The Rig Veda in Sanskrit, part 3 of 3

Rig Veda Book 8 Hymn 45

आ घा ये अग्निमिन्धते सत्र्णन्ति बर्हिरानुषक |
येषामिन्द्रो युवा सखा ||
बर्हन्निदिध्म एषां भूरि शस्तं पर्थुः सवरुः |
येषामिन्द्रो युवा सखा ||
अयुद्ध इद युधा वर्तं शूर आजति सत्वभिः |
येषामिन्द्रो युवा सखा ||
आ बुन्दं वर्त्रहा ददे जातः पर्छद वि मातरम |
क उग्राः के ह शर्ण्विरे ||
परति तवा शवसी वदद गिरावप्सो न योधिषत |
यस्ते शत्रुत्वमाचके ||
उत तवं मघवञ्छ्र्णु यस्ते वष्टि ववक्षि तत |
यद वीळयासि वीळु तत ||
यदाजिं यात्याजिक्र्दिन्द्रः सवश्वयुरुप |
रथीतमो रथीनाम ||
वि षु विश्वा अभियुजो वज्रिन विष्वग यथा वर्ह |
भवा नः सुश्रवस्तमः ||
अस्माकं सु रथं पुर इन्द्रः कर्णोतु सातये |
न यं धूर्वन्ति धूर्तयः ||
वर्ज्याम ते परि दविषो.अरं ते शक्र दावने |
गमेमेदिन्द्रगोमतः ||
शनैश्चिद यन्तो अद्रिवो.अश्वावन्तः शतग्विनः |
विवक्षणा अनेहसः ||
ऊर्ध्वा हि ते दिवे-दिवे सहस्रा सून्र्ता शता |
जरित्रिभ्योविमंहते ||
विद्मा हि तवा धनंजयमिन्द्र दर्ळ्हा चिदारुजम |
आदारिणं यथा गयम ||
ककुहं चित तवा कवे मन्दन्तु धर्ष्णविन्दवः |
आ तवा पणिं यदीमहे ||
यस्ते रेवानदाशुरिः परममर्ष मघत्तये |
तस्य नो वेद आ भर ||
इम उ तवा वि चक्षते सखाय इन्द्र सोमिनः |
पुष्टावन्तो यथा पशुम ||
उत तवाबधिरं वयं शरुत्कर्णं सन्तमूतये |
दूरादिह हवामहे ||
यच्छुश्रूया इमं हवं दुर्मर्षं चक्रिया उत |
भवेरापिर्नो अन्तमः ||
यच्चिद धि ते अपि वयथिर्जगन्वांसो अमन्महि |
गोदा इदिन्द्र बोधि नः ||
आ तवा रम्भं न जिव्रयो ररभ्मा शवसस पते |
उश्मसि तवा सधस्थ आ ||
सतोत्रमिन्द्राय गायत पुरुन्र्म्णाय सत्वने |
नकिर्यं वर्ण्वते युधि ||
अभि तवा वर्षभा सुते सुतं सर्जामि पीतये |
तर्म्पा वयश्नुही मदम ||
मा तवा मूरा अविष्यवो मोपहस्वान आ दभन |
माकीं बरह्मद्विषो वनः ||
इह तवा गोपरीणसा महे मन्दन्तु राधसे |
सरो गौरो यथा पिब ||
या वर्त्रहा परावति सना नवा च चुच्युवे |
ता संसत्सुप्र वोचत ||
अपिबत कद्रुवः सुतमिन्द्रः सहस्रबाह्वे |
अत्रादेदिष्ट पौंस्यम ||
सत्यं तत तुर्वशे यदौ विदानो अह्नवाय्यम |
वयानट तुर्वणे शमि ||
तरणिं वो जनानां तरदं वाजस्य गोमतः |
समानमु पर शंसिषम ||
रभुक्षणं न वर्तव उक्थेषु तुग्र्याव्र्धम |
इन्द्रं सोमेसचा सुते ||
यः कर्न्तदिद वि योन्यं तरिशोकाय गिरिं पर्थुम |
गोभ्यो गातुं निरेतवे ||
यद दधिषे मनस्यसि मन्दानः परेदियक्षसि |
मा तत करिन्द्र मर्ळय ||
दभ्रं चिद धि तवावतः कर्तं शर्ण्वे अधि कषमि |
जिगात्विन्द्र ते मनः ||
तवेदु ताः सुकीर्तयो.असन्नुत परशस्तयः |
यदिन्द्र मर्ळयासि नः ||
मा न एकस्मिन्नागसि मा दवयोरुत तरिषु |
वधीर्मा शूर भूरिषु ||
बिभया हि तवावत उग्रादभिप्रभङगिणः |
दस्मादहम्र्तीषहः ||
मा सख्युः शूनमा विदे मा पुत्रस्य परभूवसो |
आव्र्त्वद भूतु ते मनः ||
को नु मर्या अमिथितः सखा सखायमब्रवीत |
जहा को अस्मदीषते ||
एवारे वर्षभा सुते.असिन्वन भूर्यावयः |
शवघ्नीव निवता चरन ||
आ त एता वचोयुजा हरी गर्भ्णे सुमद्रथा |
यदीं बरह्मभ्य इद ददः ||
भिन्धि विश्वा अप दविषः परि बाधो जही मर्धः |
वसुस्पार्हं तदा भर ||
यद वीळाविन्द्र यत सथिरे यत पर्शाने पराभ्र्तम |
वसुस्पार्हं तदा भर ||
यस्य ते विश्वमानुषो भूरेर्दत्तस्य वेदति |
वसु सपार्हं तदा भर ||
ā ghā ye aghnimindhate stṛṇanti barhirānuṣak |
yeṣāmindro yuvā sakhā ||
bṛhannididhma eṣāṃ bhūri śastaṃ pṛthuḥ svaruḥ |
yeṣāmindro yuvā sakhā ||
ayuddha id yudhā vṛtaṃ śūra ājati satvabhiḥ |
yeṣāmindro yuvā sakhā ||
ā bundaṃ vṛtrahā dade jātaḥ pṛchad vi mātaram |
ka ughrāḥ ke ha śṛṇvire ||
prati tvā śavasī vadad ghirāvapso na yodhiṣat |
yaste śatrutvamācake ||
uta tvaṃ maghavañchṛṇu yaste vaṣṭi vavakṣi tat |
yad vīḷayāsi vīḷu tat ||
yadājiṃ yātyājikṛdindraḥ svaśvayurupa |
rathītamo rathīnām ||
vi ṣu viśvā abhiyujo vajrin viṣvagh yathā vṛha |
bhavā naḥ suśravastamaḥ ||
asmākaṃ su rathaṃ pura indraḥ kṛṇotu sātaye |
na yaṃ dhūrvanti dhūrtayaḥ ||
vṛjyāma te pari dviṣo.araṃ te śakra dāvane |
ghamemedindraghomataḥ ||
śanaiścid yanto adrivo.aśvāvantaḥ śataghvinaḥ |
vivakṣaṇā anehasaḥ ||
ūrdhvā hi te dive-dive sahasrā sūnṛtā śatā |
jaritribhyovimaṃhate ||
vidmā hi tvā dhanaṃjayamindra dṛḷhā cidārujam |
ādāriṇaṃ yathā ghayam ||
kakuhaṃ cit tvā kave mandantu dhṛṣṇavindavaḥ |
ā tvā paṇiṃ yadīmahe ||
yaste revānadāśuriḥ pramamarṣa maghattaye |
tasya no veda ā bhara ||
ima u tvā vi cakṣate sakhāya indra sominaḥ |
puṣṭāvanto yathā paśum ||
uta tvābadhiraṃ vayaṃ śrutkarṇaṃ santamūtaye |
dūrādiha havāmahe ||
yacchuśrūyā imaṃ havaṃ durmarṣaṃ cakriyā uta |
bhaverāpirno antamaḥ ||
yaccid dhi te api vyathirjaghanvāṃso amanmahi |
ghodā idindra bodhi naḥ ||
ā tvā rambhaṃ na jivrayo rarabhmā śavasas pate |
uśmasi tvā sadhastha ā ||
stotramindrāya ghāyata purunṛmṇāya satvane |
nakiryaṃ vṛṇvate yudhi ||
abhi tvā vṛṣabhā sute sutaṃ sṛjāmi pītaye |
tṛmpā vyaśnuhī madam ||
mā tvā mūrā aviṣyavo mopahasvāna ā dabhan |
mākīṃ brahmadviṣo vanaḥ ||
iha tvā ghoparīṇasā mahe mandantu rādhase |
saro ghauro yathā piba ||
yā vṛtrahā parāvati sanā navā ca cucyuve |
tā saṃsatsupra vocata ||
apibat kadruvaḥ sutamindraḥ sahasrabāhve |
atrādediṣṭa pauṃsyam ||
satyaṃ tat turvaśe yadau vidāno ahnavāyyam |
vyānaṭ turvaṇe śami ||
taraṇiṃ vo janānāṃ tradaṃ vājasya ghomataḥ |
samānamu pra śaṃsiṣam ||
ṛbhukṣaṇaṃ na vartava uktheṣu tughryāvṛdham |
indraṃ somesacā sute ||
yaḥ kṛntadid vi yonyaṃ triśokāya ghiriṃ pṛthum |
ghobhyo ghātuṃ niretave ||
yad dadhiṣe manasyasi mandānaḥ prediyakṣasi |
mā tat karindra mṛḷaya ||
dabhraṃ cid dhi tvāvataḥ kṛtaṃ śṛṇve adhi kṣami |
jighātvindra te manaḥ ||
tavedu tāḥ sukīrtayo.asannuta praśastayaḥ |
yadindra mṛḷayāsi naḥ ||
mā na ekasminnāghasi mā dvayoruta triṣu |
vadhīrmā śūra bhūriṣu ||
bibhayā hi tvāvata ughrādabhiprabhaṅghiṇaḥ |
dasmādahamṛtīṣahaḥ ||
mā sakhyuḥ śūnamā vide mā putrasya prabhūvaso |
āvṛtvad bhūtu te manaḥ ||
ko nu maryā amithitaḥ sakhā sakhāyamabravīt |
jahā ko asmadīṣate ||
evāre vṛṣabhā sute.asinvan bhūryāvayaḥ |
śvaghnīva nivatā caran ||
ā ta etā vacoyujā harī ghṛbhṇe sumadrathā |
yadīṃ brahmabhya id dadaḥ ||
bhindhi viśvā apa dviṣaḥ pari bādho jahī mṛdhaḥ |
vasuspārhaṃ tadā bhara ||
yad vīḷāvindra yat sthire yat parśāne parābhṛtam |
vasuspārhaṃ tadā bhara ||
yasya te viśvamānuṣo bhūrerdattasya vedati |
vasu spārhaṃ tadā bhara ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 46

तवावतः पुरूवसो वयमिन्द्र परणेतः समसि सथातर्हरीणाम ||
तवां हि सत्यमद्रिवो विद्म दातारमिषाम |
विद्म दातारं रयीणाम ||
आ यस्य ते महिमानं शतमूते शतक्रतो |
गीर्भिर्ग्र्णन्ति कारवः ||
सुनीथो घा स मर्त्यो यं मरुतो यमर्यमा |
मित्रः पान्त्यद्रुहः ||
दधानो गोमदश्ववद सुवीर्यमादित्यजूत एधते |
सदा राया पुरुस्प्र्हा ||
तमिन्द्रं दानमीमहे शवसानमभीर्वम |
ईशानं राय ईमहे ||
तस्मिन हि सन्त्यूतयो विश्वा अभीरवः सचा |
तमा वहन्तु सप्तयः पुरूवसुं मदाय हरयः सुतम ||
यस्ते मदो वरेण्यो य इन्द्र वर्त्रहन्तमः |
य आददिः सवर्न्र्भिर्यः पर्तनासु दुष्टरः ||
यो दुष्टरो विश्ववार शरवाय्यो वाजेष्वस्ति तरुता |
सनः शविष्ठ सवना वसो गहि गमेम गोमति वरजे ||
गव्यो षु णो यथा पुराश्वयोत रथया |
वरिवस्य महामह ||
नहि ते शूर राधसो.अन्तं विन्दामि सत्रा |
दशस्या नो मघवन नू चिदद्रिवो धियो वाजेभिराविथ ||
य रष्वः शरावयत्सखा विश्वेत स वेद जनिमा पुरुष्टुतः |
तं विश्वे मानुषा युगेन्द्रं हवन्ते तविषं यतस्रुचः ||
स नो वाजेष्वविता पुरूवसुः पुरःस्थाता मघवा वर्त्रहा भुवत ||
अभि वो वीरमन्धसो मदेषु गाय गिरा महा विचेतसम |
इन्द्रं नाम शरुत्यं शाकिनं वचो यथा ||
ददी रेक्णस्तन्वे ददिर्वसु ददिर्वाजेषु पुरुहूत वाजिनम |
नूनमथ ||
विश्वेषामिरज्यन्तं वसूनां सासह्वांसं चिदस्य वर्पसः |
कर्पयतो नूनमत्यथ ||
महः सु वो अरमिषे सतवामहे मीळ्हुषे अरंगमाय जग्मये |
यज्ञेभिर्गीर्भिर्विश्वमनुषां मरुतामियक्षसि गायेत्वा नमसा गिरा ||
ये पातयन्ते अज्मभिर्गिरीणां सनुभिरेषाम |
यज्ञं महिष्वणीनां सुम्नं तुविष्वणीनां पराध्वरे ||
परभङगं दुर्मतीनामिन्द्र शविष्ठा भर |
रयिमस्मभ्यं युज्यं चोदयन्मते जयेष्ठं चोदयन्मते ||
सनितः सुसनितरुग्र चित्र चेतिष्ठ सून्र्त |
परासहा सम्राट सहुरिं सहन्तं भुज्युं वाजेषु पूर्व्यम ||
आ स एतु य ईवदानदेवः पूर्तमाददे |
यथा चिद वशो अश्व्यः पर्थुश्रवसि कानीते.अस्या वयुष्याददे ||
षष्टिं सहस्राश्व्यस्यायुतासनमुष्ट्रानां विंशतिंशता |
दश शयावीनां शता दश तर्यरुषीणां दश गवां सहस्रा ||
दश शयावा रधद्रयो वीतवारास आशवः |
मथ्रा नेमिं नि वाव्र्तुः ||
दानासः पर्थुश्रवसः कानीतस्य सुराधसः |
रथं हिरण्ययं ददन मंहिष्टः सूरिरभूद वर्षिष्ठमक्र्त शरवः ||
आ नो वायो महे तने याहि मखाय पाजसे |
वयं हि ते चक्र्मा भूरि दावने सद्यश्चिन महि दावने ||
यो अश्वेभिर्वहते वस्त उस्रास्त्रिः सप्त सप्ततीनाम |
एभिः सोमेभिः सोमसुद्भिः सोमपा दानाय शुक्रपूतपाः ||
यो म इमं चिदु तमनामन्दच्चित्रं दावने |
अरट्वे अक्षेनहुषे सुक्र्त्वनि सुक्र्त्तराय सुक्रतुः ||
उचथ्ये वपुषि यः सवराळ उत वायो घर्तस्नाः |
अश्वेषितं रजेषितं शुनेषितं पराज्म तदिदं नु तत ||
अध परियमिषिराय षस्टिं सहस्रासनम |
अश्वानामिन न वर्ष्णाम ||
गावो न यूथमुप यन्ति वध्रय उप मा यन्ति वध्रयः ||
अध यच्चारथे गणे शतमुष्ट्रानचिक्रदत |
अध शवित्नेषु विंशतिं शता ||
शतं दासे बल्बूथे विप्रस्तरुक्ष आ ददे |
ते ते वायविमे जना मदन्तीन्द्रगोपा मदन्ति देवगोपाः ||
अध सया योषणा मही परतीची वशमश्व्यम |
अधिरुक्मा वि नीयते ||
tvāvataḥ purūvaso vayamindra praṇetaḥ smasi sthātarharīṇām ||
tvāṃ hi satyamadrivo vidma dātāramiṣām |
vidma dātāraṃ rayīṇām ||
ā yasya te mahimānaṃ śatamūte śatakrato |
ghīrbhirghṛṇanti kāravaḥ ||
sunītho ghā sa martyo yaṃ maruto yamaryamā |
mitraḥ pāntyadruhaḥ ||
dadhāno ghomadaśvavad suvīryamādityajūta edhate |
sadā rāyā puruspṛhā ||
tamindraṃ dānamīmahe śavasānamabhīrvam |
īśānaṃ rāya īmahe ||
tasmin hi santyūtayo viśvā abhīravaḥ sacā |
tamā vahantu saptayaḥ purūvasuṃ madāya harayaḥ sutam ||
yaste mado vareṇyo ya indra vṛtrahantamaḥ |
ya ādadiḥ svarnṛbhiryaḥ pṛtanāsu duṣṭaraḥ ||
yo duṣṭaro viśvavāra śravāyyo vājeṣvasti tarutā |
sanaḥ śaviṣṭha savanā vaso ghahi ghamema ghomati vraje ||
ghavyo ṣu ṇo yathā purāśvayota rathayā |
varivasya mahāmaha ||
nahi te śūra rādhaso.antaṃ vindāmi satrā |
daśasyā no maghavan nū cidadrivo dhiyo vājebhirāvitha ||
ya ṛṣvaḥ śrāvayatsakhā viśvet sa veda janimā puruṣṭutaḥ |
taṃ viśve mānuṣā yughendraṃ havante taviṣaṃ yatasrucaḥ ||
sa no vājeṣvavitā purūvasuḥ puraḥsthātā maghavā vṛtrahā bhuvat ||
abhi vo vīramandhaso madeṣu ghāya ghirā mahā vicetasam |
indraṃ nāma śrutyaṃ śākinaṃ vaco yathā ||
dadī rekṇastanve dadirvasu dadirvājeṣu puruhūta vājinam |
nūnamatha ||
viśveṣāmirajyantaṃ vasūnāṃ sāsahvāṃsaṃ cidasya varpasaḥ |
kṛpayato nūnamatyatha ||
mahaḥ su vo aramiṣe stavāmahe mīḷhuṣe araṃghamāya jaghmaye |
yajñebhirghīrbhirviśvamanuṣāṃ marutāmiyakṣasi ghāyetvā namasā ghirā ||
ye pātayante ajmabhirghirīṇāṃ snubhireṣām |
yajñaṃ mahiṣvaṇīnāṃ sumnaṃ tuviṣvaṇīnāṃ prādhvare ||
prabhaṅghaṃ durmatīnāmindra śaviṣṭhā bhara |
rayimasmabhyaṃ yujyaṃ codayanmate jyeṣṭhaṃ codayanmate ||
sanitaḥ susanitarughra citra cetiṣṭha sūnṛta |
prāsahā samrāṭ sahuriṃ sahantaṃ bhujyuṃ vājeṣu pūrvyam ||
ā sa etu ya īvadānadevaḥ pūrtamādade |
yathā cid vaśo aśvyaḥ pṛthuśravasi kānīte.asyā vyuṣyādade ||
ṣaṣṭiṃ sahasrāśvyasyāyutāsanamuṣṭrānāṃ viṃśatiṃśatā |
daśa śyāvīnāṃ śatā daśa tryaruṣīṇāṃ daśa ghavāṃ sahasrā ||
daśa śyāvā ṛdhadrayo vītavārāsa āśavaḥ |
mathrā nemiṃ ni vāvṛtuḥ ||
dānāsaḥ pṛthuśravasaḥ kānītasya surādhasaḥ |
rathaṃ hiraṇyayaṃ dadan maṃhiṣṭaḥ sūrirabhūd varṣiṣṭhamakṛta śravaḥ ||
ā no vāyo mahe tane yāhi makhāya pājase |
vayaṃ hi te cakṛmā bhūri dāvane sadyaścin mahi dāvane ||
yo aśvebhirvahate vasta usrāstriḥ sapta saptatīnām |
ebhiḥ somebhiḥ somasudbhiḥ somapā dānāya śukrapūtapāḥ ||
yo ma imaṃ cidu tmanāmandaccitraṃ dāvane |
araṭve akṣenahuṣe sukṛtvani sukṛttarāya sukratuḥ ||
ucathye vapuṣi yaḥ svarāḷ uta vāyo ghṛtasnāḥ |
aśveṣitaṃ rajeṣitaṃ śuneṣitaṃ prājma tadidaṃ nu tat ||
adha priyamiṣirāya ṣasṭiṃ sahasrāsanam |
aśvānāmin na vṛṣṇām ||
ghāvo na yūthamupa yanti vadhraya upa mā yanti vadhrayaḥ ||
adha yaccārathe ghaṇe śatamuṣṭrānacikradat |
adha śvitneṣu viṃśatiṃ śatā ||
śataṃ dāse balbūthe viprastarukṣa ā dade |
te te vāyavime janā madantīndraghopā madanti devaghopāḥ ||
adha syā yoṣaṇā mahī pratīcī vaśamaśvyam |
adhirukmā vi nīyate ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 47

महि वो महतामवो वरुण मित्र दाशुषे |
यमादित्या अभि दरुहो रक्षथा नेमघं नशदनेहसो व ऊतयः सुूतयो व ऊतयः ||
विदा देवा अघानामादित्यासो अपाक्र्तिम |
पक्षा वयो यथोपरि वयस्मे शर्म यछतानेहसो व ऊतयः सुूतयो व ऊतयः ||
वयस्मे अधि शर्म तत पक्षा वयो न यन्तन |
विश्वानि विश्ववेदसो वरूथ्या मनामहे.अनेहसो व ऊतयः सुूतयो व ऊतयः ||
यस्मा अरासत कषयं जीवातुं च परचेतसः |
मनोर्विश्वस्य घेदिम आदित्या राय ईशते.अनेहसो व ऊतयः सुूतयो व ऊतयः ||
परि णो वर्णजन्नघा दुर्गाणि रथ्यो यथा |
सयामेदिन्द्रस्य शर्मण्यादित्यानामुतावस्यनेहसो व ऊतयः सुूतयो व ऊतयः ||
परिह्व्र्तेदना जनो युष्मादत्तस्य वायति |
देवा अदभ्रमाश वो यमादित्या अहेतनानेहसो व ऊतयः सुूतयो व ऊतयः ||
न तं तिग्मं चन तयजो न दरासदभि तं गुरु |
यस्मा उ शर्म सप्रथ आदित्यासो अराध्वमनेहसो व ऊतयः सुूतयो व ऊतयः ||
युष्मे देवा अपि षमसि युध्यन्त इव वर्मसु |
यूयं महो न एनसो यूयमर्भादुरुष्यतानेहसो व ऊतयः सुूतयो व ऊतयः ||
अदितिर्न उरुष्यत्वदितिः शर्म यछतु |
माता मित्रस्य रेवतो.अर्यम्णो वरुणस्य चानेहसो व ऊतयः सुूतयो व ऊतयः ||
यद देवाः शर्म शरणं यद भद्रं यदनातुरम |
तरिधातु यद वरूथ्यं तदस्मासु वि यन्तनानेहसो व उतयःसुूतयो व ऊतयः ||
आदित्या अव हि खयताधि कूलादिव सपशः |
सुतीर्थमर्वतो यथानु नो नेषथा सुगमनेहसो व ऊतयः सुूतयो व ऊतयः ||
नेह भद्रं रक्षस्विने नावयै नोपया उत |
गवे च भद्रं धेनवे वीराय च शरवस्यते.अनेहसो न ऊतयः सुूतयो व ऊतयः ||
यदाविर्यदपीच्यं देवासो अस्ति दुष्क्र्तम |
तरिते तद विश्वमाप्त्य आरे अस्मद दधातनानेहसो व ऊतयः सुूतयोव ऊतयः ||
यच्च गोषु दुष्वप्न्यं यच्चास्मे दुहितर्दिवः |
तरिताय तद विभावर्याप्त्याय परा वहानेहसो व ऊतयः सुूतयो व ऊतयः ||
निष्कं वा घा कर्णवते सरजं वा दुहितर्दिवः |
तरिते दुष्वप्न्यं सर्वमाप्त्ये परि दद्मस्यनेहसो व ऊतयः सुूतयो व ऊतयः ||
तदन्नाय तदपसे तं भागमुपसेदुषे |
तरिताय च दविताय चोषो दुष्वप्न्यं वहानेहसो व ऊतयः सुूतयो व ऊतयः ||
यथा कलां यथा शफं यथ रणं संनयामसि |
एवा दुष्वप्न्यं सर्वमाप्त्ये सं नयामस्यनेहसो व ऊतयःसुूतयो व ऊतयः ||
अजैष्माद्यासनाम चाभूमानागसो वयम |
उषो यस्माद दुष्वप्न्यादभैष्माप तदुछत्वनेहसो व ऊतयः सुूतयोव ऊतयः ||
mahi vo mahatāmavo varuṇa mitra dāśuṣe |
yamādityā abhi druho rakṣathā nemaghaṃ naśadanehaso va ūtayaḥ suūtayo va ūtayaḥ ||
vidā devā aghānāmādityāso apākṛtim |
pakṣā vayo yathopari vyasme śarma yachatānehaso va ūtayaḥ suūtayo va ūtayaḥ ||
vyasme adhi śarma tat pakṣā vayo na yantana |
viśvāni viśvavedaso varūthyā manāmahe.anehaso va ūtayaḥ suūtayo va ūtayaḥ ||
yasmā arāsata kṣayaṃ jīvātuṃ ca pracetasaḥ |
manorviśvasya ghedima ādityā rāya īśate.anehaso va ūtayaḥ suūtayo va ūtayaḥ ||
pari ṇo vṛṇajannaghā durghāṇi rathyo yathā |
syāmedindrasya śarmaṇyādityānāmutāvasyanehaso va ūtayaḥ suūtayo va ūtayaḥ ||
parihvṛtedanā jano yuṣmādattasya vāyati |
devā adabhramāśa vo yamādityā ahetanānehaso va ūtayaḥ suūtayo va ūtayaḥ ||
na taṃ tighmaṃ cana tyajo na drāsadabhi taṃ ghuru |
yasmā u śarma sapratha ādityāso arādhvamanehaso va ūtayaḥ suūtayo va ūtayaḥ ||
yuṣme devā api ṣmasi yudhyanta iva varmasu |
yūyaṃ maho na enaso yūyamarbhāduruṣyatānehaso va ūtayaḥ suūtayo va ūtayaḥ ||
aditirna uruṣyatvaditiḥ śarma yachatu |
mātā mitrasya revato.aryamṇo varuṇasya cānehaso va ūtayaḥ suūtayo va ūtayaḥ ||
yad devāḥ śarma śaraṇaṃ yad bhadraṃ yadanāturam |
tridhātu yad varūthyaṃ tadasmāsu vi yantanānehaso va utayaḥsuūtayo va ūtayaḥ ||
ādityā ava hi khyatādhi kūlādiva spaśaḥ |
sutīrthamarvato yathānu no neṣathā sughamanehaso va ūtayaḥ suūtayo va ūtayaḥ ||
neha bhadraṃ rakṣasvine nāvayai nopayā uta |
ghave ca bhadraṃ dhenave vīrāya ca śravasyate.anehaso na ūtayaḥ suūtayo va ūtayaḥ ||
yadāviryadapīcyaṃ devāso asti duṣkṛtam |
trite tad viśvamāptya āre asmad dadhātanānehaso va ūtayaḥ suūtayova ūtayaḥ ||
yacca ghoṣu duṣvapnyaṃ yaccāsme duhitardivaḥ |
tritāya tad vibhāvaryāptyāya parā vahānehaso va ūtayaḥ suūtayo va ūtayaḥ ||
niṣkaṃ vā ghā kṛṇavate srajaṃ vā duhitardivaḥ |
trite duṣvapnyaṃ sarvamāptye pari dadmasyanehaso va ūtayaḥ suūtayo va ūtayaḥ ||
tadannāya tadapase taṃ bhāghamupaseduṣe |
tritāya ca dvitāya coṣo duṣvapnyaṃ vahānehaso va ūtayaḥ suūtayo va ūtayaḥ ||
yathā kalāṃ yathā śaphaṃ yatha ṛṇaṃ saṃnayāmasi |
evā duṣvapnyaṃ sarvamāptye saṃ nayāmasyanehaso va ūtayaḥsuūtayo va ūtayaḥ ||
ajaiṣmādyāsanāma cābhūmānāghaso vayam |
uṣo yasmād duṣvapnyādabhaiṣmāpa taduchatvanehaso va ūtayaḥ suūtayova ūtayaḥ ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 48

सवादोरभक्षि वयसः सुमेधाः सवाध्यो वरिवोवित्तरस्य |
विश्वे यं देवा उत मर्त्यासो मधु बरुवन्तो अभि संचरन्ति ||
अन्तश्च परागा अदितिर्भवास्यवयाता हरसो दैव्यस्य |
इन्दविन्द्रस्य सख्यं जुषाणः शरौष्टीव धुरमनु राय रध्याः ||
अपाम सोममम्र्ता अभूमागन्म जयोतिरविदाम देवान |
किं नूनमस्मान कर्णवदरातिः किमु धूर्तिरम्र्त मर्त्यस्य ||
शं नो भव हर्द आ पीत इन्दो पितेव सोम सूनवे सुशेवः |
सखेव सख्य उरुशंस धीरः पर ण आयुर्जीवसे सोमतारीः ||
इमे मा पीता यशस उरुष्यवो रथं न गावः समनाहपर्वसु |
ते मा रक्षन्तु विस्रसश्चरित्रादुत मा सरामाद्यवयन्त्विन्दवः ||
अग्निं न मा मथितं सं दिदीपः पर चक्षय कर्णुहि वस्यसो नः |
अथा हि ते मद आ सोम मन्ये रेवानिव पर चरापुष्टिमछ ||
इषिरेण ते मनसा सुतस्य भक्षीमहि पित्र्यस्येव रायः |
सोम राजन पर ण आयूंषि तारीरहानीव सूर्यो वासराणि ||
सोम राजन मर्ळया नः सवस्ति तव समसि वरत्यास्तस्य विद्धि |
अलर्ति दक्ष उत मन्युरिन्दो मा नो अर्यो अनुकामं परादाः ||
तवं हि नस्तन्वः सोम गोपा गात्रे-गात्रे निषसत्था नर्चक्षाः |
यत ते वयं परमिनाम वरतानि स नो मर्ळ सुषखादेव वस्यः ||
रदूदरेण साख्या सचेय यो मा न रिष्येद धर्यश्व पीतः |
अयं यः सोमो नयधाय्यस्मे तस्मा इन्द्रं परतिरमेम्यायुः ||
अप तया अस्थुरनिरा अमीवा निरत्रसन तमिषीचीरभैषुः |
आ सोमो अस्मानरुहद विहाया अगन्म यत्र परतिरन्त आयुः ||
यो न इन्दुः पितरो हर्त्सु पीतो.अमर्त्यो मर्त्यानाविवेश |
तस्मै सोमाय हविषा विधेम मर्ळीके अस्य सुमतौ सयाम ||
तवं सोम पित्र्भिः संविदानो.अनु दयावाप्र्थिवी आ ततन्थ |
तस्मै त इन्दो हविषा विधेम वयं सयाम पतयो रयीणाम ||
तरातारो देवा अधि वोचता नो मा नो निद्रा ईशत मोत जल्पिः |
वयं सोमस्य विश्वह परियासः सुवीरासो विदथमावदेम ||
तवं नः सोम विश्वतो वयोधास्त्वं सवर्विदा विशा नर्चक्षाः |
तवं न इन्द ऊतिभिः सजोषाः पाहि पश्चातादुत वा पुरस्तात ||
svādorabhakṣi vayasaḥ sumedhāḥ svādhyo varivovittarasya |
viśve yaṃ devā uta martyāso madhu bruvanto abhi saṃcaranti ||
antaśca prāghā aditirbhavāsyavayātā haraso daivyasya |
indavindrasya sakhyaṃ juṣāṇaḥ śrauṣṭīva dhuramanu rāya ṛdhyāḥ ||
apāma somamamṛtā abhūmāghanma jyotiravidāma devān |
kiṃ nūnamasmān kṛṇavadarātiḥ kimu dhūrtiramṛta martyasya ||
śaṃ no bhava hṛda ā pīta indo piteva soma sūnave suśevaḥ |
sakheva sakhya uruśaṃsa dhīraḥ pra ṇa āyurjīvase somatārīḥ ||
ime mā pītā yaśasa uruṣyavo rathaṃ na ghāvaḥ samanāhaparvasu |
te mā rakṣantu visrasaścaritrāduta mā srāmādyavayantvindavaḥ ||
aghniṃ na mā mathitaṃ saṃ didīpaḥ pra cakṣaya kṛṇuhi vasyaso naḥ |
athā hi te mada ā soma manye revāniva pra carāpuṣṭimacha ||
iṣireṇa te manasā sutasya bhakṣīmahi pitryasyeva rāyaḥ |
soma rājan pra ṇa āyūṃṣi tārīrahānīva sūryo vāsarāṇi ||
soma rājan mṛḷayā naḥ svasti tava smasi vratyāstasya viddhi |
alarti dakṣa uta manyurindo mā no aryo anukāmaṃ parādāḥ ||
tvaṃ hi nastanvaḥ soma ghopā ghātre-ghātre niṣasatthā nṛcakṣāḥ |
yat te vayaṃ pramināma vratāni sa no mṛḷa suṣakhādeva vasyaḥ ||
ṛdūdareṇa sākhyā saceya yo mā na riṣyed dharyaśva pītaḥ |
ayaṃ yaḥ somo nyadhāyyasme tasmā indraṃ pratiramemyāyuḥ ||
apa tyā asthuranirā amīvā niratrasan tamiṣīcīrabhaiṣuḥ |
ā somo asmānaruhad vihāyā aghanma yatra pratiranta āyuḥ ||
yo na induḥ pitaro hṛtsu pīto.amartyo martyānāviveśa |
tasmai somāya haviṣā vidhema mṛḷīke asya sumatau syāma ||
tvaṃ soma pitṛbhiḥ saṃvidāno.anu dyāvāpṛthivī ā tatantha |
tasmai ta indo haviṣā vidhema vayaṃ syāma patayo rayīṇām ||
trātāro devā adhi vocatā no mā no nidrā īśata mota jalpiḥ |
vayaṃ somasya viśvaha priyāsaḥ suvīrāso vidathamāvadema ||
tvaṃ naḥ soma viśvato vayodhāstvaṃ svarvidā viśā nṛcakṣāḥ |
tvaṃ na inda ūtibhiḥ sajoṣāḥ pāhi paścātāduta vā purastāt ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 49

