacyutā ||
ā me asya pratīvyamindranāsatyā ghatam |
devā devebhiradya sacanastamā ||
vayaṃ hi vāṃ havāmaha ukṣaṇyanto vyaśvavat |
sumatibhirupa viprāvihā ghatam ||
aśvinā sv ṛṣe stuhi kuvit te śravato havam |
nedīyasaḥ kūḷayātaḥ paṇīnruta ||
vaiyaśvasya śrutaṃ naroto me asya vedathaḥ |
sajoṣasā varuṇo mitro aryamā ||
yuvādattasya dhiṣṇyā yuvānītasya sūribhiḥ |
ahar-aharvṛṣaṇa mahyaṃ śikṣatam ||
yo vāṃ yajñebhirāvṛto.adhivastra vadhūriva |
saparyanta śubhe cakrāte aśvinā ||
yo vāmuruvyacastamaṃ ciketati nṛpāyyam |
vartiraśvinā pari yātamasmayū ||
asmabhyaṃ su vṛṣaṇvasū yātaṃ vartirnṛpayyam |
viṣudruheva yajñamūhathurghirā ||
vāhiṣṭho vāṃ havānāṃ stomo dūto huvan narā |
yuvābhyāṃ bhūtvaśvinā ||
yadado divo arṇava iṣo va madatho ghṛhe |
śrutamin me amartyā ||
uta syā śvetayāvarī vāhiṣṭhā vāṃ nadīnām |
sindhurhiraṇyavartaniḥ ||
smadetaya sukīrtyāśvinā śvetayā dhiyā |
vahethe śubhrayāvānā ||
yukṣvā hi tvaṃ rathāsahā yuvasva poṣyā vaso |
ān no vāyo madhu pibāsmākaṃ savanā ghahi ||
tava vāyav ṛtaspate tvaṣṭurjāmātaradbhuta |
avāṃsyā vṛṇīmahe ||
tvaṣṭurjāmātaraṃ vayamīśānaṃ rāya īmahe |
sutāvanto vayuṃ dyumnā janāsaḥ ||
vāyo yāhi śivā divo vahasva su svaśvyam |
vahasva mahaḥpṛthupakṣasā rathe ||
tvāṃ hi supsarastamaṃ nṛṣadaneṣu hūmahe |
ghrāvāṇaṃ nāśvapṛṣṭhaṃ maṃhanā ||
sa tvaṃ no deva manasā vāyo mandāno aghriyaḥ |
kṛdhi vājānapo dhiyaḥ ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 27

अग्निरुक्थे पुरोहितो गरावाणो बर्हिरध्वरे |
रचा यामि मरुतो बरह्मणस पतिं देवानवो वरेण्यम ||
आ पशुं गासि पर्थिवीं वनस्पतीनुषासा नक्तमोषधीः |
विश्वे च नो वसवो विश्ववेदसो धीनां भूत परावितारः ||
पर सू न एत्वध्वरो.अग्ना देवेषु पूर्व्यः |
आदित्येषु पर वरुणे धर्तव्रते मरुत्सु विश्वभानुषु ||
विश्वे हि षमा मनवे विश्ववेदसो भुवन वर्धे रिशादसः |
अरिष्टेभिः पायुभिर्विश्ववेदसो यन्ता नो.अव्र्कं छर्दिः ||
आ नो अद्य समनसो गन्ता विश्वे सजोषसः |
रचा गिरा मरुतो देव्यदिते सदने पस्त्ये महि ||
अभि परिया मरुतो या वो अश्व्या हव्या मित्र परयाथन |
आबर्हिरिन्द्रो वरुणस्तुरा नर आदित्यासो सदन्तु नः ||
वयं वो वर्क्तबर्हिषो हितप्रयस आनुषक |
सुतसोमासो वरुण हवामहे मनुष्वदिद्धाग्नयः ||
आ पर यात मरुतो विष्णो अश्विना पूषन माकीनया धिया |
इन्द्र आ यातु परथमः सनिष्युभिर्व्र्षा यो वर्त्रहा गर्णे ||
वि नो देवासो अद्रुहो.अछिद्रं शर्म यछत |
न यद दूराद वसवो नू चिदन्तितो वरूथमादधर्षति ||
अस्ति हि वः सजात्यं रिशादसो देवासो अस्त्याप्यम |
पर णः पूर्वस्मै सुविताय वोचत मक्षू सुम्नाय नव्यसे ||
इदा हि व उपस्तुतिमिदा वामस्य भक्तये |
उप वो विश्ववेदसो नमस्युरानस्र्क्ष्यन्यामिव ||
उदु षय वः सविता सुप्रणीतयो.अस्थादूर्ध्वो वरेण्यः |
नि दविपादश्चतुष्पादो अर्थिनो.अविश्रन पतयिष्णवः ||
देवं-देवं वो.अवसे देवं-देवमभिष्टये |
देवं-देवं हुवेम वाजसातये गर्णन्तो देव्या धिया ||
देवासो हि षमा मनवे समन्यवो विश्वे साकं सरातयः |
ते नो अद्य ते अपरं तुचे तु नो भवन्तु वरिवोविदः ||
पर वः शंसाम्यद्रुहः संस्थ उपस्तुतीनाम |
न तं धूर्तिर्वरुण मित्र मर्त्यं यो वो धामभ्यो.अविधत ||
पर स कषयं तिरते वि महीरिषो यो वो वराय दाशति |
पर परजाभिर्जायते धर्मणस पर्यरिष्टः सर्व एधते ||
रते स विन्दते युधः सुगेभिर्यात्यध्वनः |
अर्यमा मित्रोवरुणः सरातयो यं तरायन्ते सजोषसः ||
अज्रे चिदस्मै कर्णुथा नयञ्चनं दुर्गे चिदा सुसरणम |
एषा चिदस्मादशनिः परो नु सास्रेधन्ती वि नश्यतु ||
यदद्य सूर्य उद्यति परियक्षत्रा रतं दध |
यन निम्रुचि परबुधि विश्ववेदसो यद वा मध्यन्दिने दिवः ||
यद वाभिपित्वे असुरा रतं यते छर्दिर्येम वि दाशुषे |
वयं तद वो वसवो विश्ववेदस उप सथेयाम मध्य आ ||
यदद्य सूर उदिते यन मध्यन्दिन आतुचि |
वामं धत्थ मनवे विश्ववेदसो जुह्वानाय परचेतसे ||
वयं तद वः सम्राज आ वर्णीमहे पुत्रो न बहुपाय्यम |
अश्याम तदादित्या जुह्वतो हविर्येन वस्यो.अनशामहै ||
aghnirukthe purohito ghrāvāṇo barhiradhvare |
ṛcā yāmi maruto brahmaṇas patiṃ devānavo vareṇyam ||
ā paśuṃ ghāsi pṛthivīṃ vanaspatīnuṣāsā naktamoṣadhīḥ |
viśve ca no vasavo viśvavedaso dhīnāṃ bhūta prāvitāraḥ ||
pra sū na etvadhvaro.aghnā deveṣu pūrvyaḥ |
ādityeṣu pra varuṇe dhṛtavrate marutsu viśvabhānuṣu ||
viśve hi ṣmā manave viśvavedaso bhuvan vṛdhe riśādasaḥ |
ariṣṭebhiḥ pāyubhirviśvavedaso yantā no.avṛkaṃ chardiḥ ||
ā no adya samanaso ghantā viśve sajoṣasaḥ |
ṛcā ghirā maruto devyadite sadane pastye mahi ||
abhi priyā maruto yā vo aśvyā havyā mitra prayāthana |
ābarhirindro varuṇasturā nara ādityāso sadantu naḥ ||
vayaṃ vo vṛktabarhiṣo hitaprayasa ānuṣak |
sutasomāso varuṇa havāmahe manuṣvadiddhāghnayaḥ ||
ā pra yāta maruto viṣṇo aśvinā pūṣan mākīnayā dhiyā |
indra ā yātu prathamaḥ saniṣyubhirvṛṣā yo vṛtrahā ghṛṇe ||
vi no devāso adruho.achidraṃ śarma yachata |
na yad dūrād vasavo nū cidantito varūthamādadharṣati ||
asti hi vaḥ sajātyaṃ riśādaso devāso astyāpyam |
pra ṇaḥ pūrvasmai suvitāya vocata makṣū sumnāya navyase ||
idā hi va upastutimidā vāmasya bhaktaye |
upa vo viśvavedaso namasyurānasṛkṣyanyāmiva ||
udu ṣya vaḥ savitā supraṇītayo.asthādūrdhvo vareṇyaḥ |
ni dvipādaścatuṣpādo arthino.aviśran patayiṣṇavaḥ ||
devaṃ-devaṃ vo.avase devaṃ-devamabhiṣṭaye |
devaṃ-devaṃ huvema vājasātaye ghṛṇanto devyā dhiyā ||
devāso hi ṣmā manave samanyavo viśve sākaṃ sarātayaḥ |
te no adya te aparaṃ tuce tu no bhavantu varivovidaḥ ||
pra vaḥ śaṃsāmyadruhaḥ saṃstha upastutīnām |
na taṃ dhūrtirvaruṇa mitra martyaṃ yo vo dhāmabhyo.avidhat ||
pra sa kṣayaṃ tirate vi mahīriṣo yo vo varāya dāśati |
pra prajābhirjāyate dharmaṇas paryariṣṭaḥ sarva edhate ||
ṛte sa vindate yudhaḥ sughebhiryātyadhvanaḥ |
aryamā mitrovaruṇaḥ sarātayo yaṃ trāyante sajoṣasaḥ ||
ajre cidasmai kṛṇuthā nyañcanaṃ durghe cidā susaraṇam |
eṣā cidasmādaśaniḥ paro nu sāsredhantī vi naśyatu ||
yadadya sūrya udyati priyakṣatrā ṛtaṃ dadha |
yan nimruci prabudhi viśvavedaso yad vā madhyandine divaḥ ||
yad vābhipitve asurā ṛtaṃ yate chardiryema vi dāśuṣe |
vayaṃ tad vo vasavo viśvavedasa upa stheyāma madhya ā ||
yadadya sūra udite yan madhyandina ātuci |
vāmaṃ dhattha manave viśvavedaso juhvānāya pracetase ||
vayaṃ tad vaḥ samrāja ā vṛṇīmahe putro na bahupāyyam |
aśyāma tadādityā juhvato haviryena vasyo.anaśāmahai ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 28