अभि पर वः सुराधसमिन्द्रमर्च यथा विदे |
यो जरित्रिभ्यो मघवा पुरूवसुः सहस्रेणेव शिक्षति ||
शतानीकेव पर जिगाति धर्ष्णुया हन्ति वर्त्राणि दाशुषे |
गिरेरिव पर रसा अस्य पिन्विरे दत्राणि पुरुभोजसः ||
आ तवा सुतास इन्दवो मदा य इन्द्र गिर्वणः |
आपो न वज्रिन्नन्वोक्यं सरः पर्णन्ति शूर राधसे ||
अनेहसं परतरणं विवक्षणं मध्वः सवादिष्ठमीं पिब |
आ यथा मन्दसानः किरासि नः पर कषुद्रेव तमना धर्षत ||
आ न सतोममुप दरवद धियानो अश्वो न सोत्र्भिः |
यं तेस्वधावन सवदयन्ति धेनव इन्द्र कण्वेषु रातयः ||
उग्रं न वीरं नमसोप सेदिम विभूतिमक्षितावसुम |
उद्रीव वज्रिन्नवतो न सिञ्चते कषरन्तीन्द्र धीतयः ||
यद ध नूनं यद वा यज्ञे यद वा पर्थिव्यामधि |
अतो नो यज्ञमाशुभिर्महेमत उग्र उग्रेभिरा गहि ||
अजिरासो हरयो ये त आशवो वाता इव परसक्षिणः |
येभिरपत्यं मनुषः परीयसे येभिर्विश्वं सवर्द्र्शे ||
एतावतस्त ईमह इन्द्र सुम्नस्य गोमतः |
यथा परावो मघवन मेध्यातिथिं यथा नीपातिथिं धने ||
यथा कण्वे मघवन तरसदस्यवि यथा पक्थे दशव्रजे |
यथा गोशर्ये असनोरजिश्वनीन्द्र गोमद धिरण्यवत ||
abhi pra vaḥ surādhasamindramarca yathā vide |
yo jaritribhyo maghavā purūvasuḥ sahasreṇeva śikṣati ||
śatānīkeva pra jighāti dhṛṣṇuyā hanti vṛtrāṇi dāśuṣe |
ghireriva pra rasā asya pinvire datrāṇi purubhojasaḥ ||
ā tvā sutāsa indavo madā ya indra ghirvaṇaḥ |
āpo na vajrinnanvokyaṃ saraḥ pṛṇanti śūra rādhase ||
anehasaṃ prataraṇaṃ vivakṣaṇaṃ madhvaḥ svādiṣṭhamīṃ piba |
ā yathā mandasānaḥ kirāsi naḥ pra kṣudreva tmanā dhṛṣat ||
ā na stomamupa dravad dhiyāno aśvo na sotṛbhiḥ |
yaṃ tesvadhāvan svadayanti dhenava indra kaṇveṣu rātayaḥ ||
ughraṃ na vīraṃ namasopa sedima vibhūtimakṣitāvasum |
udrīva vajrinnavato na siñcate kṣarantīndra dhītayaḥ ||
yad dha nūnaṃ yad vā yajñe yad vā pṛthivyāmadhi |
ato no yajñamāśubhirmahemata ughra ughrebhirā ghahi ||
ajirāso harayo ye ta āśavo vātā iva prasakṣiṇaḥ |
yebhirapatyaṃ manuṣaḥ parīyase yebhirviśvaṃ svardṛśe ||
etāvatasta īmaha indra sumnasya ghomataḥ |
yathā prāvo maghavan medhyātithiṃ yathā nīpātithiṃ dhane ||
yathā kaṇve maghavan trasadasyavi yathā pakthe daśavraje |
yathā ghośarye asanorjiśvanīndra ghomad dhiraṇyavat ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 50

पर सु शरुतं सुराधसमर्चा शक्रमभिष्टये |
यः सुन्वते सतुवते काम्यं वसु सहस्रेणेव मंहते ||
शतानीका हेतयो अस्य दुष्टरा इन्द्रस्य समिषो महीः |
गिरिर्न भुज्मा मघवत्सु पिन्वते यदीं सुता अमन्दिषुः ||
यदीं सुतास इन्दवो.अभि परियममन्दिषुः |
आपो न धायि सवनं म आ वसो दुघा इवोप दाशुषे ||
अनेहसं वो हवमानमूतये मध्वः कषरन्ति धीतयः |
आ तवा वसो हवमानास इन्दव उप सतोत्रेषु दधिरे ||
आ नः सोमे सवध्वर इयानो अत्यो न तोशते |
यं ते सवदावन सवदन्ति गूर्तयः पौरे छन्दयसे हवम ||
पर वीरमुग्रं विविचिं धनस्प्र्तं विभूतिं राधसो महः |
उद्रीव वज्रिन्नवतो वसुत्वना सदा पीपेथ दाशुषे ||
यद ध नूनं परावति यद वा पर्थिव्यां दिवि |
युजान इन्द्र हरिभिर्महेमत रष्व रष्वेभिरा गहि ||
रथिरासो हरयो ये ते अस्रिध ओजो वातस्य पिप्रति |
येभिर्नि दस्युं मनुषो निघोषयो येभिः सवः परीयसे ||
एतावतस्ते वसो विद्याम शूर नव्यसः |
यथा पराव एतशं कर्त्व्ये धने यथा वशं दशव्रजे ||
यथा कण्वे मघवन मेधे अध्वरे दीर्घनीथे दमूनसि |
यथा गोशर्ये असिषासो अद्रिवो मयि गोत्रं हरिश्रियम ||
pra su śrutaṃ surādhasamarcā śakramabhiṣṭaye |
yaḥ sunvate stuvate kāmyaṃ vasu sahasreṇeva maṃhate ||
śatānīkā hetayo asya duṣṭarā indrasya samiṣo mahīḥ |
ghirirna bhujmā maghavatsu pinvate yadīṃ sutā amandiṣuḥ ||
yadīṃ sutāsa indavo.abhi priyamamandiṣuḥ |
āpo na dhāyi savanaṃ ma ā vaso dughā ivopa dāśuṣe ||
anehasaṃ vo havamānamūtaye madhvaḥ kṣaranti dhītayaḥ |
ā tvā vaso havamānāsa indava upa stotreṣu dadhire ||
ā naḥ some svadhvara iyāno atyo na tośate |
yaṃ te svadāvan svadanti ghūrtayaḥ paure chandayase havam ||
pra vīramughraṃ viviciṃ dhanaspṛtaṃ vibhūtiṃ rādhaso mahaḥ |
udrīva vajrinnavato vasutvanā sadā pīpetha dāśuṣe ||
yad dha nūnaṃ parāvati yad vā pṛthivyāṃ divi |
yujāna indra haribhirmahemata ṛṣva ṛṣvebhirā ghahi ||
rathirāso harayo ye te asridha ojo vātasya piprati |
yebhirni dasyuṃ manuṣo nighoṣayo yebhiḥ svaḥ parīyase ||
etāvataste vaso vidyāma śūra navyasaḥ |
yathā prāva etaśaṃ kṛtvye dhane yathā vaśaṃ daśavraje ||
yathā kaṇve maghavan medhe adhvare dīrghanīthe damūnasi |
yathā ghośarye asiṣāso adrivo mayi ghotraṃ hariśriyam ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 51

यथा मनौ सांवरणौ सोममिन्द्रापिबः सुतम |
नीपातिथौ मघवन मेध्यातिथौ पुष्टिगौ शरुष्टिगौ सचा ||
पार्षद्वाणः परस्कण्वं समसादयच्छयानं जिव्रिमुद्धितम |
सहस्राण्यसिषासद गवां रषिस्त्वोतो दस्यवे वर्कः ||
य उक्थेभिर्न विन्धते चिकिद य रषिचोदनः |
इन्द्रं तमछा वद नव्यस्या मत्यरिष्यन्तं न भोजसे ||
यस्मा अर्कं सप्तशीर्षाणमान्र्चुस्त्रिधातुमुत्तमे पदे |
स तविमा विश्वा भुवनानि चिक्रददादिज्जनिष्ट पौंस्यम ||
यो नो दाता वसूनामिन्द्रं तं हूमहे वयम |
विद्मा हयस्य सुमतिं नवीयसीं गमेम गोमति वरजे ||
यस्मै तवं वसो दानाय शिक्षसि स रायस पोषमश्नुते |
तं तवा वयं मघवन्निन्द्र गिर्वणः सुतावन्तो हवामहे ||
कदा चन सतरीरसि नेन्द्र सश्चसि दाशुषे |
उपोपेन नु मघवन भूय इन नु ते दानं देवस्य पर्च्यते ||
पर यो ननक्षे अभ्योजसा करिविं वधैः शुष्णं निघोषयन |
यदेदस्तम्भीत परथयन्नमूं दिवमादिज्जनिष्ट पार्थिवः ||
यस्यायं विश्व आर्यो दासः शेवधिपा अरिः |
तिरश्चिदर्ये रुशमे परीरवि तुभ्येत सो अज्यते रयिः ||
तुरण्यवो मधुमन्तं घर्तश्चुतं विप्रासो अर्कमान्र्चुः |
अस्मे रयिः पप्रथे वर्ष्ण्यं शवो.अस्मे सुवानास इन्दवः ||
yathā manau sāṃvaraṇau somamindrāpibaḥ sutam |
nīpātithau maghavan medhyātithau puṣṭighau śruṣṭighau sacā ||
pārṣadvāṇaḥ praskaṇvaṃ samasādayacchayānaṃ jivrimuddhitam |
sahasrāṇyasiṣāsad ghavāṃ ṛṣistvoto dasyave vṛkaḥ ||
ya ukthebhirna vindhate cikid ya ṛṣicodanaḥ |
indraṃ tamachā vada navyasyā matyariṣyantaṃ na bhojase ||
yasmā arkaṃ saptaśīrṣāṇamānṛcustridhātumuttame pade |
sa tvimā viśvā bhuvanāni cikradadādijjaniṣṭa pauṃsyam ||
yo no dātā vasūnāmindraṃ taṃ hūmahe vayam |
vidmā hyasya sumatiṃ navīyasīṃ ghamema ghomati vraje ||
yasmai tvaṃ vaso dānāya śikṣasi sa rāyas poṣamaśnute |
taṃ tvā vayaṃ maghavannindra ghirvaṇaḥ sutāvanto havāmahe ||
kadā cana starīrasi nendra saścasi dāśuṣe |
upopen nu maghavan bhūya in nu te dānaṃ devasya pṛcyate ||
pra yo nanakṣe abhyojasā kriviṃ vadhaiḥ śuṣṇaṃ nighoṣayan |
yadedastambhīt prathayannamūṃ divamādijjaniṣṭa pārthivaḥ ||
yasyāyaṃ viśva āryo dāsaḥ śevadhipā ariḥ |
tiraścidarye ruśame parīravi tubhyet so ajyate rayiḥ ||
turaṇyavo madhumantaṃ ghṛtaścutaṃ viprāso arkamānṛcuḥ |
asme rayiḥ paprathe vṛṣṇyaṃ śavo.asme suvānāsa indavaḥ ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 52

यथा मनौ विवस्वति सोमं शक्रापिबः सुतम |
यथा तरिते छन्द इन्द्र जुजोषस्यायौ मादयसे सचा ||
पर्षध्रे मेध्ये मातरिश्वनीन्द्र सुवाने अमन्दथाः |
यथा सोमं दशशिप्रे दशोण्ये सयूमरश्माव रजूनसि ||
य उक्था केवला दधे यः सोमं धर्षितापिबत |
यस्मै विष्णुस्त्रीणि पदा विचक्रम उप मित्रस्य धर्मभिः ||
यस्य तवमिन्द्र सतोमेषु चाकनो वाजे वाजिञ्छतक्रतो |
तं तवा वयं सुदुघामिव गोदुहो जुहूमसि शरवस्यवः ||
यो नो दाता स नः पिता महानुग्र ईशानक्र्त |
अयामन्नुग्रो मघवा पुरूवसुर्गोरश्वस्य पर दातु नः ||
यस्मै तवं वसो दानाय मंहसे स रायस पोषमिन्वति |
वसूयवो वसुपतिं शतक्रतुं सतोमैरिन्द्रं हवामहे ||
कदा चन पर युछस्युभे नि पासि जन्मनी |
तुरीयादित्य हवनं त इन्द्रियमा तस्थावम्र्तं दिवि ||
यस्मै तवं मघवन्निन्द्र गिर्वणः शिक्षो शिक्षसि दाशुषे |
अस्माकं गिर उत सुष्टुतिं वसो कण्ववच्छ्र्णुधी हवम ||
अस्तावि मन्म पूर्व्यं बरह्मेन्द्राय वोचत |
पूर्वीरतस्य बर्हतीरनूषत सतोतुर्मेधा अस्र्क्षत ||
समिन्द्रो रायो बर्हतीरधूनुत सं कषोणी समु सूर्यम |
सं शुक्रासः शुचयः सं गवाशिरः सोमा इन्द्रममन्दिषुः ||
yathā manau vivasvati somaṃ śakrāpibaḥ sutam |
yathā trite chanda indra jujoṣasyāyau mādayase sacā ||
pṛṣadhre medhye mātariśvanīndra suvāne amandathāḥ |
yathā somaṃ daśaśipre daśoṇye syūmaraśmāv ṛjūnasi ||
ya ukthā kevalā dadhe yaḥ somaṃ dhṛṣitāpibat |
yasmai viṣṇustrīṇi padā vicakrama upa mitrasya dharmabhiḥ ||
yasya tvamindra stomeṣu cākano vāje vājiñchatakrato |
taṃ tvā vayaṃ sudughāmiva ghoduho juhūmasi śravasyavaḥ ||
yo no dātā sa naḥ pitā mahānughra īśānakṛt |
ayāmannughro maghavā purūvasurghoraśvasya pra dātu naḥ ||
yasmai tvaṃ vaso dānāya maṃhase sa rāyas poṣaminvati |
vasūyavo vasupatiṃ śatakratuṃ stomairindraṃ havāmahe ||
kadā cana pra yuchasyubhe ni pāsi janmanī |
turīyāditya havanaṃ ta indriyamā tasthāvamṛtaṃ divi ||
yasmai tvaṃ maghavannindra ghirvaṇaḥ śikṣo śikṣasi dāśuṣe |
asmākaṃ ghira uta suṣṭutiṃ vaso kaṇvavacchṛṇudhī havam ||
astāvi manma pūrvyaṃ brahmendrāya vocata |
pūrvīrtasya bṛhatīranūṣata stoturmedhā asṛkṣata ||
samindro rāyo bṛhatīradhūnuta saṃ kṣoṇī samu sūryam |
saṃ śukrāsaḥ śucayaḥ saṃ ghavāśiraḥ somā indramamandiṣuḥ ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 53

उपमं तवा मघोनां जयेष्ठं च वर्षभाणाम |
पूर्भित्तमं मघवन्निन्द्र गोविदमीशानं राय ईमहे ||
य आयुं कुत्समतिथिग्वमर्दयो वाव्र्धानो दिवे-दिवे |
तं तवा वयं हर्यश्वं शतक्रतुं वाजयन्तो हवामहे ||
आ नो विश्वेषां रसं मध्वः सिञ्चन्त्वद्रयः |
ये परावति सुन्विरे जनेष्वा ये अर्वावतीन्दवः ||
विश्वा दवेषांसि जहि चाव चा कर्धि विश्वे सन्वन्त्वा वसु |
शीष्टेषु चित ते मदिरासो अंशवो यत्रा सोमस्य तर्म्पसि ||
इन्द्र नेदीय एदिहि मितमेधाभिरूतिभिः |
आ शन्तम शन्तमाभिरभिष्टिभिरा सवापे सवापिभिः ||
आजितुरं सत्पतिं विश्वचर्षणिं कर्धि परजास्वाभगम |
पर सू तिरा शचीभिर्ये त उक्थिनः करतुं पुनत आनुषक ||
यस्ते साधिष्ठो.अवसे ते सयाम भरेषु ते |
वयं होत्राभिरुत देवहूतिभिः ससवांसो मनामहे ||
अहं हि ते हरिवो बरह्म वाजयुराजिं यामि सदोतिभिः |
तवामिदेव तममे समश्वयुर्गव्युरग्रे मथीनाम ||
upamaṃ tvā maghonāṃ jyeṣṭhaṃ ca vṛṣabhāṇām |
pūrbhittamaṃ maghavannindra ghovidamīśānaṃ rāya īmahe ||
ya āyuṃ kutsamatithighvamardayo vāvṛdhāno dive-dive |
taṃ tvā vayaṃ haryaśvaṃ śatakratuṃ vājayanto havāmahe ||
ā no viśveṣāṃ rasaṃ madhvaḥ siñcantvadrayaḥ |
ye parāvati sunvire janeṣvā ye arvāvatīndavaḥ ||
viśvā dveṣāṃsi jahi cāva cā kṛdhi viśve sanvantvā vasu |
śīṣṭeṣu cit te madirāso aṃśavo yatrā somasya tṛmpasi ||
indra nedīya edihi mitamedhābhirūtibhiḥ |
ā śantama śantamābhirabhiṣṭibhirā svāpe svāpibhiḥ ||
ājituraṃ satpatiṃ viśvacarṣaṇiṃ kṛdhi prajāsvābhagham |
pra sū tirā śacībhirye ta ukthinaḥ kratuṃ punata ānuṣak ||
yaste sādhiṣṭho.avase te syāma bhareṣu te |
vayaṃ hotrābhiruta devahūtibhiḥ sasavāṃso manāmahe ||
ahaṃ hi te harivo brahma vājayurājiṃ yāmi sadotibhiḥ |
tvāmideva tamame samaśvayurghavyuraghre mathīnām ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 54

एतत त इन्द्र वीर्यं गीर्भिर्ग्र्णन्ति कारवः |
ते सतोभन्त ऊर्जमावन घर्तश्चुतं पौरासो नक्षन धीतिभिः ||
नक्षन्त इन्द्रमवसे सुक्र्त्यया येषां सुतेषु मन्दसे |
यथा संवर्ते अमदो यथा कर्श एवास्मे इन्द्र मत्स्व ||
आ नो विश्वे सजोषसो देवासो गन्तनोप नः |
वसवो रुद्रावसे न आ गमञ्छ्र्ण्वन्तु मरुतो हवम ||
पूषा विष्णुर्हवनं मे सरस्वत्यवन्तु सप्त सिन्धवः |
आपो वातः पर्वतासो वनस्पतिः शर्णोतु पर्थिवी हवम ||
यदिन्द्र राधो अस्ति ते माघोनं मघवत्तम |
तेन नो बोधि सधमाद्यो वर्धे भगो दानाय वर्त्रहन ||
आजिपते नर्पते तवमिद धि नो वाज आ वक्षि सुक्रतो |
वीतीहोत्राभिरुत देववीतिभिः ससवांसो वि शर्ण्विरे ||
सन्ति हयर्य आशिष इन्द्र आयुर्जनानाम |
अस्मान नक्षस्वमघवन्नुपावसे धुक्षस्व पिप्युषीमिषम ||
वयं त इन्द्र सतोमेभिर्विधेम तवमस्माकं शतक्रतो |
महि सथूरं शशयं राधो अह्रयं परस्कण्वाय नि तोशय ||
etat ta indra vīryaṃ ghīrbhirghṛṇanti kāravaḥ |
te stobhanta ūrjamāvan ghṛtaścutaṃ paurāso nakṣan dhītibhiḥ ||
nakṣanta indramavase sukṛtyayā yeṣāṃ suteṣu mandase |
yathā saṃvarte amado yathā kṛśa evāsme indra matsva ||
ā no viśve sajoṣaso devāso ghantanopa naḥ |
vasavo rudrāavase na ā ghamañchṛṇvantu maruto havam ||
pūṣā viṣṇurhavanaṃ me sarasvatyavantu sapta sindhavaḥ |
āpo vātaḥ parvatāso vanaspatiḥ śṛṇotu pṛthivī havam ||
yadindra rādho asti te māghonaṃ maghavattama |
tena no bodhi sadhamādyo vṛdhe bhagho dānāya vṛtrahan ||
ājipate nṛpate tvamid dhi no vāja ā vakṣi sukrato |
vītīhotrābhiruta devavītibhiḥ sasavāṃso vi śṛṇvire ||
santi hyarya āśiṣa indra āyurjanānām |
asmān nakṣasvamaghavannupāvase dhukṣasva pipyuṣīmiṣam ||
vayaṃ ta indra stomebhirvidhema tvamasmākaṃ śatakrato |
mahi sthūraṃ śaśayaṃ rādho ahrayaṃ praskaṇvāya ni tośaya ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 55

भूरीदिन्द्रस्य वीर्यं वयख्यमभ्यायति |
राधस्ते दस्यवे वर्क ||
शतं शवेतास उक्षणो दिवि तारो न रोचन्ते |
मह्ना दिवं न तस्तभुः ||
शतं वेणूञ्छतं शुनः शतं चर्माणि मलातानि |
शतं मे बल्बजस्तुका अरुषीणां चतुःशतम ||
सुदेवाः सथ काण्वायना वयो-वयो विचरन्तः |
अश्वासो नचङकरमत ||
आदित साप्तस्य चर्किरन्नानूनस्य महि शरवः |
शयावीरतिध्वसन पथश्चक्षुषा चन संनशे ||
bhūrīdindrasya vīryaṃ vyakhyamabhyāyati |
rādhaste dasyave vṛka ||
śataṃ śvetāsa ukṣaṇo divi tāro na rocante |
mahnā divaṃ na tastabhuḥ ||
śataṃ veṇūñchataṃ śunaḥ śataṃ carmāṇi mlātāni |
śataṃ me balbajastukā aruṣīṇāṃ catuḥśatam ||
sudevāḥ stha kāṇvāyanā vayo-vayo vicarantaḥ |
aśvāso nacaṅkramata ||
ādit sāptasya carkirannānūnasya mahi śravaḥ |
śyāvīratidhvasan pathaścakṣuṣā cana saṃnaśe ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 56

परति ते दस्यवे वर्क राधो अदर्श्यह्रयम |
दयौर्न परथिना शवः ||
दश मह्यं पौतक्रतः सहस्रा दस्यवे वर्कः |
नित्याद रायो अमंहत ||
शतं मे गर्दभानां शतमूर्णावतीनाम |
शतं दासानति सरजः ||
तत्रो अपि पराणीयत पूतक्रतायै वयक्ता |
अश्वानामिन न यूथ्याम ||
अचेत्यग्निश्चिकितुर्हव्यवाट स सुमद्रथः |
अग्निः शुक्रेण शोचिषा बर्हत सूरो अरोचत दिवि सूर्यो अरोचत ||
prati te dasyave vṛka rādho adarśyahrayam |
dyaurna prathinā śavaḥ ||
daśa mahyaṃ pautakrataḥ sahasrā dasyave vṛkaḥ |
nityād rāyo amaṃhata ||
śataṃ me ghardabhānāṃ śatamūrṇāvatīnām |
śataṃ dāsānati srajaḥ ||
tatro api prāṇīyata pūtakratāyai vyaktā |
aśvānāmin na yūthyām ||
acetyaghniścikiturhavyavāṭ sa sumadrathaḥ |
aghniḥ śukreṇa śociṣā bṛhat sūro arocata divi sūryo arocata ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 57

युवं देवा करतुना पूर्व्येण युक्ता रथेन तविषं यजत्रा |
आगछतं नासत्या शचीभिरिदं तर्तीयं सवनं पिबाथः ||
युवां देवास्त्रय एकादशासः सत्याः सत्यस्य दद्र्शे पुरस्तात |
अस्माकं यज्ञं सवनं जुषाणा पातं सोममश्विना दीद्यग्नी ||
पनाय्यं तदश्विना कर्तं वां वर्षभो दिवो रजसः पर्थिव्याः |
सहस्रं शंसा उत ये गविष्टौ सर्वानित तानुप याता पिबध्यै ||
अयं वां भागो निहितो यजत्रेमा गिरो नासत्योप यातम |
पिबतं सोमं मधुमन्तमस्मे पर दाश्वांसमवतं शचीभिः ||
yuvaṃ devā kratunā pūrvyeṇa yuktā rathena taviṣaṃ yajatrā |
āghachataṃ nāsatyā śacībhiridaṃ tṛtīyaṃ savanaṃ pibāthaḥ ||
yuvāṃ devāstraya ekādaśāsaḥ satyāḥ satyasya dadṛśe purastāt |
asmākaṃ yajñaṃ savanaṃ juṣāṇā pātaṃ somamaśvinā dīdyaghnī ||
panāyyaṃ tadaśvinā kṛtaṃ vāṃ vṛṣabho divo rajasaḥ pṛthivyāḥ |
sahasraṃ śaṃsā uta ye ghaviṣṭau sarvānit tānupa yātā pibadhyai ||
ayaṃ vāṃ bhāgho nihito yajatremā ghiro nāsatyopa yātam |
pibataṃ somaṃ madhumantamasme pra dāśvāṃsamavataṃ śacībhiḥ ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 58

यं रत्विजो बहुधा कल्पयन्तः सचेतसो यज्ञमिमं वहन्ति |
यो अनूचानो बराह्मणो युक्त आसीत का सवित तत्र यजमानस्य संवित ||
एक एवाग्निर्बहुधा समिद्ध एकः सूर्यो विश्वमनु परभूतः |
एकैवोषाः सर्वमिदं वि भात्येकं वा इदंवि बभूव सर्वम ||
जयोतिष्मन्तं केतुमन्तं तरिचक्रं सुखं रथं सुषदं भूरिवारम |
चित्रामघा यस्य योगे.अधिजज्ञे तं वां हुवेति रिक्तं पिबध्यै ||
yaṃ ṛtvijo bahudhā kalpayantaḥ sacetaso yajñamimaṃ vahanti |
yo anūcāno brāhmaṇo yukta āsīt kā svit tatra yajamānasya saṃvit ||
eka evāghnirbahudhā samiddha ekaḥ sūryo viśvamanu prabhūtaḥ |
ekaivoṣāḥ sarvamidaṃ vi bhātyekaṃ vā idaṃvi babhūva sarvam ||
jyotiṣmantaṃ ketumantaṃ tricakraṃ sukhaṃ rathaṃ suṣadaṃ bhūrivāram |
citrāmaghā yasya yoghe.adhijajñe taṃ vāṃ huveati riktaṃ pibadhyai ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 59

इमानि वां भागधेयानि सिस्रत इन्द्रावरुणा पर महे सुतेषु वाम |
यज्ञे-यज्ञे ह सवना भुरण्यथो यत सुन्वते यजमानाय शिक्षथः ||
निष्षिध्वरीरोषधीराप आस्तामिन्द्रावरुणा महिमानमाशत |
या सिस्रतू रजसः पारे अध्वनो ययोः शत्रुर्नकिरादेव ओहते ||
सत्यं तदिन्द्रावरुणा कर्शस्य वां मध्व ऊर्मिं दुहते सप्त वाणीः |
ताभिर्दाश्वांसमवतं शुभस पती यो वामदब्धो अभि पाति चित्तिभिः ||
घर्तप्रुषः सौम्या जीरदानवः सप्त सवसारः सदन रतस्य |
या ह वामिन्द्रावरुणा घर्तश्चुतस्ताभिर्धत्तं यजमानाय शिक्षतम ||
अवोचाम महते सौभगाय सत्यं तवेषाभ्यां महिमानमिन्द्रियम |
अस्मान सविन्द्रावरुणा घर्तश्चुतस्त्रिभिः साप्तेभिरवतं शुभस पती ||
इन्द्रावरुणा यद रषिभ्यो मनीषां वाचो मतिं शरुतमदत्तमग्रे |
यानि सथानान्यस्र्जन्त धीरा यज्ञं तन्वानास्तपसाभ्यपश्यम ||
इन्द्रावरुणा सौमनसमद्र्प्तं रायस पोषं यजमानेषु धत्तम |
परजां पुष्टिं भूतिमस्मासु धत्तं दीर्घायुत्वाय पर तिरतं न आयुः ||
imāni vāṃ bhāghadheyāni sisrata indrāvaruṇā pra mahe suteṣu vām |
yajñe-yajñe ha savanā bhuraṇyatho yat sunvate yajamānāya śikṣathaḥ ||
niṣṣidhvarīroṣadhīrāpa āstāmindrāvaruṇā mahimānamāśata |
yā sisratū rajasaḥ pāre adhvano yayoḥ śatrurnakirādeva ohate ||
satyaṃ tadindrāvaruṇā kṛśasya vāṃ madhva ūrmiṃ duhate sapta vāṇīḥ |
tābhirdāśvāṃsamavataṃ śubhas patī yo vāmadabdho abhi pāti cittibhiḥ ||
ghṛtapruṣaḥ saumyā jīradānavaḥ sapta svasāraḥ sadana ṛtasya |
yā ha vāmindrāvaruṇā ghṛtaścutastābhirdhattaṃ yajamānāya śikṣatam ||
avocāma mahate saubhaghāya satyaṃ tveṣābhyāṃ mahimānamindriyam |
asmān svindrāvaruṇā ghṛtaścutastribhiḥ sāptebhiravataṃ śubhas patī ||
indrāvaruṇā yad ṛṣibhyo manīṣāṃ vāco matiṃ śrutamadattamaghre |
yāni sthānānyasṛjanta dhīrā yajñaṃ tanvānāstapasābhyapaśyam ||
indrāvaruṇā saumanasamadṛptaṃ rāyas poṣaṃ yajamāneṣu dhattam |
prajāṃ puṣṭiṃ bhūtimasmāsu dhattaṃ dīrghāyutvāya pra tirataṃ na āyuḥ ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 60

अग्न आ याह्यग्निभिर्होतारं तवा वर्णीमहे |
आ तवामनक्तु परयता हविष्मती यजिष्ठं बर्हिरासदे ||
अछा हि तवा सहसः सूनो अङगिरः सरुचश्चरन्त्यध्वरे |
ऊर्जो नपातं घर्तकेशमीमहे.अग्निं यज्ञेषु पूर्व्यम ||
अग्ने कविर्वेधा असि होता पावक यक्ष्यः |
मन्द्रो यजिष्ठो अध्वरेष्वीड्यो विप्रेभिः शुक्र मन्मबिः ||
अद्रोघमा वहोशतो यविष्ठ्य देवानजस्र वीतये |
अभि परयांसि सुधिता वसो गहि मन्दस्व धीतिभिर्हितः ||
तवमित सप्रथा अस्यग्ने तरातरतस कविः |
तवां विप्रासः समिधान दीदिव आ विवासन्ति वेधसः ||
शोचा शोचिष्ठ दीदिहि विशे मयो रास्व सतोत्रे महानसि |
देवानां शर्मन मम सन्तु सूरयः शत्रूषाहः सवग्नयः ||
यथा चिद वर्द्धमतसमग्ने संजूर्वसि कषमि |
एवा दहमित्रमहो यो अस्मध्रुग दुर्मन्मा कश्च वेनति ||
मा नो मर्ताय रिपवे रक्षस्विने माघशंसाय रीरधः |
अस्रेधद्भिस्तरणिभिर्यविष्ठ्य शिवेभिः पाहि पायुभिः ||
पाहि नो अग्न एकया पाह्युत दवितीयया |
पाहि गीर्भिस्तिस्र्भिरूर्जां पते पाहि चतस्र्भिर्वसो ||
पाहि विश्वस्माद रक्षसो अराव्णः पर सम वाजेषु नो.अव |
तवामिद धि नेदिष्ठं देवतातय आपिं नक्षामहे वर्धे ||
आ नो अग्ने वयोव्र्धं रयिं पावक शंस्यम |
रास्वा च न उपमाते पुरुस्प्र्हं सुनीती सवयशस्तरम ||
येन वंसाम पर्तनासु शर्धतस्तरन्तो अर्य आदिशः |
स तवं नो वर्ध परयसा शचीवसो जिन्वा धियो वसुविदः ||
शिशानो वर्षभो यथाग्निः शर्ङगे दविध्वत |
तिग्मा अस्य ननवो न परतिध्र्षे सुजम्भः सहसो यहुः ||
नहि ते अग्ने वर्षभ परतिध्र्षे जम्भासो यद वितिष्टसे |
सत्वं नो होतः सुहुतं हविष कर्धि वंस्वा नो वार्या पुरु ||
शेषे वनेषु मात्रोः सं तवा मर्तास इन्धते |
अतन्द्रो हव्या वहसि हविष्क्र्त आदिद देवेषु राजसि ||
सप्त होतारस्तमिदीळते तवाग्ने सुत्यजमह्रयम |
भिनत्स्यद्रिं तपसा वि शोचिषा पराग्ने तिष्ठ जनानति ||
अग्निम-अग्निं वो अध्रिगुं हुवेम वर्क्तबर्हिषः |
अग्निं हितप्रयसः शश्वतीष्वा होतारं चर्षणीनाम ||
केतेन शर्मन सचते सुषामण्यग्ने तुभ्यं चिकित्वना |
इषण्यया नः पुरुरूपमा भर वाजं नेदिष्ठमूतये ||
अग्ने जरितर्विश्पतिस्तेपानो देव रक्षसः |
अप्रोषिवान गर्हपतिर्महानसि दिवस पायुर्दुरोणयुः ||
मा नो रक्ष आ वेशीदाघ्र्णीवसो मा यातुर्यातुमावताम |
परोगव्यूत्यनिरामप कषुधमग्ने सेध रक्षस्विनः ||
aghna ā yāhyaghnibhirhotāraṃ tvā vṛṇīmahe |
ā tvāmanaktu prayatā haviṣmatī yajiṣṭhaṃ barhirāsade ||
achā hi tvā sahasaḥ sūno aṅghiraḥ srucaścarantyadhvare |
ūrjo napātaṃ ghṛtakeśamīmahe.aghniṃ yajñeṣu pūrvyam ||
aghne kavirvedhā asi hotā pāvaka yakṣyaḥ |
mandro yajiṣṭho adhvareṣvīḍyo viprebhiḥ śukra manmabiḥ ||
adroghamā vahośato yaviṣṭhya devānajasra vītaye |
abhi prayāṃsi sudhitā vaso ghahi mandasva dhītibhirhitaḥ ||
tvamit saprathā asyaghne trātartas kaviḥ |
tvāṃ viprāsaḥ samidhāna dīdiva ā vivāsanti vedhasaḥ ||
śocā śociṣṭha dīdihi viśe mayo rāsva stotre mahānasi |
devānāṃ śarman mama santu sūrayaḥ śatrūṣāhaḥ svaghnayaḥ ||
yathā cid vṛddhamatasamaghne saṃjūrvasi kṣami |
evā dahamitramaho yo asmadhrugh durmanmā kaśca venati ||
mā no martāya ripave rakṣasvine māghaśaṃsāya rīradhaḥ |
asredhadbhistaraṇibhiryaviṣṭhya śivebhiḥ pāhi pāyubhiḥ ||
pāhi no aghna ekayā pāhyuta dvitīyayā |
pāhi ghīrbhistisṛbhirūrjāṃ pate pāhi catasṛbhirvaso ||
pāhi viśvasmād rakṣaso arāvṇaḥ pra sma vājeṣu no.ava |
tvāmid dhi nediṣṭhaṃ devatātaya āpiṃ nakṣāmahe vṛdhe ||
ā no aghne vayovṛdhaṃ rayiṃ pāvaka śaṃsyam |
rāsvā ca na upamāte puruspṛhaṃ sunītī svayaśastaram ||
yena vaṃsāma pṛtanāsu śardhatastaranto arya ādiśaḥ |
sa tvaṃ no vardha prayasā śacīvaso jinvā dhiyo vasuvidaḥ ||
śiśāno vṛṣabho yathāghniḥ śṛṅghe davidhvat |
tighmā asya nanavo na pratidhṛṣe sujambhaḥ sahaso yahuḥ ||
nahi te aghne vṛṣabha pratidhṛṣe jambhāso yad vitiṣṭase |
satvaṃ no hotaḥ suhutaṃ haviṣ kṛdhi vaṃsvā no vāryā puru ||
śeṣe vaneṣu mātroḥ saṃ tvā martāsa indhate |
atandro havyā vahasi haviṣkṛta ādid deveṣu rājasi ||
sapta hotārastamidīḷate tvāghne sutyajamahrayam |
bhinatsyadriṃ tapasā vi śociṣā prāghne tiṣṭha janānati ||
aghnim-aghniṃ vo adhrighuṃ huvema vṛktabarhiṣaḥ |
aghniṃ hitaprayasaḥ śaśvatīṣvā hotāraṃ carṣaṇīnām ||
ketena śarman sacate suṣāmaṇyaghne tubhyaṃ cikitvanā |
iṣaṇyayā naḥ pururūpamā bhara vājaṃ nediṣṭhamūtaye ||
aghne jaritarviśpatistepāno deva rakṣasaḥ |
aproṣivān ghṛhapatirmahānasi divas pāyurduroṇayuḥ ||
mā no rakṣa ā veśīdāghṛṇīvaso mā yāturyātumāvatām |
paroghavyūtyanirāmapa kṣudhamaghne sedha rakṣasvinaḥ ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 61