ये तरिंशति तरयस परो देवासो बर्हिरासदन |
विदन्नहद्वितासनन ||
वरुणो मित्रो अर्यमा समद्रातिषाचो अग्नयः |
पत्नीवन्तो वषट्क्र्ताः ||
ते नो गोपा अपाच्यास्त उदक त इत्था नयक |
पुरस्तात सर्वया विशा ||
यथा वशन्ति देवास्तथेदसत तदेषां नकिरा मिनत |
अरावा चन मर्त्यः ||
सप्तानां सप्त रष्टयः सप्त दयुम्नान्येषाम |
सप्तो अधि शरियो धिरे ||
ye triṃśati trayas paro devāso barhirāsadan |
vidannahadvitāsanan ||
varuṇo mitro aryamā smadrātiṣāco aghnayaḥ |
patnīvanto vaṣaṭkṛtāḥ ||
te no ghopā apācyāsta udak ta itthā nyak |
purastāt sarvayā viśā ||
yathā vaśanti devāstathedasat tadeṣāṃ nakirā minat |
arāvā cana martyaḥ ||
saptānāṃ sapta ṛṣṭayaḥ sapta dyumnānyeṣām |
sapto adhi śriyo dhire ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 29

बभ्रुरेको विषुणः सूनरो युवाञ्ज्यङकते हिरण्ययम ||
योनिमेक आ ससाद दयोतनो.अन्तर्देवेषु मेधिरः ||
वाशीमेको बिभर्ति हस्त आयसीमन्तर्देवेषु निध्रुविः ||
वज्रमेको बिभर्ति हस्त आहितं तेन वर्त्राणि जिघ्नते ||
तिग्ममेको बिभर्ति हस्त आयुधं शुचिरुग्रो जलाषभेषजः ||
पथ एकः पीपाय तस्करो यथा एष वेद निधीनाम ||
तरीण्येक उरुगायो वि चक्रमे यत्र देवासो मदन्ति ||
विभिर्द्वा चरत एकया सह पर परवासेव वसतः ||
सदो दवा चक्राते उपमा दिवि सम्राजा सर्पिरासुती ||
अर्चन्त एके महि साम मन्वत तेन सूर्यमरोचयन ||
babhrureko viṣuṇaḥ sūnaro yuvāñjyaṅkte hiraṇyayam ||
yonimeka ā sasāda dyotano.antardeveṣu medhiraḥ ||
vāśīmeko bibharti hasta āyasīmantardeveṣu nidhruviḥ ||
vajrameko bibharti hasta āhitaṃ tena vṛtrāṇi jighnate ||
tighmameko bibharti hasta āyudhaṃ śucirughro jalāṣabheṣajaḥ ||
patha ekaḥ pīpāya taskaro yathā eṣa veda nidhīnām ||
trīṇyeka urughāyo vi cakrame yatra devāso madanti ||
vibhirdvā carata ekayā saha pra pravāseva vasataḥ ||
sado dvā cakrāte upamā divi samrājā sarpirāsutī ||
arcanta eke mahi sāma manvata tena sūryamarocayan ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 30

नहि वो अस्त्यर्भको देवासो न कुमारकः |
विश्वे सतोमहान्त इत ||
इति सतुतासो असथा रिशादसो ये सथ तरयश्च तरिंशच्च |
मनोर्देवा यज्ञियासः ||
ते नस्त्राध्वं ते.अवत त उ नो अधि वोचत |
मा नः पथः पित्र्यान मानवादधि दूरं नैष्ट परावतः ||
ये देवास इह सथन विश्वे वैश्वानरा उत |
अस्मभ्यं शर्म सप्रथो गवे.अश्वाय यछत ||
nahi vo astyarbhako devāso na kumārakaḥ |
viśve satomahānta it ||
iti stutāso asathā riśādaso ye stha trayaśca triṃśacca |
manordevā yajñiyāsaḥ ||
te nastrādhvaṃ te.avata ta u no adhi vocata |
mā naḥ pathaḥ pitryān mānavādadhi dūraṃ naiṣṭa parāvataḥ ||
ye devāsa iha sthana viśve vaiśvānarā uta |
asmabhyaṃ śarma sapratho ghave.aśvāya yachata ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 31

यो यजाति यजात इत सुनवच्च पचाति च |
बरह्मेदिन्द्रस्यचाकनत ||
पुरोळाशं यो अस्मै सोमं ररत आशिरम |
पादित तं शक्रो अंहसः ||
तस्य दयुमानसद रथो देवजूतः स शूशुवत |
विश्वा वन्वन्नमित्रिया ||
अस्य परजावती गर्हे.असश्चन्ती दिवे-दिवे |
इळा धेनुमती दुहे ||
या दम्पती समनसा सुनुत आ च धावतः |
देवासो नित्ययाशिरा ||
परति पराशव्यानितः सम्यञ्चा बर्हिराशाते |
न ता वाजेषु वायतः ||
न देवानामपि हनुतः सुमतिं न जुगुक्षतः |
शरवो बर्हद विवासतः ||
पुत्रिणा ता कुमारिणा विश्वमायुर्व्यश्नुतः |
उभा हिरण्यपेशसा ||
वीतिहोत्रा कर्तद्वसू दशस्यन्ताम्र्ताय कम |
समुधो रोमशं हतो देवेषू कर्णुतो दुवः ||
आ शर्म पर्वतानां वर्णीमहे नदीनाम |
आ विष्णोः सचाभुवः ||
ऐतु पूषा रयिर्भगः सवस्ति सर्वधातमः |
उरुरध्वा सवस्तये ||
अरमतिरनर्वणो विश्वो देवस्य मनसा |
आदित्यानामनेहैत ||
यथा नो मित्रो अर्यमा वरुणः सन्ति गोपाः |
सुगा रतस्यपन्थाः ||
अग्निं वः पूर्व्यं गिरा देवमीळे वसूनाम |
सपर्यन्तःपुरुप्रियं मित्रं न कषेत्रसाधसम ||
मक्षू देववतो रथः शूरो वा पर्त्सु कासु चित |
देवानां य इन मनो यजमान इयक्षत्यभीदयज्वनो भुवत ||
न यजमान रिष्यसि न सुन्वान न देवयो |
देवानां य इन मनो ... ||
नकिष टं कर्मणा नशन न पर योषन न योषति |
देवानां य इन मनो ... ||
असदत्र सुवीर्यमुत तयदाश्वश्व्यम |
देवानां य इन्मनो ... ||
yo yajāti yajāta it sunavacca pacāti ca |
brahmedindrasyacākanat ||
puroḷāśaṃ yo asmai somaṃ rarata āśiram |
pādit taṃ śakro aṃhasaḥ ||
tasya dyumānasad ratho devajūtaḥ sa śūśuvat |
viśvā vanvannamitriyā ||
asya prajāvatī ghṛhe.asaścantī dive-dive |
iḷā dhenumatī duhe ||
yā dampatī samanasā sunuta ā ca dhāvataḥ |
devāso nityayāśirā ||
prati prāśavyānitaḥ samyañcā barhirāśāte |
na tā vājeṣu vāyataḥ ||
na devānāmapi hnutaḥ sumatiṃ na jughukṣataḥ |
śravo bṛhad vivāsataḥ ||
putriṇā tā kumāriṇā viśvamāyurvyaśnutaḥ |
ubhā hiraṇyapeśasā ||
vītihotrā kṛtadvasū daśasyantāmṛtāya kam |
samudho romaśaṃ hato deveṣū kṛṇuto duvaḥ ||
ā śarma parvatānāṃ vṛṇīmahe nadīnām |
ā viṣṇoḥ sacābhuvaḥ ||
aitu pūṣā rayirbhaghaḥ svasti sarvadhātamaḥ |
ururadhvā svastaye ||
aramatiranarvaṇo viśvo devasya manasā |
ādityānāmanehait ||
yathā no mitro aryamā varuṇaḥ santi ghopāḥ |
sughā ṛtasyapanthāḥ ||
aghniṃ vaḥ pūrvyaṃ ghirā devamīḷe vasūnām |
saparyantaḥpurupriyaṃ mitraṃ na kṣetrasādhasam ||
makṣū devavato rathaḥ śūro vā pṛtsu kāsu cit |
devānāṃ ya in mano yajamāna iyakṣatyabhīdayajvano bhuvat ||
na yajamāna riṣyasi na sunvāna na devayo |
devānāṃ ya in mano ... ||
nakiṣ ṭaṃ karmaṇā naśan na pra yoṣan na yoṣati |
devānāṃ ya in mano ... ||
asadatra suvīryamuta tyadāśvaśvyam |
devānāṃ ya inmano ... ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 32

पर कर्तान्य रजीषिणः कण्वा इन्द्रस्य गाथया |
मदे सोमस्य वोचत ||
यः सर्बिन्दमनर्शनिं पिप्रुं दासमहीशुवम |
वधीदुग्रो रिणन्नपः ||
नयर्बुदस्य विष्टपं वर्ष्माणं बर्हतस्तिर |
कर्षे तदिन्द्र पौंस्यम ||
परति शरुताय वो धर्षत तूर्णाशं न गिरेरधि |
हुवेसुशिप्रमूतये ||
स गोरश्वस्य वि वरजं मन्दानः सोम्येभ्यः |
पुरं नशूर दर्षसि ||
यदि मे रारणः सुत उक्थे वा दधसे चनः |
आरादुपस्वधा गहि ||
वयं घा ते अपि षमसि सतोतार इन्द्र गिर्वणः |
तवं नो जिन्व सोमपाः ||
उत नः पितुमा भर संरराणो अविक्षितम |
मघवन भूरि ते वसु ||
उत नो गोमतस कर्धि हिरण्यवतो अश्विनः |
इळाभिः सं रभेमहि ||
बर्बदुक्थं हवामहे सर्प्रकरस्नमूतये |
साधु कर्ण्वन्तमवसे ||
यः संस्थे चिच्छतक्रतुरादीं कर्णोति वर्त्रहा |
जरित्र्भ्यः पुरूवसुः ||
स नः शक्रश्चिदा शकद दानवानन्तराभरः |
इन्द्रोविश्वाभिरूतिभिः ||
यो रायो.अवनिर्महान सुपारः सुन्वतः सखा |
तमिन्द्रमभि गायत ||
आयन्तारं महि सथिरं पर्तनासु शरवोजितम |
भूरेरीशानमोजसा ||
नकिरस्य शचीनां नियन्ता सून्र्तानाम |
नकिर्वक्ता नदादिति ||
न नूनं बरह्मणां रणं पराशूनामस्ति सुन्वताम |
न सोमो अप्रता पपे ||
पन्य इदुप गायत पन्य उक्थानि शंसत |
बरह्मा कर्णोतपन्य इत ||
पन्य आ दर्दिरच्छता सहस्रा वाज्यव्र्तः |
इन्द्रो यो यज्वनो वर्धः ||
वि षू चर सवधा अनु कर्ष्टीनामन्वाहुवः |
इन्द्र पिब सुतानाम ||
पिब सवधैनवानामुत यस्तुग्र्ये सचा |
उतायमिन्द्र यस्तव ||
अतीहि मन्युषाविणं सुषुवांसमुपारणे |
इमं रातंसुतं पिब ||
इहि तिस्रः परावत इहि पञ्च जनानति |
धेना इन्द्रावचाकशत ||
सूर्यो रश्मिं यथा सर्जा तवा यछन्तु मे गिरः |
निम्नमापो न सध्र्यक ||
अध्वर्यवा तु हि षिञ्च सोमं वीराय शिप्रिणे |
भरासुतस्य पीतये ||
य उद्नः फलिगं भिनन नयक सिन्धून्रवास्र्जत |
यो गोषुपक्वं धारयत ||
अहन वर्त्रं रचीषम और्णवाभमहीशुवम |
हिमेनाविध्यदर्बुदम ||
पर व उग्राय निष्टुरे.अषाळ्हाय परसक्षिणे |
देवत्तं बरह्म गायत ||
यो विश्वान्यभि वरता सोमस्य मदे अन्धसः |
इन्द्रो देवेषु चेतति ||
इह तया सधमाद्या हरी हिरण्यकेश्या |
वोळ्हामभि परयो हितम ||
अर्वाञ्चं तवा पुरुष्टुत परियमेधस्तुता हरी |
सोमपेयायवक्षतः ||
pra kṛtāny ṛjīṣiṇaḥ kaṇvā indrasya ghāthayā |
made somasya vocata ||
yaḥ sṛbindamanarśaniṃ pipruṃ dāsamahīśuvam |
vadhīdughro riṇannapaḥ ||
nyarbudasya viṣṭapaṃ varṣmāṇaṃ bṛhatastira |
kṛṣe tadindra pauṃsyam ||
prati śrutāya vo dhṛṣat tūrṇāśaṃ na ghireradhi |
huvesuśipramūtaye ||
sa ghoraśvasya vi vrajaṃ mandānaḥ somyebhyaḥ |
puraṃ naśūra darṣasi ||
yadi me rāraṇaḥ suta ukthe vā dadhase canaḥ |
ārādupasvadhā ghahi ||
vayaṃ ghā te api ṣmasi stotāra indra ghirvaṇaḥ |
tvaṃ no jinva somapāḥ ||
uta naḥ pitumā bhara saṃrarāṇo avikṣitam |
maghavan bhūri te vasu ||
uta no ghomatas kṛdhi hiraṇyavato aśvinaḥ |
iḷābhiḥ saṃ rabhemahi ||
bṛbadukthaṃ havāmahe sṛprakarasnamūtaye |
sādhu kṛṇvantamavase ||
yaḥ saṃsthe cicchatakraturādīṃ kṛṇoti vṛtrahā |
jaritṛbhyaḥ purūvasuḥ ||
sa naḥ śakraścidā śakad dānavānantarābharaḥ |
indroviśvābhirūtibhiḥ ||
yo rāyo.avanirmahān supāraḥ sunvataḥ sakhā |
tamindramabhi ghāyata ||
āyantāraṃ mahi sthiraṃ pṛtanāsu śravojitam |
bhūrerīśānamojasā ||
nakirasya śacīnāṃ niyantā sūnṛtānām |
nakirvaktā nadāditi ||
na nūnaṃ brahmaṇāṃ ṛṇaṃ prāśūnāmasti sunvatām |
na somo apratā pape ||
panya idupa ghāyata panya ukthāni śaṃsata |
brahmā kṛṇotapanya it ||
panya ā dardiracchatā sahasrā vājyavṛtaḥ |
indro yo yajvano vṛdhaḥ ||
vi ṣū cara svadhā anu kṛṣṭīnāmanvāhuvaḥ |
indra piba sutānām ||
piba svadhainavānāmuta yastughrye sacā |
utāyamindra yastava ||
atīhi manyuṣāviṇaṃ suṣuvāṃsamupāraṇe |
imaṃ rātaṃsutaṃ piba ||
ihi tisraḥ parāvata ihi pañca janānati |
dhenā indrāvacākaśat ||
sūryo raśmiṃ yathā sṛjā tvā yachantu me ghiraḥ |
nimnamāpo na sadhryak ||
adhvaryavā tu hi ṣiñca somaṃ vīrāya śipriṇe |
bharāsutasya pītaye ||
ya udnaḥ phalighaṃ bhinan nyak sindhūnravāsṛjat |
yo ghoṣupakvaṃ dhārayat ||
ahan vṛtraṃ ṛcīṣama aurṇavābhamahīśuvam |
himenāvidhyadarbudam ||
pra va ughrāya niṣṭure.aṣāḷhāya prasakṣiṇe |
devattaṃ brahma ghāyata ||
yo viśvānyabhi vratā somasya made andhasaḥ |
indro deveṣu cetati ||
iha tyā sadhamādyā harī hiraṇyakeśyā |
voḷhāmabhi prayo hitam ||
arvāñcaṃ tvā puruṣṭuta priyamedhastutā harī |
somapeyāyavakṣataḥ ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 33

वयं घ तवा सुतावन्त आपो न वर्क्तबर्हिषः |
पवित्रस्यप्रस्रवणेषु वर्त्रहन परि सतोतार आसते ||
सवरन्ति तवा सुते नरो वसो निरेक उक्थिनः |
कदा सुतं तर्षाण ओक आ गम इन्द्र सवब्दीव वंसगः ||
कण्वेभिर्ध्र्ष्णवा धर्षद वाजं दर्षि सहस्रिणम |
पिशङगरूपं मघवन विचर्षणे मक्षू गोमन्तमीमहे ||
पाहि गायान्धसो मद इन्द्राय मेध्यातिथे |
यः सम्मिश्लोहर्योर्यः सुते सचा वज्री रथो हिरण्ययः ||
यः सुषव्यः सुदक्षिण इनो यः सुक्रतुर्ग्र्णे |
य आकरः सहस्रा यः शतामघ इन्द्रो यः पूर्भिदारितः ||
यो धर्षितो यो.अव्र्तो यो अस्ति शमश्रुषु शरितः |
विभूतद्युम्नश्च्यवनः पुरुष्टुतः करत्वा गौरिव शाकिनः ||
क ईं वेद सुते सचा पिबन्तं कद वयो दधे |
अयं यःपुरो विभिनत्त्योजसा मन्दानः शिप्र्यन्धसः ||
दाना मर्गो न वारणः पुरुत्रा चरथं दधे |
नकिष टवा नि यमदा सुते गमो महांश्चरस्योजसा ||
य उग्रः सन्ननिष्ट्र्त सथिरो रणाय संस्क्र्तः |
यदि सतोतुर्मघवा शर्णवद धवं नेन्द्रो योषत्या गमत ||
सत्यमित्था वर्षेदसि वर्षजूतिर्नो.अव्र्तः |
वर्षा हयुग्र शर्ण्विषे परावति वर्षो अर्वावति शरुतः ||
वर्षणस्ते अभीशवो वर्षा कशा हिरण्ययी |
वर्षा रथो मघवन वर्षणा हरी वर्षा तवं सतक्रतो ||
वर्षा सोता सुनोतु ते वर्षन्न्र्जीपिन्ना भर |
वर्षा दधन्वे वर्षणं नदीष्वा तुभ्यं सथातर्हरीणाम ||
एन्द्र याहि पीतये मधु शविष्ठ सोम्यम |
नायमछा मघवा शर्णवद गिरो बरह्मोक्था च सुक्रतुः ||
वहन्तु तवा रथेष्ठामा हरयो रथयुजः |
तिरश्चिदर्यं सवनानि वर्त्रहन्नन्येषां या शतक्रतो ||
अस्माकमद्यान्तमं सतोमं धिष्व महामह |
अस्माकं ते सवना सन्तु शन्तमा मदाय दयुक्ष सोमपाः ||
नहि षस्तव नो मम शास्त्रे अन्यस्य रण्यति |
यो अस्मान्वीर आनयत ||
इन्द्रश्चिद घा तदब्रवीत सत्रिया अशास्यं मनः |
उतो अह करतुं रघुम ||
सप्ती चिद घा मदच्युता मिथुना वहतो रथम |
एवेद धूर्व्र्ष्ण उत्तरा ||
अधः पश्यस्व मोपरि सन्तरां पादकौ हर |
मा ते कषप्लकौ दर्शन सत्री हि बरह्मा बभूविथ ||
vayaṃ gha tvā sutāvanta āpo na vṛktabarhiṣaḥ |
pavitrasyaprasravaṇeṣu vṛtrahan pari stotāra āsate ||
svaranti tvā sute naro vaso nireka ukthinaḥ |
kadā sutaṃ tṛṣāṇa oka ā ghama indra svabdīva vaṃsaghaḥ ||
kaṇvebhirdhṛṣṇavā dhṛṣad vājaṃ darṣi sahasriṇam |
piśaṅgharūpaṃ maghavan vicarṣaṇe makṣū ghomantamīmahe ||
pāhi ghāyāndhaso mada indrāya medhyātithe |
yaḥ sammiśloharyoryaḥ sute sacā vajrī ratho hiraṇyayaḥ ||
yaḥ suṣavyaḥ sudakṣiṇa ino yaḥ sukraturghṛṇe |
ya ākaraḥ sahasrā yaḥ śatāmagha indro yaḥ pūrbhidāritaḥ ||
yo dhṛṣito yo.avṛto yo asti śmaśruṣu śritaḥ |
vibhūtadyumnaścyavanaḥ puruṣṭutaḥ kratvā ghauriva śākinaḥ ||
ka īṃ veda sute sacā pibantaṃ kad vayo dadhe |
ayaṃ yaḥpuro vibhinattyojasā mandānaḥ śipryandhasaḥ ||
dānā mṛgho na vāraṇaḥ purutrā carathaṃ dadhe |
nakiṣ ṭvā ni yamadā sute ghamo mahāṃścarasyojasā ||
ya ughraḥ sannaniṣṭṛta sthiro raṇāya saṃskṛtaḥ |
yadi stoturmaghavā śṛṇavad dhavaṃ nendro yoṣatyā ghamat ||
satyamitthā vṛṣedasi vṛṣajūtirno.avṛtaḥ |
vṛṣā hyughra śṛṇviṣe parāvati vṛṣo arvāvati śrutaḥ ||
vṛṣaṇaste abhīśavo vṛṣā kaśā hiraṇyayī |
vṛṣā ratho maghavan vṛṣaṇā harī vṛṣā tvaṃ satakrato ||
vṛṣā sotā sunotu te vṛṣannṛjīpinnā bhara |
vṛṣā dadhanve vṛṣaṇaṃ nadīṣvā tubhyaṃ sthātarharīṇām ||
endra yāhi pītaye madhu śaviṣṭha somyam |
nāyamachā maghavā śṛṇavad ghiro brahmokthā ca sukratuḥ ||
vahantu tvā ratheṣṭhāmā harayo rathayujaḥ |
tiraścidaryaṃ savanāni vṛtrahannanyeṣāṃ yā śatakrato ||
asmākamadyāntamaṃ stomaṃ dhiṣva mahāmaha |
asmākaṃ te savanā santu śantamā madāya dyukṣa somapāḥ ||
nahi ṣastava no mama śāstre anyasya raṇyati |
yo asmānvīra ānayat ||
indraścid ghā tadabravīt striyā aśāsyaṃ manaḥ |
uto aha kratuṃ raghum ||
saptī cid ghā madacyutā mithunā vahato ratham |
eved dhūrvṛṣṇa uttarā ||
adhaḥ paśyasva mopari santarāṃ pādakau hara |
mā te kaṣaplakau dṛśan strī hi brahmā babhūvitha ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 34