उभयं शर्णवच्च न इन्द्रो अर्वागिदं वचः |
सत्राच्यामघवा सोमपीतये धिया शविष्ठ आ गमत ||
तं हि सवराजं वर्षभं तमोजसे धिषणे निष्टतक्षतुः |
उतोपमानां परथमो नि षीदसि सोमकामं हि ते मनः ||
आ वर्षस्व पुरूवसो सुतस्येन्द्रान्धसः |
विद्मा हि तवा हरिवः पर्त्सु सासहिमध्र्ष्टं चिद दध्र्ष्वणिम ||
अप्रामिसत्य मघवन तथेदसदिन्द्र करत्वा यथा वशः |
सनेम वाजं तव शिप्रिन्नवसा मक्षू चिद यन्तो अद्रिवः ||
शग्ध्यू षु शचीपत इन्द्र विश्वाभिरूतिभिः |
भगंन हि तवा यशसं वसुविदमनु शूर चरामसि ||
पौरो अश्वस्य पुरुक्र्द गवामस्युत्सो देव हिरण्ययः |
नकिर्हि दानं परिमर्धिषत तवे यद-यद यामि तदा भर ||
तवं हयेहि चेरवे विदा भगं वसुत्तये |
उद वाव्र्षस्व मघवन गविष्टय उदिन्द्राश्वमिष्टये ||
तवं पुरू सहस्राणि शतानि च यूथा दानाय मंहसे |
आ पुरन्दरं चक्र्म विप्रवचस इन्द्रं गायन्तो.अवसे ||
अविप्रो वा यदविधद विप्रो वेन्द्र ते वचः |
स पर ममन्दत्त्वाया शतक्रतो पराचामन्यो अहंसन ||
उग्रबाहुर्म्रक्षक्र्त्वा पुरन्दरो यदि मे शर्णवद धवम |
वसूयवो वसुपतिं शतक्रतुं सतोमैरिन्द्रं हवामहे ||
न पापासो मनामहे नारायासो न जळ्हवः |
यदिन नविन्द्रं वर्षणं सचा सुते सखायं कर्णवामहै ||
उग्रं युयुज्म पर्तनासु सासहिं रणकातिमदाभ्यम |
वेदा भर्मं चित सनिता रथीतमो वाजिनं यमिदू नशत ||
यत इन्द्र भयामहे ततो नो अभयं कर्धि |
मघवञ्छग्धितव तन न ऊतिभिर्वि दविषो वि मर्धो जहि ||
तवं हि राधस्पते राधसो महः कषयस्यासि विधतः |
तं तवा वयं मघवन्निन्द्र गिर्वणः सुतावन्तो हवामहे ||
इन्द्र सपळ उत वर्त्रहा परस्पा नो वरेण्यः |
स नो रक्षिषच्चरमं स मध्यमं स पश्चात पातु नः पुरः ||
तवं नः पश्चादधरादुत्तरात पुर इन्द्र नि पाहि विश्वतः |
आरे अस्मत कर्णुहि दैव्यं भयमारे हेतीरदेवीः ||
अद्याद्या शवः-शव इन्द्र तरास्व परे च नः |
विश्वा च नोजरितॄन सत्पते अहा दिवा नक्तं च रक्षिषः ||
परभङगी शूरो मघवा तुवीमघः सम्मिष्लो विर्याय कम |
उभा ते बाहू वर्षणा शतक्रतो नि या वज्रं मिमिक्षतुः ||
ubhayaṃ śṛṇavacca na indro arvāghidaṃ vacaḥ |
satrācyāmaghavā somapītaye dhiyā śaviṣṭha ā ghamat ||
taṃ hi svarājaṃ vṛṣabhaṃ tamojase dhiṣaṇe niṣṭatakṣatuḥ |
utopamānāṃ prathamo ni ṣīdasi somakāmaṃ hi te manaḥ ||
ā vṛṣasva purūvaso sutasyendrāndhasaḥ |
vidmā hi tvā harivaḥ pṛtsu sāsahimadhṛṣṭaṃ cid dadhṛṣvaṇim ||
aprāmisatya maghavan tathedasadindra kratvā yathā vaśaḥ |
sanema vājaṃ tava śiprinnavasā makṣū cid yanto adrivaḥ ||
śaghdhyū ṣu śacīpata indra viśvābhirūtibhiḥ |
bhaghaṃna hi tvā yaśasaṃ vasuvidamanu śūra carāmasi ||
pauro aśvasya purukṛd ghavāmasyutso deva hiraṇyayaḥ |
nakirhi dānaṃ parimardhiṣat tve yad-yad yāmi tadā bhara ||
tvaṃ hyehi cerave vidā bhaghaṃ vasuttaye |
ud vāvṛṣasva maghavan ghaviṣṭaya udindrāśvamiṣṭaye ||
tvaṃ purū sahasrāṇi śatāni ca yūthā dānāya maṃhase |
ā purandaraṃ cakṛma vipravacasa indraṃ ghāyanto.avase ||
avipro vā yadavidhad vipro vendra te vacaḥ |
sa pra mamandattvāyā śatakrato prācāmanyo ahaṃsana ||
ughrabāhurmrakṣakṛtvā purandaro yadi me śṛṇavad dhavam |
vasūyavo vasupatiṃ śatakratuṃ stomairindraṃ havāmahe ||
na pāpāso manāmahe nārāyāso na jaḷhavaḥ |
yadin nvindraṃ vṛṣaṇaṃ sacā sute sakhāyaṃ kṛṇavāmahai ||
ughraṃ yuyujma pṛtanāsu sāsahiṃ ṛṇakātimadābhyam |
vedā bhṛmaṃ cit sanitā rathītamo vājinaṃ yamidū naśat ||
yata indra bhayāmahe tato no abhayaṃ kṛdhi |
maghavañchaghdhitava tan na ūtibhirvi dviṣo vi mṛdho jahi ||
tvaṃ hi rādhaspate rādhaso mahaḥ kṣayasyāsi vidhataḥ |
taṃ tvā vayaṃ maghavannindra ghirvaṇaḥ sutāvanto havāmahe ||
indra spaḷ uta vṛtrahā paraspā no vareṇyaḥ |
sa no rakṣiṣaccaramaṃ sa madhyamaṃ sa paścāt pātu naḥ puraḥ ||
tvaṃ naḥ paścādadharāduttarāt pura indra ni pāhi viśvataḥ |
āre asmat kṛṇuhi daivyaṃ bhayamāre hetīradevīḥ ||
adyādyā śvaḥ-śva indra trāsva pare ca naḥ |
viśvā ca nojaritṝn satpate ahā divā naktaṃ ca rakṣiṣaḥ ||
prabhaṅghī śūro maghavā tuvīmaghaḥ sammiṣlo viryāya kam |
ubhā te bāhū vṛṣaṇā śatakrato ni yā vajraṃ mimikṣatuḥ ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 62

परो अस्मा उपस्तुतिं भरता यज्जुजोषति |
उक्थैरिन्द्रस्य माहिनं वयो वर्धन्ति सोमिनो भद्रा इन्द्रस्य रातयः ||
अयुजो असमो नर्भिरेकः कर्ष्टीरयास्यः |
पूर्वीरति पर वाव्र्धे विश्वा जातान्योजसा भद्रा इन्द्रस्य रातयः ||
अहितेन चिदर्वता जीरदानुः सिषासति |
परवाच्यमिन्द्र तत तव वीर्याणि करिष्यतो भद्रा इन्द्रस्य रातयः ||
आ याहि कर्णवाम त इन्द्र बरह्माणि वर्धना |
येभिः शविष्ठ चाकनो भद्रमिह शरवस्यते भद्रा इन्द्रस्य रातयः ||
धर्षतश्चिद धर्षन मनः कर्णोषीन्द्र यत तवम |
तीव्रैः सोमैः सपर्यतो नमोभिः परतिभूषतो भद्रा इन्द्रस्य रातयः ||
अव चष्ट रचीषमो.अवतानिव मानुषः |
जुष्ट्वी दक्षस्य सोमिनः सखायं कर्णुते युजं भद्रा इन्द्रस्य रातयः ||
विश्वे त इन्द्र वीर्यं देवा अनु करतुं ददुः |
भुवो विश्वस्य गोपतिः पुरुष्टुत भद्रा इन्द्रस्य रातयः ||
गर्णे तदिन्द्र ते शव उपमं देवतातये |
यद धंसि वर्त्रमोजसा शचीपते भद्रा इन्द्रस्य रातयः ||
समनेव वपुष्यतः कर्णवन मानुषा युगा |
विदे तदिन्द्रश्चेतनमध शरुतो भद्रा इन्द्रस्य रातयः ||
उज्जातमिन्द्र ते शव उत तवामुत तव करतुम |
भूरिगो भूरि वाव्र्धुर्मघवन तव शर्मणि भद्रा इन्द्रस्य रातयः ||
अहं च तवं च वर्त्रहन सं युज्याव सनिभ्य आ |
अरातीवा चिदद्रिवो.अनु नौ शूर मंसते भद्रा इन्द्रस्य रातयः ||
सत्यमिद वा उ तं वयमिन्द्रं सतवाम नान्र्तम |
महानसुन्वतो वधो भूरि जयोतींषि सुन्वतो भद्रा इन्द्रस्य रातयः ||
pro asmā upastutiṃ bharatā yajjujoṣati |
ukthairindrasya māhinaṃ vayo vardhanti somino bhadrā indrasya rātayaḥ ||
ayujo asamo nṛbhirekaḥ kṛṣṭīrayāsyaḥ |
pūrvīrati pra vāvṛdhe viśvā jātānyojasā bhadrā indrasya rātayaḥ ||
ahitena cidarvatā jīradānuḥ siṣāsati |
pravācyamindra tat tava vīryāṇi kariṣyato bhadrā indrasya rātayaḥ ||
ā yāhi kṛṇavāma ta indra brahmāṇi vardhanā |
yebhiḥ śaviṣṭha cākano bhadramiha śravasyate bhadrā indrasya rātayaḥ ||
dhṛṣataścid dhṛṣan manaḥ kṛṇoṣīndra yat tvam |
tīvraiḥ somaiḥ saparyato namobhiḥ pratibhūṣato bhadrā indrasya rātayaḥ ||
ava caṣṭa ṛcīṣamo.avatāniva mānuṣaḥ |
juṣṭvī dakṣasya sominaḥ sakhāyaṃ kṛṇute yujaṃ bhadrā indrasya rātayaḥ ||
viśve ta indra vīryaṃ devā anu kratuṃ daduḥ |
bhuvo viśvasya ghopatiḥ puruṣṭuta bhadrā indrasya rātayaḥ ||
ghṛṇe tadindra te śava upamaṃ devatātaye |
yad dhaṃsi vṛtramojasā śacīpate bhadrā indrasya rātayaḥ ||
samaneva vapuṣyataḥ kṛṇavan mānuṣā yughā |
vide tadindraścetanamadha śruto bhadrā indrasya rātayaḥ ||
ujjātamindra te śava ut tvāmut tava kratum |
bhūrigho bhūri vāvṛdhurmaghavan tava śarmaṇi bhadrā indrasya rātayaḥ ||
ahaṃ ca tvaṃ ca vṛtrahan saṃ yujyāva sanibhya ā |
arātīvā cidadrivo.anu nau śūra maṃsate bhadrā indrasya rātayaḥ ||
satyamid vā u taṃ vayamindraṃ stavāma nānṛtam |
mahānasunvato vadho bhūri jyotīṃṣi sunvato bhadrā indrasya rātayaḥ ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 63

स पूर्व्यो महानां वेनः करतुभिरानजे |
यस्य दवारा मनुष पिता देवेषु धिय आनजे ||
दिवो मानं नोत सदन सोमप्र्ष्ठासो अद्रयः |
उक्था बरह्मच शंस्या ||
स विद्वानङगिरोभ्य इन्द्रो गा अव्र्णोदप |
सतुषे तदस्यपौंस्यम ||
स परत्नथा कविव्र्ध इन्द्रो वाकस्य वक्षणिः |
शिवो अर्कस्य होमन्यस्मत्रा गन्त्ववसे ||
आदू नु ते अनु करतुं सवाहा वरस्य यज्यवः |
शवात्रमर्का अनूषतेन्द्र गोत्रस्य दावने ||
इन्द्रे विश्वानि वीर्या कर्तानि कर्त्वानि च |
यमर्का अध्वरं विदुः ||
यत पाञ्चजन्यया विशेन्द्रे घोषा अस्र्क्षत |
अस्त्र्णाद बर्हणा विपो.अर्यो मानस्य स कषयः ||
इयमु ते अनुष्टुतिश्चक्र्षे तानि पौंस्या |
परावश्चक्रस्य वर्तनिम ||
अस्य वर्ष्णो वयोदन उरु करमिष्ट जीवसे |
यवं न पश्वा ददे ||
तद दधाना अवस्यवो युष्माभिर्दक्षपितरः |
सयाम मरुत्वतो वर्धे ||
बळ रत्वियाय धाम्न रक्वभिः शूर नोनुमः |
जेषामेन्द्र तवया युजा ||
अस्मे रुद्रा मेहना पर्वतासो वर्त्रहत्ये भरहूतौ सजोषाः |
यः शंसते सतुवते धायि पज्र इन्द्रज्येष्ठा अस्मानवन्तु देवाः ||
sa pūrvyo mahānāṃ venaḥ kratubhirānaje |
yasya dvārā manuṣ pitā deveṣu dhiya ānaje ||
divo mānaṃ not sadan somapṛṣṭhāso adrayaḥ |
ukthā brahmaca śaṃsyā ||
sa vidvānaṅghirobhya indro ghā avṛṇodapa |
stuṣe tadasyapauṃsyam ||
sa pratnathā kavivṛdha indro vākasya vakṣaṇiḥ |
śivo arkasya homanyasmatrā ghantvavase ||
ādū nu te anu kratuṃ svāhā varasya yajyavaḥ |
śvātramarkā anūṣatendra ghotrasya dāvane ||
indre viśvāni vīryā kṛtāni kartvāni ca |
yamarkā adhvaraṃ viduḥ ||
yat pāñcajanyayā viśendre ghoṣā asṛkṣata |
astṛṇād barhaṇā vipo.aryo mānasya sa kṣayaḥ ||
iyamu te anuṣṭutiścakṛṣe tāni pauṃsyā |
prāvaścakrasya vartanim ||
asya vṛṣṇo vyodana uru kramiṣṭa jīvase |
yavaṃ na paśvaā dade ||
tad dadhānā avasyavo yuṣmābhirdakṣapitaraḥ |
syāma marutvato vṛdhe ||
baḷ ṛtviyāya dhāmna ṛkvabhiḥ śūra nonumaḥ |
jeṣāmendra tvayā yujā ||
asme rudrā mehanā parvatāso vṛtrahatye bharahūtau sajoṣāḥ |
yaḥ śaṃsate stuvate dhāyi pajra indrajyeṣṭhā asmānavantu devāḥ ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 64

उत तवा मन्दन्तु सतोमः कर्णुष्व राधो अद्रिवः |
अव बरह्मद्विषो जहि ||
पदा पणीन्रराधसो नि बाधस्व महानसि |
नहि तवा कश्चन परति ||
तवमीशिषे सुतानामिन्द्र तवमसुतानाम |
तवं राजा जनानाम ||
एहि परेहि कषयो दिव्याघोषञ्चर्षणीनाम |
ओभे पर्णासिरोदसी ||
तयं चित पर्वतं गिरिं शतवन्तं सहस्रिणम |
वि सतोत्र्भ्यो रुरोजिथ ||
वयमु तवा दिवा सुते वयं नक्तं हवामहे |
अस्माकं काममा पर्ण ||
कव सय वर्षभो युवा तुविग्रीवो अनानतः |
बरह्मा कस्तं सपर्यति ||
कस्य सवित सवनं वर्षा जुजुष्वानव गछति |
इन्द्रं कौ सविदा चके ||
कं ते दाना असक्षत वर्त्रहन कं सुवीर्या |
उक्थे क उ सविदन्तमः ||
अयं ते मानुषे जने सोमः पूरुषु सूयते |
तस्येहि पर दरवा पिब ||
अयं ते शर्यणावति सुषोमायामधि परियः |
आर्जीकीयेमदिन्तमः ||
तमद्य राधसे महे चारुं मदाय घर्ष्वये |
एहीमिन्द्रद्रवा पिब ||
ut tvā mandantu stomaḥ kṛṇuṣva rādho adrivaḥ |
ava brahmadviṣo jahi ||
padā paṇīnrarādhaso ni bādhasva mahānasi |
nahi tvā kaścana prati ||
tvamīśiṣe sutānāmindra tvamasutānām |
tvaṃ rājā janānām ||
ehi prehi kṣayo divyāghoṣañcarṣaṇīnām |
obhe pṛṇāsirodasī ||
tyaṃ cit parvataṃ ghiriṃ śatavantaṃ sahasriṇam |
vi stotṛbhyo rurojitha ||
vayamu tvā divā sute vayaṃ naktaṃ havāmahe |
asmākaṃ kāmamā pṛṇa ||
kva sya vṛṣabho yuvā tuvighrīvo anānataḥ |
brahmā kastaṃ saparyati ||
kasya svit savanaṃ vṛṣā jujuṣvānava ghachati |
indraṃ kau svidā cake ||
kaṃ te dānā asakṣata vṛtrahan kaṃ suvīryā |
ukthe ka u svidantamaḥ ||
ayaṃ te mānuṣe jane somaḥ pūruṣu sūyate |
tasyehi pra dravā piba ||
ayaṃ te śaryaṇāvati suṣomāyāmadhi priyaḥ |
ārjīkīyemadintamaḥ ||
tamadya rādhase mahe cāruṃ madāya ghṛṣvaye |
ehīmindradravā piba ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 65

यदिन्द्र परागपागुदं नयग वा हूयसे नर्भिः |
आ याहि तूयमाशुभिः ||
यद वा परस्रवणे दिवो मादयासे सवर्णरे |
यद वा समुद्रेन्धसः ||
आ तवा गीर्भिर्महामुरुं हुवे गामिव भोजसे |
इन्द्र सोमस्य पीतये ||
आ त इन्द्र महिमानं हरयो देव ते महः |
रथे वहन्तु बिभ्रतः ||
इन्द्र गर्णीष उ सतुषे महानुग्र ईशानक्र्त |
एहि नः सुतं पिब ||
सुतावन्तस्त्वा वयं परयस्वन्तो हवामहे |
इदं नो बर्हिरासदे ||
यच्चिद धि शश्वतामसीन्द्र साधारणस्त्वम |
तं तवा वयं हवामहे ||
इदं ते सोम्यं मध्वधुक्षन्नद्रिभिर्नरः |
जुषाण इन्द्र तत पिब ||
विश्वानर्यो विपश्चितो.अति खयस्तूयमा गहि |
अस्मे धेहिश्रवो बर्हत ||
दाता मे पर्षतीनां राजा हिरण्यवीनाम |
मा देवा मघवा रिषत ||
सहस्रे पर्षतीनामधि शचन्द्रं बर्हत पर्थु |
शुक्रं हिरण्यमा ददे ||
नपातो दुर्गहस्य मे सहस्रेण सुराधसः |
शरवो देवेष्वक्रत ||
yadindra prāghapāghudaṃ nyagh vā hūyase nṛbhiḥ |
ā yāhi tūyamāśubhiḥ ||
yad vā prasravaṇe divo mādayāse svarṇare |
yad vā samudreandhasaḥ ||
ā tvā ghīrbhirmahāmuruṃ huve ghāmiva bhojase |
indra somasya pītaye ||
ā ta indra mahimānaṃ harayo deva te mahaḥ |
rathe vahantu bibhrataḥ ||
indra ghṛṇīṣa u stuṣe mahānughra īśānakṛt |
ehi naḥ sutaṃ piba ||
sutāvantastvā vayaṃ prayasvanto havāmahe |
idaṃ no barhirāsade ||
yaccid dhi śaśvatāmasīndra sādhāraṇastvam |
taṃ tvā vayaṃ havāmahe ||
idaṃ te somyaṃ madhvadhukṣannadribhirnaraḥ |
juṣāṇa indra tat piba ||
viśvānaryo vipaścito.ati khyastūyamā ghahi |
asme dhehiśravo bṛhat ||
dātā me pṛṣatīnāṃ rājā hiraṇyavīnām |
mā devā maghavā riṣat ||
sahasre pṛṣatīnāmadhi ścandraṃ bṛhat pṛthu |
śukraṃ hiraṇyamā dade ||
napāto durghahasya me sahasreṇa surādhasaḥ |
śravo deveṣvakrata ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 66

तरोभिर्वो विदद्वसुमिन्द्रं सबाध ऊतये |
बर्हद गायन्तः सुतसोमे अध्वरे हुवे भरं न कारिणम ||
न यं दुध्रा वरन्ते न सथिरा मुरो मदे सुषिप्रमन्धसः |
य आद्र्त्या शशमानाय सुन्वते दाता जरित्र उक्थ्यम ||
यः शक्रो मर्क्षो अश्व्यो यो वा कीजो हिरण्ययः |
स ऊर्वस्य रेजयत्यपाव्र्तिमिन्द्रो गव्यस्य वर्त्रहा ||
निखातं चिद यः पुरुसम्भ्र्तं वसूदिद वपति दाशुषे |
वज्री सुशिप्रो हर्यश्व इत करदिन्द्रः करत्वा यथा वशत ||
यद वावन्थ पुरुष्टुत पुरा चिच्छूर नर्णाम |
वयं तत्त इन्द्र सं भरामसि यज्ञमुक्थं तुरं वचः ||
सचा सोमेषु पुरुहूत वज्रिवो मदाय दयुक्ष सोमपाः |
तवमिद धि बरह्मक्र्ते काम्यं वसु देष्ठः सुन्वते भुवः ||
वयमेनमिदा हयो.अपीपेमेह वज्रिणम |
तस्मा उ अद्य समना सुतं भरा नूनं भूषत शरुते ||
वर्कश्चिदस्य वारण उरामथिरा वयुनेषु भूषति |
सेमं नः सतोमं जुजुषाण आ गहीन्द्र पर चित्रया धिया ||
कदू नवस्याक्र्तमिन्द्रस्यास्ति पौंस्यम |
केनो नु कं शरोमतेन न शुश्रुवे जनुषः परि वर्त्रहा ||
कदू महीरध्र्ष्टा अस्य तविषीः कदु वर्त्रघ्नो अस्त्र्तम |
इन्द्रो विश्वान बेकनाटानहर्द्र्श उत करत्वा पणीन्रभि ||
वयं घा ते अपूर्व्येन्द्र बरह्माणि वर्त्रहन |
पुरूतमासःपुरुहूत वज्रिवो भर्तिं न पर भरामसि ||
पूर्वीश्चिद धि तवे तुविकूर्मिन्नाशसो हवन्त इन्द्रोतयः |
तिरश्चिदर्यः सवना वसो गहि शविष्ठ शरुधि मे हवम ||
वयं घा ते तवे इद विन्द्र विप्र अपि षमसि |
नहि तवदन्यः पुरुहूत कश्चन मघवन्नस्ति मर्डिता ||
तवं नो अस्या अमतेरुत कषुधो.अभिशस्तेरव सप्र्धि |
तवं न उती तव चित्रया धिया शिक्षा शचिष्ठ गातुवित ||
सोम इद वः सुतो अस्तु कलयो मा बिभीतन |
अपेदेष धवस्मायति सवयं घैषो अपायति ||
tarobhirvo vidadvasumindraṃ sabādha ūtaye |
bṛhad ghāyantaḥ sutasome adhvare huve bharaṃ na kāriṇam ||
na yaṃ dudhrā varante na sthirā muro made suṣipramandhasaḥ |
ya ādṛtyā śaśamānāya sunvate dātā jaritra ukthyam ||
yaḥ śakro mṛkṣo aśvyo yo vā kījo hiraṇyayaḥ |
sa ūrvasya rejayatyapāvṛtimindro ghavyasya vṛtrahā ||
nikhātaṃ cid yaḥ purusambhṛtaṃ vasūdid vapati dāśuṣe |
vajrī suśipro haryaśva it karadindraḥ kratvā yathā vaśat ||
yad vāvantha puruṣṭuta purā cicchūra nṛṇām |
vayaṃ tatta indra saṃ bharāmasi yajñamukthaṃ turaṃ vacaḥ ||
sacā someṣu puruhūta vajrivo madāya dyukṣa somapāḥ |
tvamid dhi brahmakṛte kāmyaṃ vasu deṣṭhaḥ sunvate bhuvaḥ ||
vayamenamidā hyo.apīpemeha vajriṇam |
tasmā u adya samanā sutaṃ bharā nūnaṃ bhūṣata śrute ||
vṛkaścidasya vāraṇa urāmathirā vayuneṣu bhūṣati |
semaṃ naḥ stomaṃ jujuṣāṇa ā ghahīndra pra citrayā dhiyā ||
kadū nvasyākṛtamindrasyāsti pauṃsyam |
keno nu kaṃ śromatena na śuśruve januṣaḥ pari vṛtrahā ||
kadū mahīradhṛṣṭā asya taviṣīḥ kadu vṛtraghno astṛtam |
indro viśvān bekanāṭānahardṛśa uta kratvā paṇīnrabhi ||
vayaṃ ghā te apūrvyendra brahmāṇi vṛtrahan |
purūtamāsaḥpuruhūta vajrivo bhṛtiṃ na pra bharāmasi ||
pūrvīścid dhi tve tuvikūrminnāśaso havanta indrotayaḥ |
tiraścidaryaḥ savanā vaso ghahi śaviṣṭha śrudhi me havam ||
vayaṃ ghā te tve id vindra vipra api ṣmasi |
nahi tvadanyaḥ puruhūta kaścana maghavannasti marḍitā ||
tvaṃ no asyā amateruta kṣudho.abhiśasterava spṛdhi |
tvaṃ na utī tava citrayā dhiyā śikṣā śaciṣṭha ghātuvit ||
soma id vaḥ suto astu kalayo mā bibhītana |
apedeṣa dhvasmāyati svayaṃ ghaiṣo apāyati ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 67

तयान नु कषत्रियानव आदित्यान याचिषामहे |
सुम्र्ळीकानभिष्टये ||
मित्रो नो अत्यंहतिं वरुणः पर्षदर्यमा |
आदित्यासो यथा विदुः ||
तेषां हि चित्रमुक्थ्यं वरूथमस्ति दाशुषे |
आदित्यानामरंक्र्ते ||
महि वो महतामवो वरुण मित्रार्यमन |
अवांस्या वर्णीमहे ||
जीवान नो अभि धेतनादित्यासः पुरा हथात |
कद ध सथहवनश्रुतः ||
यद वः शरान्ताय सुन्वते वरूथमस्ति यच्छर्दिः |
तेना नो अधि वोचत ||
अस्ति देवा अंहोरुर्वस्ति रत्नमनागसः |
आदित्या अद्भुतैनसः ||
मा नः सेतुः सिषेदयं महे वर्णक्तु नस परि |
इन्द्र इद धि शरुतो वशी ||
मा नो मर्चा रिपूणां वर्जिनानामविष्यवः |
देवा अभि पर मर्क्षत ||
उत तवामदिते मह्यहं देव्युप बरुवे |
सुम्र्ळीकामभिष्टये ||
पर्षि दीने गभीर आनुग्रपुत्रे जिघांसतः |
माकिस्तोकस्य नो रिषत ||
अनेहो न उरुव्रज उरूचि वि परसर्तवे |
कर्धि तोकाय जीवसे ||
ये मूर्धानः कषितीनामदब्धासः सवयशसः |
वरता रक्षन्ते अद्रुहः ||
ते न आस्नो वर्काणामादित्यासो मुमोचत |
सतेनं बद्धमिवादिते ||
अपो षु ण इयं शरुरादित्या अप दुर्मतिः |
अस्मदेत्वजघ्नुषी ||
शश्वद धि वः सुदानव आदित्या ऊतिभिर्वयम |
पुरा नूनं बुभुज्महे ||
शश्वन्तं हि परचेतसः परतियन्तं चिदेनसः |
देवाः कर्णुथ जीवसे ||
तत सु नो नव्यं सन्यस आदित्या यन मुमोचति |
बन्धाद बद्धमिवादिते ||
नास्माकमस्ति तत तर आदित्यासो अतिष्कदे |
यूयमस्मभ्यं मर्ळत ||
मा नो हेतिर्विवस्वत आदित्याः कर्त्रिमा शरुः |
पुरा नुजरसो वधीत ||
वि षु दवेषो वयंहतिमादित्यासो वि संहितम |
विष्वग वि वर्हता रपः ||
tyān nu kṣatriyānava ādityān yāciṣāmahe |
sumṛḷīkānabhiṣṭaye ||
mitro no atyaṃhatiṃ varuṇaḥ parṣadaryamā |
ādityāso yathā viduḥ ||
teṣāṃ hi citramukthyaṃ varūthamasti dāśuṣe |
ādityānāmaraṃkṛte ||
mahi vo mahatāmavo varuṇa mitrāryaman |
avāṃsyā vṛṇīmahe ||
jīvān no abhi dhetanādityāsaḥ purā hathāt |
kad dha sthahavanaśrutaḥ ||
yad vaḥ śrāntāya sunvate varūthamasti yacchardiḥ |
tenā no adhi vocata ||
asti devā aṃhorurvasti ratnamanāghasaḥ |
ādityā adbhutainasaḥ ||
mā naḥ setuḥ siṣedayaṃ mahe vṛṇaktu nas pari |
indra id dhi śruto vaśī ||
mā no mṛcā ripūṇāṃ vṛjinānāmaviṣyavaḥ |
devā abhi pra mṛkṣata ||
uta tvāmadite mahyahaṃ devyupa bruve |
sumṛḷīkāmabhiṣṭaye ||
parṣi dīne ghabhīra ānughraputre jighāṃsataḥ |
mākistokasya no riṣat ||
aneho na uruvraja urūci vi prasartave |
kṛdhi tokāya jīvase ||
ye mūrdhānaḥ kṣitīnāmadabdhāsaḥ svayaśasaḥ |
vratā rakṣante adruhaḥ ||
te na āsno vṛkāṇāmādityāso mumocata |
stenaṃ baddhamivādite ||
apo ṣu ṇa iyaṃ śarurādityā apa durmatiḥ |
asmadetvajaghnuṣī ||
śaśvad dhi vaḥ sudānava ādityā ūtibhirvayam |
purā nūnaṃ bubhujmahe ||
śaśvantaṃ hi pracetasaḥ pratiyantaṃ cidenasaḥ |
devāḥ kṛṇutha jīvase ||
tat su no navyaṃ sanyasa ādityā yan mumocati |
bandhād baddhamivādite ||
nāsmākamasti tat tara ādityāso atiṣkade |
yūyamasmabhyaṃ mṛḷata ||
mā no hetirvivasvata ādityāḥ kṛtrimā śaruḥ |
purā nujaraso vadhīt ||
vi ṣu dveṣo vyaṃhatimādityāso vi saṃhitam |
viṣvagh vi vṛhatā rapaḥ ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 68