एन्द्र याहि हरिभिरुप कण्वस्य सुष्टुतिम |
दिवो अमुष्य शासतो दिवं यय दिवावसो ||
आ तवा गरावा वदन्निह सोमी घोषेण यछतु |
दिवो अमुष्य ... ||
अत्रा वि नेमिरेषामुरां न धूनुते वर्कः |
दिवो अमुष्य... ||
आ तवा कण्वा इहावसे हवन्ते वाजसातये |
दिवो अमुष्य .. . ||
दधामि ते सुतानां वर्ष्णे न पूर्वपाय्यम |
दिवो अमुष्य... ||
समत्पुरन्धिर्न आ गहि विश्वतोधीर्न ऊतये |
दिवो अमुष्य... ||
आ नो याहि महेमते सहस्रोते शतामघ |
दिवो अमुष्य ... ||
आ तवा होता मनुर्हितो देवत्रा वक्षदीड्यः |
दिवो अमुष्य ... ||
आ तवा मदच्युता हरी शयेनं पक्षेव वक्षतः |
दिवो अमुष्य ... ||
आ याह्यर्य आ परि सवाहा सोमस्य पीतये |
दिवो अमुष्य... ||
आ नो याह्युपश्रुत्युक्थेषु रणया इह |
दिवो अमुष्य ... ||
सरूपैरा सु नो गहि सम्भ्र्तैः सम्भ्र्ताश्वः |
दिवो अमुष्य ... ||
आ याहि पर्वतेभ्यः समुद्रस्याधि विष्टपः |
दिवो अमुष्य ... ||
आ नो गव्यान्यश्व्या सहस्रा शूर दर्द्र्हि |
दिवो अमुष्य .. . ||
आ नः सहस्रशो भरायुतानि शतानि च |
दिवो अमुष्य ... ||
आ यदिन्द्रश्च दद्वहे सहस्रं वसुरोचिषः |
ओजिष्ठमश्व्यं पशुम ||
य रज्रा वातरंहसो.अरुषासो रघुष्यदः |
भराजन्ते सूर्या इव ||
पारावतस्य रातिषु दरवच्चक्रेष्वाशुषु |
तिष्ठं वनस्य मध्य आ ||
endra yāhi haribhirupa kaṇvasya suṣṭutim |
divo amuṣya śāsato divaṃ yaya divāvaso ||
ā tvā ghrāvā vadanniha somī ghoṣeṇa yachatu |
divo amuṣya ... ||
atrā vi nemireṣāmurāṃ na dhūnute vṛkaḥ |
divo amuṣya... ||
ā tvā kaṇvā ihāvase havante vājasātaye |
divo amuṣya .. . ||
dadhāmi te sutānāṃ vṛṣṇe na pūrvapāyyam |
divo amuṣya... ||
smatpurandhirna ā ghahi viśvatodhīrna ūtaye |
divo amuṣya... ||
ā no yāhi mahemate sahasrote śatāmagha |
divo amuṣya ... ||
ā tvā hotā manurhito devatrā vakṣadīḍyaḥ |
divo amuṣya ... ||
ā tvā madacyutā harī śyenaṃ pakṣeva vakṣataḥ |
divo amuṣya ... ||
ā yāhyarya ā pari svāhā somasya pītaye |
divo amuṣya... ||
ā no yāhyupaśrutyuktheṣu raṇayā iha |
divo amuṣya ... ||
sarūpairā su no ghahi sambhṛtaiḥ sambhṛtāśvaḥ |
divo amuṣya ... ||
ā yāhi parvatebhyaḥ samudrasyādhi viṣṭapaḥ |
divo amuṣya ... ||
ā no ghavyānyaśvyā sahasrā śūra dardṛhi |
divo amuṣya .. . ||
ā naḥ sahasraśo bharāyutāni śatāni ca |
divo amuṣya ... ||
ā yadindraśca dadvahe sahasraṃ vasurociṣaḥ |
ojiṣṭhamaśvyaṃ paśum ||
ya ṛjrā vātaraṃhaso.aruṣāso raghuṣyadaḥ |
bhrājante sūryā iva ||
pārāvatasya rātiṣu dravaccakreṣvāśuṣu |
tiṣṭhaṃ vanasya madhya ā ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 35

अग्निनेन्द्रेण वरुणेन विष्णुनादित्यै रुद्रैर्वसुभिः सचाभुवा |
सजोषसा उषसा सूर्येण च सोमं पिबतमश्विना ||
विश्वाभिर्धीभिर्भुवनेन वाजिना दिवा पर्थिव्याद्रिभिः सचाभुवा |
सजोषसा उषसा ... ||
विश्वैर्देवैस्त्रिभिरेकादशैरिहाद्भिर्मरुद्भिर्भ्र्गुभिः सचाभुवा |
सजोषसा उषसा ... ||
जुषेथां यज्ञं बोधतं हवस्य मे विश्वेह देवौ सवनाव गछतम |
सजोषसा उषसा सूर्येण चेषं नो वोळ्हमश्विना ||
सतोमं जुषेथां युवशेव कन्यनां विश्वेह देवौ सवनाव गछतम |
सजोषसा उषसा सूर्येन चेषं ... ||
गिरो जुषेथामध्वरं जुषेथां विश्वेह देवौ सवनाव गछतम |
सजोषसा उषसा सूर्येण चेषं ... ||
हारिद्रवेव पतथो वनेदुप सोमं सुतं महिषेवाव गछथः |
सजोषसा उषसा सूर्येण च तरिर्वर्तिर्यातमश्विना ||
हंसाविव पतथो अध्वगाविव सोमं सुतं महिषेवाव गछथः |
सजोषसा उषसा सूर्येण च तरिर... ||
शयेनाविव पतथो हव्यदातये सोमं सुतं महिषेवाव गछथः |
सजोषसा उषसा सूर्येण च तरिर... ||
पिबतं च तर्प्णुतं चा च गछतं परजां च धत्तं दरविणं च धत्तम |
सजोषसा उषसा सूर्येण चोर्जं नो धत्तमश्विना ||
जयतं च पर सतुतं च पर चावतं परजां च धत्तं दरविणं च धत्तम |
सजोषसा उषसा सूर्येण चोर्जं ... ||
हतं च शत्रून यततं च मित्रिणः परजां च धत्तं दरविणं च धत्तम |
सजोषसा उषसा सूर्येण चोर्जं ... ||
मित्रावरुणवन्ता उत धर्मवन्ता मरुत्वन्ता जरितुर्गछथो हवम |
सजोषसा उषसा सूर्येण चादित्यैर्यातमश्विना ||
अङगिरस्वन्ता उत विष्णुवन्ता मरुत्वन्ता जरितुर्गछथो हवम |
सजोषसा उषसा सूर्येण चादित्यैर... ||
रभुमन्ता वर्षणा वाजवन्ता मरुत्वन्ता जरितुर्गछथो हवम |
सजोषसा उषसा सूर्येण चादित्यैर... ||
बरह्म जिन्वतमुत जिन्वतं धियो हतं रक्षांसि सेधतममीवाः |
सजोषसा उषसा सूर्येण च सोमं सुन्वतो अश्विना ||
कषत्रं जिन्वतमुत जिन्वतं नॄन हतं रक्षाण्सि सेधतममीवाः |
सजोषसा उषसा सूर्येण च सोमं ... ||
धेनूर्जिन्वतमुत जिन्वतं विशो हतं रक्षांसि सेधतममीवाः |
सजोषसा उषसा सूर्येण च सोमं ... ||
अत्रेरिव शर्णुतं पूर्व्यस्तुतिं शयावाश्वस्य सुन्वतो मदच्युता |
सजोषसा उषसा सूर्येन चाश्विना तिरोह्न्यम ||
सर्गानिव सर्जतं सुष्टुतीरुप शयावाश्वस्य सुन्वतो मदच्युता |
सजोषसा उषसा सूर्येण चाश्विना ||
रश्मीन्रिव यछतमध्वरानुप शयावाश्वस्य सुन्वतो मदच्युता |
सजोषसा उषसा सूर्येण चाश्विना ... ||
अर्वाग रथं नि यछतं पिबतं सोम्यं मधु |
आ यातमश्विना गतमवस्युर्वामहं हुवे धत्तं रत्नानि दाशुषे ||
नमोवाके परस्थिते अध्वरे नरा विवक्षणस्य पीतये |
आ यातं ... ||
सवाहाक्र्तस्य तर्म्पतं सुतस्य देवावन्धसः |
आ यातं ... ||
aghninendreṇa varuṇena viṣṇunādityai rudrairvasubhiḥ sacābhuvā |
sajoṣasā uṣasā sūryeṇa ca somaṃ pibatamaśvinā ||
viśvābhirdhībhirbhuvanena vājinā divā pṛthivyādribhiḥ sacābhuvā |
sajoṣasā uṣasā ... ||
viśvairdevaistribhirekādaśairihādbhirmarudbhirbhṛghubhiḥ sacābhuvā |
sajoṣasā uṣasā ... ||
juṣethāṃ yajñaṃ bodhataṃ havasya me viśveha devau savanāva ghachatam |
sajoṣasā uṣasā sūryeṇa ceṣaṃ no voḷhamaśvinā ||
stomaṃ juṣethāṃ yuvaśeva kanyanāṃ viśveha devau savanāva ghachatam |
sajoṣasā uṣasā sūryena ceṣaṃ ... ||
ghiro juṣethāmadhvaraṃ juṣethāṃ viśveha devau savanāva ghachatam |
sajoṣasā uṣasā sūryeṇa ceṣaṃ ... ||
hāridraveva patatho vanedupa somaṃ sutaṃ mahiṣevāva ghachathaḥ |
sajoṣasā uṣasā sūryeṇa ca trirvartiryātamaśvinā ||
haṃsāviva patatho adhvaghāviva somaṃ sutaṃ mahiṣevāva ghachathaḥ |
sajoṣasā uṣasā sūryeṇa ca trir... ||
śyenāviva patatho havyadātaye somaṃ sutaṃ mahiṣevāva ghachathaḥ |
sajoṣasā uṣasā sūryeṇa ca trir... ||
pibataṃ ca tṛpṇutaṃ cā ca ghachataṃ prajāṃ ca dhattaṃ draviṇaṃ ca dhattam |
sajoṣasā uṣasā sūryeṇa corjaṃ no dhattamaśvinā ||
jayataṃ ca pra stutaṃ ca pra cāvataṃ prajāṃ ca dhattaṃ draviṇaṃ ca dhattam |
sajoṣasā uṣasā sūryeṇa corjaṃ ... ||
hataṃ ca śatrūn yatataṃ ca mitriṇaḥ prajāṃ ca dhattaṃ draviṇaṃ ca dhattam |
sajoṣasā uṣasā sūryeṇa corjaṃ ... ||
mitrāvaruṇavantā uta dharmavantā marutvantā jariturghachatho havam |
sajoṣasā uṣasā sūryeṇa cādityairyātamaśvinā ||
aṅghirasvantā uta viṣṇuvantā marutvantā jariturghachatho havam |
sajoṣasā uṣasā sūryeṇa cādityair... ||
ṛbhumantā vṛṣaṇā vājavantā marutvantā jariturghachatho havam |
sajoṣasā uṣasā sūryeṇa cādityair... ||
brahma jinvatamuta jinvataṃ dhiyo hataṃ rakṣāṃsi sedhatamamīvāḥ |
sajoṣasā uṣasā sūryeṇa ca somaṃ sunvato aśvinā ||
kṣatraṃ jinvatamuta jinvataṃ nṝn hataṃ rakṣāṇsi sedhatamamīvāḥ |
sajoṣasā uṣasā sūryeṇa ca somaṃ ... ||
dhenūrjinvatamuta jinvataṃ viśo hataṃ rakṣāṃsi sedhatamamīvāḥ |
sajoṣasā uṣasā sūryeṇa ca somaṃ ... ||
atreriva śṛṇutaṃ pūrvyastutiṃ śyāvāśvasya sunvato madacyutā |
sajoṣasā uṣasā sūryena cāśvinā tiroahnyam ||
sarghāniva sṛjataṃ suṣṭutīrupa śyāvāśvasya sunvato madacyutā |
sajoṣasā uṣasā sūryeṇa cāśvinā ||
raśmīnriva yachatamadhvarānupa śyāvāśvasya sunvato madacyutā |
sajoṣasā uṣasā sūryeṇa cāśvinā ... ||
arvāgh rathaṃ ni yachataṃ pibataṃ somyaṃ madhu |
ā yātamaśvinā ghatamavasyurvāmahaṃ huve dhattaṃ ratnāni dāśuṣe ||
namovāke prasthite adhvare narā vivakṣaṇasya pītaye |
ā yātaṃ ... ||
svāhākṛtasya tṛmpataṃ sutasya devāvandhasaḥ |
ā yātaṃ ... ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 36