आ तवा रथं यथोतये सुम्नाय वर्तयामसि |
तुविकूर्मिम रतीषहम इन्द्र शविष्ठ सत्पते ||
तुविशुष्म तुविक्रतो शचीवो विश्वया मते |
आ पप्राथ महित्वना ||
यस्य ते महिना महः परि जमायन्तम ईयतुः |
हस्ता वज्रं हिरण्ययम ||
विश्वानरस्य वस पतिम अनानतस्य शवसः |
एवैश च चर्षणीनाम ऊती हुवे रथानाम ||
अभिष्टये सदाव्र्धं सवर्मीळ्हेषु यं नरः |
नाना हवन्त ऊतये ||
परोमात्रम रचीषमम इन्द्रम उग्रं सुराधसम |
ईशानं चिद वसूनाम ||
तं-तम इद राधसे मह इन्द्रं चोदामि पीतये |
यः पूर्व्याम अनुष्टुतिम ईशे कर्ष्टीनां नर्तुः ||
न यस्य ते शवसान सख्यम आनंश मर्त्यः |
नकिः शवांसि ते नशत ||
तवोतासस तवा युजाप्सु सूर्ये महद धनम |
जयेम पर्त्सु वज्रिवः ||
तं तवा यज्ञेभिर ईमहे तं गीर्भिर गिर्वणस्तम |
इन्द्र यथा चिद आविथ वाजेषु पुरुमाय्यम ||
यस्य ते सवादु सख्यं सवाद्वी परणीतिर अद्रिवः |
यज्ञो वितन्तसाय्यः ||
उरु णस तन्वे तन उरु कषयाय नस कर्धि |
उरु णो यन्धि जीवसे ||
उरुं नर्भ्य उरुं गव उरुं रथाय पन्थाम |
देववीतिम मनामहे ||
उप मा षड दवा-दवा नरः सोमस्य हर्ष्या |
तिष्ठन्ति सवादुरातयः ||
रज्राव इन्द्रोत आ ददे हरी रक्षस्य सूनवि |
आश्वमेधस्य रोहिता ||
सुरथां आतिथिग्वे सवभीशूंर आर्क्षे |
आश्वमेधे सुपेशसः ||
षळ अश्वां आतिथिग्व इन्द्रोते वधूमतः |
सचा पूतक्रतौ सनम ||
ऐषु चेतद वर्षण्वत्य अन्तर रज्रेष्व अरुषी |
सवभीशुः कशावती ||
न युष्मे वाजबन्धवो निनित्सुश चन मर्त्यः |
अवद्यम अधि दीधरत ||
ā tvā rathaṃ yathotaye sumnāya vartayāmasi |
tuvikūrmim ṛtīṣaham indra śaviṣṭha satpate ||
tuviśuṣma tuvikrato śacīvo viśvayā mate |
ā paprātha mahitvanā ||
yasya te mahinā mahaḥ pari jmāyantam īyatuḥ |
hastā vajraṃ hiraṇyayam ||
viśvānarasya vas patim anānatasya śavasaḥ |
evaiś ca carṣaṇīnām ūtī huve rathānām ||
abhiṣṭaye sadāvṛdhaṃ svarmīḷheṣu yaṃ naraḥ |
nānā havanta ūtaye ||
paromātram ṛcīṣamam indram ughraṃ surādhasam |
īśānaṃ cid vasūnām ||
taṃ-tam id rādhase maha indraṃ codāmi pītaye |
yaḥ pūrvyām anuṣṭutim īśe kṛṣṭīnāṃ nṛtuḥ ||
na yasya te śavasāna sakhyam ānaṃśa martyaḥ |
nakiḥ śavāṃsi te naśat ||
tvotāsas tvā yujāpsu sūrye mahad dhanam |
jayema pṛtsu vajrivaḥ ||
taṃ tvā yajñebhir īmahe taṃ ghīrbhir ghirvaṇastama |
indra yathā cid āvitha vājeṣu purumāyyam ||
yasya te svādu sakhyaṃ svādvī praṇītir adrivaḥ |
yajño vitantasāyyaḥ ||
uru ṇas tanve tana uru kṣayāya nas kṛdhi |
uru ṇo yandhi jīvase ||
uruṃ nṛbhya uruṃ ghava uruṃ rathāya panthām |
devavītim manāmahe ||
upa mā ṣaḍ dvā-dvā naraḥ somasya harṣyā |
tiṣṭhanti svādurātayaḥ ||
ṛjrāv indrota ā dade harī ṛkṣasya sūnavi |
āśvamedhasya rohitā ||
surathāṃ ātithighve svabhīśūṃr ārkṣe |
āśvamedhe supeśasaḥ ||
ṣaḷ aśvāṃ ātithighva indrote vadhūmataḥ |
sacā pūtakratau sanam ||
aiṣu cetad vṛṣaṇvaty antar ṛjreṣv aruṣī |
svabhīśuḥ kaśāvatī ||
na yuṣme vājabandhavo ninitsuś cana martyaḥ |
avadyam adhi dīdharat ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 69

पर-पर वस तरिष्टुभम इषम मन्दद्वीरायेन्दवे |
धिया वो मेधसातये पुरंध्या विवासति ||
नदं व ओदतीनां नदं योयुवतीनाम |
पतिं वो अघ्न्यानां धेनूनाम इषुध्यसि ||
ता अस्य सूददोहसः सोमं शरीणन्ति पर्श्नयः |
जन्मन देवानां विशस तरिष्व आ रोचने दिवः ||
अभि पर गोपतिं गिरेन्द्रम अर्च यथा विदे |
सूनुं सत्यस्य सत्पतिम ||
आ हरयः सस्र्ज्रिरे ऽरुषीर अधि बर्हिषि |
यत्राभि संनवामहे ||
इन्द्राय गाव आशिरं दुदुह्रे वज्रिणे मधु |
यत सीम उपह्वरे विदत ||
उद यद बरध्नस्य विष्टपं गर्हम इन्द्रश च गन्वहि |
मध्वः पीत्वा सचेवहि तरिः सप्त सख्युः पदे ||
अर्चत परार्चत परियमेधासो अर्चत |
अर्चन्तु पुत्रका उत पुरं न धर्ष्ण्व अर्चत ||
अव सवराति गर्गरो गोधा परि सनिष्वणत |
पिगा परि चनिष्कदद इन्द्राय बरह्मोद्यतम ||
आ यत पतन्त्य एन्यः सुदुघा अनपस्फुरः |
अपस्फुरं गर्भायत सोमम इन्द्राय पातवे ||
अपाद इन्द्रो अपाद अग्निर विश्वे देवा अमत्सत |
वरुण इद इह कषयत तम आपो अभ्य अनूषत वत्सं संशिश्वरीर इव ||
सुदेवो असि वरुण यस्य ते सप्त सिन्धवः |
अनुक्षरन्ति काकुदं सूर्म्यं सुषिराम इव ||
यो वयतींर अफाणयत सुयुक्तां उप दाशुषे |
तक्वो नेता तद इद वपुर उपमा यो अमुच्यत ||
अतीद उ शक्र ओहत इन्द्रो विश्वा अति दविषः |
भिनत कनीन ओदनम पच्यमानम परो गिरा ||
अर्भको न कुमारको ऽधि तिष्ठन नवं रथम |
स पक्षन महिषम मर्गम पित्रे मात्रे विभुक्रतुम ||
आ तू सुशिप्र दम्पते रथं तिष्ठा हिरण्ययम |
अध दयुक्षं सचेवहि सहस्रपादम अरुषं सवस्तिगाम अनेहसम ||
तं घेम इत्था नमस्विन उप सवराजम आसते |
अर्थं चिद अस्य सुधितं यद एतव आवर्तयन्ति दावने ||
अनु परत्नस्यौकसः परियमेधास एषाम |
पूर्वाम अनु परयतिं वर्क्तबर्हिषो हितप्रयस आशत ||
pra-pra vas triṣṭubham iṣam mandadvīrāyendave |
dhiyā vo medhasātaye puraṃdhyā vivāsati ||
nadaṃ va odatīnāṃ nadaṃ yoyuvatīnām |
patiṃ vo aghnyānāṃ dhenūnām iṣudhyasi ||
tā asya sūdadohasaḥ somaṃ śrīṇanti pṛśnayaḥ |
janman devānāṃ viśas triṣv ā rocane divaḥ ||
abhi pra ghopatiṃ ghirendram arca yathā vide |
sūnuṃ satyasya satpatim ||
ā harayaḥ sasṛjrire 'ruṣīr adhi barhiṣi |
yatrābhi saṃnavāmahe ||
indrāya ghāva āśiraṃ duduhre vajriṇe madhu |
yat sīm upahvare vidat ||
ud yad bradhnasya viṣṭapaṃ ghṛham indraś ca ghanvahi |
madhvaḥ pītvā sacevahi triḥ sapta sakhyuḥ pade ||
arcata prārcata priyamedhāso arcata |
arcantu putrakā uta puraṃ na dhṛṣṇv arcata ||
ava svarāti ghargharo ghodhā pari saniṣvaṇat |
pighā pari caniṣkadad indrāya brahmodyatam ||
ā yat patanty enyaḥ sudughā anapasphuraḥ |
apasphuraṃ ghṛbhāyata somam indrāya pātave ||
apād indro apād aghnir viśve devā amatsata |
varuṇa id iha kṣayat tam āpo abhy anūṣata vatsaṃ saṃśiśvarīr iva ||
sudevo asi varuṇa yasya te sapta sindhavaḥ |
anukṣaranti kākudaṃ sūrmyaṃ suṣirām iva ||
yo vyatīṃr aphāṇayat suyuktāṃ upa dāśuṣe |
takvo netā tad id vapur upamā yo amucyata ||
atīd u śakra ohata indro viśvā ati dviṣaḥ |
bhinat kanīna odanam pacyamānam paro ghirā ||
arbhako na kumārako 'dhi tiṣṭhan navaṃ ratham |
sa pakṣan mahiṣam mṛgham pitre mātre vibhukratum ||
ā tū suśipra dampate rathaṃ tiṣṭhā hiraṇyayam |
adha dyukṣaṃ sacevahi sahasrapādam aruṣaṃ svastighām anehasam ||
taṃ ghem itthā namasvina upa svarājam āsate |
arthaṃ cid asya sudhitaṃ yad etava āvartayanti dāvane ||
anu pratnasyaukasaḥ priyamedhāsa eṣām |
pūrvām anu prayatiṃ vṛktabarhiṣo hitaprayasa āśata ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 70

यो राजा चर्षणीनां याता रथेभिर अध्रिगुः |
विश्वासां तरुता पर्तनानां जयेष्ठो यो वर्त्रहा गर्णे ||
इन्द्रं तं शुम्भ पुरुहन्मन्न अवसे यस्य दविता विधर्तरि |
हस्ताय वज्रः परति धायि दर्शतो महो दिवे न सूर्यः ||
नकिष टं कर्मणा नशद यश चकार सदाव्र्धम |
इन्द्रं न यज्ञैर विश्वगूर्तम रभ्वसम अध्र्ष्टं धर्ष्ण्व्जसम ||
अषाळ्हम उग्रम पर्तनासु सासहिं यस्मिन महीर उरुज्रयः |
सं धेनवो जायमाने अनोनवुर दयावः कषामो अनोनवुः ||
यद दयाव इन्द्र ते शतं शतम भूमीर उत सयुः |
न तवा वज्रिन सहस्रं सूर्या अनु न जातम अष्ट रोदसी ||
आ पप्राथ महिना वर्ष्ण्या वर्षन विश्वा शविष्ठ शवसा |
अस्मां अव मघवन गोमति वरजे वज्रिञ चित्राभिर ऊतिभिः ||
न सीम अदेव आपद इषं दीर्घायो मर्त्यः |
एतग्वा चिद य एतशा युयोजते हरी इन्द्रो युयोजते ||
तं वो महो महाय्यम इन्द्रं दानाय सक्षणिम |
यो गाधेषु य आरणेषु हव्यो वाजेष्व अस्ति हव्यः ||
उद ऊ षु णो वसो महे मर्शस्व शूर राधसे |
उद ऊ षु मह्यै मघवन मघत्तय उद इन्द्र शरवसे महे ||
तवं न इन्द्र रतयुस तवानिदो नि तर्म्पसि |
मध्ये वसिष्व तुविन्र्म्णोर्वोर नि दासं शिश्नथो हथैः ||
अन्यव्रतम अमानुषम अयज्वानम अदेवयुम |
अव सवः सखा दुधुवीत पर्वतः सुघ्नाय दस्युम पर्वतः ||
तवं न इन्द्रासां हस्ते शविष्ठ दावने |
धानानां न सं गर्भायास्मयुर दविः सं गर्भायास्मयुः ||
सखायः करतुम इछत कथा राधाम शरस्य |
उपस्तुतिम भोजः सूरिर यो अह्रयः ||
भूरिभिः समह रषिभिर बर्हिष्मद्भि सतविष्यसे |
यद इत्थम एकम-एकम इच छर वत्सान पराददः ||
कर्णग्र्ह्या मघवा शौरदेव्यो वत्सं नस तरिभ्य आनयत |
अजां सूरिर न धातवे ||
yo rājā carṣaṇīnāṃ yātā rathebhir adhrighuḥ |
viśvāsāṃ tarutā pṛtanānāṃ jyeṣṭho yo vṛtrahā ghṛṇe ||
indraṃ taṃ śumbha puruhanmann avase yasya dvitā vidhartari |
hastāya vajraḥ prati dhāyi darśato maho dive na sūryaḥ ||
nakiṣ ṭaṃ karmaṇā naśad yaś cakāra sadāvṛdham |
indraṃ na yajñair viśvaghūrtam ṛbhvasam adhṛṣṭaṃ dhṛṣṇvjasam ||
aṣāḷham ughram pṛtanāsu sāsahiṃ yasmin mahīr urujrayaḥ |
saṃ dhenavo jāyamāne anonavur dyāvaḥ kṣāmo anonavuḥ ||
yad dyāva indra te śataṃ śatam bhūmīr uta syuḥ |
na tvā vajrin sahasraṃ sūryā anu na jātam aṣṭa rodasī ||
ā paprātha mahinā vṛṣṇyā vṛṣan viśvā śaviṣṭha śavasā |
asmāṃ ava maghavan ghomati vraje vajriñ citrābhir ūtibhiḥ ||
na sīm adeva āpad iṣaṃ dīrghāyo martyaḥ |
etaghvā cid ya etaśā yuyojate harī indro yuyojate ||
taṃ vo maho mahāyyam indraṃ dānāya sakṣaṇim |
yo ghādheṣu ya āraṇeṣu havyo vājeṣv asti havyaḥ ||
ud ū ṣu ṇo vaso mahe mṛśasva śūra rādhase |
ud ū ṣu mahyai maghavan maghattaya ud indra śravase mahe ||
tvaṃ na indra ṛtayus tvānido ni tṛmpasi |
madhye vasiṣva tuvinṛmṇorvor ni dāsaṃ śiśnatho hathaiḥ ||
anyavratam amānuṣam ayajvānam adevayum |
ava svaḥ sakhā dudhuvīta parvataḥ sughnāya dasyum parvataḥ ||
tvaṃ na indrāsāṃ haste śaviṣṭha dāvane |
dhānānāṃ na saṃ ghṛbhāyāsmayur dviḥ saṃ ghṛbhāyāsmayuḥ ||
sakhāyaḥ kratum ichata kathā rādhāma śarasya |
upastutim bhojaḥ sūrir yo ahrayaḥ ||
bhūribhiḥ samaha ṛṣibhir barhiṣmadbhi staviṣyase |
yad ittham ekam-ekam ic chara vatsān parādadaḥ ||
karṇaghṛhyā maghavā śauradevyo vatsaṃ nas tribhya ānayat |
ajāṃ sūrir na dhātave ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 71

तवं नो अग्ने महोभिः पाहि विश्वस्या अरातेः |
उत दविषो मर्त्यस्य ||
नहि मन्युः पौरुषेय ईशे हि वः परियजात |
तवम इद असि कषपावान ||
स नो विश्वेभिर देवेभिर ऊर्जो नपाद भद्रशोचे |
रयिं देहि विश्ववारम ||
न तम अग्ने अरातयो मर्तं युवन्त रायः |
यं तरायसे दाश्वांसम ||
यं तवं विप्र मेधसाताव अग्ने हिनोषि धनाय |
स तवोती गोषु गन्ता ||
तवं रयिम पुरुवीरम अग्ने दाशुषे मर्ताय |
पर णो नय वस्यो अछ ||
उरुष्या णो मा परा दा अघायते जातवेदः |
दुराध्ये मर्ताय ||
अग्ने माकिष टे देवस्य रातिम अदेवो युयोत |
तवम ईशिषे वसूनाम ||
स नो वस्व उप मास्य ऊर्जो नपान माहिनस्य |
सखे वसो जरित्र्भ्यः ||
अछा नः शीरशोचिषं गिरो यन्तु दर्शतम |
अछा यज्ञासो नमसा पुरूवसुम पुरुप्रशस्तम ऊतये ||
अग्निं सूनुं सहसो जातवेदसं दानाय वार्याणाम |
दविता यो भूद अम्र्तो मर्त्येष्व आ होता मन्द्रतमो विशि ||
अग्निं वो देवयज्ययाग्निम परयत्य अध्वरे |
अग्निं धीषु परथमम अग्निम अर्वत्य अग्निं कषैत्राय साधसे ||
अग्निर इषां सख्ये ददातु न ईशे यो वार्याणाम |
अग्निं तोके तनये शश्वद ईमहे वसुं सन्तं तनूपाम ||
अग्निम ईळिष्वावसे गाथाभिः शीरशोचिषम |
अग्निं राये पुरुमीळ्ह शरुतं नरो ऽगनिं सुदीतये छर्दिः ||
अग्निं दवेषो योतवै नो गर्णीमस्य अग्निं शं योश च दातवे |
विश्वासु विक्ष्व अवितेव हव्यो भुवद वस्तुर रषूणाम ||
tvaṃ no aghne mahobhiḥ pāhi viśvasyā arāteḥ |
uta dviṣo martyasya ||
nahi manyuḥ pauruṣeya īśe hi vaḥ priyajāta |
tvam id asi kṣapāvān ||
sa no viśvebhir devebhir ūrjo napād bhadraśoce |
rayiṃ dehi viśvavāram ||
na tam aghne arātayo martaṃ yuvanta rāyaḥ |
yaṃ trāyase dāśvāṃsam ||
yaṃ tvaṃ vipra medhasātāv aghne hinoṣi dhanāya |
sa tavotī ghoṣu ghantā ||
tvaṃ rayim puruvīram aghne dāśuṣe martāya |
pra ṇo naya vasyo acha ||
uruṣyā ṇo mā parā dā aghāyate jātavedaḥ |
durādhye martāya ||
aghne mākiṣ ṭe devasya rātim adevo yuyota |
tvam īśiṣe vasūnām ||
sa no vasva upa māsy ūrjo napān māhinasya |
sakhe vaso jaritṛbhyaḥ ||
achā naḥ śīraśociṣaṃ ghiro yantu darśatam |
achā yajñāso namasā purūvasum purupraśastam ūtaye ||
aghniṃ sūnuṃ sahaso jātavedasaṃ dānāya vāryāṇām |
dvitā yo bhūd amṛto martyeṣv ā hotā mandratamo viśi ||
aghniṃ vo devayajyayāghnim prayaty adhvare |
aghniṃ dhīṣu prathamam aghnim arvaty aghniṃ kṣaitrāya sādhase ||
aghnir iṣāṃ sakhye dadātu na īśe yo vāryāṇām |
aghniṃ toke tanaye śaśvad īmahe vasuṃ santaṃ tanūpām ||
aghnim īḷiṣvāvase ghāthābhiḥ śīraśociṣam |
aghniṃ rāye purumīḷha śrutaṃ naro 'ghniṃ sudītaye chardiḥ ||
aghniṃ dveṣo yotavai no ghṛṇīmasy aghniṃ śaṃ yoś ca dātave |
viśvāsu vikṣv aviteva havyo bhuvad vastur ṛṣūṇām ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 72

हविष कर्णुध्वमा गमदध्वर्युर्वनते पुनः |
विद्वानस्यप्रशासनम ||
नि तिग्ममभ्यंशुं सीदद धोता मनावधि |
जुषाणोस्य सख्यम ||
अन्तरिछन्ति तं जने रुद्रं परो मनीषया |
गर्भ्णन्ति जिह्वया ससम ||
जाम्यतीतपे धनुर्वयोधा अरुहद वनम |
दर्षदं जिह्वयावधीत ||
चरन वत्सो रुशन्निह निदातारं न विन्दते |
वेति सतोतवाम्ब्यम ||
उतो नवस्य यन महदश्वावद योजनं बर्हद |
दामा रथस्य दद्र्शे ||
दुहन्ति सप्तैकामुप दवा पञ्च सर्जतः |
तीर्थे सिन्धोरधि सवरे ||
आ दशभिर्विवस्वत इन्द्रः कोशमचुच्यवीत |
खेदया तरिव्र्ता दिवः ||
परि तरिधातुरध्वरं जूर्णिरेति नवीयसी |
मध्वा होतारो अञ्जते ||
सिञ्चन्ति नमसावतमुच्चाचक्रं परिज्मानम |
नीचीनबारमक्षितम ||
अभ्यारमिदद्रयो निषिक्तं पुष्करे मधु |
अवतस्य विसर्जने ||
गाव उपावतावतं मही यज्ञस्य रप्सुदा |
उभा कर्णाहिरण्यया ||
आ सुते सिञ्चत शरियं रोदस्योरभिश्रियम |
रसा दधीतव्र्षभम ||
ते जानत सवमोक्यं सं वत्सासो न मात्र्भिः |
मिथो नसन्त जामिभिः ||
उप सरक्वेषु बप्सतः कर्ण्वते धरुणं दिवि |
इन्द्रे अग्नानमः सवः ||
अधुक्षत पिप्युषीमिषमूर्जं सप्तपदीमरिः |
सूर्यस्य सप्त रश्मिभिः ||
सोमस्य मित्रावरुणोदिता सूर आ ददे |
तदातुरस्य भेषजम ||
उतो नवस्य यत पदं हर्यतस्य निधान्यम |
परि दयां जिह्वयातनत ||
haviṣ kṛṇudhvamā ghamadadhvaryurvanate punaḥ |
vidvānasyapraśāsanam ||
ni tighmamabhyaṃśuṃ sīdad dhotā manāvadhi |
juṣāṇoasya sakhyam ||
antarichanti taṃ jane rudraṃ paro manīṣayā |
ghṛbhṇanti jihvayā sasam ||
jāmyatītape dhanurvayodhā aruhad vanam |
dṛṣadaṃ jihvayāvadhīt ||
caran vatso ruśanniha nidātāraṃ na vindate |
veti stotavāmbyam ||
uto nvasya yan mahadaśvāvad yojanaṃ bṛhad |
dāmā rathasya dadṛśe ||
duhanti saptaikāmupa dvā pañca sṛjataḥ |
tīrthe sindhoradhi svare ||
ā daśabhirvivasvata indraḥ kośamacucyavīt |
khedayā trivṛtā divaḥ ||
pari tridhāturadhvaraṃ jūrṇireti navīyasī |
madhvā hotāro añjate ||
siñcanti namasāvatamuccācakraṃ parijmānam |
nīcīnabāramakṣitam ||
abhyāramidadrayo niṣiktaṃ puṣkare madhu |
avatasya visarjane ||
ghāva upāvatāvataṃ mahī yajñasya rapsudā |
ubhā karṇāhiraṇyayā ||
ā sute siñcata śriyaṃ rodasyorabhiśriyam |
rasā dadhītavṛṣabham ||
te jānata svamokyaṃ saṃ vatsāso na mātṛbhiḥ |
mitho nasanta jāmibhiḥ ||
upa srakveṣu bapsataḥ kṛṇvate dharuṇaṃ divi |
indre aghnānamaḥ svaḥ ||
adhukṣat pipyuṣīmiṣamūrjaṃ saptapadīmariḥ |
sūryasya sapta raśmibhiḥ ||
somasya mitrāvaruṇoditā sūra ā dade |
tadāturasya bheṣajam ||
uto nvasya yat padaṃ haryatasya nidhānyam |
pari dyāṃ jihvayātanat ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 73

उदीराथां रतायते युञ्जाथामश्विना रथम |
अन्ति षद्भूतु वामवः ||
निमिषश्चिज्जवीयसा रथेना यातमश्विना |
अन्ति षद .. . ||
उप सत्र्णीतमत्रये हिमेन घर्ममश्विना |
अन्ति षद ... ||
कुह सथः कुह जग्मथुः कुह शयेनेव पेतथुः |
अन्ति षद... ||
यदद्य कर्हि कर्हि चिच्छुश्रूयातमिमं हवम |
अन्ति षद ... ||
अश्विना यामहूतमा नेदिष्ठं याम्याप्यम |
अन्ति षद ... ||
अवन्तमत्रये गर्हं कर्णुतं युवमश्विना |
अन्ति षद ... ||
वरेथे अग्निमातपो वदते वल्ग्वत्रये |
अनति षद ... ||
पर सप्तवध्रिराशसा धारामग्नेरशायत |
अन्ति षद... ||
इहा गतं वर्षण्वसू शर्णुतं म इमं हवम |
अन्ति षद .. . ||
किमिदं वां पुराणवज्जरतोरिव शस्यते |
अन्ति षद ... ||
समानं वां सजात्यं समानो बन्धुरश्विना |
अन्ति षद... ||
यो वां रजांस्यश्विना रथो वियाति रोदसी |
अन्ति षद . .. ||
आ नो गव्येभिरश्व्यैः सहस्रैरुप गछतम |
अन्ति षद .. . ||
मा नो गव्येभिरश्व्यैः सहस्रेभिरति खयतम |
अन्ति षद... ||
अरुणप्सुरुषा अभूदकर्ज्योतिरतावरी |
अन्ति षद ... ||
अश्विना सु विचाकशद वर्क्षं परशुमानिव |
अन्ति षद ... ||
पुरं न धर्ष्णवा रुज कर्ष्णया बाधितो विशा |
अन्ति षद ... ||
udīrāthāṃ ṛtāyate yuñjāthāmaśvinā ratham |
anti ṣadbhūtu vāmavaḥ ||
nimiṣaścijjavīyasā rathenā yātamaśvinā |
anti ṣad .. . ||
upa stṛṇītamatraye himena gharmamaśvinā |
anti ṣad ... ||
kuha sthaḥ kuha jaghmathuḥ kuha śyeneva petathuḥ |
anti ṣad... ||
yadadya karhi karhi cicchuśrūyātamimaṃ havam |
anti ṣad ... ||
aśvinā yāmahūtamā nediṣṭhaṃ yāmyāpyam |
anti ṣad ... ||
avantamatraye ghṛhaṃ kṛṇutaṃ yuvamaśvinā |
anti ṣad ... ||
varethe aghnimātapo vadate valghvatraye |
anti ṣad ... ||
pra saptavadhrirāśasā dhārāmaghneraśāyata |
anti ṣad... ||
ihā ghataṃ vṛṣaṇvasū śṛṇutaṃ ma imaṃ havam |
anti ṣad .. . ||
kimidaṃ vāṃ purāṇavajjaratoriva śasyate |
anti ṣad ... ||
samānaṃ vāṃ sajātyaṃ samāno bandhuraśvinā |
anti ṣad... ||
yo vāṃ rajāṃsyaśvinā ratho viyāti rodasī |
anti ṣad . .. ||
ā no ghavyebhiraśvyaiḥ sahasrairupa ghachatam |
anti ṣad .. . ||
mā no ghavyebhiraśvyaiḥ sahasrebhirati khyatam |
anti ṣad... ||
aruṇapsuruṣā abhūdakarjyotirtāvarī |
anti ṣad ... ||
aśvinā su vicākaśad vṛkṣaṃ paraśumāniva |
anti ṣad ... ||
puraṃ na dhṛṣṇavā ruja kṛṣṇayā bādhito viśā |
anti ṣad ... ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 74

विशो-विशो वो अतिथिं वाजयन्तः पुरुप्रियम |
अग्निं वो दुर्यं वच सतुषे शूषस्य मन्मभिः ||
यं जनासो हविष्मन्तो मित्रं न सर्पिरासुतिम |
परशंसन्ति परशस्तिभिः ||
पन्यांसं जातवेदसं यो देवतात्युद्यता |
हव्यान्यैरयत दिवि ||
आगन्म वर्त्रहन्तमं जयेष्ठमग्निमानवम |
यस्य शरुतर्वा बर्हन्नार्क्षो अनीक एधते ||
अम्र्तं जातवेदसं तिरस्तमांसि दर्शतम |
घर्ताहवनमीड्यम ||
सबाधो यं जना इमे.अग्निं हव्येभिरीळते |
जुह्वानासोयतस्रुचः ||
इयं ते नव्यसी मतिरग्ने अधाय्यस्मदा |
मन्द्र सुजात सुक्रतो.अमूर दस्मातिथे ||
सा ते अग्ने शन्तमा चनिष्ठा भवतु परिया |
तया वर्धस्व सुष्टुतः ||
सा दयुम्नैर्द्युम्निनी बर्हदुपोप शरवसि शरवः |
दधीत वर्त्रतूर्ये ||
अश्वमिद गां रथप्रां तवेषमिन्द्रं न सत्पतिम |
यस्य शरवांसि तूर्वथ पन्यम-पन्यं च कर्ष्टयः ||
यं तवा गोपवनो गिरा चनिष्ठदग्ने अङगिरः |
स पावकश्रुधी हवम ||
यं तवा जनास ईळते सबाधो वाजसातये |
स बोधि वर्त्रतूर्ये ||
अहं हुवान आर्क्षे शरुतर्वणि मदच्युति |
शर्धांसीव सतुकाविनां मर्क्षा शीर्षा चतुर्णाम ||
मां चत्वार आशवः शविष्ठस्य दरवित्नवः |
सुरथासो अभि परयो वक्षन वयो न तुग्र्यम ||
सत्यमित तवा महेनदि परुष्ण्यव देदिशम |
नेमापो अश्वदातरः शविष्ठादस्ति मर्त्यः ||
viśo-viśo vo atithiṃ vājayantaḥ purupriyam |
aghniṃ vo duryaṃ vaca stuṣe śūṣasya manmabhiḥ ||
yaṃ janāso haviṣmanto mitraṃ na sarpirāsutim |
praśaṃsanti praśastibhiḥ ||
panyāṃsaṃ jātavedasaṃ yo devatātyudyatā |
havyānyairayat divi ||
āghanma vṛtrahantamaṃ jyeṣṭhamaghnimānavam |
yasya śrutarvā bṛhannārkṣo anīka edhate ||
amṛtaṃ jātavedasaṃ tirastamāṃsi darśatam |
ghṛtāhavanamīḍyam ||
sabādho yaṃ janā ime.aghniṃ havyebhirīḷate |
juhvānāsoyatasrucaḥ ||
iyaṃ te navyasī matiraghne adhāyyasmadā |
mandra sujāta sukrato.amūra dasmātithe ||
sā te aghne śantamā caniṣṭhā bhavatu priyā |
tayā vardhasva suṣṭutaḥ ||
sā dyumnairdyumninī bṛhadupopa śravasi śravaḥ |
dadhīta vṛtratūrye ||
aśvamid ghāṃ rathaprāṃ tveṣamindraṃ na satpatim |
yasya śravāṃsi tūrvatha panyam-panyaṃ ca kṛṣṭayaḥ ||
yaṃ tvā ghopavano ghirā caniṣṭhadaghne aṅghiraḥ |
sa pāvakaśrudhī havam ||
yaṃ tvā janāsa īḷate sabādho vājasātaye |
sa bodhi vṛtratūrye ||
ahaṃ huvāna ārkṣe śrutarvaṇi madacyuti |
śardhāṃsīva stukāvināṃ mṛkṣā śīrṣā caturṇām ||
māṃ catvāra āśavaḥ śaviṣṭhasya dravitnavaḥ |
surathāso abhi prayo vakṣan vayo na tughryam ||
satyamit tvā mahenadi paruṣṇyava dediśam |
nemāpo aśvadātaraḥ śaviṣṭhādasti martyaḥ ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 75

युक्ष्वा हि देवहूतमानश्वानग्ने रथीरिव |
नि होता पूर्व्यः सदः ||
उत नो देव देवानछा वोचो विदुष्टरः |
शरद विश्वा वार्या कर्धि ||
तवं ह यद यविष्ठ्य सहसः सूनवाहुत |
रतावा यज्ञियो भुवः ||
अयमग्निः सहस्रिणो वाजस्य शतिनस पतिः |
मूर्धा कवी रयीणाम ||
तं नेमिं रभवो यथा नमस्व सहूतिभिः |
नेदीयो यज्ञमङगिरः ||
तस्मै नूनमभिद्यवे वाचा विरूप नित्यया |
वर्ष्णे चोदस्व सुष्टुतिम ||
कमु षविदस्य सेनयाग्नेरपाकचक्षसः |
पणिं गोषु सतरामहे ||
मा नो देवानां विशः परस्नातीरिवोस्राः |
कर्शं न हासुरघ्न्याः ||
मा नः समस्य दूढ्यः परिद्वेषसो अंहतिः |
ऊर्मिर्न नावमा वधीत ||
नमस्ते अग्न ओजसे गर्णन्ति देव कर्ष्टयः |
अमैरमित्रमर्दय ||
कुवित सु नो गविष्टये.अग्ने संवेषिषो रयिम |
उरुक्र्दुरु णस कर्धि ||
मा नो अस्मिन महाधने परा वर्ग भारभ्र्द यथा |
संवर्गं सं रयिं जय ||
अन्यमस्मद भिया इयमग्ने सिषक्तु दुछुना |
वर्धा नो अमवच्छवः ||
यस्याजुषन नमस्विनः शमीमदुर्मखस्य वा |
तं घेदग्निर्व्र्धावति ||
परस्या अधि संवतो.अवरानभ्या तर |
यत्राहमस्मि तानव ||
विद्मा हि ते पुरा वयमग्ने पितुर्यथावसः |
अधा ते सुम्नमीमहे ||
yukṣvā hi devahūtamānaśvānaghne rathīriva |
ni hotā pūrvyaḥ sadaḥ ||
uta no deva devānachā voco viduṣṭaraḥ |
śrad viśvā vāryā kṛdhi ||
tvaṃ ha yad yaviṣṭhya sahasaḥ sūnavāhuta |
ṛtāvā yajñiyo bhuvaḥ ||
ayamaghniḥ sahasriṇo vājasya śatinas patiḥ |
mūrdhā kavī rayīṇām ||
taṃ nemiṃ ṛbhavo yathā namasva sahūtibhiḥ |
nedīyo yajñamaṅghiraḥ ||
tasmai nūnamabhidyave vācā virūpa nityayā |
vṛṣṇe codasva suṣṭutim ||
kamu ṣvidasya senayāghnerapākacakṣasaḥ |
paṇiṃ ghoṣu starāmahe ||
mā no devānāṃ viśaḥ prasnātīrivosrāḥ |
kṛśaṃ na hāsuraghnyāḥ ||
mā naḥ samasya dūḍhyaḥ paridveṣaso aṃhatiḥ |
ūrmirna nāvamā vadhīt ||
namaste aghna ojase ghṛṇanti deva kṛṣṭayaḥ |
amairamitramardaya ||
kuvit su no ghaviṣṭaye.aghne saṃveṣiṣo rayim |
urukṛduru ṇas kṛdhi ||
mā no asmin mahādhane parā vargh bhārabhṛd yathā |
saṃvarghaṃ saṃ rayiṃ jaya ||
anyamasmad bhiyā iyamaghne siṣaktu duchunā |
vardhā no amavacchavaḥ ||
yasyājuṣan namasvinaḥ śamīmadurmakhasya vā |
taṃ ghedaghnirvṛdhāvati ||
parasyā adhi saṃvato.avarānabhyā tara |
yatrāhamasmi tānava ||
vidmā hi te purā vayamaghne pituryathāvasaḥ |
adhā te sumnamīmahe ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 76

इमं नु मायिनं हुव इन्द्रमीशानमोजसा |
मरुत्वन्तंन वर्ञ्जसे ||
अयमिन्द्रो मरुत्सखा वि वर्त्रस्याभिनच्छिरः |
वज्रेण शतपर्वणा ||
वाव्र्धानो मरुत्सखेन्द्रो वि वर्त्रमैरयत |
सर्जन समुद्रियापः ||
अयं ह येन वा इदं सवर्मरुत्वता जितम |
इन्द्रेण सोमपीतये ||
मरुत्वन्तं रजीषिणमोजस्वन्तं विरप्शिनम |
इन्द्रं गीर्भिर्हवामहे ||
इन्द्रं परत्नेन मन्मना मरुत्वन्तं हवामहे |
अस्य सोमस्य पीतये ||
मरुत्वानिन्द्र मीढ्वः पिबा सोमं शतक्रतो |
अस्मिन यज्ञेपुरुष्टुत ||
तुभ्येदिन्द्र मरुत्वते सुताः सोमासो अद्रिवः |
हर्दा हूयन्त उक्थिनः ||
पिबेदिन्द्र मरुत्सखा सुतं सोमं दिविष्टिषु |
वज्रं शिशान ओजसा ||
उत्तिष्ठन्नोजसा सह पीत्वी शिप्रे अवेपयः |
सोममिन्द्रचमू सुतम ||
अनु तवा रोदसी उभे करक्षमाणमक्र्पेताम |
इन्द्र यद दस्युहाभवः ||
वाचमष्टापदीमहं नवस्रक्तिं रतस्प्र्शम |
इन्द्रात परि तन्वं ममे ||
imaṃ nu māyinaṃ huva indramīśānamojasā |
marutvantaṃna vṛñjase ||
ayamindro marutsakhā vi vṛtrasyābhinacchiraḥ |
vajreṇa śataparvaṇā ||
vāvṛdhāno marutsakhendro vi vṛtramairayat |
sṛjan samudriyāapaḥ ||
ayaṃ ha yena vā idaṃ svarmarutvatā jitam |
indreṇa somapītaye ||
marutvantaṃ ṛjīṣiṇamojasvantaṃ virapśinam |
indraṃ ghīrbhirhavāmahe ||
indraṃ pratnena manmanā marutvantaṃ havāmahe |
asya somasya pītaye ||
marutvānindra mīḍhvaḥ pibā somaṃ śatakrato |
asmin yajñepuruṣṭuta ||
tubhyedindra marutvate sutāḥ somāso adrivaḥ |
hṛdā hūyanta ukthinaḥ ||
pibedindra marutsakhā sutaṃ somaṃ diviṣṭiṣu |
vajraṃ śiśāna ojasā ||
uttiṣṭhannojasā saha pītvī śipre avepayaḥ |
somamindracamū sutam ||
anu tvā rodasī ubhe krakṣamāṇamakṛpetām |
indra yad dasyuhābhavaḥ ||
vācamaṣṭāpadīmahaṃ navasraktiṃ ṛtaspṛśam |
indrāt pari tanvaṃ mame ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 77

जज्ञानो नु शतक्रतुर्वि पर्छदिति मातरम |
क उग्राः के ह शर्ण्विरे ||
आदीं शवस्यब्रवीदौर्णवाभमहीशुवम |
ते पुत्र सन्तु निष्टुरः ||
समित तान वर्त्रहाखिदत खे अरानिव खेदया |
परव्र्द्धोदस्युहाभवत ||
एकया परतिधापिबत साकं सरांसि तरिंशतम |
इन्द्रः सोमस्य काणुका ||
अभि गन्धर्वमत्र्णदबुध्नेषु रजस्स्वा |
इन्द्रो बरह्मभ्य इद वर्धे ||
निराविध्यद गिरिभ्य आ धारयत पक्वमोदनम |
इन्द्रो बुन्दं सवाततम ||
शतब्रध्न इषुस्तव सहस्रपर्ण एक इत |
यमिन्द्र चक्र्षे युजम ||
तेन सतोत्र्भ्य आ भर नर्भ्यो नारिभ्यो अत्तवे |
सद्यो जातर्भुष्ठिर ||
एता चयौत्नानि ते कर्ता वर्षिष्ठानि परीणसा |
हर्दा वीड्वधारयः ||
विश्वेत ता विष्णुराभरदुरुक्रमस्त्वेषितः |
शतं महिषान कषीरपाकमोदनं वराहमिन्द्र एमुषम ||
तुविक्षं ते सुक्र्तं सूमयं धनुः साधुर्बुन्दो हिरण्ययः |
उभा ते बाहू रण्या सुसंस्क्र्त रदूपे चिद रदूव्र्धा ||
jajñāno nu śatakraturvi pṛchaditi mātaram |
ka ughrāḥ ke ha śṛṇvire ||
ādīṃ śavasyabravīdaurṇavābhamahīśuvam |
te putra santu niṣṭuraḥ ||
samit tān vṛtrahākhidat khe arāniva khedayā |
pravṛddhodasyuhābhavat ||
ekayā pratidhāpibat sākaṃ sarāṃsi triṃśatam |
indraḥ somasya kāṇukā ||
abhi ghandharvamatṛṇadabudhneṣu rajassvā |
indro brahmabhya id vṛdhe ||
nirāvidhyad ghiribhya ā dhārayat pakvamodanam |
indro bundaṃ svātatam ||
śatabradhna iṣustava sahasraparṇa eka it |
yamindra cakṛṣe yujam ||
tena stotṛbhya ā bhara nṛbhyo nāribhyo attave |
sadyo jātaṛbhuṣṭhira ||
etā cyautnāni te kṛtā varṣiṣṭhāni parīṇasā |
hṛdā vīḍvadhārayaḥ ||
viśvet tā viṣṇurābharadurukramastveṣitaḥ |
śataṃ mahiṣān kṣīrapākamodanaṃ varāhamindra emuṣam ||
tuvikṣaṃ te sukṛtaṃ sūmayaṃ dhanuḥ sādhurbundo hiraṇyayaḥ |
ubhā te bāhū raṇyā susaṃskṛta ṛdūpe cid ṛdūvṛdhā ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 78

पुरोळाशं नो अन्धस इन्द्र सहस्रमा भर |
शता च शूर गोनाम ||
आ नो भर वयञ्जनं गामश्वमभ्यञ्जनम |
सचा मनाहिरण्यया ||
उत नः कर्णशोभना पुरूणि धर्ष्णवा भर |
तवं हिश्र्ण्विषे वसो ||
नकीं वर्धीक इन्द्र ते न सुषा न सुदा उत |
नान्यस्त्वच्छूर वाघतः ||
नकीमिन्द्रो निकर्तवे न शक्रः परिशक्तवे |
विश्वं शर्णोति पश्यति ||
स मन्युं मर्त्यानामदब्धो नि चिकीषते |
पुरा निदश्चिकीषते ||
करत्व इत पूर्णमुदरं तुरस्यास्ति विधतः |
वर्त्रघ्नःसोमपाव्नः ||
तवे वसूनि संगता विश्वा च सोम सौभगा |
सुदात्वपरिह्व्र्ता ||
तवामिद यवयुर्मम कामो गव्युर्हिरण्ययुः |
तवामश्वयुरेषते ||
तवेदिन्द्राहमाशसा हस्ते दात्रं चना ददे |
दिनस्य वा मघवन सम्भ्र्तस्य वा पूर्धि यवस्य काशिना ||
puroḷāśaṃ no andhasa indra sahasramā bhara |
śatā ca śūra ghonām ||
ā no bhara vyañjanaṃ ghāmaśvamabhyañjanam |
sacā manāhiraṇyayā ||
uta naḥ karṇaśobhanā purūṇi dhṛṣṇavā bhara |
tvaṃ hiśṛṇviṣe vaso ||
nakīṃ vṛdhīka indra te na suṣā na sudā uta |
nānyastvacchūra vāghataḥ ||
nakīmindro nikartave na śakraḥ pariśaktave |
viśvaṃ śṛṇoti paśyati ||
sa manyuṃ martyānāmadabdho ni cikīṣate |
purā nidaścikīṣate ||
kratva it pūrṇamudaraṃ turasyāsti vidhataḥ |
vṛtraghnaḥsomapāvnaḥ ||
tve vasūni saṃghatā viśvā ca soma saubhaghā |
sudātvaparihvṛtā ||
tvāmid yavayurmama kāmo ghavyurhiraṇyayuḥ |
tvāmaśvayureṣate ||
tavedindrāhamāśasā haste dātraṃ canā dade |
dinasya vā maghavan sambhṛtasya vā pūrdhi yavasya kāśinā ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 79

अयं कर्त्नुरग्र्भीतो विश्वजिदुद्भिदित सोमः |
रषिर्विप्रः काव्येन ||
अभ्यूर्णोति यन नग्नं भिषक्ति विश्वं यत तुरम |
परेमन्धः खयन निः शरोणो भूत ||
तवं सोम तनूक्र्द्भ्यो दवेषोभ्यो.अन्यक्र्तेभ्यः |
उरु यन्तासिवरूथम ||
तवं चित्ती तव दक्षैर्दिव आ पर्थिव्या रजीषिन |
यावीरघस्य चिद दवेषः ||
अर्थिनो यन्ति चेदर्थं गछानिद ददुषो रातिम |
वव्र्ज्युस्त्र्ष्यतः कामम ||
विदद यत पूर्व्यं नष्टमुदीं रतायुमीरयत |
परेमायुस्तारीदतीर्णम ||
सुशेवो नो मर्ळयाकुरद्र्प्तक्रतुरवातः |
भवा नः सोम शं हर्दे ||
मा नः सोम सं वीविजो मा वि बीभिषथा राजन |
मा नो हार्दि तविषा वधीः ||
अव यत सवे सधस्थे देवानां दुर्मतीरीक्षे |
राजन्नप दविषः सेध मीढ्वो अप सरिधः सेध ||
ayaṃ kṛtnuraghṛbhīto viśvajidudbhidit somaḥ |
ṛṣirvipraḥ kāvyena ||
abhyūrṇoti yan naghnaṃ bhiṣakti viśvaṃ yat turam |
premandhaḥ khyan niḥ śroṇo bhūt ||
tvaṃ soma tanūkṛdbhyo dveṣobhyo.anyakṛtebhyaḥ |
uru yantāsivarūtham ||
tvaṃ cittī tava dakṣairdiva ā pṛthivyā ṛjīṣin |
yāvīraghasya cid dveṣaḥ ||
arthino yanti cedarthaṃ ghachānid daduṣo rātim |
vavṛjyustṛṣyataḥ kāmam ||
vidad yat pūrvyaṃ naṣṭamudīṃ ṛtāyumīrayat |
premāyustārīdatīrṇam ||
suśevo no mṛḷayākuradṛptakraturavātaḥ |
bhavā naḥ soma śaṃ hṛde ||
mā naḥ soma saṃ vīvijo mā vi bībhiṣathā rājan |
mā no hārdi tviṣā vadhīḥ ||
ava yat sve sadhasthe devānāṃ durmatīrīkṣe |
rājannapa dviṣaḥ sedha mīḍhvo apa sridhaḥ sedha ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 80

नह्यन्यं बळाकरं मर्डितारं शतक्रतो |
तवं न इन्द्र मर्ळय ||
यो नः शश्वत पुराविथाम्र्ध्रो वाजसातये |
स तवं न इन्द्र मर्ळय ||
किमङग रध्रचोदनः सुन्वानस्यावितेदसि |
कुवित सविन्द्रणः शकः ||
इन्द्र पर णो रथमव पश्चाच्चित सन्तमद्रिवः |
पुरस्तादेनं मे कर्धि ||
हन्तो नु किमाससे परथमं नो रथं कर्धि |
उपमं वाजयु शरवः ||
अवा नो वाजयुं रथं सुकरं ते किमित परि |
अस्मान सुजिग्युषस कर्धि ||
इन्द्र दर्ह्यस्व पूरसि भद्रा त एति निष्क्र्तम |
इयं धीरतवियावती ||
मा सीमवद्य आ भागुर्वी काष्ठा हितं धनम |
अपाव्र्क्ता अरत्नयः ||
तुरीयं नाम यज्ञियं यदा करस्तदुश्मसि |
आदित पतिर्न ओहसे ||
अवीव्र्धद वो अम्र्ता अमन्दीदेकद्यूर्देवा उत याश्च देवीः |
तस्मा उ राधः कर्णुत परषस्तं परातर्मक्षू धियावसुर्जगम्यात ||
nahyanyaṃ baḷākaraṃ marḍitāraṃ śatakrato |
tvaṃ na indra mṛḷaya ||
yo naḥ śaśvat purāvithāmṛdhro vājasātaye |
sa tvaṃ na indra mṛḷaya ||
kimaṅgha radhracodanaḥ sunvānasyāvitedasi |
kuvit svindraṇaḥ śakaḥ ||
indra pra ṇo rathamava paścāccit santamadrivaḥ |
purastādenaṃ me kṛdhi ||
hanto nu kimāsase prathamaṃ no rathaṃ kṛdhi |
upamaṃ vājayu śravaḥ ||
avā no vājayuṃ rathaṃ sukaraṃ te kimit pari |
asmān sujighyuṣas kṛdhi ||
indra dṛhyasva pūrasi bhadrā ta eti niṣkṛtam |
iyaṃ dhīrtviyāvatī ||
mā sīmavadya ā bhāghurvī kāṣṭhā hitaṃ dhanam |
apāvṛktā aratnayaḥ ||
turīyaṃ nāma yajñiyaṃ yadā karastaduśmasi |
ādit patirna ohase ||
avīvṛdhad vo amṛtā amandīdekadyūrdevā uta yāśca devīḥ |
tasmā u rādhaḥ kṛṇuta praṣastaṃ prātarmakṣū dhiyāvasurjaghamyāt ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 81

आ तू न इन्द्र कषुमन्तं चित्रं गराभं सं गर्भाय |
महाहस्ती दक्षिणेन ||
विद्मा हि तवा तुविकूर्मिं तुविदेष्णं तुवीमघम |
तुविमात्रमवोभिः ||
नहि तवा शूर देवा न मर्तासो दित्सन्तम |
भीमं न गां वारयन्ते ||
एतो नविन्द्रं सतवामेशानं वस्वः सवराजम |
न राधसा मर्धिषन नः ||
पर सतोषदुप गासिषच्छ्रवत साम गीयमानम |
अभि राधसा जुगुरत ||
आ नो भर दक्षिणेनाभि सव्येन पर मर्श |
इन्द्र मा नो वसोर्निर्भाक ||
उप करमस्वा भर धर्षता धर्ष्णो जनानाम |
अदाशूष्टरस्य वेदः ||
इन्द्र य उ नु ते अस्ति वाजो विप्रेभिः सनित्वः |
अस्माभिःसु तं सनुहि ||
सद्योजुवस्ते वाजा अस्मभ्यं विश्वश्चन्द्राः |
वशैश्च मक्षू जरन्ते ||
ā tū na indra kṣumantaṃ citraṃ ghrābhaṃ saṃ ghṛbhāya |
mahāhastī dakṣiṇena ||
vidmā hi tvā tuvikūrmiṃ tuvideṣṇaṃ tuvīmagham |
tuvimātramavobhiḥ ||
nahi tvā śūra devā na martāso ditsantam |
bhīmaṃ na ghāṃ vārayante ||
eto nvindraṃ stavāmeśānaṃ vasvaḥ svarājam |
na rādhasā mardhiṣan naḥ ||
pra stoṣadupa ghāsiṣacchravat sāma ghīyamānam |
abhi rādhasā jughurat ||
ā no bhara dakṣiṇenābhi savyena pra mṛśa |
indra mā no vasornirbhāk ||
upa kramasvā bhara dhṛṣatā dhṛṣṇo janānām |
adāśūṣṭarasya vedaḥ ||
indra ya u nu te asti vājo viprebhiḥ sanitvaḥ |
asmābhiḥsu taṃ sanuhi ||
sadyojuvaste vājā asmabhyaṃ viśvaścandrāḥ |
vaśaiśca makṣū jarante ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 82

आ पर दरव परावतो.अर्वावतश्च वर्त्रहन |
मध्वः परतिप्रभर्मणि ||
तीव्राः सोमास आ गहि सुतासो मादयिष्णवः |
पिबा दध्र्ग यथोचिषे ||
इषा मन्दस्वादु ते.अरं वराय मन्यवे |
भुवत त इन्द्र शं हर्दे ||
आ तवशत्रवा गहि नयुक्थानि च हूयसे |
उपमे रोचने दिवः ||
तुभ्यायमद्रिभिः सुतो गोभिः शरीतो मदाय कम |
पर सोम इन्द्र हूयते ||
इन्द्र शरुधि सु मे हवमस्मे सुतस्य गोमतः |
वि पीतिन्त्र्प्तिमश्नुहि ||
य इन्द्र चमसेष्वा सोमश्चमूषु ते सुतः |
पिबेदस्य तवमीशिषे ||
यो अप्सु चन्द्रमा इव सोमश्चमूषु दद्र्शे |
पिबेदस्य तवमीशिषे ||
यं ते शयेनः पदाभरत तिरो रजांस्यस्प्र्तम |
पिबेदस्य तवमीशिषे ||
ā pra drava parāvato.arvāvataśca vṛtrahan |
madhvaḥ pratiprabharmaṇi ||
tīvrāḥ somāsa ā ghahi sutāso mādayiṣṇavaḥ |
pibā dadhṛgh yathociṣe ||
iṣā mandasvādu te.araṃ varāya manyave |
bhuvat ta indra śaṃ hṛde ||
ā tvaśatravā ghahi nyukthāni ca hūyase |
upame rocane divaḥ ||
tubhyāyamadribhiḥ suto ghobhiḥ śrīto madāya kam |
pra soma indra hūyate ||
indra śrudhi su me havamasme sutasya ghomataḥ |
vi pītintṛptimaśnuhi ||
ya indra camaseṣvā somaścamūṣu te sutaḥ |
pibedasya tvamīśiṣe ||
yo apsu candramā iva somaścamūṣu dadṛśe |
pibedasya tvamīśiṣe ||
yaṃ te śyenaḥ padābharat tiro rajāṃsyaspṛtam |
pibedasya tvamīśiṣe ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 83

देवानामिदवो महत तदा वर्णीमहे वयम |
वर्ष्णामस्मभ्यमूतये ||
ते नः सन्तु युजः सदा वरुणो मित्रो अर्यमा |
वर्धासश्च परचेतसः ||
अति नो विष्पिता पुरु नौभिरपो न पर्षथ |
यूयं रतस्यरथ्यः ||
वामं नो अस्त्वर्यमन वामं वरुण शंस्यम |
वामं हयाव्र्णीमहे ||
वामस्य हि परचेतस ईशानाशो रिशादसः |
नेमादित्या अघस्य यत ||
वयमिद वः सुदानवः कषियन्तो यान्तो अध्वन्ना |
देवा वर्धाय हूमहे ||
अधि न इन्द्रैषां विष्णो सजात्यानाम |
इता मरुतो अश्विना ||
पर भरात्र्त्वं सुदानवो.अध दविता समान्या |
मातुर्गर्भे भरामहे ||
यूयं हि षठा सुदानव इन्द्रज्येष्ठा अभिद्यवः |
अधाचिद व उत बरुवे ||
devānāmidavo mahat tadā vṛṇīmahe vayam |
vṛṣṇāmasmabhyamūtaye ||
te naḥ santu yujaḥ sadā varuṇo mitro aryamā |
vṛdhāsaśca pracetasaḥ ||
ati no viṣpitā puru naubhirapo na parṣatha |
yūyaṃ ṛtasyarathyaḥ ||
vāmaṃ no astvaryaman vāmaṃ varuṇa śaṃsyam |
vāmaṃ hyāvṛṇīmahe ||
vāmasya hi pracetasa īśānāśo riśādasaḥ |
nemādityā aghasya yat ||
vayamid vaḥ sudānavaḥ kṣiyanto yānto adhvannā |
devā vṛdhāya hūmahe ||
adhi na indraiṣāṃ viṣṇo sajātyānām |
itā maruto aśvinā ||
pra bhrātṛtvaṃ sudānavo.adha dvitā samānyā |
māturgharbhe bharāmahe ||
yūyaṃ hi ṣṭhā sudānava indrajyeṣṭhā abhidyavaḥ |
adhācid va uta bruve ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 84

परेष्ठं वो अतिथिं सतुषे मित्रमिव परियम |
अग्निं रथं न वेद्यम ||
कविमिव परचेतसं यं देवासो अध दविता |
नि मर्त्येष्वादधुः ||
तवं यविष्ठ दाशुषो नॄन पाहि शर्णुधी गिरः |
रक्षा तोकमुत तमना ||
कया ते अग्ने अङगिर ऊर्जो नपादुपस्तुतिम |
वराय देव मन्यवे ||
दाशेम कस्य मनसा यज्ञस्य सहसो यहो |
कदु वोच इदंनमः ||
अधा तवं हि नस करो विश्वा अस्मभ्यं सुक्षितीः |
वाजद्रविणसो गिरः ||
कस्य नूनं परीणसो धियो जिन्वसि दम्पते |
गोषाता यस्यते गिरः ||
तं मर्जयन्त सुक्रतुं पुरोयावानमाजिषु |
सवेषु कषयेषुवाजिनम ||
कषेति कषेमेभिः साधुभिर्नकिर्यं घनन्ति हन्ति यः |
अग्ने सुवीर एधते ||
preṣṭhaṃ vo atithiṃ stuṣe mitramiva priyam |
aghniṃ rathaṃ na vedyam ||
kavimiva pracetasaṃ yaṃ devāso adha dvitā |
ni martyeṣvādadhuḥ ||
tvaṃ yaviṣṭha dāśuṣo nṝn pāhi śṛṇudhī ghiraḥ |
rakṣā tokamuta tmanā ||
kayā te aghne aṅghira ūrjo napādupastutim |
varāya deva manyave ||
dāśema kasya manasā yajñasya sahaso yaho |
kadu voca idaṃnamaḥ ||
adhā tvaṃ hi nas karo viśvā asmabhyaṃ sukṣitīḥ |
vājadraviṇaso ghiraḥ ||
kasya nūnaṃ parīṇaso dhiyo jinvasi dampate |
ghoṣātā yasyate ghiraḥ ||
taṃ marjayanta sukratuṃ puroyāvānamājiṣu |
sveṣu kṣayeṣuvājinam ||
kṣeti kṣemebhiḥ sādhubhirnakiryaṃ ghnanti hanti yaḥ |
aghne suvīra edhate ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 85

आ मे हवं नासत्याश्विना गछतं युवम |
मध्वः सोमस्य पीतये ||
इमं मे सतोममश्विनेमं मे शर्णुतं हवम |
मध्वः सोमस्यपीतये ||
अयं वां कर्ष्णो अश्विना हवते वाजिनीवसू |
मध्वः सोमस्य पीतये ||
शर्णुतं जरितुर्हवं कर्ष्णस्य सतुवतो नरा |
मध्वः सोमस्य पीतये ||
छर्दिर्यन्तमदाभ्यं विप्राय सतुवते नरा |
मध्वः सोमस्य पीतये ||
गछतं दाशुषो गर्हमित्था सतुवतो अश्विना |
मध्वः सोमस्य पीतये ||
युञ्जाथां रासभं रथे वीड्वङगे वर्षण्वसू |
मध्वः सोमस्य पीतये ||
तरिवन्धुरेण तरिव्र्ता रथेना यातमश्विना |
मध्वः सोमस्य पीतये ||
नू मे गिरो नासत्याश्विना परावतं युवम |
मध्वः सोमस्य पीतये ||
ā me havaṃ nāsatyāśvinā ghachataṃ yuvam |
madhvaḥ somasya pītaye ||
imaṃ me stomamaśvinemaṃ me śṛṇutaṃ havam |
madhvaḥ somasyapītaye ||
ayaṃ vāṃ kṛṣṇo aśvinā havate vājinīvasū |
madhvaḥ somasya pītaye ||
śṛṇutaṃ jariturhavaṃ kṛṣṇasya stuvato narā |
madhvaḥ somasya pītaye ||
chardiryantamadābhyaṃ viprāya stuvate narā |
madhvaḥ somasya pītaye ||
ghachataṃ dāśuṣo ghṛhamitthā stuvato aśvinā |
madhvaḥ somasya pītaye ||
yuñjāthāṃ rāsabhaṃ rathe vīḍvaṅghe vṛṣaṇvasū |
madhvaḥ somasya pītaye ||
trivandhureṇa trivṛtā rathenā yātamaśvinā |
madhvaḥ somasya pītaye ||
nū me ghiro nāsatyāśvinā prāvataṃ yuvam |
madhvaḥ somasya pītaye ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 86

उभा हि दस्रा भिषजा मयोभुवोभा दक्षस्य वचसो बभूवथुः |
ता वां विश्वको हवते तनूक्र्थे मा नो वि यौष्टं सख्या मुमोचतम ||
कथा नूनं वां विमना उप सतवद युवं धियं ददथुर्वस्यैष्तये |
ता वां विश्वको ... ||
युवं हि षमा पुरुभुजेममेधतुं विष्णाप्वे ददथुर्वस्यैष्टये |
ता वां विश्वको ... ||
उत तयं वीरं धनसां रजीषिणं दूरे चित सन्तमवसे हवामहे |
यस्य सवादिष्ठा सुमतिः पितुर्यथा मा नो वि यौष्टं सख्या मुमोचतम ||
रतेन देवः सविता शमायत रतस्य शर्ङगमुर्विया वि पप्रथे |
रतं सासाह महि चित पर्तन्यतो मा नो वि यौष्टं सख्या मुमोचतम ||
ubhā hi dasrā bhiṣajā mayobhuvobhā dakṣasya vacaso babhūvathuḥ |
tā vāṃ viśvako havate tanūkṛthe mā no vi yauṣṭaṃ sakhyā mumocatam ||
kathā nūnaṃ vāṃ vimanā upa stavad yuvaṃ dhiyaṃ dadathurvasyaiṣtaye |
tā vāṃ viśvako ... ||
yuvaṃ hi ṣmā purubhujemamedhatuṃ viṣṇāpve dadathurvasyaiṣṭaye |
tā vāṃ viśvako ... ||
uta tyaṃ vīraṃ dhanasāṃ ṛjīṣiṇaṃ dūre cit santamavase havāmahe |
yasya svādiṣṭhā sumatiḥ pituryathā mā no vi yauṣṭaṃ sakhyā mumocatam ||
ṛtena devaḥ savitā śamāyata ṛtasya śṛṅghamurviyā vi paprathe |
ṛtaṃ sāsāha mahi cit pṛtanyato mā no vi yauṣṭaṃ sakhyā mumocatam ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 87

दयुम्नी वां सतोमो अश्विना करिविर्न सेक आ गतम |
मध्वःसुतस्य स दिवि परियो नरा पातं गौराविवेरिणे ||
पिबतं घर्मं मधुमन्तमश्विना बर्हिः सीदतं नरा |
ता मन्दसाना मनुषो दुरोण आ नि पातं वेदसा वयः ||
आ वां विश्वाभिरूतिभिः परियमेधा अहूषत |
ता वर्तिर्यातमुप वर्क्तबर्हिषो जुष्टं यज्ञं दिविष्टिषु ||
पिबतं सोमं मधुमन्तमश्विना बर्हिः सीदतं सुमत |
ता वाव्र्धाना उप सुष्टुतिं दिवो गन्तं गौराविवेरिणम ||
आ नूनं यातमश्विनाश्वेभिः परुषितप्सुभिः |
दस्रा हिरण्यवर्तनी शुभस पती पातं सोमं रताव्र्धा ||
वयं हि वां हवामहे विपन्यवो विप्रासो वाजसातये |
तावल्गू दस्रा पुरुदंससा धियाश्विना शरुष्ट्या गतम ||
dyumnī vāṃ stomo aśvinā krivirna seka ā ghatam |
madhvaḥsutasya sa divi priyo narā pātaṃ ghaurāviveriṇe ||
pibataṃ gharmaṃ madhumantamaśvinā barhiḥ sīdataṃ narā |
tā mandasānā manuṣo duroṇa ā ni pātaṃ vedasā vayaḥ ||
ā vāṃ viśvābhirūtibhiḥ priyamedhā ahūṣata |
tā vartiryātamupa vṛktabarhiṣo juṣṭaṃ yajñaṃ diviṣṭiṣu ||
pibataṃ somaṃ madhumantamaśvinā barhiḥ sīdataṃ sumat |
tā vāvṛdhānā upa suṣṭutiṃ divo ghantaṃ ghaurāviveriṇam ||
ā nūnaṃ yātamaśvināśvebhiḥ pruṣitapsubhiḥ |
dasrā hiraṇyavartanī śubhas patī pātaṃ somaṃ ṛtāvṛdhā ||
vayaṃ hi vāṃ havāmahe vipanyavo viprāso vājasātaye |
tāvalghū dasrā purudaṃsasā dhiyāśvinā śruṣṭyā ghatam ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 88

तं वो दस्मं रतीषहं वसोर्मन्दानमन्धसः |
अभि वत्सं न सवसरेषु धेनव इन्द्रं गीर्भिर्नवामहे ||
दयुक्षं सुदानुं तविषीभिराव्र्तं गिरिं न पुरुभोजसम |
कषुमन्तं वाजं शतिनं सहस्रिणं मक्षू गोमन्तमीमहे ||
न तवा बर्हन्तो अद्रयो वरन्त इन्द्र वीळवः |
यद दित्ससि सतुवते मावते वसु नकिष टदा मिनाति ते ||
योद्धासि करत्वा शवसोत दंसना विश्वा जाताभि मज्मना |
आ तवायमर्क ऊतये ववर्तति यं गोतमा अजीजनन ||
पर हि रिरिक्ष ओजसा दिवो अन्तेभ्यस परि |
न तवा विव्याचरज इन्द्र पार्थिवमनु सवधां ववक्षिथ ||
नकिः परिष्टिर्मघवन मघस्य ते यद दाशुषे दशस्यसि |
अस्माकं बोध्युचथस्य चोदिता मंहिष्ठो वाजसातये ||
taṃ vo dasmaṃ ṛtīṣahaṃ vasormandānamandhasaḥ |
abhi vatsaṃ na svasareṣu dhenava indraṃ ghīrbhirnavāmahe ||
dyukṣaṃ sudānuṃ taviṣībhirāvṛtaṃ ghiriṃ na purubhojasam |
kṣumantaṃ vājaṃ śatinaṃ sahasriṇaṃ makṣū ghomantamīmahe ||
na tvā bṛhanto adrayo varanta indra vīḷavaḥ |
yad ditsasi stuvate māvate vasu nakiṣ ṭadā mināti te ||
yoddhāsi kratvā śavasota daṃsanā viśvā jātābhi majmanā |
ā tvāyamarka ūtaye vavartati yaṃ ghotamā ajījanan ||
pra hi ririkṣa ojasā divo antebhyas pari |
na tvā vivyācaraja indra pārthivamanu svadhāṃ vavakṣitha ||
nakiḥ pariṣṭirmaghavan maghasya te yad dāśuṣe daśasyasi |
asmākaṃ bodhyucathasya coditā maṃhiṣṭho vājasātaye ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 89