अवितासि सुन्वतो वर्क्तबर्हिषः पिबा सोमं मदाय कं शतक्रतो |
यं ते भागमधारयन विश्वाः सेहानः पर्तना उरु जरयः समप्सुजिन मरुत्वानिन्द्र सत्पते ||
पराव सतोतारं मघवन्नव तवां पिबा सोमं मदाय कंशतक्रतो |
यं ते भागं ... ||
ऊर्जा देवानवस्योजसा तवां पिबा सोमं मदाय कं शतक्रतो |
यं ते भागं ... ||
जनिता दिवो जनिता पर्थिव्याः पिबा सोमं मदाय कं शतक्रतो |
यं ते भागं ... ||
जनिताश्वानां जनिता गवामसि पिबा सोमं मदाय कं शतक्रतो |
यं ते भागं ... ||
अत्रीणां सतोममद्रिवो महस कर्धि पिबा सोमं मदाय कंशतक्रतो |
यं ते भागं ... ||
शयावाश्वस्य सुन्वतस्तथा शर्णु यथाश्र्णोरत्रेः कर्माणि कर्ण्वतः |
पर तरसदस्युमाविथ तवमेक इन नर्षाह्य इन्द्र बरह्माणि वर्धयन ||
avitāsi sunvato vṛktabarhiṣaḥ pibā somaṃ madāya kaṃ śatakrato |
yaṃ te bhāghamadhārayan viśvāḥ sehānaḥ pṛtanā uru jrayaḥ samapsujin marutvānindra satpate ||
prāva stotāraṃ maghavannava tvāṃ pibā somaṃ madāya kaṃśatakrato |
yaṃ te bhāghaṃ ... ||
ūrjā devānavasyojasā tvāṃ pibā somaṃ madāya kaṃ śatakrato |
yaṃ te bhāghaṃ ... ||
janitā divo janitā pṛthivyāḥ pibā somaṃ madāya kaṃ śatakrato |
yaṃ te bhāghaṃ ... ||
janitāśvānāṃ janitā ghavāmasi pibā somaṃ madāya kaṃ śatakrato |
yaṃ te bhāghaṃ ... ||
atrīṇāṃ stomamadrivo mahas kṛdhi pibā somaṃ madāya kaṃśatakrato |
yaṃ te bhāghaṃ ... ||
śyāvāśvasya sunvatastathā śṛṇu yathāśṛṇoratreḥ karmāṇi kṛṇvataḥ |
pra trasadasyumāvitha tvameka in nṛṣāhya indra brahmāṇi vardhayan ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 37

परेदं बरह्म वर्त्रतूर्येष्वाविथ पर सुन्वतः शचीपत इन्द्र विश्वाभिरूतिभिः |
माध्यन्दिनस्य सवनस्य वर्त्रहन्ननेद्य पिबा सोमस्य वज्रिवः ||
सेहान उग्र पर्तना अभि दरुहः शचीपत इन्द्र विश्वाभिरूतिभिः |
माध्यन्दिनस्य ... ||
एकराळ अस्य भुवनस्य राजसि शचीपत इन्द्र विश्वाभिरूतिभिः |
माध्यन्दिनस्य ... ||
सस्थावाना यवयसि तवमेक इच्छचीपत इन्द्र विश्वाभिरूतिभिः |
माध्यन्दिनस्य ... ||
कषेमस्य च परयुजश्च तवमीशिषे शचीपत इन्द्र विश्वाभिरूतिभिः |
माध्यन्दिनस्य ... ||
कषत्राय तवमवसि न तवमाविथ शचीपत इन्द्र विश्वाभिरूतिभिः |
माध्यन्दिनस्य ... ||
शयावाश्वस्य रेभतस्तथा शर्णु यथाश्र्णोरत्रेः कर्माणि कर्ण्वतः |
पर तरसदस्युमाविथ तवमेक इन नर्षाह्य इन्द्र कषत्राणि वर्धयन ||
predaṃ brahma vṛtratūryeṣvāvitha pra sunvataḥ śacīpata indra viśvābhirūtibhiḥ |
mādhyandinasya savanasya vṛtrahannanedya pibā somasya vajrivaḥ ||
sehāna ughra pṛtanā abhi druhaḥ śacīpata indra viśvābhirūtibhiḥ |
mādhyandinasya ... ||
ekarāḷ asya bhuvanasya rājasi śacīpata indra viśvābhirūtibhiḥ |
mādhyandinasya ... ||
sasthāvānā yavayasi tvameka icchacīpata indra viśvābhirūtibhiḥ |
mādhyandinasya ... ||
kṣemasya ca prayujaśca tvamīśiṣe śacīpata indra viśvābhirūtibhiḥ |
mādhyandinasya ... ||
kṣatrāya tvamavasi na tvamāvitha śacīpata indra viśvābhirūtibhiḥ |
mādhyandinasya ... ||
śyāvāśvasya rebhatastathā śṛṇu yathāśṛṇoratreḥ karmāṇi kṛṇvataḥ |
pra trasadasyumāvitha tvameka in nṛṣāhya indra kṣatrāṇi vardhayan ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 38

यज्ञस्य हि सथ रत्विजा सस्नी वाजेषु कर्मसु |
इन्द्राग्नीतस्य बोधतम ||
तोशासा रथयावाना वर्त्रहणापराजिता |
इन्द्राग्नी तस्य बोधतम ||
इदं वां मदिरं मध्वधुक्षन्नद्रिभिर्नरः |
इन्द्राग्नी तस्य बोधतम ||
जुषेथां यज्ञमिष्टये सुतं सोमं सधस्तुती |
इन्द्राग्नी आ गतं नरा ||
इमा जुषेथां सवना येभिर्हव्यान्यूहथुः |
इन्द्राग्नीा गतं नरा ||
इमां गायत्रवर्तनिं जुषेथां सुष्टुतिं मम |
इन्द्राग्नी आ गतं नरा ||
परातर्यावभिरा गतं देवेभिर्जेन्यावसू |
इन्द्राग्नी सोमपीतये ||
शयावाश्वस्य सुन्वतो.अत्रीणां शर्णुतं हवम |
इन्द्राग्नीसोमपीतये ||
एवा वामह्व ऊतये यथाहुवन्त मेधिराः |
इन्द्रग्नी सोमपीतये ||
आहं सरस्वतीवतोरिन्द्राग्न्योरवो वर्णे |
याभ्यां गायत्रं रच्यते ||
yajñasya hi stha ṛtvijā sasnī vājeṣu karmasu |
indrāghnītasya bodhatam ||
tośāsā rathayāvānā vṛtrahaṇāparājitā |
indrāghnī tasya bodhatam ||
idaṃ vāṃ madiraṃ madhvadhukṣannadribhirnaraḥ |
indrāghnī tasya bodhatam ||
juṣethāṃ yajñamiṣṭaye sutaṃ somaṃ sadhastutī |
indrāghnī ā ghataṃ narā ||
imā juṣethāṃ savanā yebhirhavyānyūhathuḥ |
indrāghnīā ghataṃ narā ||
imāṃ ghāyatravartaniṃ juṣethāṃ suṣṭutiṃ mama |
indrāghnī ā ghataṃ narā ||
prātaryāvabhirā ghataṃ devebhirjenyāvasū |
indrāghnī somapītaye ||
śyāvāśvasya sunvato.atrīṇāṃ śṛṇutaṃ havam |
indrāghnīsomapītaye ||
evā vāmahva ūtaye yathāhuvanta medhirāḥ |
indraghnī somapītaye ||
āhaṃ sarasvatīvatorindrāghnyoravo vṛṇe |
yābhyāṃ ghāyatraṃ ṛcyate ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 39