बर्हदिन्द्राय गायत मरुतो वर्त्रहन्तमम |
येन जयोतिरजनयन्न्र्ताव्र्धो देवं देवाय जाग्र्वि ||
अपाधमदभिशस्तीरशस्तिहाथेन्द्रो दयुम्न्याभवत |
देवास्त इन्द्र सख्याय येमिरे बर्हद्भानो मरुद्गण ||
पर व इन्द्राय बर्हते मरुतो बरह्मार्चत |
वर्त्रं हनति वर्त्रहा शतक्रतुर्वज्रेण शतपर्वणा ||
अभि पर भर धर्षता धर्षन्मनः शरवश्चित ते असद बर्हत |
अर्षन्त्वापो जवसा वि मातरो हनो वर्त्रं जया सवः ||
यज्जायथा अपूर्व्य मघवन वर्त्रहत्याय |
तत पर्थिवीमप्रथयस्तदस्तभ्ना उत दयाम ||
तत ते यज्ञो अजायत तदर्क उत हस्क्र्तिः |
तद विश्वमभिभूरसि यज्जातं यच्च जन्त्वम ||
आमासु पक्वमैरय आ सूर्यं रोहयो दिवि |
घर्मं न सामन तपता सुव्र्क्तिभिर्जुष्टं गिर्वणसे बर्हत ||
bṛhadindrāya ghāyata maruto vṛtrahantamam |
yena jyotirajanayannṛtāvṛdho devaṃ devāya jāghṛvi ||
apādhamadabhiśastīraśastihāthendro dyumnyābhavat |
devāsta indra sakhyāya yemire bṛhadbhāno marudghaṇa ||
pra va indrāya bṛhate maruto brahmārcata |
vṛtraṃ hanati vṛtrahā śatakraturvajreṇa śataparvaṇā ||
abhi pra bhara dhṛṣatā dhṛṣanmanaḥ śravaścit te asad bṛhat |
arṣantvāpo javasā vi mātaro hano vṛtraṃ jayā svaḥ ||
yajjāyathā apūrvya maghavan vṛtrahatyāya |
tat pṛthivīmaprathayastadastabhnā uta dyām ||
tat te yajño ajāyata tadarka uta haskṛtiḥ |
tad viśvamabhibhūrasi yajjātaṃ yacca jantvam ||
āmāsu pakvamairaya ā sūryaṃ rohayo divi |
gharmaṃ na sāman tapatā suvṛktibhirjuṣṭaṃ ghirvaṇase bṛhat ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 90

आ नो विश्वासु हव्य इन्द्रः समत्सु भूषतु |
उप बरह्माणि सवनानि वर्त्रहा परमज्या रचीषमः ||
तवं दाता परथमो राधसामस्यसि सत्य ईशानक्र्त |
तुविद्युम्नस्य युज्या वर्णीमहे पुत्रस्य शवसो महः ||
बरह्मा त इन्द्र गिर्वणः करियन्ते अनतिद्भुता |
इमा जुषस्वहर्यश्व योजनेन्द्र या ते अमन्महि ||
तवं हि सत्यो मघवन्ननानतो वर्त्रा भूरि नय्र्ञ्जसे |
सत्वं शविष्ठ वज्रहस्त दाशुषे.अर्वाञ्चं रयिमा कर्धि ||
तवमिन्द्र यशा अस्य रजीषी शवसस पते |
तवं वर्त्राणि हंस्यप्रतीन्येक इदनुत्ता चर्षणीध्र्ता ||
तमु तवा नूनमसुर परचेतसं राधो भागमिवेमहे |
महीव कर्त्तिः शरणा त इन्द्र पर ते सुम्ना नो अश्नवन ||
ā no viśvāsu havya indraḥ samatsu bhūṣatu |
upa brahmāṇi savanāni vṛtrahā paramajyā ṛcīṣamaḥ ||
tvaṃ dātā prathamo rādhasāmasyasi satya īśānakṛt |
tuvidyumnasya yujyā vṛṇīmahe putrasya śavaso mahaḥ ||
brahmā ta indra ghirvaṇaḥ kriyante anatidbhutā |
imā juṣasvaharyaśva yojanendra yā te amanmahi ||
tvaṃ hi satyo maghavannanānato vṛtrā bhūri nyṛñjase |
satvaṃ śaviṣṭha vajrahasta dāśuṣe.arvāñcaṃ rayimā kṛdhi ||
tvamindra yaśā asy ṛjīṣī śavasas pate |
tvaṃ vṛtrāṇi haṃsyapratīnyeka idanuttā carṣaṇīdhṛtā ||
tamu tvā nūnamasura pracetasaṃ rādho bhāghamivemahe |
mahīva kṛttiḥ śaraṇā ta indra pra te sumnā no aśnavan ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 91

कन्या वारवायती सोममपि सरुताविदत |
अस्तं भरन्त्यब्रवीदिन्द्राय सुनवै तवा शक्राय सुनवै तवा ||
असौ य एषि वीरको गर्हं-गर्हं विचाकशद |
इमं जम्भसुतं पिब धानावन्तं करम्भिणमपूपवन्तमुक्थिनम ||
आ चन तवा चिकित्सामो.अधि चन तवा नेमसि |
शनैरिव शनकैरिवेन्द्रायेन्दो परि सरव ||
कुविच्छकत कुवित करत कुविन नो वस्यसस करत |
कुवित पतिद्विषो यतीरिन्द्रेण संगमामहै ||
इमानि तरीणि विष्टपा तानीन्द्र वि रोहय |
शिरस्ततस्योर्वरामादिदं म उपोदरे ||
असौ च या न उर्वरादिमां तन्वं मम |
अथो ततस्य यच्छिरः सर्वा ता रोमशा कर्धि ||
खे रथस्य खे.अनसः खे युगस्य शतक्रतो |
अपालामिन्द्रत्रिष पूत्व्यक्र्णोः सूर्यत्वचम ||
kanyā vāravāyatī somamapi srutāvidat |
astaṃ bharantyabravīdindrāya sunavai tvā śakrāya sunavai tvā ||
asau ya eṣi vīrako ghṛhaṃ-ghṛhaṃ vicākaśad |
imaṃ jambhasutaṃ piba dhānāvantaṃ karambhiṇamapūpavantamukthinam ||
ā cana tvā cikitsāmo.adhi cana tvā nemasi |
śanairiva śanakairivendrāyendo pari srava ||
kuvicchakat kuvit karat kuvin no vasyasas karat |
kuvit patidviṣo yatīrindreṇa saṃghamāmahai ||
imāni trīṇi viṣṭapā tānīndra vi rohaya |
śirastatasyorvarāmādidaṃ ma upodare ||
asau ca yā na urvarādimāṃ tanvaṃ mama |
atho tatasya yacchiraḥ sarvā tā romaśā kṛdhi ||
khe rathasya khe.anasaḥ khe yughasya śatakrato |
apālāmindratriṣ pūtvyakṛṇoḥ sūryatvacam ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 92

पान्तमा वो अन्धस इन्द्रमभि पर गायत |
विश्वासाहंशतक्रतुं मंहिष्ठं चर्षणीनाम ||
पुरुहूतं पुरुष्टुतं गाथान्यं सनश्रुतम |
इन्द्र इति बरवीतन ||
इन्द्र इन नो महानां दाता वाजानां नर्तुः |
महानभिज्ञ्वा यमत ||
अपादु शिप्र्यन्धसः सुदक्षस्य परहोषिणः |
इन्दोरिन्द्रोयवाशिरः ||
तं वभि परार्चतेन्द्रं सोमस्य पीतये |
तदिद धयस्यवर्धनम ||
अस्य पीत्वा मदानां देवो देवस्यौजसा |
विश्वाभि भुवना भुवत ||
तयमु वः सत्रासाहं विश्वासु गीर्ष्वायतम |
आ चयावयस्यूतये ||
युध्मं सन्तमनर्वाणं सोमपामनपच्युतम |
नरमवार्यक्रतुम ||
शिक्षा ण इन्द्र राय आ पुरु विद्वान रचीषम |
अवा नः पार्ये धने ||
अतश्चिदिन्द्र ण उपा याहि शतवाजया |
इषा सहस्रवाजया ||
अयाम धीवतो धियो.अर्वद्भिः शक्र गोदरे |
जयेम पर्त्सु वज्रिवः ||
वयमु तवा शतक्रतो गावो न यवसेष्वा |
उक्थेषु रणयामसि ||
विश्वा हि मर्त्यत्वनानुकामा शतक्रतो |
अगन्म वज्रिन्नाशसः ||
तवे सु पुत्र शवसो.अव्र्त्रन कामकातयः |
न तवामिन्द्रातिरिच्यते ||
स नो वर्षन सनिष्ठया सं घोरया दरवित्न्वा |
धियाविड्ढि पुरन्ध्या ||
यस्ते नूनं शतक्रतविन्द्र दयुम्नितमो मदः |
तेन नूनं मदे मदेः ||
यस्ते चित्रश्रवस्तमो य इन्द्र वर्त्रहन्तमः |
य ओजोदातमोमदः ||
विद्मा हि यस्ते अद्रिवस्त्वादत्तः सत्य सोमपाः |
विश्वासुदस्म कर्ष्टिषु ||
इन्द्राय मद्वने सुतं परि षटोभन्तु नो गिरः |
अर्कमर्चन्तु कारवः ||
यस्मिन विश्वा अधि शरियो रणन्ति सप्त संसदः |
इन्द्रंसुते हवामहे ||
तरिकद्रुकेषु चेतनं देवासो यज्ञमत्नत |
तमिद वर्धन्तुनो गिरः ||
आ तवा विशन्त्विन्दवः समुद्रमिव सिन्धवः |
न तवामिन्द्राति रिच्यते ||
विव्यक्थ महिना वर्षन भक्षं सोमस्य जाग्र्वे |
य इन्द्र जठरेषु ते ||
अरं त इन्द्र कुक्षये सोमो भवतु वर्त्रहन |
अरं धामभ्यैन्दवः ||
अरमश्वाय गायति शरुतकक्षो अरं गवे |
अरमिन्द्रस्य धाम्ने ||
अरं हि षम सुतेषु णः सोमेष्विन्द्र भूषसि |
अरं तेशक्र दावने ||
पराकात्ताच्चिदद्रिवस्त्वां नक्षन्त नो गिरः |
अरं गमाम ते वयम ||
एवा हयसि वीरयुरेवा शूर उत सथिरः |
एवा ते राध्यं मनः ||
एवा रातिस्तुवीमघ विश्वेभिर्धायि धात्र्भिः |
अधा चिदिन्द्र मे सचा ||
मो षु बरह्मेव तन्द्रयुर्भुवो वाजानां पते |
मत्स्वा सुतस्य गोमतः ||
मा न इन्द्र अभ्यादिशः सूरो अक्तुष्वा यमन |
तवा युजा वनेम तत ||
तवयेदिन्द्र युजा वयं परति बरुवीमहि सप्र्धः |
तवमस्माकं तव समसि ||
तवामिद धि तवायवो.अनुनोनुवतश्चरान |
सखाय इन्द्र कारवः ||
pāntamā vo andhasa indramabhi pra ghāyata |
viśvāsāhaṃśatakratuṃ maṃhiṣṭhaṃ carṣaṇīnām ||
puruhūtaṃ puruṣṭutaṃ ghāthānyaṃ sanaśrutam |
indra iti bravītana ||
indra in no mahānāṃ dātā vājānāṃ nṛtuḥ |
mahānabhijñvā yamat ||
apādu śipryandhasaḥ sudakṣasya prahoṣiṇaḥ |
indorindroyavāśiraḥ ||
taṃ vabhi prārcatendraṃ somasya pītaye |
tadid dhyasyavardhanam ||
asya pītvā madānāṃ devo devasyaujasā |
viśvābhi bhuvanā bhuvat ||
tyamu vaḥ satrāsāhaṃ viśvāsu ghīrṣvāyatam |
ā cyāvayasyūtaye ||
yudhmaṃ santamanarvāṇaṃ somapāmanapacyutam |
naramavāryakratum ||
śikṣā ṇa indra rāya ā puru vidvān ṛcīṣama |
avā naḥ pārye dhane ||
ataścidindra ṇa upā yāhi śatavājayā |
iṣā sahasravājayā ||
ayāma dhīvato dhiyo.arvadbhiḥ śakra ghodare |
jayema pṛtsu vajrivaḥ ||
vayamu tvā śatakrato ghāvo na yavaseṣvā |
uktheṣu raṇayāmasi ||
viśvā hi martyatvanānukāmā śatakrato |
aghanma vajrinnāśasaḥ ||
tve su putra śavaso.avṛtran kāmakātayaḥ |
na tvāmindrātiricyate ||
sa no vṛṣan saniṣṭhayā saṃ ghorayā dravitnvā |
dhiyāviḍḍhi purandhyā ||
yaste nūnaṃ śatakratavindra dyumnitamo madaḥ |
tena nūnaṃ made madeḥ ||
yaste citraśravastamo ya indra vṛtrahantamaḥ |
ya ojodātamomadaḥ ||
vidmā hi yaste adrivastvādattaḥ satya somapāḥ |
viśvāsudasma kṛṣṭiṣu ||
indrāya madvane sutaṃ pari ṣṭobhantu no ghiraḥ |
arkamarcantu kāravaḥ ||
yasmin viśvā adhi śriyo raṇanti sapta saṃsadaḥ |
indraṃsute havāmahe ||
trikadrukeṣu cetanaṃ devāso yajñamatnata |
tamid vardhantuno ghiraḥ ||
ā tvā viśantvindavaḥ samudramiva sindhavaḥ |
na tvāmindrāti ricyate ||
vivyaktha mahinā vṛṣan bhakṣaṃ somasya jāghṛve |
ya indra jaṭhareṣu te ||
araṃ ta indra kukṣaye somo bhavatu vṛtrahan |
araṃ dhāmabhyaindavaḥ ||
aramaśvāya ghāyati śrutakakṣo araṃ ghave |
aramindrasya dhāmne ||
araṃ hi ṣma suteṣu ṇaḥ someṣvindra bhūṣasi |
araṃ teśakra dāvane ||
parākāttāccidadrivastvāṃ nakṣanta no ghiraḥ |
araṃ ghamāma te vayam ||
evā hyasi vīrayurevā śūra uta sthiraḥ |
evā te rādhyaṃ manaḥ ||
evā rātistuvīmagha viśvebhirdhāyi dhātṛbhiḥ |
adhā cidindra me sacā ||
mo ṣu brahmeva tandrayurbhuvo vājānāṃ pate |
matsvā sutasya ghomataḥ ||
mā na indra abhyādiśaḥ sūro aktuṣvā yaman |
tvā yujā vanema tat ||
tvayedindra yujā vayaṃ prati bruvīmahi spṛdhaḥ |
tvamasmākaṃ tava smasi ||
tvāmid dhi tvāyavo.anunonuvataścarān |
sakhāya indra kāravaḥ ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 93

उद घेदभि शरुतामघं वर्षभं नर्यापसम |
अस्तारमेषि सूर्य ||
नव यो नवतिं पुरो बिभेद बाह्वोजसा |
अहिं च वर्त्रहावधीत ||
स न इन्द्रः शिवः सखाश्वावद गोमद यवमत |
उरुधारेव दोहते ||
यदद्य कच्च वर्त्रहन्नुदगा अभि सूर्य |
सर्वं तदिन्द्र ते वशे ||
यद वा परव्र्द्ध सत्पते न मरा इति मन्यसे |
उतो तत सत्यमित तव ||
ये सोमासः परावति ये अर्वावति सुन्विरे |
सर्वांस्तानिन्द्र गछसि ||
तमिन्द्रं वाजयामसि महे वर्त्राय हन्तवे |
स वर्षा वर्षभो भुवत ||
इन्द्रः स दामने कर्त ओजिष्ठः स मदे हितः |
दयुम्नीश्लोकी स सोम्यः ||
गिरा वज्रो न सम्भ्र्तः सबलो अनपच्युतः |
ववक्ष रष्वोस्त्र्तः ||
दुर्गे चिन नः सुगं कर्धि गर्णान इन्द्र गिर्वणः |
तवं च मघवन वशः ||
यस्य ते नू चिदादिशं न मिनन्ति सवराज्यम |
न देवो नाध्रिगुर्जनः ||
अधा ते अप्रतिष्कुतं देवी शुष्मं सपर्यतः |
उभे सुषिप्र रोदसी ||
तवमेतदधारयः कर्ष्णासु रोहिणीषु च |
परुष्णीषु रुशत पयः ||
वि यदहेरध तविषो विश्वे देवासो अक्रमुः |
विदन मर्गस्य तानमः ||
आ उ मे निवरो भुवद वर्त्रहादिष्ट पौंस्यम |
अजातशत्रुरस्त्र्तः ||
शरुतं वो वर्त्रहन्तमं पर शर्धं चर्षणीनाम |
आ शुषे राधसे महे ||
अया धिया च गव्यया पुरुणामन पुरुष्टुत |
यत सोमे-सोमाभवः ||
बोधिन्मना इदस्तु नो वर्त्रहा भूर्यासुतिः |
शर्णोतु शक्राशिषम ||
कया तवं न ऊत्याभि पर मन्दसे वर्षन |
कया सतोत्र्भ्य आ भर ||
कस्य वर्षा सुते सचा नियुत्वान वर्षभो रणत |
वर्त्रहा सोमपीतये ||
अभी षु णस्त्वं रयिं मन्दसानः सहस्रिणम |
परयन्ताबोधि दाशुषे ||
पत्नीवन्तः सुता इम उशन्तो यन्ति वीतये |
अपां जग्मिर्निचुम्पुणः ||
इष्टा होत्रा अस्र्क्षतेन्द्रं वर्धासो अध्वरे |
अछावभ्र्थमोजसा ||
इह तया सधमाद्या हरी हिरण्यकेश्या |
वोळ्हामभि परयो हितम ||
तुभ्यं सोमाः सुता इमे सतीर्णं बर्हिर्विभावसो |
सतोत्र्भ्य इन्द्रमा वह ||
आ ते दक्षं वि रोचना दधद रत्ना वि दाशुषे |
सतोत्र्भ्य इन्द्रमर्चत ||
आ ते दधामीन्द्रियमुक्था विश्वा शतक्रतो |
सतोत्र्भ्य इन्द्र मर्ळय ||
भद्रम-भद्रं न आ भरेषमूर्जं शतक्रतो |
यदिन्द्र मर्ळयासि नः ||
स नो विश्वान्या भर सुवितानि शतक्रतो |
यदिन्द्र मर्ळयासि नः ||
तवामिद वर्त्रहन्तम सुतावन्तो हवामहे |
यदिन्द्र मर्ळयासिनः ||
उप नो हरिभिः सुतं याहि मदानां पते |
उप नो हरिभिःसुतम ||
दविता यो वर्त्रहन्तमो विद इन्द्रः शतक्रतुः |
उप नो हरिभिः सुतम ||
तवं हि वर्त्रहन्नेषां पाता सोमानामसि |
उप नो हरिभिः सुतम ||
इन्द्र इषे ददातु न रभुक्षणं रभुं रयिम |
वाजी ददातुवाजिनम ||
ud ghedabhi śrutāmaghaṃ vṛṣabhaṃ naryāpasam |
astārameṣi sūrya ||
nava yo navatiṃ puro bibheda bāhvojasā |
ahiṃ ca vṛtrahāvadhīt ||
sa na indraḥ śivaḥ sakhāśvāvad ghomad yavamat |
urudhāreva dohate ||
yadadya kacca vṛtrahannudaghā abhi sūrya |
sarvaṃ tadindra te vaśe ||
yad vā pravṛddha satpate na marā iti manyase |
uto tat satyamit tava ||
ye somāsaḥ parāvati ye arvāvati sunvire |
sarvāṃstānindra ghachasi ||
tamindraṃ vājayāmasi mahe vṛtrāya hantave |
sa vṛṣā vṛṣabho bhuvat ||
indraḥ sa dāmane kṛta ojiṣṭhaḥ sa made hitaḥ |
dyumnīślokī sa somyaḥ ||
ghirā vajro na sambhṛtaḥ sabalo anapacyutaḥ |
vavakṣa ṛṣvoastṛtaḥ ||
durghe cin naḥ sughaṃ kṛdhi ghṛṇāna indra ghirvaṇaḥ |
tvaṃ ca maghavan vaśaḥ ||
yasya te nū cidādiśaṃ na minanti svarājyam |
na devo nādhrighurjanaḥ ||
adhā te apratiṣkutaṃ devī śuṣmaṃ saparyataḥ |
ubhe suṣipra rodasī ||
tvametadadhārayaḥ kṛṣṇāsu rohiṇīṣu ca |
paruṣṇīṣu ruśat payaḥ ||
vi yadaheradha tviṣo viśve devāso akramuḥ |
vidan mṛghasya tānamaḥ ||
ā u me nivaro bhuvad vṛtrahādiṣṭa pauṃsyam |
ajātaśatrurastṛtaḥ ||
śrutaṃ vo vṛtrahantamaṃ pra śardhaṃ carṣaṇīnām |
ā śuṣe rādhase mahe ||
ayā dhiyā ca ghavyayā puruṇāman puruṣṭuta |
yat some-somaābhavaḥ ||
bodhinmanā idastu no vṛtrahā bhūryāsutiḥ |
śṛṇotu śakraāśiṣam ||
kayā tvaṃ na ūtyābhi pra mandase vṛṣan |
kayā stotṛbhya ā bhara ||
kasya vṛṣā sute sacā niyutvān vṛṣabho raṇat |
vṛtrahā somapītaye ||
abhī ṣu ṇastvaṃ rayiṃ mandasānaḥ sahasriṇam |
prayantābodhi dāśuṣe ||
patnīvantaḥ sutā ima uśanto yanti vītaye |
apāṃ jaghmirnicumpuṇaḥ ||
iṣṭā hotrā asṛkṣatendraṃ vṛdhāso adhvare |
achāvabhṛthamojasā ||
iha tyā sadhamādyā harī hiraṇyakeśyā |
voḷhāmabhi prayo hitam ||
tubhyaṃ somāḥ sutā ime stīrṇaṃ barhirvibhāvaso |
stotṛbhya indramā vaha ||
ā te dakṣaṃ vi rocanā dadhad ratnā vi dāśuṣe |
stotṛbhya indramarcata ||
ā te dadhāmīndriyamukthā viśvā śatakrato |
stotṛbhya indra mṛḷaya ||
bhadram-bhadraṃ na ā bhareṣamūrjaṃ śatakrato |
yadindra mṛḷayāsi naḥ ||
sa no viśvānyā bhara suvitāni śatakrato |
yadindra mṛḷayāsi naḥ ||
tvāmid vṛtrahantama sutāvanto havāmahe |
yadindra mṛḷayāsinaḥ ||
upa no haribhiḥ sutaṃ yāhi madānāṃ pate |
upa no haribhiḥsutam ||
dvitā yo vṛtrahantamo vida indraḥ śatakratuḥ |
upa no haribhiḥ sutam ||
tvaṃ hi vṛtrahanneṣāṃ pātā somānāmasi |
upa no haribhiḥ sutam ||
indra iṣe dadātu na ṛbhukṣaṇaṃ ṛbhuṃ rayim |
vājī dadātuvājinam ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 94

गौर्धयति मरुतां शरवस्युर्माता मघोनाम |
युक्ता वह्नी रथानाम ||
यस्या देवा उपस्थे वरता विश्वे धारयन्ति |
सूर्यामासाद्र्शे कम ||
तत सु नो विश्वे अर्य आ सदा गर्णन्ति कारवः |
मरुतः सोमपीतये ||
अस्ति सोमो अयं सुतः पिबन्त्यस्य मरुतः |
उत सवराजो अश्विना ||
पिबन्ति मित्रो अर्यमा तना पूतस्य वरुणः |
तरिषधस्थस्य जावतः ||
उतो नवस्य जोषमानिन्द्रः सुतस्य गोमतः |
परातर्होतेव मत्सति ||
कदत्विषन्त सूरयस्तिर आप इव सरिधः |
अर्षन्ति पूतदक्षसः ||
कद वो अद्य महानां देवानामवो वर्णे |
तमना च दस्मवर्चसाम ||
आ ये विश्वा पार्थिवानि पप्रथन रोचना दिवः |
मरुतःसोमपीतये ||
तयान नु पूतदक्षसो दिवो वो मरुतो हुवे |
अस्य सोमस्य पीतये ||
तयान नु ये वि रोदसी तस्तभुर्मरुतो हुवे |
अस्य सोमस्य पीतये ||
तयं नु मारुतं गणं गिरिष्ठां वर्षणं हुवे |
अस्यसोमस्य पीतये ||
ghaurdhayati marutāṃ śravasyurmātā maghonām |
yuktā vahnī rathānām ||
yasyā devā upasthe vratā viśve dhārayanti |
sūryāmāsādṛśe kam ||
tat su no viśve arya ā sadā ghṛṇanti kāravaḥ |
marutaḥ somapītaye ||
asti somo ayaṃ sutaḥ pibantyasya marutaḥ |
uta svarājo aśvinā ||
pibanti mitro aryamā tanā pūtasya varuṇaḥ |
triṣadhasthasya jāvataḥ ||
uto nvasya joṣamānindraḥ sutasya ghomataḥ |
prātarhoteva matsati ||
kadatviṣanta sūrayastira āpa iva sridhaḥ |
arṣanti pūtadakṣasaḥ ||
kad vo adya mahānāṃ devānāmavo vṛṇe |
tmanā ca dasmavarcasām ||
ā ye viśvā pārthivāni paprathan rocanā divaḥ |
marutaḥsomapītaye ||
tyān nu pūtadakṣaso divo vo maruto huve |
asya somasya pītaye ||
tyān nu ye vi rodasī tastabhurmaruto huve |
asya somasya pītaye ||
tyaṃ nu mārutaṃ ghaṇaṃ ghiriṣṭhāṃ vṛṣaṇaṃ huve |
asyasomasya pītaye ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 95

आ तवा गिरो रथीरिवास्थुः सुतेषु गिर्वणः |
अभि तवा समनूषतेन्द्र वत्सं न मातरः ||
आ तवा शुक्रा अचुच्यवुः सुतास इन्द्र गिर्वणः |
पिबा तवस्यान्धस इन्द्र विश्वासु ते हितम ||
पिबा सोमं मदाय कमिन्द्र शयेनाभ्र्तं सुतम |
तवं हिशश्वतीनां पती राजा विशामसि ||
शरुधी हवं तिरश्च्या इन्द्र यस्त्वा सपर्यति |
सुवीर्यस्य गोमतो रायस पूर्धि महानसि ||
इन्द्र यस्ते नवायसीं गिरं मन्द्रामजीजनत |
चिकित्विन्मनसं धियं परत्नां रतस्य पिप्युषीम ||
तमु षटवाम यं गिर इन्द्रमुक्थानि वाव्र्धुः |
पुरूण्यस्य पौंस्या सिषासन्तो वनामहे ||
एतो नविन्द्रं सतवाम शुद्धं शुद्धेन साम्ना |
शुद्धैरुक्थैर्वाव्र्ध्वांसं शुद्ध आशीर्वान ममत्तु ||
इन्द्र शुद्धो न आ गहि शुद्धः शुद्धाभिरूतिभिः |
शुद्धो रयिं नि धारय शुद्धो ममद्धि सोम्यः ||
इन्द्र शुद्धो हि नो रयिं शुद्धो रत्नानि दाशुषे |
शुद्धो वर्त्राणि जिघ्नसे शुद्धो वाजं सिषाससि ||
ā tvā ghiro rathīrivāsthuḥ suteṣu ghirvaṇaḥ |
abhi tvā samanūṣatendra vatsaṃ na mātaraḥ ||
ā tvā śukrā acucyavuḥ sutāsa indra ghirvaṇaḥ |
pibā tvasyāndhasa indra viśvāsu te hitam ||
pibā somaṃ madāya kamindra śyenābhṛtaṃ sutam |
tvaṃ hiśaśvatīnāṃ patī rājā viśāmasi ||
śrudhī havaṃ tiraścyā indra yastvā saparyati |
suvīryasya ghomato rāyas pūrdhi mahānasi ||
indra yaste navāyasīṃ ghiraṃ mandrāmajījanat |
cikitvinmanasaṃ dhiyaṃ pratnāṃ ṛtasya pipyuṣīm ||
tamu ṣṭavāma yaṃ ghira indramukthāni vāvṛdhuḥ |
purūṇyasya pauṃsyā siṣāsanto vanāmahe ||
eto nvindraṃ stavāma śuddhaṃ śuddhena sāmnā |
śuddhairukthairvāvṛdhvāṃsaṃ śuddha āśīrvān mamattu ||
indra śuddho na ā ghahi śuddhaḥ śuddhābhirūtibhiḥ |
śuddho rayiṃ ni dhāraya śuddho mamaddhi somyaḥ ||
indra śuddho hi no rayiṃ śuddho ratnāni dāśuṣe |
śuddho vṛtrāṇi jighnase śuddho vājaṃ siṣāsasi ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 96

अस्मा उषास आतिरन्त याममिन्द्राय नक्तमूर्म्याः सुवाचः |
अस्मा आपो मातरः सप्त तस्थुर्न्र्भ्यस्तराय सिन्धवः सुपाराः ||
अतिविद्धा विथुरेणा चिदस्त्रा तरिः सप्त सानु संहिता गिरीणाम |
न तद देवो न मर्त्यस्तुतुर्याद यानि परव्र्द्धो वर्षभश्चकार ||
इन्द्रस्य वज्र आयसो निमिश्ल इन्द्रस्य बाह्वोर्भूयिष्ठमोजः |
शीर्षन्निन्द्रस्य करतवो निरेक आसन्नेषन्त शरुत्या उपाके ||
मन्ये तवा यज्ञियं यज्ञियानां मन्ये तवा चयवनमच्युतानाम |
मन्ये तवा सत्वनामिन्द्र केतुं मन्ये तवा वर्षभं चर्षणीनाम ||
आ यद वज्रं बाह्वोरिन्द्र धत्से मदच्युतमहये हन्तवाु |
पर पर्वता अनवन्त पर गावः पर बरह्माणो अभिनक्षन्त इन्द्रम ||
तमु षटवाम य इमा जजान विश्वा जातान्यवराण्यस्मात |
इन्द्रेण मित्रं दिधिषेम गीर्भिरुपो नमोभिर्व्र्षभं विशेम ||
वर्त्रस्य तवा शवसथादीषमाणा विश्वे देवा अजहुर्ये सखायः |
मरुद्भिरिन्द्र सख्यं ते अस्त्वथेमा विश्वाः पर्तना जयासि ||
तरिः षष्टिस्त्वा मरुतो वाव्र्धाना उस्रा इव राशयो यज्ञियासः |
उप तवेमः कर्धि नो भागधेयं शुष्मं त एना हविषा विधेम ||
तिग्ममायुधं मरुतामनीकं कस्त इन्द्र परति वज्रं दधर्ष |
अनायुधासो असुरा अदेवाश्चक्रेण तानप वप रजीषिन ||
मह उग्राय तवसे सुव्र्क्तिं परेरय शिवतमाय पश्वः |
गिर्वाहसे गिर इन्द्राय पूर्वीर्धेहि तन्वे कुविदङग वेदत ||
उक्थवाहसे विभ्वे मनीषां दरुणा न पारमीरया नदीनाम |
नि सप्र्श धिया तन्वि शरुतस्य जुष्टतरस्य कुविदङग वेदत ||
तद विविड्ढि यत त इन्द्रो जुजोषत सतुहि सुष्टुतिं नमसाविवास |
उप भूष जरितर्मा रुवण्यः शरावया वाचं कुविदङग वेदत ||
अव दरप्सो अंशुमतीमतिष्ठदियानः कर्ष्णो दशभिः सहस्रैः |
आवत तमिन्द्रः शच्या धमन्तमप सनेहितीर्न्र्मणा अधत्त ||
दरप्समपश्यं विषुणे चरन्तमुपह्वरे नद्यो अंशुमत्याः |
नभो न कर्ष्णमवतस्थिवांसमिष्यामि वो वर्षणो युध्यताजौ ||
अध दरप्सो अंशुमत्या उपस्थे.अधारयत तन्वं तित्विषाणः |
विशो अदेवीरभ्याचरन्तीर्ब्र्हस्पतिना युजेन्द्रः ससाहे ||
तवं ह तयत सप्तभ्यो जायमानो.अशत्रुभ्यो अभवः शत्रुरिन्द्र |
गूळ्हे दयावाप्र्थिवी अन्वविन्दो विभुमद्भ्यो भुवनेभ्यो रणं धाः ||
तवं ह तयदप्रतिमानमोजो वज्रेण वज्रिन धर्षितो जघन्थ |
तवं शुष्णस्यावातिरो वधत्रैस्त्वं गा इन्द्र शच्येदविन्दः ||
तवं ह तयद वर्षभ चर्षणीनां घनो वर्त्रानां तविषोबभूथ |
तवं सिन्धून्रस्र्जस्तस्तभानान तवमपो अजयोदासपत्नीः ||
स सुक्रतू रणिता यः सुतेष्वनुत्तमन्युर्यो अहेव रेवान |
य एक इन नर्यपांसि कर्ता स वर्त्रहा परतीदन्यमाहुः ||
स वर्त्रहेन्द्रश्चर्षणीध्र्त तं सुष्टुत्या हव्यं हुवेम |
स पराविता मघवा नो.अधिवक्ता स वाजस्य शरवस्यस्यदाता ||
स वर्त्रहेन्द्र रभुक्षाः सद्यो जज्ञानो हव्यो बभूव |
कर्ण्वन्नपांसि नर्या पुरूणि सोमो न पीतो हव्यः सखिभ्यः ||
asmā uṣāsa ātiranta yāmamindrāya naktamūrmyāḥ suvācaḥ |
asmā āpo mātaraḥ sapta tasthurnṛbhyastarāya sindhavaḥ supārāḥ ||
atividdhā vithureṇā cidastrā triḥ sapta sānu saṃhitā ghirīṇām |
na tad devo na martyastuturyād yāni pravṛddho vṛṣabhaścakāra ||
indrasya vajra āyaso nimiśla indrasya bāhvorbhūyiṣṭhamojaḥ |
śīrṣannindrasya kratavo nireka āsanneṣanta śrutyā upāke ||
manye tvā yajñiyaṃ yajñiyānāṃ manye tvā cyavanamacyutānām |
manye tvā satvanāmindra ketuṃ manye tvā vṛṣabhaṃ carṣaṇīnām ||
ā yad vajraṃ bāhvorindra dhatse madacyutamahaye hantavāu |
pra parvatā anavanta pra ghāvaḥ pra brahmāṇo abhinakṣanta indram ||
tamu ṣṭavāma ya imā jajāna viśvā jātānyavarāṇyasmāt |
indreṇa mitraṃ didhiṣema ghīrbhirupo namobhirvṛṣabhaṃ viśema ||
vṛtrasya tvā śvasathādīṣamāṇā viśve devā ajahurye sakhāyaḥ |
marudbhirindra sakhyaṃ te astvathemā viśvāḥ pṛtanā jayāsi ||
triḥ ṣaṣṭistvā maruto vāvṛdhānā usrā iva rāśayo yajñiyāsaḥ |
upa tvemaḥ kṛdhi no bhāghadheyaṃ śuṣmaṃ ta enā haviṣā vidhema ||
tighmamāyudhaṃ marutāmanīkaṃ kasta indra prati vajraṃ dadharṣa |
anāyudhāso asurā adevāścakreṇa tānapa vapa ṛjīṣin ||
maha ughrāya tavase suvṛktiṃ preraya śivatamāya paśvaḥ |
ghirvāhase ghira indrāya pūrvīrdhehi tanve kuvidaṅgha vedat ||
ukthavāhase vibhve manīṣāṃ druṇā na pāramīrayā nadīnām |
ni spṛśa dhiyā tanvi śrutasya juṣṭatarasya kuvidaṅgha vedat ||
tad viviḍḍhi yat ta indro jujoṣat stuhi suṣṭutiṃ namasāvivāsa |
upa bhūṣa jaritarmā ruvaṇyaḥ śrāvayā vācaṃ kuvidaṅgha vedat ||
ava drapso aṃśumatīmatiṣṭhadiyānaḥ kṛṣṇo daśabhiḥ sahasraiḥ |
āvat tamindraḥ śacyā dhamantamapa snehitīrnṛmaṇā adhatta ||
drapsamapaśyaṃ viṣuṇe carantamupahvare nadyo aṃśumatyāḥ |
nabho na kṛṣṇamavatasthivāṃsamiṣyāmi vo vṛṣaṇo yudhyatājau ||
adha drapso aṃśumatyā upasthe.adhārayat tanvaṃ titviṣāṇaḥ |
viśo adevīrabhyācarantīrbṛhaspatinā yujendraḥ sasāhe ||
tvaṃ ha tyat saptabhyo jāyamāno.aśatrubhyo abhavaḥ śatrurindra |
ghūḷhe dyāvāpṛthivī anvavindo vibhumadbhyo bhuvanebhyo raṇaṃ dhāḥ ||
tvaṃ ha tyadapratimānamojo vajreṇa vajrin dhṛṣito jaghantha |
tvaṃ śuṣṇasyāvātiro vadhatraistvaṃ ghā indra śacyedavindaḥ ||
tvaṃ ha tyad vṛṣabha carṣaṇīnāṃ ghano vṛtrānāṃ taviṣobabhūtha |
tvaṃ sindhūnrasṛjastastabhānān tvamapo ajayodāsapatnīḥ ||
sa sukratū raṇitā yaḥ suteṣvanuttamanyuryo aheva revān |
ya eka in naryapāṃsi kartā sa vṛtrahā pratīdanyamāhuḥ ||
sa vṛtrahendraścarṣaṇīdhṛt taṃ suṣṭutyā havyaṃ huvema |
sa prāvitā maghavā no.adhivaktā sa vājasya śravasyasyadātā ||
sa vṛtrahendra ṛbhukṣāḥ sadyo jajñāno havyo babhūva |
kṛṇvannapāṃsi naryā purūṇi somo na pīto havyaḥ sakhibhyaḥ ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 97

या इन्द्र भुज आभरः सवर्वानसुरेभ्यः |
सतोतारमिन मघवन्नस्य वर्धय ये च तवे वर्क्तबर्हिषः ||
यमिन्द्र दधिषे तवमश्वं गां भागमव्ययम |
यजमाने सुन्वति दक्षिणावति तस्मिन तं धेहि मा पणौ ||
य इन्द्र सस्त्यव्रतो.अनुष्वापमदेवयुः |
सवैः ष एवैर्मुमुरत पोष्यं रयिं सनुतर्धेहि तं ततः ||
यच्छक्रासि परावति यदर्वावति वर्त्रहन |
अतस्त्वा गीर्भिर्द्युगदिन्द्र केशिभिः सुतावाना विवासति ||
यद वासि रोचने दिवः समुद्रस्याधि विष्टपि |
यत पार्थिवे सदने वर्त्रहन्तम यदन्तरिक्ष आ गहि ||
स नः सोमेषु सोमपाः सुतेषु शवसस पते |
मादयस्व रादसा सून्र्तावतेन्द्र राया परीणसा ||
मा न इन्द्र परा वर्णग भवा नः सधमाद्यः |
तवं न ऊती तवमिन न आप्यं मा न इन्द्र परा वर्णक ||
अस्मे इन्द्र सचा सुते नि षदा पीतये मधु |
कर्धी जरित्रेमघवन्नवो महदस्मे इन्द्र सचा सुते ||
न तवा देवास आशत न मर्त्यासो अद्रिवः |
विश्वा जातानिशवसाभिभूरसि न तवा देवास आशत ||
विश्वाः पर्तना अभिभूतरं नरं सजूस्ततक्षुरिन्द्रंजजनुश्च राजसे |
करत्वा वरुष्ठं वर आमुरिमुतोग्रमोजिष्ठं तवसं तरस्विनम ||
समीं रेभासो अस्वरन्निन्द्रं सोमस्य पीतये |
सवर्पतिंयदीं वर्धे धर्तव्रतो हयोजसा समूतिभिः ||
नेमिं नमन्ति चक्षसा मेषं विप्रा अभिस्वरा |
सुदीतयो वो अद्रुहो.अपि कर्णे तरस्विनः सं रक्वभिः ||
तमिन्द्रं जोहवीमि मघवानमुग्रं सत्रा दधानमप्रतिष्कुतं शवांसि |
मंहिष्ठो गीर्भिरा च यज्ञियो ववर्तद राये नो विश्वा सुपथा कर्णोतु वज्री ||
तवं पुर इन्द्र चिकिदेना वयोजसा शविष्ठ शक्र नाशयध्यै |
तवद विश्वानि भुवनानि वज्रिन दयावा रेजेते पर्थिवी च भीषा ||
तन म रतमिन्द्र शूर चित्र पात्वपो न वज्रिन दुरिताति पर्षि भूरि |
कदा न इन्द्र राय आ दशस्येर्विश्वप्स्न्यस्य सप्र्हयाय्यस्य राजन ||
yā indra bhuja ābharaḥ svarvānasurebhyaḥ |
stotāramin maghavannasya vardhaya ye ca tve vṛktabarhiṣaḥ ||
yamindra dadhiṣe tvamaśvaṃ ghāṃ bhāghamavyayam |
yajamāne sunvati dakṣiṇāvati tasmin taṃ dhehi mā paṇau ||
ya indra sastyavrato.anuṣvāpamadevayuḥ |
svaiḥ ṣa evairmumurat poṣyaṃ rayiṃ sanutardhehi taṃ tataḥ ||
yacchakrāsi parāvati yadarvāvati vṛtrahan |
atastvā ghīrbhirdyughadindra keśibhiḥ sutāvānā vivāsati ||
yad vāsi rocane divaḥ samudrasyādhi viṣṭapi |
yat pārthive sadane vṛtrahantama yadantarikṣa ā ghahi ||
sa naḥ someṣu somapāḥ suteṣu śavasas pate |
mādayasva rādasā sūnṛtāvatendra rāyā parīṇasā ||
mā na indra parā vṛṇagh bhavā naḥ sadhamādyaḥ |
tvaṃ na ūtī tvamin na āpyaṃ mā na indra parā vṛṇak ||
asme indra sacā sute ni ṣadā pītaye madhu |
kṛdhī jaritremaghavannavo mahadasme indra sacā sute ||
na tvā devāsa āśata na martyāso adrivaḥ |
viśvā jātāniśavasābhibhūrasi na tvā devāsa āśata ||
viśvāḥ pṛtanā abhibhūtaraṃ naraṃ sajūstatakṣurindraṃjajanuśca rājase |
kratvā varuṣṭhaṃ vara āmurimutoghramojiṣṭhaṃ tavasaṃ tarasvinam ||
samīṃ rebhāso asvarannindraṃ somasya pītaye |
svarpatiṃyadīṃ vṛdhe dhṛtavrato hyojasā samūtibhiḥ ||
nemiṃ namanti cakṣasā meṣaṃ viprā abhisvarā |
sudītayo vo adruho.api karṇe tarasvinaḥ saṃ ṛkvabhiḥ ||
tamindraṃ johavīmi maghavānamughraṃ satrā dadhānamapratiṣkutaṃ śavāṃsi |
maṃhiṣṭho ghīrbhirā ca yajñiyo vavartad rāye no viśvā supathā kṛṇotu vajrī ||
tvaṃ pura indra cikidenā vyojasā śaviṣṭha śakra nāśayadhyai |
tvad viśvāni bhuvanāni vajrin dyāvā rejete pṛthivī ca bhīṣā ||
tan ma ṛtamindra śūra citra pātvapo na vajrin duritāti parṣi bhūri |
kadā na indra rāya ā daśasyerviśvapsnyasya spṛhayāyyasya rājan ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 98

इन्द्राय साम गायत विप्राय बर्हते बर्हत |
धर्मक्र्ते विपश्चिते पनस्यवे ||
तवमिन्द्राभिभूरसि तवं सूर्यमरोचयः |
विश्वकर्मा विश्वदेवो महानसि ||
विभ्राजञ जयोतिषा सवरगछो रोचनं दिवः |
देवास्त इन्द्र सख्याय येमिरे ||
एन्द्र नो गधि परियः सत्राजिदगोह्यः |
गिरिर्न विश्वतस्प्र्थुः पतिर्दिवः ||
अभि हि सत्य सोमपा उभे बभूथ रोदसी |
इन्द्रासि सुन्वतो वर्धः पतिर्दिवः ||
तवं हि शश्वतीनामिन्द्र दर्ता पुरामसि |
हन्ता दस्योर्मनोर्व्र्धः पतिर्दिवः ||
अधा हिन्द्र गिर्वण उप तवा कामान महः सस्र्ज्महे |
उदेवयन्त उदभिः ||
वार्ण तवा यव्याभिर्वर्धन्ति शूर बरह्माणि |
वाव्र्ध्वांसं चिदद्रिवो दिवे-दिवे ||
युञ्जन्ति हरी इषिरस्य गाथयोरौ रथ उरुयुगे |
इन्द्रवाहा वचोयुजा ||
तवं न इन्द्रा भरनोजो नर्म्णं शतक्रतो विचर्षणे |
आ वीरं पर्तनाषहम ||
तवं हि नः पिता वसो तवं माता शतक्रतो बभूविथ |
अधा ते सुम्नमीमहे ||
तवां शुष्मिन पुरुहूत वाजयन्तमुप बरुवे शतक्रतो |
स नोरास्व सुवीर्यम ||
indrāya sāma ghāyata viprāya bṛhate bṛhat |
dharmakṛte vipaścite panasyave ||
tvamindrābhibhūrasi tvaṃ sūryamarocayaḥ |
viśvakarmā viśvadevo mahānasi ||
vibhrājañ jyotiṣā svaraghacho rocanaṃ divaḥ |
devāsta indra sakhyāya yemire ||
endra no ghadhi priyaḥ satrājidaghohyaḥ |
ghirirna viśvataspṛthuḥ patirdivaḥ ||
abhi hi satya somapā ubhe babhūtha rodasī |
indrāsi sunvato vṛdhaḥ patirdivaḥ ||
tvaṃ hi śaśvatīnāmindra dartā purāmasi |
hantā dasyormanorvṛdhaḥ patirdivaḥ ||
adhā hindra ghirvaṇa upa tvā kāmān mahaḥ sasṛjmahe |
udevayanta udabhiḥ ||
vārṇa tvā yavyābhirvardhanti śūra brahmāṇi |
vāvṛdhvāṃsaṃ cidadrivo dive-dive ||
yuñjanti harī iṣirasya ghāthayorau ratha uruyughe |
indravāhā vacoyujā ||
tvaṃ na indrā bharanojo nṛmṇaṃ śatakrato vicarṣaṇe |
ā vīraṃ pṛtanāṣaham ||
tvaṃ hi naḥ pitā vaso tvaṃ mātā śatakrato babhūvitha |
adhā te sumnamīmahe ||
tvāṃ śuṣmin puruhūta vājayantamupa bruve śatakrato |
sa norāsva suvīryam ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 99

तवामिदा हयो नरो.अपीप्यन वज्रिन भूर्णयः |
स इन्द्र सतोमवाहसामिह शरुध्युप सवसरमा गहि ||
मत्स्वा सुशिप्र हरिवस्तदीमहे तवे आ भूषन्ति वेधसः |
तव शरवांस्युपमान्युक्थ्या सुतेष्विन्द्र गिर्वणः ||
शरायन्त इव सूर्यं विश्वेदिन्द्रस्य भक्षत |
वसूनि जाते जनमान ओजसा परति भागं न दीधिम ||
अनर्शरातिं वसुदामुप सतुहि भद्रा इन्द्रस्य रातयः |
सो अस्य कामं विधतो न रोषति मनो दानाय चोदयन ||
तवमिन्द्र परतूर्तिष्वभि विश्वा असि सप्र्धः |
अशस्तिहा जनिता विश्वतूरसि तवं तूर्य तरुष्यतः ||
अनु ते शुष्मं तुरयन्तमीयतुः कषोणी शिशुं न मातरा |
विश्वास्ते सप्र्धः शनथयन्त मन्यवे वर्त्रं यदिन्द्रतूर्वसि ||
इत ऊती वो अजरं परहेतारमप्रहितम |
आशुं जेतारं हेतारं रथीतममतूर्तं तुग्र्याव्र्धम ||
इष्कर्तारमनिष्क्र्तं सहस्क्र्तं शतमूतिं शतक्रतुम |
समानमिन्द्रमवसे हवामहे वसवानं वसूजुवम ||
tvāmidā hyo naro.apīpyan vajrin bhūrṇayaḥ |
sa indra stomavāhasāmiha śrudhyupa svasaramā ghahi ||
matsvā suśipra harivastadīmahe tve ā bhūṣanti vedhasaḥ |
tava śravāṃsyupamānyukthyā suteṣvindra ghirvaṇaḥ ||
śrāyanta iva sūryaṃ viśvedindrasya bhakṣata |
vasūni jāte janamāna ojasā prati bhāghaṃ na dīdhima ||
anarśarātiṃ vasudāmupa stuhi bhadrā indrasya rātayaḥ |
so asya kāmaṃ vidhato na roṣati mano dānāya codayan ||
tvamindra pratūrtiṣvabhi viśvā asi spṛdhaḥ |
aśastihā janitā viśvatūrasi tvaṃ tūrya taruṣyataḥ ||
anu te śuṣmaṃ turayantamīyatuḥ kṣoṇī śiśuṃ na mātarā |
viśvāste spṛdhaḥ śnathayanta manyave vṛtraṃ yadindratūrvasi ||
ita ūtī vo ajaraṃ prahetāramaprahitam |
āśuṃ jetāraṃ hetāraṃ rathītamamatūrtaṃ tughryāvṛdham ||
iṣkartāramaniṣkṛtaṃ sahaskṛtaṃ śatamūtiṃ śatakratum |
samānamindramavase havāmahe vasavānaṃ vasūjuvam ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 100

अयं त एमि तन्वा पुरस्ताद विश्वे देवा अभि मा यन्ति पश्चात |
यदा मह्यं दीधरो भागमिन्द्रादिन मया कर्णवो वीर्याणि ||
दधामि ते मधुनो भक्षमग्रे हितस्ते भागः सुतो अस्तु सोमः |
असश्च तवं दक्षिणतः सखा मे.अधा वर्त्राणिजङघनाव भूरि ||
पर सु सतोमं भरत वाजयन्त इन्द्राय सत्यं यदि सत्यमस्ति |
नेन्द्रो अस्तीति नेम उ तव आह क ईं ददर्श कमभिष्टवाम ||
अयमस्मि जरितः पश्य मेह विश्वा जातान्यभ्यस्मि मह्ना |
रतस्य मा परदिशो वर्धयन्त्यादर्दिरो भुवना दर्दरीमि ||
आ यन मा वेना अरुहन्न्र्तस्यनेकमासीनं हर्यतस्य पर्ष्ठे |
मनश्चिन मे हर्द आ परत्यवोचदचिक्रदञ्छिशुमन्तः सखायः ||
विश्वेत ता ते सवनेषु परवाच्या या चकर्थ मघवन्निन्द्र सुन्वते |
पारावतं यत पुरुसम्भ्र्तं वस्वपाव्र्णोः शरभाय रषिबन्धवे ||
पर नूनं धावता पर्थं नेह यो वो अवावरीत |
नि षीं वर्त्रस्य मर्मणि वज्रमिन्द्रो अपीपतत ||
मनोजवा अयमान आयसीमतरत पुरम |
दिवं सुपर्णो गत्वाय सोमं वज्रिण आभरत ||
समुद्रे अन्तः शयत उद्ना वज्रो अभीव्र्तः |
भरन्त्यस्मैसंयतः पुरःप्रस्रवणा बलिम ||
यद वाग वदन्त्यविचेतनानि राष्ट्री देवानां निषसादमन्द्रा |
चतस्र ऊर्जं दुदुहे पयांसि कव सविदस्याः परमं जगाम ||
देवीं वाचमजनयन्त देवास्तां विश्वरूपाः पशवो वदन्ति |
सा नो मन्द्रेषमूर्जं दुहाना धेनुर्वागस्मानुप सुष्टुतैतु ||
सखे विष्णो वितरं वि करमस्व दयौर्देहि लोकं वज्राय विष्कभे |
हनाव वर्त्रं रिणचाव सिन्धूनिन्द्रस्य यन्तु परसवे विस्र्ष्टाः ||
ayaṃ ta emi tanvā purastād viśve devā abhi mā yanti paścāt |
yadā mahyaṃ dīdharo bhāghamindrādin mayā kṛṇavo vīryāṇi ||
dadhāmi te madhuno bhakṣamaghre hitaste bhāghaḥ suto astu somaḥ |
asaśca tvaṃ dakṣiṇataḥ sakhā me.adhā vṛtrāṇijaṅghanāva bhūri ||
pra su stomaṃ bharata vājayanta indrāya satyaṃ yadi satyamasti |
nendro astīti nema u tva āha ka īṃ dadarśa kamabhiṣṭavāma ||
ayamasmi jaritaḥ paśya meha viśvā jātānyabhyasmi mahnā |
ṛtasya mā pradiśo vardhayantyādardiro bhuvanā dardarīmi ||
ā yan mā venā aruhannṛtasyanekamāsīnaṃ haryatasya pṛṣṭhe |
manaścin me hṛda ā pratyavocadacikradañchiśumantaḥ sakhāyaḥ ||
viśvet tā te savaneṣu pravācyā yā cakartha maghavannindra sunvate |
pārāvataṃ yat purusambhṛtaṃ vasvapāvṛṇoḥ śarabhāya ṛṣibandhave ||
pra nūnaṃ dhāvatā pṛthaṃ neha yo vo avāvarīt |
ni ṣīṃ vṛtrasya marmaṇi vajramindro apīpatat ||
manojavā ayamāna āyasīmatarat puram |
divaṃ suparṇo ghatvāya somaṃ vajriṇa ābharat ||
samudre antaḥ śayata udnā vajro abhīvṛtaḥ |
bharantyasmaisaṃyataḥ puraḥprasravaṇā balim ||
yad vāgh vadantyavicetanāni rāṣṭrī devānāṃ niṣasādamandrā |
catasra ūrjaṃ duduhe payāṃsi kva svidasyāḥ paramaṃ jaghāma ||
devīṃ vācamajanayanta devāstāṃ viśvarūpāḥ paśavo vadanti |
sā no mandreṣamūrjaṃ duhānā dhenurvāghasmānupa suṣṭutaitu ||
sakhe viṣṇo vitaraṃ vi kramasva dyaurdehi lokaṃ vajrāya viṣkabhe |
hanāva vṛtraṃ riṇacāva sindhūnindrasya yantu prasave visṛṣṭāḥ ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 101

रधगित्था स मर्त्यः शशमे देवतातये |
यो नूनं मित्रावरुणावभिष्टय आचक्रे हव्यदातये ||
वर्षिष्ठक्षत्रा उरुचक्षसा नरा राजाना दीर्घश्रुत्तमा |
ता बाहुता न दंसना रथर्यतः साकं सूर्यस्य रश्मिभिः ||
पर यो वां मित्रावरुणाजिरो दूतो अद्रवत |
अयःशीर्षा मदेरघुः ||
न यः सम्प्र्छे न पुनर्हवीतवे नसंवादाय रमते |
तस्मान नो अद्य सम्र्तेरुरुष्यतं बाहुभ्यां न उरुष्यतम ||
पर मित्राय परार्यम्णे सचथ्यं रतावसो |
वरूथ्यं वरुणे छन्द्यं वच सतोत्रं राजसु गायत ||
ते हिन्विरे अरुणं जेन्यं वस्वेकं पुत्रं तिसॄणाम |
तेधामान्यम्र्ता मर्त्यानामदब्धा अभि चक्षते ||
आ मे वचांस्युद्यता दयुमत्तमानि कर्त्वा |
उभा यातं नासत्या सजोषसा परति हव्यानि वीतये ||
रातिं यद वामरक्षसं हवामहे युवाभ्यां वाजिनीवसू |
पराचीं होत्रां परतिरन्तावितं नरा गर्णाना जमदग्निना ||
आ नो यज्ञं दिविस्प्र्शं वायो याहि सुमन्मभिः |
अन्तः पवित्र उपरि शरीणानो.अयं शुक्रो अयामि ते ||
वेत्यध्वर्युः पथिभी रजिष्ठैः परति हव्यानि वीतये |
अधा नियुत्व उभयस्य नः पिब शुचिं सोमं गवाशिरम ||
बण महानसि सूर्य बळ आदित्य महानसि |
महस्ते सतो महिमा पनस्यते.अद्धा देव महानसि ||
बट सुर्य शरवसा महानसि सत्रा देव महानसि |
मह्नादेवानामसुर्यः पुरोहितो विभु जयोतिरदाभ्यम ||
इयं या नीच्यर्किणी रूपा रोहिण्या कर्ता |
चित्रेव परत्यदर्श्यायत्यन्तर्दशसु बाहुषु ||
परजा ह तिस्रो अत्यायमीयुर्न्यन्या अर्कमभितो विविश्रे |
बर्हद ध तस्थौ भुवनेष्वन्तः पवमानो हरित आ विवेश ||
माता रुद्राणां दुहिता वसूनां सवसादित्यानामम्र्तस्य नाभिः |
पर नु वोचं चिकितुषे जनाय मा गामनागामदितिं वधिष्ट ||
वचोविदं वाचमुदीरयन्तीं विश्वाभिर्धीभिरुपतिष्ठमानाम |
देवीं देवेभ्यः पर्येयुषीं गामा माव्र्क्त मर्त्यो दभ्रचेताः ||
ṛdhaghitthā sa martyaḥ śaśame devatātaye |
yo nūnaṃ mitrāvaruṇāvabhiṣṭaya ācakre havyadātaye ||
varṣiṣṭhakṣatrā urucakṣasā narā rājānā dīrghaśruttamā |
tā bāhutā na daṃsanā ratharyataḥ sākaṃ sūryasya raśmibhiḥ ||
pra yo vāṃ mitrāvaruṇājiro dūto adravat |
ayaḥśīrṣā maderaghuḥ ||
na yaḥ sampṛche na punarhavītave nasaṃvādāya ramate |
tasmān no adya samṛteruruṣyataṃ bāhubhyāṃ na uruṣyatam ||
pra mitrāya prāryamṇe sacathyaṃ ṛtāvaso |
varūthyaṃ varuṇe chandyaṃ vaca stotraṃ rājasu ghāyata ||
te hinvire aruṇaṃ jenyaṃ vasvekaṃ putraṃ tisṝṇām |
tedhāmānyamṛtā martyānāmadabdhā abhi cakṣate ||
ā me vacāṃsyudyatā dyumattamāni kartvā |
ubhā yātaṃ nāsatyā sajoṣasā prati havyāni vītaye ||
rātiṃ yad vāmarakṣasaṃ havāmahe yuvābhyāṃ vājinīvasū |
prācīṃ hotrāṃ pratirantāvitaṃ narā ghṛṇānā jamadaghninā ||
ā no yajñaṃ divispṛśaṃ vāyo yāhi sumanmabhiḥ |
antaḥ pavitra upari śrīṇāno.ayaṃ śukro ayāmi te ||
vetyadhvaryuḥ pathibhī rajiṣṭhaiḥ prati havyāni vītaye |
adhā niyutva ubhayasya naḥ piba śuciṃ somaṃ ghavāśiram ||
baṇ mahānasi sūrya baḷ āditya mahānasi |
mahaste sato mahimā panasyate.addhā deva mahānasi ||
baṭ surya śravasā mahānasi satrā deva mahānasi |
mahnādevānāmasuryaḥ purohito vibhu jyotiradābhyam ||
iyaṃ yā nīcyarkiṇī rūpā rohiṇyā kṛtā |
citreva pratyadarśyāyatyantardaśasu bāhuṣu ||
prajā ha tisro atyāyamīyurnyanyā arkamabhito viviśre |
bṛhad dha tasthau bhuvaneṣvantaḥ pavamāno harita ā viveśa ||
mātā rudrāṇāṃ duhitā vasūnāṃ svasādityānāmamṛtasya nābhiḥ |
pra nu vocaṃ cikituṣe janāya mā ghāmanāghāmaditiṃ vadhiṣṭa ||
vacovidaṃ vācamudīrayantīṃ viśvābhirdhībhirupatiṣṭhamānām |
devīṃ devebhyaḥ paryeyuṣīṃ ghāmā māvṛkta martyo dabhracetāḥ ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 102

तवमग्ने बर्हद वयो दधासि देव दाशुषे |
कविर्ग्र्हपतिर्युवा ||
स न ईळानया सह देवानग्ने दुवस्युवा |
चिकिद विभानवा वह ||
तवया ह सविद युजा वयं चोदिष्ठेन यविष्ठ्य |
अभि षमोवाजसातये ||
और्वभ्र्गुवच्छुचिमप्नवानवदा हुवे |
अग्निं समुद्रवाससम ||
हुवे वातस्वनं कविं पर्जन्यक्रन्द्यं सहः |
अग्निं समुद्रवाससम ||
आ सवं सवितुर्यथा भगस्येव भुजिं हुवे |
अग्निं समुद्रवाससम ||
अग्निं वो वर्धन्तमध्वराणां पुरूतमम |
अछा नप्त्रे सहस्वते ||
अयं यथा न आभुवत तवष्टा रूपेव तक्ष्या |
अस्य करत्वा यशस्वतः ||
अयं विश्वा अभि शरियो.अग्निर्देवेषु पत्यते |
आ वाजैरुप नो गमत ||
विश्वेषामिह सतुहि होतॄणां यशस्तमम |
अग्निं यज्ञेषुपूर्व्यम ||
शीरं पावकशोचिषं जयेष्ठो यो दमेष्वा |
दीदाय दीर्घश्रुत्तमः ||
तमर्वन्तं न सानसिं गर्णीहि विप्र शुष्मिणम |
मित्रंन यातयज्जनम ||
उप तवा जामयो गिरो देदिशतीर्हविष्क्र्तः |
वायोरनीकेस्थिरन ||
यस्य तरिधात्वव्र्तं बर्हिस्तस्थावसन्दिनम |
पदं देवस्य मीळ्हुषो.अनाध्र्ष्टाभिरूतिभिः |
भद्रासूर्य इवोपद्र्क ||
अग्ने घर्तस्य धीतिभिस्तेपानो देव शोचिषा |
आ देवान वक्षि यक्षि च ||
तं तवाजनन्त मातरः कविं देवासो अङगिरः |
हव्यवाहममर्त्यम ||
परचेतसं तवा कवे.अग्ने दूतं वरेण्यम |
हव्यवाहं नि षेदिरे ||
नहि मे अस्त्यघ्न्या न सवधितिर्वनन्वति |
अथैताद्र्ग भरामि ते ||
यदग्ने कानि कानि चिदा ते दारूणि दध्मसि |
ता जुषस्व यविष्ठ्य ||
यदत्त्युपजिह्विका यद वम्रो अतिसर्पति |
सर्वं तदस्तु ते घर्तम ||
अग्निमिन्धानो मनसा धियं सचेत मर्त्यः |
अग्निमीधे विवस्वभिः ||
tvamaghne bṛhad vayo dadhāsi deva dāśuṣe |
kavirghṛhapatiryuvā ||
sa na īḷānayā saha devānaghne duvasyuvā |
cikid vibhānavā vaha ||
tvayā ha svid yujā vayaṃ codiṣṭhena yaviṣṭhya |
abhi ṣmovājasātaye ||
aurvabhṛghuvacchucimapnavānavadā huve |
aghniṃ samudravāsasam ||
huve vātasvanaṃ kaviṃ parjanyakrandyaṃ sahaḥ |
aghniṃ samudravāsasam ||
ā savaṃ savituryathā bhaghasyeva bhujiṃ huve |
aghniṃ samudravāsasam ||
aghniṃ vo vṛdhantamadhvarāṇāṃ purūtamam |
achā naptre sahasvate ||
ayaṃ yathā na ābhuvat tvaṣṭā rūpeva takṣyā |
asya kratvā yaśasvataḥ ||
ayaṃ viśvā abhi śriyo.aghnirdeveṣu patyate |
ā vājairupa no ghamat ||
viśveṣāmiha stuhi hotṝṇāṃ yaśastamam |
aghniṃ yajñeṣupūrvyam ||
śīraṃ pāvakaśociṣaṃ jyeṣṭho yo dameṣvā |
dīdāya dīrghaśruttamaḥ ||
tamarvantaṃ na sānasiṃ ghṛṇīhi vipra śuṣmiṇam |
mitraṃna yātayajjanam ||
upa tvā jāmayo ghiro dediśatīrhaviṣkṛtaḥ |
vāyoranīkeasthiran ||
yasya tridhātvavṛtaṃ barhistasthāvasandinam |
padaṃ devasya mīḷhuṣo.anādhṛṣṭābhirūtibhiḥ |
bhadrāsūrya ivopadṛk ||
aghne ghṛtasya dhītibhistepāno deva śociṣā |
ā devān vakṣi yakṣi ca ||
taṃ tvājananta mātaraḥ kaviṃ devāso aṅghiraḥ |
havyavāhamamartyam ||
pracetasaṃ tvā kave.aghne dūtaṃ vareṇyam |
havyavāhaṃ ni ṣedire ||
nahi me astyaghnyā na svadhitirvananvati |
athaitādṛgh bharāmi te ||
yadaghne kāni kāni cidā te dārūṇi dadhmasi |
tā juṣasva yaviṣṭhya ||
yadattyupajihvikā yad vamro atisarpati |
sarvaṃ tadastu te ghṛtam ||
aghnimindhāno manasā dhiyaṃ saceta martyaḥ |
aghnimīdhe vivasvabhiḥ ||

---

Rig Veda Book 8 Hymn 103

अदर्शि गातुवित्तमो यस्मिन वरतान्यादधुः |
उपो षु जातमार्यस्य वर्धनमग्निं नक्षन्त नो गिरः ||
पर दैवोदासो अग्निर्देवानछा न मज्मना |
अनु मातरम्प्र्थिवीं वि वाव्र्ते तस्थौ नाकस्य सानवि ||
यस्माद रेजन्त कर्ष्टयश्चर्क्र्त्यानि कर्ण्वतः |
सहस्रसाम्मेधसाताविव तमनाग्निं धीभिः सपर्यत ||
पर यं राये निनीषसि मर्तो यस्ते वसो दाशत |
स वीरं धत्ते अग्न उक्थशंसिनं तमना सहस्रपोषिणम ||
स दर्ळ्हे चिदभि तर्णत्ति वाजमर्वता स धत्ते अक्षिति शरवः |
तवे देवत्रा सदा पुरूवसो विश्वा वामानि धीमहि ||
यो विश्वा दयते वसु होता मन्द्रो जनानाम |
मधोर्न पात्रा परथमान्यस्मै पर सतोमा यन्त्यग्नये ||
अश्वं न गीर्भी रथ्यं सुदानवो मर्म्र्ज्यन्ते देवयवः |
उभे तोके तनये दस्म विश्पते पर्षि राधो मघोनाम ||
पर मंहिष्ठाय गायत रताव्ने बर्हते शुक्रशोचिषे |
उपस्तुतासो अग्नये ||
आ वंसते मघवा वीरवद यशः समिद्धो दयुम्न्याहुतः |
कुविन नो अस्य सुमतिर्नवीयस्यछा वाजेभिरागमत ||
परेष्ठमु परियाणां सतुह्यासावातिथिम |
अग्निं रथानां यमम ||
उदिता यो निदिता वेदिता वस्वा यज्ञियो ववर्तति |
दुष्टरा यस्य परवणे नोर्मयो धिया वाजं सिषासतः ||
मा नो हर्णीतामतिथिर्वसुरग्निः पुरुप्रशस्त एषः |
यः सुहोता सवध्वरः ||
मो ते रिषन ये अछोक्तिभिर्वसो.अग्ने केभिश्चिदेवैः |
कीरिश्चिद धि तवामीट्टे दूत्याय रातहव्यः सवध्वरः ||
आग्ने याहि मरुत्सखा रुद्रेभिः सोमपीतये |
सोभर्या उप सुष्टुतिं मादयस्व सवर्णरे ||
adarśi ghātuvittamo yasmin vratānyādadhuḥ |
upo ṣu jātamāryasya vardhanamaghniṃ nakṣanta no ghiraḥ ||
pra daivodāso aghnirdevānachā na majmanā |
anu mātarampṛthivīṃ vi vāvṛte tasthau nākasya sānavi ||
yasmād rejanta kṛṣṭayaścarkṛtyāni kṛṇvataḥ |
sahasrasāmmedhasātāviva tmanāghniṃ dhībhiḥ saparyata ||
pra yaṃ rāye ninīṣasi marto yaste vaso dāśat |
sa vīraṃ dhatte aghna ukthaśaṃsinaṃ tmanā sahasrapoṣiṇam ||
sa dṛḷhe cidabhi tṛṇatti vājamarvatā sa dhatte akṣiti śravaḥ |
tve devatrā sadā purūvaso viśvā vāmāni dhīmahi ||
yo viśvā dayate vasu hotā mandro janānām |
madhorna pātrā prathamānyasmai pra stomā yantyaghnaye ||
aśvaṃ na ghīrbhī rathyaṃ sudānavo marmṛjyante devayavaḥ |
ubhe toke tanaye dasma viśpate parṣi rādho maghonām ||
pra maṃhiṣṭhāya ghāyata ṛtāvne bṛhate śukraśociṣe |
upastutāso aghnaye ||
ā vaṃsate maghavā vīravad yaśaḥ samiddho dyumnyāhutaḥ |
kuvin no asya sumatirnavīyasyachā vājebhirāghamat ||
preṣṭhamu priyāṇāṃ stuhyāsāvātithim |
aghniṃ rathānāṃ yamam ||
uditā yo niditā veditā vasvā yajñiyo vavartati |
duṣṭarā yasya pravaṇe normayo dhiyā vājaṃ siṣāsataḥ ||
mā no hṛṇītāmatithirvasuraghniḥ purupraśasta eṣaḥ |
yaḥ suhotā svadhvaraḥ ||
mo te riṣan ye achoktibhirvaso.aghne kebhiścidevaiḥ |
kīriścid dhi tvāmīṭṭe dūtyāya rātahavyaḥ svadhvaraḥ ||
āghne yāhi marutsakhā rudrebhiḥ somapītaye |
sobharyā upa suṣṭutiṃ mādayasva svarṇare ||