अग्निमस्तोष्य रग्मियमग्निमीळा यजध्यै |
अग्निर्देवाननक्तु न उभे हि विदथे कविरन्तश्चरति दूत्यं नभन्तामन्यके समे ||
नयग्ने नव्यसा वचस्तनूषु शंसमेषाम |
नयराती रराव्णां विश्वा अर्यो अरातीरितो युछन्त्वामुरो नभन्तामन्यके समे ||
अग्ने मन्मानि तुभ्यं कं घर्तं न जुह्व आसनि |
स देवेषु पर चिकिद्धि तवं हयसि पूर्व्यः शिवो दूतो विवस्वतो नभन्तामन्यके समे ||
तत-तदग्निर्वयो दधे यथा-यथा कर्पण्यति |
ऊर्जाहुतिर्वसूनां शं च योश्च मयो दधे विश्वस्यै देवहूत्यै नभन्तामन्यके समे ||
स चिकेत सहीयसाग्निश्चित्रेण कर्मणा |
स होता शश्वतीनां दक्षिणाभिरभीव्र्त इनोति च परतीव्यं नभन्तामन्यके समे ||
अग्निर्जाता देवानामग्निर्वेद मर्तानामपीच्यम |
अग्निःस दरविणोदा अग्निर्द्वारा वयूर्णुते सवाहुतो नवीयसा नभन्तामन्यके समे ||
अग्निर्देवेषु संवसुः स विक्षु यज्ञियास्वा |
स मुदा काव्या पुरु विश्वं भूमेव पुष्यति देवो देवेषु यज्ञियो नभन्तामन्यके समे ||
यो अग्निः सप्तमानुषः शरितो विश्वेषु सिन्धुषु |
तमागन्म तरिपस्त्यं मन्धातुर्दस्युहन्तममग्निं यज्ञेषु पूर्व्यं नभन्तां अन्यके समे ||
अग्निस्त्रीणि तरिधातून्या कषेति विदथा कविः स तरीन्रेकादशानिह यक्षच्च पिप्रयच्च नो विप्रो दूतः परिष्क्र्तो नभन्तामन्यके समे ||
तवं नो अग्न आयुषु तवं देवेषु पूर्व्य वस्व एक इरज्यसि |
तवामापः परिस्रुतः परि यन्ति सवसेतवो नभन्तामन्यके समे ||
aghnimastoṣy ṛghmiyamaghnimīḷā yajadhyai |
aghnirdevānanaktu na ubhe hi vidathe kavirantaścarati dūtyaṃ nabhantāmanyake same ||
nyaghne navyasā vacastanūṣu śaṃsameṣām |
nyarātī rarāvṇāṃ viśvā aryo arātīrito yuchantvāmuro nabhantāmanyake same ||
aghne manmāni tubhyaṃ kaṃ ghṛtaṃ na juhva āsani |
sa deveṣu pra cikiddhi tvaṃ hyasi pūrvyaḥ śivo dūto vivasvato nabhantāmanyake same ||
tat-tadaghnirvayo dadhe yathā-yathā kṛpaṇyati |
ūrjāhutirvasūnāṃ śaṃ ca yośca mayo dadhe viśvasyai devahūtyai nabhantāmanyake same ||
sa ciketa sahīyasāghniścitreṇa karmaṇā |
sa hotā śaśvatīnāṃ dakṣiṇābhirabhīvṛta inoti ca pratīvyaṃ nabhantāmanyake same ||
aghnirjātā devānāmaghnirveda martānāmapīcyam |
aghniḥsa draviṇodā aghnirdvārā vyūrṇute svāhuto navīyasā nabhantāmanyake same ||
aghnirdeveṣu saṃvasuḥ sa vikṣu yajñiyāsvā |
sa mudā kāvyā puru viśvaṃ bhūmeva puṣyati devo deveṣu yajñiyo nabhantāmanyake same ||
yo aghniḥ saptamānuṣaḥ śrito viśveṣu sindhuṣu |
tamāghanma tripastyaṃ mandhāturdasyuhantamamaghniṃ yajñeṣu pūrvyaṃ nabhantāṃ anyake same ||
aghnistrīṇi tridhātūnyā kṣeti vidathā kaviḥ sa trīnrekādaśāniha yakṣacca piprayacca no vipro dūtaḥ pariṣkṛto nabhantāmanyake same ||
tvaṃ no aghna āyuṣu tvaṃ deveṣu pūrvya vasva eka irajyasi |
tvāmāpaḥ parisrutaḥ pari yanti svasetavo nabhantāmanyake same ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 40

इन्द्राग्नी युवं सु नः सहन्ता दासथो रयिम |
येन दर्ळ्हा समत्स्वा वीळु चित साहिषीमह्यग्निर्वनेव वात इन नभन्तामन्यके समे ||
नहि वां वव्रयामहे.अथेन्द्रमिद यजामहे शविष्ठं नर्णां नरम |
स नः कदा चिदर्वता गमदा वाजसातयेगमदा मेधसातये नभन्तामन्यके समे ||
ता हि मध्यं भराणामिन्द्राग्नी अधिक्षितः |
ता उ कवित्वना कवी पर्छ्यमाना सखीयते सं धीतमश्नुतं नरा नभन्तामन्यके समे ||
अभ्यर्च नभाकवदिन्द्राग्नी यजसा गिरा |
ययोर्विश्वमिदं जगदियं दयौः पर्थिवी मह्युपस्थे बिभ्र्तो वसु नभन्तामन्यके समे ||
पर बरह्माणि नभाकवदिन्द्राग्निभ्यामिरज्यत |
या सप्तबुध्नमर्णवं जिह्मबारमपोर्णुत इन्द्र ईशान ओजसा नभन्तामन्यके समे ||
अपि वर्श्च पुराणवद वरततेरिव गुष्पितमोजो दासस्य दम्भय |
वयं तदस्य सम्भ्र्तं वस्विन्द्रेण वि भजेमहि नभन्तामन्यके समे ||
यदिन्द्राग्नी जना इमे विह्वयन्ते तना गिरा |
अस्माकेभिर्न्र्भिर्वयं सासह्याम पर्तन्यतो वनुयाम वनुष्यतो नभन्तामन्यके समे ||
या नु शवेताववो दिव उच्चरात उप दयुभिः |
इन्द्राग्न्योरनु वरतमुहाना यन्ति सिन्धवो यान सीं बन्धादमुञ्चतां नभन्तामन्यके समे ||
पूर्वीष ट इन्द्रोपमातयः पूर्वीरुत परशस्तयः सूनोहिन्वस्य हरिवः |
वस्वो वीरस्याप्र्चो या नु साधन्त नो धियो नभन्तामन्यके समे ||
तं शिशीता सुव्र्क्तिभिस्त्वेषं सत्वानं रग्मियम |
उतो नुचिद य ओजसा शुष्णस्याण्डानि भेदति जेषत सवर्वतीरपो नभन्तामन्यके समे ||
तं शिशीता सवध्वरं सत्यं सत्वानं रत्वियम |
उतो नुचिद य ओहत आण्डा शुष्णस्य भेदत्यजैः सवर्वतीरपो नभन्तामन्यके समे ||
एवेन्द्राग्निभ्यां पित्र्वन नवीयो मन्धात्र्वदङगिरस्वदवाचि |
तरिधातुना शर्मणा पातमस्मान वयं सयाम पतयो रयीणाम ||
indrāghnī yuvaṃ su naḥ sahantā dāsatho rayim |
yena dṛḷhā samatsvā vīḷu cit sāhiṣīmahyaghnirvaneva vāta in nabhantāmanyake same ||
nahi vāṃ vavrayāmahe.athendramid yajāmahe śaviṣṭhaṃ nṛṇāṃ naram |
sa naḥ kadā cidarvatā ghamadā vājasātayeghamadā medhasātaye nabhantāmanyake same ||
tā hi madhyaṃ bharāṇāmindrāghnī adhikṣitaḥ |
tā u kavitvanā kavī pṛchyamānā sakhīyate saṃ dhītamaśnutaṃ narā nabhantāmanyake same ||
abhyarca nabhākavadindrāghnī yajasā ghirā |
yayorviśvamidaṃ jaghadiyaṃ dyauḥ pṛthivī mahyupasthe bibhṛto vasu nabhantāmanyake same ||
pra brahmāṇi nabhākavadindrāghnibhyāmirajyata |
yā saptabudhnamarṇavaṃ jihmabāramaporṇuta indra īśāna ojasā nabhantāmanyake same ||
api vṛśca purāṇavad vratateriva ghuṣpitamojo dāsasya dambhaya |
vayaṃ tadasya sambhṛtaṃ vasvindreṇa vi bhajemahi nabhantāmanyake same ||
yadindrāghnī janā ime vihvayante tanā ghirā |
asmākebhirnṛbhirvayaṃ sāsahyāma pṛtanyato vanuyāma vanuṣyato nabhantāmanyake same ||
yā nu śvetāvavo diva uccarāta upa dyubhiḥ |
indrāghnyoranu vratamuhānā yanti sindhavo yān sīṃ bandhādamuñcatāṃ nabhantāmanyake same ||
pūrvīṣ ṭa indropamātayaḥ pūrvīruta praśastayaḥ sūnohinvasya harivaḥ |
vasvo vīrasyāpṛco yā nu sādhanta no dhiyo nabhantāmanyake same ||
taṃ śiśītā suvṛktibhistveṣaṃ satvānaṃ ṛghmiyam |
uto nucid ya ojasā śuṣṇasyāṇḍāni bhedati jeṣat svarvatīrapo nabhantāmanyake same ||
taṃ śiśītā svadhvaraṃ satyaṃ satvānaṃ ṛtviyam |
uto nucid ya ohata āṇḍā śuṣṇasya bhedatyajaiḥ svarvatīrapo nabhantāmanyake same ||
evendrāghnibhyāṃ pitṛvan navīyo mandhātṛvadaṅghirasvadavāci |
tridhātunā śarmaṇā pātamasmān vayaṃ syāma patayo rayīṇām ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 41

अस्मा ऊ षु परभूतये वरुणाय मरुद्भ्यो.अर्चा विदुष्टरेभ्यः |
यो धीता मानुषाणां पश्वो गा इव रक्षति नभन्तामन्यके समे ||
तमू षु समना गिरा पितॄणां च मन्मभिः नाभाकस्यप्रशस्तिभिर्यः सिन्धूनामुपोदये सप्तस्वसा स मध्यमो नभन्तामन्यके समे ||
स कषपः परि षस्वजे नयुस्रो मायया दधे स विश्वं परि दर्शतः |
तस्य वेनीरनु वरतमुषस्तिस्रो अवर्धयन्नभन्तामन्यके समे ||
यः ककुभो निधारयः पर्थिव्यामधि दर्शतः |
स माता पूर्व्यं पदं तद वरुणस्य सप्त्यं स हि गोपा इवेर्योनभन्तामन्यके समे ||
यो धर्ता भुवनानां य उस्राणामपीच्या वेद नामानिगुह्या |
स कविः काव्या पुरु रूपं दयौरिव पुष्यति नभन्तामन्यके समे ||
यस्मिन विश्वानि काव्या चक्रे नाभिरिव शरिता |
तरितं जूती सपर्यत वरजे गावो न संयुजे युजे अश्वानयुक्षत नभन्तामन्यके समे ||
य आस्वत्क आशये विश्वा जातान्येषाम |
परि धामानि मर्म्र्शद वरुणस्य पुरो गये विश्वे देवा अनु वरतं नभन्तामन्यके समे ||
स समुद्रो अपीच्यस्तुरो दयामिव रोहति नि यदासु यजुर्दधे |
स माया अर्चिना पदास्त्र्णान नाकमारुहन नभन्तामन्यके समे ||
यस्य शवेता विचक्षणा तिस्रो भूमीरधिक्षितः |
तरिरुत्तराणि पप्रतुर्वरुणस्य धरुवं सदः स सप्तानामिरज्यति नभन्तामन्यके समे ||
यः शवेतानधिनिर्णिजश्चक्रे कर्ष्णाननु वरता |
स धाम पूर्व्यं ममे य सकम्भेन वि रोदसी अजो न दयामधारयन नभन्तामन्यके समे ||
asmā ū ṣu prabhūtaye varuṇāya marudbhyo.arcā viduṣṭarebhyaḥ |
yo dhītā mānuṣāṇāṃ paśvo ghā iva rakṣati nabhantāmanyake same ||
tamū ṣu samanā ghirā pitṝṇāṃ ca manmabhiḥ nābhākasyapraśastibhiryaḥ sindhūnāmupodaye saptasvasā sa madhyamo nabhantāmanyake same ||
sa kṣapaḥ pari ṣasvaje nyusro māyayā dadhe sa viśvaṃ pari darśataḥ |
tasya venīranu vratamuṣastisro avardhayannabhantāmanyake same ||
yaḥ kakubho nidhārayaḥ pṛthivyāmadhi darśataḥ |
sa mātā pūrvyaṃ padaṃ tad varuṇasya saptyaṃ sa hi ghopā iveryonabhantāmanyake same ||
yo dhartā bhuvanānāṃ ya usrāṇāmapīcyā veda nāmānighuhyā |
sa kaviḥ kāvyā puru rūpaṃ dyauriva puṣyati nabhantāmanyake same ||
yasmin viśvāni kāvyā cakre nābhiriva śritā |
tritaṃ jūtī saparyata vraje ghāvo na saṃyuje yuje aśvānayukṣata nabhantāmanyake same ||
ya āsvatka āśaye viśvā jātānyeṣām |
pari dhāmāni marmṛśad varuṇasya puro ghaye viśve devā anu vrataṃ nabhantāmanyake same ||
sa samudro apīcyasturo dyāmiva rohati ni yadāsu yajurdadhe |
sa māyā arcinā padāstṛṇān nākamāruhan nabhantāmanyake same ||
yasya śvetā vicakṣaṇā tisro bhūmīradhikṣitaḥ |
triruttarāṇi papraturvaruṇasya dhruvaṃ sadaḥ sa saptānāmirajyati nabhantāmanyake same ||
yaḥ śvetānadhinirṇijaścakre kṛṣṇānanu vratā |
sa dhāma pūrvyaṃ mame ya skambhena vi rodasī ajo na dyāmadhārayan nabhantāmanyake same ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 42

अस्तभ्नाद दयामसुरो विश्ववेदा अमिमीत वरिमाणं पर्थिव्याः |
आसीदद विश्वा भुवनानि सम्राड विश्वेत तानि वरुणस्य वरतानि ||
एवा वन्दस्व वरुणं बर्हन्तं नमस्या धीरमम्र्तस्य गोपाम |
स नः शर्म तरिवरूथं वि यंसत पातं नो दयावाप्र्थिवी उपस्थे ||
इमां धियं शिक्षमाणस्य देव करतुं दक्षं वरुण सं शिशाधि |
ययाति विश्वा दुरिता तरेम सुतर्माणमधि नावं रुहेम ||
आ वां गरावाणो अश्विना धीभिर्विप्रा अचुच्यवुः |
नासत्या सोमपीतये नभन्तामन्यके समे ||
यथा वामत्रिरश्विना गीर्भिर्विप्रो अजोहवीत |
नासत्यासोमपीतये नभन्तामन्यके समे ||
एवा वामह्व ऊतये यथाहुवन्त मेधिराः |
नासत्या सोमपीतये नभन्तामन्यके समे ||
astabhnād dyāmasuro viśvavedā amimīta varimāṇaṃ pṛthivyāḥ |
āsīdad viśvā bhuvanāni samrāḍ viśvet tāni varuṇasya vratāni ||
evā vandasva varuṇaṃ bṛhantaṃ namasyā dhīramamṛtasya ghopām |
sa naḥ śarma trivarūthaṃ vi yaṃsat pātaṃ no dyāvāpṛthivī upasthe ||
imāṃ dhiyaṃ śikṣamāṇasya deva kratuṃ dakṣaṃ varuṇa saṃ śiśādhi |
yayāti viśvā duritā tarema sutarmāṇamadhi nāvaṃ ruhema ||
ā vāṃ ghrāvāṇo aśvinā dhībhirviprā acucyavuḥ |
nāsatyā somapītaye nabhantāmanyake same ||
yathā vāmatriraśvinā ghīrbhirvipro ajohavīt |
nāsatyāsomapītaye nabhantāmanyake same ||
evā vāmahva ūtaye yathāhuvanta medhirāḥ |
nāsatyā somapītaye nabhantāmanyake same ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 43

इमे विप्रस्य वेधसो.अग्नेरस्त्र्तयज्वनः |
गिरः सतोमास ईरते ||
अस्मै ते परतिहर्यते जातवेदो विचर्षणे |
अग्ने जनामि सुष्टुतिम ||
आरोका इव घेदह तिग्मा अग्ने तव तविषः |
दद्भिर्वनानि बप्सति ||
हरयो धूमकेतवो वातजूता उप दयवि |
यतन्ते वर्थगग्नयः ||
एते तये वर्थगग्नय इद्धासः समद्र्क्षत |
उषसामिव केतवः ||
कर्ष्णा रजांसि पत्सुतः परयाणे जातवेदसः |
अग्निर्यद रोधति कषमि ||
धासिं कर्ण्वान ओषधीर्बप्सदग्निर्न वायति |
पुनर्यन तरुणीरपि ||
जिह्वाभिरह नन्नमदर्चिषा जञ्जणाभवन |
अग्निर्वनेषु रोचते ||
अप्स्वग्ने सधिष टव सौशधीरनु रुध्यसे |
गर्भे सञ्जायसे पुनः ||
उदग्ने तव तद घर्तादर्ची रोचत आहुतम |
निंसानं जुह्वो मुखे ||
उक्षान्नाय वशान्नाय सोमप्र्ष्ठाय वेधसे |
सतोमैर्विधेमाग्नये ||
उत तवा नमसा वयं होतर्वरेण्यक्रतो |
अग्ने समिद्भिरीमहे ||
उत तवा भर्गुवच्छुचे मनुष्वदग्न आहुत |
अङगिरस्वद धवामहे ||
तवं हयग्ने अग्निना विप्रो विप्रेण सन सता |
सखा सख्या समिध्यसे ||
स तवं विप्राय दाशुषे रयिं देहि सहस्रिणम |
अग्ने वीरवतीमिषम ||
अग्ने भरातः सहस्क्र्त रोहिदश्व शुचिव्रत |
इमं सतोमंजुषस्व मे ||
उत तवाग्ने मम सतुतो वाश्राय परतिहर्यते |
गोष्ठं गाव इवाशत ||
तुभ्यं ता अङगिरस्तम विश्वाः सुक्षितयः पर्थक |
अग्ने कामाय येमिरे ||
अग्निं धीभिर्मनीषिणो मेधिरासो विपश्चितः |
अद्मसद्याय हिन्विरे ||
तं तवामज्मेषु वाजिनं तन्वाना अग्ने अध्वरम |
वह्निंहोतारमीळते ||
पुरुत्रा हि सद्रंं असि विशो विश्वा अनु परभुः |
समत्सुत्वा हवामहे ||
तमीळिष्व य आहुतो.अग्निर्विभ्राजते घर्तैः |
इमं नःश्र्णवद धवम ||
तं तवा वयं हवामहे शर्ण्वन्तं जातवेदसम |
अग्ने घनन्तमप दविषः ||
विशां राजानमद्भुतमध्यक्षं धर्मणामिमम |
अग्निमीळे स उ शरवत ||
अग्निं विश्वायुवेपसं मर्यं न वाजिनं हितम |
सप्तिं न वाजयामसि ||
घनन मर्ध्राण्यप दविषो दहन रक्षांसि विश्वहा |
अग्नेतिग्मेन दीदिहि ||
यं तवा जनास इन्धते मनुष्वदङगिरस्तम |
अग्ने स बोधिमे वचः ||
यदग्ने दिविजा अस्यप्सुजा वा सहस्क्र्त |
तं तवा गीर्भिर्हवामहे ||
तुभ्यं घेत ते जना इमे विश्वाः सुक्षितयः पर्थक |
धासिं हिन्वन्त्यत्तवे ||
ते घेदग्ने सवाध्यो.अहा विश्वा नर्चक्षसः |
तरन्तः सयाम दुर्गहा ||
अग्निं मन्द्रं पुरुप्रियं शीरं पावकशोचिषम |
हर्द्भिर्मन्द्रेभिरीमहे ||
स तवमग्ने विभावसुः सर्जन सूर्यो न रश्मिभिः |
शर्धन तमांसि जिघ्नसे ||
तत ते सहस्व ईमहे दात्रं यन नोपदस्यति |
तवदग्ने वार्यं वसु ||
ime viprasya vedhaso.aghnerastṛtayajvanaḥ |
ghiraḥ stomāsa īrate ||
asmai te pratiharyate jātavedo vicarṣaṇe |
aghne janāmi suṣṭutim ||
ārokā iva ghedaha tighmā aghne tava tviṣaḥ |
dadbhirvanāni bapsati ||
harayo dhūmaketavo vātajūtā upa dyavi |
yatante vṛthaghaghnayaḥ ||
ete tye vṛthaghaghnaya iddhāsaḥ samadṛkṣata |
uṣasāmiva ketavaḥ ||
kṛṣṇā rajāṃsi patsutaḥ prayāṇe jātavedasaḥ |
aghniryad rodhati kṣami ||
dhāsiṃ kṛṇvāna oṣadhīrbapsadaghnirna vāyati |
punaryan taruṇīrapi ||
jihvābhiraha nannamadarciṣā jañjaṇābhavan |
aghnirvaneṣu rocate ||
apsvaghne sadhiṣ ṭava sauśadhīranu rudhyase |
gharbhe sañjāyase punaḥ ||
udaghne tava tad ghṛtādarcī rocata āhutam |
niṃsānaṃ juhvo mukhe ||
ukṣānnāya vaśānnāya somapṛṣṭhāya vedhase |
stomairvidhemāghnaye ||
uta tvā namasā vayaṃ hotarvareṇyakrato |
aghne samidbhirīmahe ||
uta tvā bhṛghuvacchuce manuṣvadaghna āhuta |
aṅghirasvad dhavāmahe ||
tvaṃ hyaghne aghninā vipro vipreṇa san satā |
sakhā sakhyā samidhyase ||
sa tvaṃ viprāya dāśuṣe rayiṃ dehi sahasriṇam |
aghne vīravatīmiṣam ||
aghne bhrātaḥ sahaskṛta rohidaśva śucivrata |
imaṃ stomaṃjuṣasva me ||
uta tvāghne mama stuto vāśrāya pratiharyate |
ghoṣṭhaṃ ghāva ivāśata ||
tubhyaṃ tā aṅghirastama viśvāḥ sukṣitayaḥ pṛthak |
aghne kāmāya yemire ||
aghniṃ dhībhirmanīṣiṇo medhirāso vipaścitaḥ |
admasadyāya hinvire ||
taṃ tvāmajmeṣu vājinaṃ tanvānā aghne adhvaram |
vahniṃhotāramīḷate ||
purutrā hi sadṛṃṃ asi viśo viśvā anu prabhuḥ |
samatsutvā havāmahe ||
tamīḷiṣva ya āhuto.aghnirvibhrājate ghṛtaiḥ |
imaṃ naḥśṛṇavad dhavam ||
taṃ tvā vayaṃ havāmahe śṛṇvantaṃ jātavedasam |
aghne ghnantamapa dviṣaḥ ||
viśāṃ rājānamadbhutamadhyakṣaṃ dharmaṇāmimam |
aghnimīḷe sa u śravat ||
aghniṃ viśvāyuvepasaṃ maryaṃ na vājinaṃ hitam |
saptiṃ na vājayāmasi ||
ghnan mṛdhrāṇyapa dviṣo dahan rakṣāṃsi viśvahā |
aghnetighmena dīdihi ||
yaṃ tvā janāsa indhate manuṣvadaṅghirastama |
aghne sa bodhime vacaḥ ||
yadaghne divijā asyapsujā vā sahaskṛta |
taṃ tvā ghīrbhirhavāmahe ||
tubhyaṃ ghet te janā ime viśvāḥ sukṣitayaḥ pṛthak |
dhāsiṃ hinvantyattave ||
te ghedaghne svādhyo.ahā viśvā nṛcakṣasaḥ |
tarantaḥ syāma durghahā ||
aghniṃ mandraṃ purupriyaṃ śīraṃ pāvakaśociṣam |
hṛdbhirmandrebhirīmahe ||
sa tvamaghne vibhāvasuḥ sṛjan sūryo na raśmibhiḥ |
śardhan tamāṃsi jighnase ||
tat te sahasva īmahe dātraṃ yan nopadasyati |
tvadaghne vāryaṃ vasu ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 44

समिधाग्निं दुवस्यत घर्तैर्बोधयतातिथिम |
आस्मिन हव्याजुहोतन ||
अग्ने सतोमं जुषस्व मे वर्धस्वानेन मन्मना |
परति सूक्तानि हर्य नः ||
अग्निं दूतं पुरो दधे हव्यवाहमुप बरुवे |
देवाना सादयादिह ||
उत ते बर्हन्तो अर्चयः समिधानस्य दीदिवः |
अग्ने शुक्रासीरते ||
उप तवा जुह्वो मम घर्ताचीर्यन्तु हर्यत |
अग्ने हव्या जुषस्व नः ||
मन्द्रं होतारं रत्विजं चित्रभानुं विभावसुम |
अग्निमीळे स उ शरवत ||
परत्नं होतारमीड्यं जुष्टमग्निं कविक्रतुम |
अध्वराणामभिश्रियम ||
जुषानो अङगिरस्तमेमा हव्यान्यानुषक |
अग्ने यज्ञं नयर्तुथा ||
समिधान उ सन्त्य शुक्रशोच इहा वह |
चिकित्वान दैव्यं जनम ||
विप्रं होतारमद्रुहं धूमकेतुं विभावसुम |
यज्ञानां केतुमीमहे ||
अग्ने नि पाहि नस्त्वं परति षम देव रीषतः |
भिन्धि दवेषः सहस्क्र्त ||
अग्निः परत्नेन मन्मना शुम्भानस्तन्वं सवाम |
कविर्विप्रेण वाव्र्धे ||
ऊर्जो नपातमा हुवे.अग्निं पावकशोचिषम |
अस्मिन यज्ञे सवध्वरे ||
स नो मित्रमहस्त्वमग्ने शुक्रेण सोचिषा |
देवैरा सत्सिबर्हिषि ||
यो अग्निं तन्वो दमे देवं मर्तः सपर्यति |
तस्मा इद दीदयद वसु ||
अग्निर्मूर्धा दिवः ककुत पतिः पर्थिव्या अयम |
अपां रेतांसि जिन्वति ||
उदग्ने शुचयस्तव शुक्रा भराजन्त ईरते |
तव जयोतींष्यर्चयः ||
ईषिषे वार्यस्य हि दात्रस्याग्ने सवर्पतिः |
सतोता सयां तव शर्मणि ||
तवामग्ने मनीषिणस्त्वां हिन्वन्ति चित्तिभिः |
तवां वर्धन्तु नो गिरः ||
अदब्धस्य सवधावतो दूतस्य रेभतः सदा |
अग्नेः सख्यं वर्णीमहे ||
अग्निः शुचिव्रततमः शुचिर्विप्रः शुचिः कविः |
शुचीरोचत आहुतः ||
उत तवा धीतयो मम गिरो वर्धन्तु विश्वहा |
अग्ने सख्यस्य बोधि नः ||
यदग्ने सयामहं तवं तवं वा घा सया अहम |
सयुष टे सत्या इहाशिषः ||
वसुर्वसुपतिर्हि कमस्यग्ने विभावसुः |
सयाम ते सुमतावपि ||
अग्ने धर्तव्रताय ते समुद्रायेव सिन्धवः |
गिरो वाश्रासीरते ||
युवानं विश्पतिं कविं विश्वादं पुरुवेपसम |
अग्निं शुम्भामि मन्मभिः ||
यज्ञानां रथ्ये वयं तिग्मजम्भाय वीळवे |
सतोमैरिषेमाग्नये ||
अयमग्ने तवे अपि जरिता भूतु सन्त्य |
तस्मै पावक मर्ळय ||
धीरो हयस्यद्मसद विप्रो न जाग्र्विः सदा |
अग्ने दीदयसि दयवि ||
पुराग्ने दुरितेभ्यः पुरा मर्ध्रेभ्यः कवे |
पर ण आयुर्वसो तिर ||
samidhāghniṃ duvasyata ghṛtairbodhayatātithim |
āsmin havyājuhotana ||
aghne stomaṃ juṣasva me vardhasvānena manmanā |
prati sūktāni harya naḥ ||
aghniṃ dūtaṃ puro dadhe havyavāhamupa bruve |
devānā sādayādiha ||
ut te bṛhanto arcayaḥ samidhānasya dīdivaḥ |
aghne śukrāsaīrate ||
upa tvā juhvo mama ghṛtācīryantu haryata |
aghne havyā juṣasva naḥ ||
mandraṃ hotāraṃ ṛtvijaṃ citrabhānuṃ vibhāvasum |
aghnimīḷe sa u śravat ||
pratnaṃ hotāramīḍyaṃ juṣṭamaghniṃ kavikratum |
adhvarāṇāmabhiśriyam ||
juṣāno aṅghirastamemā havyānyānuṣak |
aghne yajñaṃ nayaṛtuthā ||
samidhāna u santya śukraśoca ihā vaha |
cikitvān daivyaṃ janam ||
vipraṃ hotāramadruhaṃ dhūmaketuṃ vibhāvasum |
yajñānāṃ ketumīmahe ||
aghne ni pāhi nastvaṃ prati ṣma deva rīṣataḥ |
bhindhi dveṣaḥ sahaskṛta ||
aghniḥ pratnena manmanā śumbhānastanvaṃ svām |
kavirvipreṇa vāvṛdhe ||
ūrjo napātamā huve.aghniṃ pāvakaśociṣam |
asmin yajñe svadhvare ||
sa no mitramahastvamaghne śukreṇa sociṣā |
devairā satsibarhiṣi ||
yo aghniṃ tanvo dame devaṃ martaḥ saparyati |
tasmā id dīdayad vasu ||
aghnirmūrdhā divaḥ kakut patiḥ pṛthivyā ayam |
apāṃ retāṃsi jinvati ||
udaghne śucayastava śukrā bhrājanta īrate |
tava jyotīṃṣyarcayaḥ ||
īṣiṣe vāryasya hi dātrasyāghne svarpatiḥ |
stotā syāṃ tava śarmaṇi ||
tvāmaghne manīṣiṇastvāṃ hinvanti cittibhiḥ |
tvāṃ vardhantu no ghiraḥ ||
adabdhasya svadhāvato dūtasya rebhataḥ sadā |
aghneḥ sakhyaṃ vṛṇīmahe ||
aghniḥ śucivratatamaḥ śucirvipraḥ śuciḥ kaviḥ |
śucīrocata āhutaḥ ||
uta tvā dhītayo mama ghiro vardhantu viśvahā |
aghne sakhyasya bodhi naḥ ||
yadaghne syāmahaṃ tvaṃ tvaṃ vā ghā syā aham |
syuṣ ṭe satyā ihāśiṣaḥ ||
vasurvasupatirhi kamasyaghne vibhāvasuḥ |
syāma te sumatāvapi ||
aghne dhṛtavratāya te samudrāyeva sindhavaḥ |
ghiro vāśrāsaīrate ||
yuvānaṃ viśpatiṃ kaviṃ viśvādaṃ puruvepasam |
aghniṃ śumbhāmi manmabhiḥ ||
yajñānāṃ rathye vayaṃ tighmajambhāya vīḷave |
stomairiṣemāghnaye ||
ayamaghne tve api jaritā bhūtu santya |
tasmai pāvaka mṛḷaya ||
dhīro hyasyadmasad vipro na jāghṛviḥ sadā |
aghne dīdayasi dyavi ||
purāghne duritebhyaḥ purā mṛdhrebhyaḥ kave |
pra ṇa āyurvaso tira ||

---