Rig Veda Book 9 Hymn 1

सवादिष्ठया मदिष्ठया पवस्व सोम धारया |
इन्द्राय पातवे सुतः ||
रक्षोहा विश्वचर्षनिरभि योनिमयोहतम |
दरुणा सधस्थमासदत ||
वरिवोधातमो भव मंहिष्ठो वर्त्रहन्तमः |
पर्षि राधोमघोनाम ||
अभ्यर्ष महानां देवानां वीतिमन्धसा |
अभि वाजमुत शरवः ||
तवामछा चरामसि तदिदर्थं दिवे-दिवे |
इन्दो तवे न आशसः ||
पुनाति ते परिस्रुतं सोमं सूर्यस्य दुहिता |
वारेण शश्वता तना ||
तमीमण्वीः समर्य आ गर्भ्णन्ति योषणो दश |
सवसारः पार्ये दिवि ||
तमीं हिन्वन्त्यग्रुवो धमन्ति बाकुरं दर्तिम |
तरिधातु वारणं मधु ||
अभीममघ्न्या उत शरीणन्ति धेनवः शिशुम |
सोममिन्द्राय पातवे ||
अस्येदिन्द्रो मदेष्वा विश्वा वर्त्राणि जिघ्नते |
शूरो मघा च मंहते ||
svādiṣṭhayā madiṣṭhayā pavasva soma dhārayā |
indrāya pātave sutaḥ ||
rakṣohā viśvacarṣanirabhi yonimayohatam |
druṇā sadhasthamāsadat ||
varivodhātamo bhava maṃhiṣṭho vṛtrahantamaḥ |
parṣi rādhomaghonām ||
abhyarṣa mahānāṃ devānāṃ vītimandhasā |
abhi vājamuta śravaḥ ||
tvāmachā carāmasi tadidarthaṃ dive-dive |
indo tve na āśasaḥ ||
punāti te parisrutaṃ somaṃ sūryasya duhitā |
vāreṇa śaśvatā tanā ||
tamīmaṇvīḥ samarya ā ghṛbhṇanti yoṣaṇo daśa |
svasāraḥ pārye divi ||
tamīṃ hinvantyaghruvo dhamanti bākuraṃ dṛtim |
tridhātu vāraṇaṃ madhu ||
abhīmamaghnyā uta śrīṇanti dhenavaḥ śiśum |
somamindrāya pātave ||
asyedindro madeṣvā viśvā vṛtrāṇi jighnate |
śūro maghā ca maṃhate ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 2

पवस्व देववीरति पवित्रं सोम रंह्या |
इन्द्रमिन्दो वर्षा विश ||
आ वच्यस्व महि पसरो वर्षेन्दो दयुम्नवत्तमः |
आ योनिं धर्णसिः सदः ||
अधुक्षत परियं मधु धारा सुतस्य वेधसः |
अपो वसिष्ट सुक्रतुः ||
महान्तं तवा महीरन्वापो अर्षन्ति सिन्धवः |
यद गोभिर्वासयिष्यसे ||
समुद्रो अप्सु माम्र्जे विष्टम्भो धरुणो दिवः |
सोमः पवित्रे अस्मयुः ||
अचिक्रदद वर्षा हरिर्महान मित्रो न दर्शतः |
सं सूर्येण रोचते ||
गिरस्त इन्द ओजसा मर्म्र्ज्यन्ते अपस्युवः |
याभिर्मदाय शुम्भसे ||
तं तवा मदाय घर्ष्वय उ लोकक्र्त्नुमीमहे |
तव परशस्तयो महीः ||
अस्मभ्यमिन्दविन्द्रयुर्मध्वः पवस्व धारया |
पर्जन्यो वर्ष्टिमानिव ||
गोषा इन्दो नर्षा अस्यश्वसा वाजसा उत |
आत्मा यज्ञस्य पूर्व्यः ||
pavasva devavīrati pavitraṃ soma raṃhyā |
indramindo vṛṣā viśa ||
ā vacyasva mahi psaro vṛṣendo dyumnavattamaḥ |
ā yoniṃ dharṇasiḥ sadaḥ ||
adhukṣata priyaṃ madhu dhārā sutasya vedhasaḥ |
apo vasiṣṭa sukratuḥ ||
mahāntaṃ tvā mahīranvāpo arṣanti sindhavaḥ |
yad ghobhirvāsayiṣyase ||
samudro apsu māmṛje viṣṭambho dharuṇo divaḥ |
somaḥ pavitre asmayuḥ ||
acikradad vṛṣā harirmahān mitro na darśataḥ |
saṃ sūryeṇa rocate ||
ghirasta inda ojasā marmṛjyante apasyuvaḥ |
yābhirmadāya śumbhase ||
taṃ tvā madāya ghṛṣvaya u lokakṛtnumīmahe |
tava praśastayo mahīḥ ||
asmabhyamindavindrayurmadhvaḥ pavasva dhārayā |
parjanyo vṛṣṭimāniva ||
ghoṣā indo nṛṣā asyaśvasā vājasā uta |
ātmā yajñasya pūrvyaḥ ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 3

एष देवो अमर्त्यः पर्णवीरिव दीयति |
अभि दरोणान्यासदम ||
एष देवो विपा कर्तो.अति हवरांसि धावति |
पवमानो अदाभ्यः ||
एष देवो विपन्युभिः पवमान रतायुभिः |
हरिर्वाजाय मर्ज्यते ||
एष विश्वानि वार्या शूरो यन्निव सत्वभिः |
पवमानःसिषासति ||
एष देवो रथर्यति पवमानो दशस्यति |
आविष कर्णोति वग्वनुम ||
एष विप्रैरभिष्टुतो.अपो देवो वि गाहते |
दधद रत्नानिदाशुषे ||
एष दिवं वि धावति तिरो रजांसि धारया |
पवमानःकनिक्रदत ||
एष दिवं वयासरत तिरो रजाण्स्यस्प्र्तः |
पवमानः सवध्वरः ||
एष परत्नेन जन्मना देवो देवेभ्यः सुतः |
हरिः पवित्रेर्षति ||
एष उ सय पुरुव्रतो जज्ञानो जनयन्निषः |
धारया पवते सुतः ||
eṣa devo amartyaḥ parṇavīriva dīyati |
abhi droṇānyāsadam ||
eṣa devo vipā kṛto.ati hvarāṃsi dhāvati |
pavamāno adābhyaḥ ||
eṣa devo vipanyubhiḥ pavamāna ṛtāyubhiḥ |
harirvājāya mṛjyate ||
eṣa viśvāni vāryā śūro yanniva satvabhiḥ |
pavamānaḥsiṣāsati ||
eṣa devo ratharyati pavamāno daśasyati |
āviṣ kṛṇoti vaghvanum ||
eṣa viprairabhiṣṭuto.apo devo vi ghāhate |
dadhad ratnānidāśuṣe ||
eṣa divaṃ vi dhāvati tiro rajāṃsi dhārayā |
pavamānaḥkanikradat ||
eṣa divaṃ vyāsarat tiro rajāṇsyaspṛtaḥ |
pavamānaḥ svadhvaraḥ ||
eṣa pratnena janmanā devo devebhyaḥ sutaḥ |
hariḥ pavitrearṣati ||
eṣa u sya puruvrato jajñāno janayanniṣaḥ |
dhārayā pavate sutaḥ ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 4

सना च सोम जेषि च पवमान महि शरवः |
अथा नो वस्यसस कर्धि ||
सना जयोतिः सना सवर्विश्वा च सोम सौभगा |
अथा ... ||
सना दक्षमुत करतुमप सोम मर्धो जहि |
अथा ... ||
पवीतारः पुनीतन सोममिन्द्राय पातवे |
अथा ... ||
तवं सूर्ये न आ भज तव करत्वा तवोतिभिः |
अथा ... ||
तव करत्वा तवोतिभिर्ज्योक पश्येम सूर्यम |
अथा ... ||
अभ्यर्ष सवायुध सोम दविबर्हसं रयिम |
अथा ... ||
अभ्यर्षानपच्युतो रयिं समत्सु सासहिः |
अथा ... ||
तवां यज्ञैरवीव्र्धन पवमान विधर्मणि |
अथा ... ||
रयिं नश्चित्रमश्विनमिन्दो विश्वायमा भर |
अथा .. . ||
sanā ca soma jeṣi ca pavamāna mahi śravaḥ |
athā no vasyasas kṛdhi ||
sanā jyotiḥ sanā svarviśvā ca soma saubhaghā |
athā ... ||
sanā dakṣamuta kratumapa soma mṛdho jahi |
athā ... ||
pavītāraḥ punītana somamindrāya pātave |
athā ... ||
tvaṃ sūrye na ā bhaja tava kratvā tavotibhiḥ |
athā ... ||
tava kratvā tavotibhirjyok paśyema sūryam |
athā ... ||
abhyarṣa svāyudha soma dvibarhasaṃ rayim |
athā ... ||
abhyarṣānapacyuto rayiṃ samatsu sāsahiḥ |
athā ... ||
tvāṃ yajñairavīvṛdhan pavamāna vidharmaṇi |
athā ... ||
rayiṃ naścitramaśvinamindo viśvāyamā bhara |
athā .. . ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 5

समिद्धो विश्वतस पतिः पवमानो वि राजति |
परीणन वर्षा कनिक्रदत ||
तनूनपात पवमानः शर्ङगे शिशानो अर्षति |
अन्तरिक्षेण रारजत ||
ईळेन्यः पवमानो रयिर्वि राजति दयुमान |
मधोर्धाराभिरोजसा ||
बर्हिः पराचीनमोजसा पवमान सत्र्णन हरिः |
देवेषु देव ईयते ||
उदातैर्जिहते बर्हद दवारो देवीर्हिरण्ययीः |
पवमानेन सुष्टुताः ||
सुशिल्पे बर्हती मही पवमानो वर्षण्यति |
नक्तोषासा नदर्शते ||
उभा देवा नर्चक्षसा होतारा दैव्या हुवे |
पवमान इन्द्रोव्र्षा ||
भारती पवमानस्य सरस्वतीळा मही |
इमं नो यज्ञमा गमन तिस्रो देवीः सुपेशसः ||
तवष्टारमग्रजां गोपां पुरोयावानमा हुवे |
इन्दुरिन्द्रो वर्षा हरिः पवमानः परजापतिः ||
वनस्पतिं पवमान मध्वा समङगधि धारया |
सहस्रवल्शं हरितं भराजमानं हिरण्ययम ||
विश्वे देवाः सवाहाक्र्तिं पवमानस्या गत |
वायुर्ब्र्हस्पतिः सूर्यो.अग्निरिन्द्रः सजोषसः ||
samiddho viśvatas patiḥ pavamāno vi rājati |
prīṇan vṛṣā kanikradat ||
tanūnapāt pavamānaḥ śṛṅghe śiśāno arṣati |
antarikṣeṇa rārajat ||
īḷenyaḥ pavamāno rayirvi rājati dyumān |
madhordhārābhirojasā ||
barhiḥ prācīnamojasā pavamāna stṛṇan hariḥ |
deveṣu deva īyate ||
udātairjihate bṛhad dvāro devīrhiraṇyayīḥ |
pavamānena suṣṭutāḥ ||
suśilpe bṛhatī mahī pavamāno vṛṣaṇyati |
naktoṣāsā nadarśate ||
ubhā devā nṛcakṣasā hotārā daivyā huve |
pavamāna indrovṛṣā ||
bhāratī pavamānasya sarasvatīḷā mahī |
imaṃ no yajñamā ghaman tisro devīḥ supeśasaḥ ||
tvaṣṭāramaghrajāṃ ghopāṃ puroyāvānamā huve |
indurindro vṛṣā hariḥ pavamānaḥ prajāpatiḥ ||
vanaspatiṃ pavamāna madhvā samaṅghdhi dhārayā |
sahasravalśaṃ haritaṃ bhrājamānaṃ hiraṇyayam ||
viśve devāḥ svāhākṛtiṃ pavamānasyā ghata |
vāyurbṛhaspatiḥ sūryo.aghnirindraḥ sajoṣasaḥ ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 6

मन्द्रया सोम धारया वर्षा पवस्व देवयुः |
अव्यो वारेष्वस्मयुः ||
अभि तयं मद्यं मदमिन्दविन्द्र इति कषर |
अभि वाजिनोर्वतः ||
अभि तयं पूर्व्यं मदं सुवानो अर्ष पवित्र आ |
अभि वाजमुत शरवः ||
अनु दरप्सास इन्दव आपो न परवतासरन |
पुनाना इन्द्रमाशत ||
यमत्यमिव वाजिनं मर्जन्ति योषणो दश |
वने करीळन्तमत्यविम ||
तं गोभिर्व्र्षणं रसं मदाय देववीतये |
सुतं भराय सं सर्ज ||
देवो देवाय धारयेन्द्राय पवते सुतः |
पयो यदस्य पीपयत ||
आत्मा यज्ञस्य रंह्या सुष्वाणः पवते सुतः |
परत्नंनि पाति काव्यम ||
एवा पुनान इन्द्रयुर्मदं मदिष्ठ वीतये |
गुहा चिद दधिषे गिरः ||
mandrayā soma dhārayā vṛṣā pavasva devayuḥ |
avyo vāreṣvasmayuḥ ||
abhi tyaṃ madyaṃ madamindavindra iti kṣara |
abhi vājinoarvataḥ ||
abhi tyaṃ pūrvyaṃ madaṃ suvāno arṣa pavitra ā |
abhi vājamuta śravaḥ ||
anu drapsāsa indava āpo na pravatāsaran |
punānā indramāśata ||
yamatyamiva vājinaṃ mṛjanti yoṣaṇo daśa |
vane krīḷantamatyavim ||
taṃ ghobhirvṛṣaṇaṃ rasaṃ madāya devavītaye |
sutaṃ bharāya saṃ sṛja ||
devo devāya dhārayendrāya pavate sutaḥ |
payo yadasya pīpayat ||
ātmā yajñasya raṃhyā suṣvāṇaḥ pavate sutaḥ |
pratnaṃni pāti kāvyam ||
evā punāna indrayurmadaṃ madiṣṭha vītaye |
ghuhā cid dadhiṣe ghiraḥ ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 7

अस्र्ग्रम इन्दवः पथा धर्मन्न रतस्य सुश्रियः |
विदाना अस्य योजनम ||
पर धारा मध्वो अग्रियो महीर अपो वि गाहते |
हविर हविष्षु वन्द्यः ||
पर युजो वाचो अग्रियो वर्षाव चक्रदद वने |
सद्माभि सत्यो अध्वरः ||
परि यत काव्या कविर नर्म्णा वसानो अर्षति |
सवर वाजी सिषासति ||
पवमानो अभि सप्र्धो विशो राजेव सीदति |
यद ईम रण्वन्ति वेधसः ||
अव्यो वारे परि परियो हरिर वनेषु सीदति |
रेभो वनुष्यते मती ||
स वायुम इन्द्रम अश्विना साकम मदेन गछति |
रणा यो अस्य धर्मभिः ||
आ मित्रावरुणा भगम मध्वः पवन्त ऊर्मयः |
विदाना अस्य शक्मभिः ||
अस्मभ्यं रोदसी रयिम मध्वो वाजस्य सातये |
शरवो वसूनि सं जितम ||
asṛghram indavaḥ pathā dharmann ṛtasya suśriyaḥ |
vidānā asya yojanam ||
pra dhārā madhvo aghriyo mahīr apo vi ghāhate |
havir haviṣṣu vandyaḥ ||
pra yujo vāco aghriyo vṛṣāva cakradad vane |
sadmābhi satyo adhvaraḥ ||
pari yat kāvyā kavir nṛmṇā vasāno arṣati |
svar vājī siṣāsati ||
pavamāno abhi spṛdho viśo rājeva sīdati |
yad īm ṛṇvanti vedhasaḥ ||
avyo vāre pari priyo harir vaneṣu sīdati |
rebho vanuṣyate matī ||
sa vāyum indram aśvinā sākam madena ghachati |
raṇā yo asya dharmabhiḥ ||
ā mitrāvaruṇā bhagham madhvaḥ pavanta ūrmayaḥ |
vidānā asya śakmabhiḥ ||
asmabhyaṃ rodasī rayim madhvo vājasya sātaye |
śravo vasūni saṃ jitam ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 8

एते सोमा अभि परियम इन्द्रस्य कामम अक्षरन |
वर्धन्तो अस्य वीर्यम ||
पुनानासश चमूषदो गछन्तो वायुम अश्विना |
ते नो धान्तु सुवीर्यम ||
इन्द्रस्य सोम राधसे पुनानो हार्दि चोदय |
रतस्य योनिम आसदम ||
मर्जन्ति तवा दश कषिपो हिन्वन्ति सप्त धीतयः |
अनु विप्रा अमादिषुः ||
देवेभ्यस तवा मदाय कं सर्जानम अति मेष्यः |
सं गोभिर वासयामसि ||
पुनानः कलशेष्व आ वस्त्राण्य अरुषो हरिः |
परि गव्यान्य अव्यत ||
मघोन आ पवस्व नो जहि विश्वा अप दविषः |
इन्दो सखायम आ विश ||
वर्ष्टिं दिवः परि सरव दयुम्नम पर्थिव्या अधि |
सहो नः सोम पर्त्सु धाः ||
नर्चक्षसं तवा वयम इन्द्रपीतं सवर्विदम |
भक्षीमहि परजाम इषम ||
ete somā abhi priyam indrasya kāmam akṣaran |
vardhanto asya vīryam ||
punānāsaś camūṣado ghachanto vāyum aśvinā |
te no dhāntu suvīryam ||
indrasya soma rādhase punāno hārdi codaya |
ṛtasya yonim āsadam ||
mṛjanti tvā daśa kṣipo hinvanti sapta dhītayaḥ |
anu viprā amādiṣuḥ ||
devebhyas tvā madāya kaṃ sṛjānam ati meṣyaḥ |
saṃ ghobhir vāsayāmasi ||
punānaḥ kalaśeṣv ā vastrāṇy aruṣo hariḥ |
pari ghavyāny avyata ||
maghona ā pavasva no jahi viśvā apa dviṣaḥ |
indo sakhāyam ā viśa ||
vṛṣṭiṃ divaḥ pari srava dyumnam pṛthivyā adhi |
saho naḥ soma pṛtsu dhāḥ ||
nṛcakṣasaṃ tvā vayam indrapītaṃ svarvidam |
bhakṣīmahi prajām iṣam ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 9

परि परिया दिवः कविर वयांसि नप्त्य्र हितः |
सुवानो याति कविक्रतुः ||
पर-पर कषयाय पन्यसे जनाय जुष्टो अद्रुहे |
वीत्य अर्ष चनिष्ठया ||
स सूनुर मातरा शुचिर जातो जाते अरोचयत |
महान मही रताव्र्धा ||
स सप्त धीतिभिर हितो नद्य अजिन्वद अद्रुहः |
या एकम अक्षि वाव्र्धुः ||
ता अभि सन्तम अस्त्र्तम महे युवानम आ दधुः |
इन्दुम इन्द्र तव वरते ||
अभि वह्निर अमर्त्यः सप्त पश्यति वावहिः |
करिविर देवीर अतर्पयत ||
अवा कल्पेषु नः पुमस तमांसि सोम योध्या |
तानि पुनान जघनः ||
नू नव्यसे नवीयसे सूक्ताय साधया पथः |
परत्नवद रोचया रुचः ||
पवमान महि शरवो गाम अश्वं रासि वीरवत |
सना मेधां सना सवः |
pari priyā divaḥ kavir vayāṃsi naptyr hitaḥ |
suvāno yāti kavikratuḥ ||
pra-pra kṣayāya panyase janāya juṣṭo adruhe |
vīty arṣa caniṣṭhayā ||
sa sūnur mātarā śucir jāto jāte arocayat |
mahān mahī ṛtāvṛdhā ||
sa sapta dhītibhir hito nady ajinvad adruhaḥ |
yā ekam akṣi vāvṛdhuḥ ||
tā abhi santam astṛtam mahe yuvānam ā dadhuḥ |
indum indra tava vrate ||
abhi vahnir amartyaḥ sapta paśyati vāvahiḥ |
krivir devīr atarpayat ||
avā kalpeṣu naḥ pumas tamāṃsi soma yodhyā |
tāni punāna jaghanaḥ ||
nū navyase navīyase sūktāya sādhayā pathaḥ |
pratnavad rocayā rucaḥ ||
pavamāna mahi śravo ghām aśvaṃ rāsi vīravat |
sanā medhāṃ sanā svaḥ |

---

Rig Veda Book 9 Hymn 10

पर सवानासो रथा इवार्वन्तो न शरवस्यवः |
सोमासो राये अक्रमुः ||
हिन्वानासो रथा इव दधन्विरे गभस्त्योः |
भरासः कारिणाम इव ||
राजानो न परशस्तिभिः सोमासो गोभिर अञ्जते |
यज्ञो न सप्त धात्र्भिः ||
परि सुवानास इन्दवो मदाय बर्हणा गिरा |
सुता अर्षन्ति धारया ||
आपानासो विवस्वतो जनन्त उषसो भगम |
सूरा अण्वं वि तन्वते ||
अप दवारा मतीनाम परत्ना रण्वन्ति कारवः |
वर्ष्णो हरस आयवः ||
समीचीनास आसते होतारः सप्तजामयः |
पदम एकस्य पिप्रतः ||
नाभा नाभिं न आ ददे चक्षुश चित सूर्ये सचा |
कवेर अपत्यम आ दुहे ||
अभि परिया दिवस पदम अध्वर्युभिर गुहा हितम |
सूरः पश्यति चक्षसा ||
pra svānāso rathā ivārvanto na śravasyavaḥ |
somāso rāye akramuḥ ||
hinvānāso rathā iva dadhanvire ghabhastyoḥ |
bharāsaḥ kāriṇām iva ||
rājāno na praśastibhiḥ somāso ghobhir añjate |
yajño na sapta dhātṛbhiḥ ||
pari suvānāsa indavo madāya barhaṇā ghirā |
sutā arṣanti dhārayā ||
āpānāso vivasvato jananta uṣaso bhagham |
sūrā aṇvaṃ vi tanvate ||
apa dvārā matīnām pratnā ṛṇvanti kāravaḥ |
vṛṣṇo harasa āyavaḥ ||
samīcīnāsa āsate hotāraḥ saptajāmayaḥ |
padam ekasya piprataḥ ||
nābhā nābhiṃ na ā dade cakṣuś cit sūrye sacā |
kaver apatyam ā duhe ||
abhi priyā divas padam adhvaryubhir ghuhā hitam |
sūraḥ paśyati cakṣasā ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 11

उपास्मै गायता नरः पवमानायेन्दवे |
अभि देवां इयक्षते ||
अभि ते मधुना पयो ऽथर्वाणो अशिश्रयुः |
देवं देवाय देवयु ||
स नः पवस्व शं गवे शं जनाय शम अर्वते |
शं राजन्न ओषधीभ्यः ||
बभ्रवे नु सवतवसे ऽरुणाय दिविस्प्र्शे |
सोमाय गाथम अर्चत ||
हस्तच्युतेभिर अद्रिभिः सुतं सोमम पुनीतन |
मधाव आ धावता मधु ||
नमसेद उप सीदत दध्नेद अभि शरीणीतन |
इन्दुम इन्द्रे दधातन ||
अमित्रहा विचर्षणिः पवस्व सोम शं गवे |
देवेभ्यो अनुकामक्र्त ||
इन्द्राय सोम पातवे मदाय परि षिच्यसे |
मनश्चिन मनसस पतिः ||
पवमान सुवीर्यं रयिं सोम रिरीहि नः |
इन्दव इन्द्रेण नो युजा ||
upāsmai ghāyatā naraḥ pavamānāyendave |
abhi devāṃ iyakṣate ||
abhi te madhunā payo 'tharvāṇo aśiśrayuḥ |
devaṃ devāya devayu ||
sa naḥ pavasva śaṃ ghave śaṃ janāya śam arvate |
śaṃ rājann oṣadhībhyaḥ ||
babhrave nu svatavase 'ruṇāya divispṛśe |
somāya ghātham arcata ||
hastacyutebhir adribhiḥ sutaṃ somam punītana |
madhāv ā dhāvatā madhu ||
namased upa sīdata dadhned abhi śrīṇītana |
indum indre dadhātana ||
amitrahā vicarṣaṇiḥ pavasva soma śaṃ ghave |
devebhyo anukāmakṛt ||
indrāya soma pātave madāya pari ṣicyase |
manaścin manasas patiḥ ||
pavamāna suvīryaṃ rayiṃ soma rirīhi naḥ |
indav indreṇa no yujā ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 12

सोमा अस्र्ग्रमिन्दवः सुता रतस्य सादने |
इन्द्राय मधुमत्तमाः ||
अभि विप्रा अनूषत गावो वत्सं न मातरः |
इन्द्रं सोमस्य पीतये ||
मदच्युत कषेति सादने सिन्धोरूर्मा विपश्चित |
सोमो गौरीधि शरितः ||
दिवो नाभा विचक्षणो.अव्यो वारे महीयते |
सोमो यः सुक्रतुः कविः ||
यः सोमः कलशेष्वा अन्तः पवित्र आहितः |
तमिन्दुः परि षस्वजे ||
पर वाचमिन्दुरिष्यति समुद्रस्याधि विष्टपि |
जिन्वन कोशं मधुश्चुतम ||
नित्यस्तोत्रो वनस्पतिर्धीनामन्तः सबर्दुघः |
हिन्वानोमानुषा युगा ||
अभि परिया दिवस पदा सोमो हिन्वानो अर्षति |
विप्रस्य धारया कविः ||
आ पवमान धारय रयिं सहस्रवर्चसम |
अस्मे इन्दो सवाभुवम ||
somā asṛghramindavaḥ sutā ṛtasya sādane |
indrāya madhumattamāḥ ||
abhi viprā anūṣata ghāvo vatsaṃ na mātaraḥ |
indraṃ somasya pītaye ||
madacyut kṣeti sādane sindhorūrmā vipaścit |
somo ghaurīadhi śritaḥ ||
divo nābhā vicakṣaṇo.avyo vāre mahīyate |
somo yaḥ sukratuḥ kaviḥ ||
yaḥ somaḥ kalaśeṣvā antaḥ pavitra āhitaḥ |
taminduḥ pari ṣasvaje ||
pra vācaminduriṣyati samudrasyādhi viṣṭapi |
jinvan kośaṃ madhuścutam ||
nityastotro vanaspatirdhīnāmantaḥ sabardughaḥ |
hinvānomānuṣā yughā ||
abhi priyā divas padā somo hinvāno arṣati |
viprasya dhārayā kaviḥ ||
ā pavamāna dhāraya rayiṃ sahasravarcasam |
asme indo svābhuvam ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 13

सोमः पुनानो अर्षति सहस्रधारो अत्यविः |
वायोरिन्द्रस्यनिष्क्र्तम ||
पवमानमवस्यवो विप्रमभि पर गायत |
सुष्वाणं देववीतये ||
पवन्ते वाजसातये सोमाः सहस्रपाजसः |
गर्णाना देववीतये ||
उत नो वाजसातये पवस्व बर्हतीरिषः |
दयुमदिन्दो सुवीर्यम ||
ते नः सहस्रिणं रयिं पवन्तामा सुवीर्यम |
सुवाना देवास इन्दवः ||
अत्या हियाना न हेत्र्भिरस्र्ग्रं वाजसातये |
वि वारमव्यमाशवः ||
वाश्रा अर्षन्तीन्दवो.अभि वत्सं न धेनवः |
दधन्विरेगभस्त्योः ||
जुष्ट इन्द्राय मत्सरः पवमान कनिक्रदत |
विश्वा अप दविषो जहि ||
अपघ्नन्तो अराव्णः पवमानाः सवर्द्र्शः |
योनाव रतस्य सीदत ||
somaḥ punāno arṣati sahasradhāro atyaviḥ |
vāyorindrasyaniṣkṛtam ||
pavamānamavasyavo vipramabhi pra ghāyata |
suṣvāṇaṃ devavītaye ||
pavante vājasātaye somāḥ sahasrapājasaḥ |
ghṛṇānā devavītaye ||
uta no vājasātaye pavasva bṛhatīriṣaḥ |
dyumadindo suvīryam ||
te naḥ sahasriṇaṃ rayiṃ pavantāmā suvīryam |
suvānā devāsa indavaḥ ||
atyā hiyānā na hetṛbhirasṛghraṃ vājasātaye |
vi vāramavyamāśavaḥ ||
vāśrā arṣantīndavo.abhi vatsaṃ na dhenavaḥ |
dadhanvireghabhastyoḥ ||
juṣṭa indrāya matsaraḥ pavamāna kanikradat |
viśvā apa dviṣo jahi ||
apaghnanto arāvṇaḥ pavamānāḥ svardṛśaḥ |
yonāv ṛtasya sīdata ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 14

परि परासिष्यदत कविः सिन्धोरूर्मावधि शरितः |
कारं बिभ्रत पुरुस्प्र्हम ||
गिरा यदी सबन्धवः पञ्च वराता अपस्यवः |
परिष्क्र्ण्वन्ति धर्णसिम ||
आदस्य शुष्मिणो रसे विश्वे देवा अमत्सत |
यदी गोभिर्वसायते ||
निरिणानो वि धावति जहच्छर्याणि तान्वा |
अत्रा सं जिघ्नते युजा ||
नप्तीभिर्यो विवस्वतः शुभ्रो न माम्र्जे युवा |
गाः कर्ण्वानो न निर्णिजम ||
अति शरिती तिरश्चता गव्या जिगात्यण्व्या |
वग्नुमियर्ति यं विदे ||
अभि कषिपः समग्मत मर्जयन्तीरिषस पतिम |
पर्ष्ठा गर्भ्णत वाजिनः ||
परि दिव्यानि मर्म्र्शद विश्वानि सोम पार्थिवा |
वसूनि याह्यस्मयुः ||
pari prāsiṣyadat kaviḥ sindhorūrmāvadhi śritaḥ |
kāraṃ bibhrat puruspṛham ||
ghirā yadī sabandhavaḥ pañca vrātā apasyavaḥ |
pariṣkṛṇvanti dharṇasim ||
ādasya śuṣmiṇo rase viśve devā amatsata |
yadī ghobhirvasāyate ||
niriṇāno vi dhāvati jahaccharyāṇi tānvā |
atrā saṃ jighnate yujā ||
naptībhiryo vivasvataḥ śubhro na māmṛje yuvā |
ghāḥ kṛṇvāno na nirṇijam ||
ati śritī tiraścatā ghavyā jighātyaṇvyā |
vaghnumiyarti yaṃ vide ||
abhi kṣipaḥ samaghmata marjayantīriṣas patim |
pṛṣṭhā ghṛbhṇata vājinaḥ ||
pari divyāni marmṛśad viśvāni soma pārthivā |
vasūni yāhyasmayuḥ ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 15

एष धिया यात्यण्व्य शूरो रथेभिराशुभिः |
गछन्निन्द्रस्य निष्क्र्तम ||
एष पुरू धियायते बर्हते देवतातये |
यत्राम्र्तास आसते ||
एष हितो वि नीयते.अन्तः शुभ्रावता पथा |
यदी तुञ्जन्ति भूर्णयः ||
एष शर्ङगाणि दोधुवच्छिशीते यूथ्यो वर्षा |
नर्म्णा दधान ओजसा ||
एष रुक्मिभिरीयते वाजि शुभ्रेभिरंशुभिः |
पतिः सिन्धूनां भवन ||
एष वसूनि पिब्दना परुषा ययिवानति |
अव शादेषु गछति ||
एतं मर्जन्ति मर्ज्यमुप दरोणेष्वायवः |
परचक्राणं महीरिषः ||
एतमु तयं दश कषिपो मर्जन्ति सप्त धीतयः |
सवायुधं मदिन्तमम ||
eṣa dhiyā yātyaṇvya śūro rathebhirāśubhiḥ |
ghachannindrasya niṣkṛtam ||
eṣa purū dhiyāyate bṛhate devatātaye |
yatrāmṛtāsa āsate ||
eṣa hito vi nīyate.antaḥ śubhrāvatā pathā |
yadī tuñjanti bhūrṇayaḥ ||
eṣa śṛṅghāṇi dodhuvacchiśīte yūthyo vṛṣā |
nṛmṇā dadhāna ojasā ||
eṣa rukmibhirīyate vāji śubhrebhiraṃśubhiḥ |
patiḥ sindhūnāṃ bhavan ||
eṣa vasūni pibdanā paruṣā yayivānati |
ava śādeṣu ghachati ||
etaṃ mṛjanti marjyamupa droṇeṣvāyavaḥ |
pracakrāṇaṃ mahīriṣaḥ ||
etamu tyaṃ daśa kṣipo mṛjanti sapta dhītayaḥ |
svāyudhaṃ madintamam ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 16

पर ते सोतार ओण्यो रसं मदाय घर्ष्वय |
सर्गो न तक्त्येतशः ||
करत्वा दक्षस्य रथ्यमपो वसानमन्धसा |
गोषामण्वेषु सश्चिम ||
अनप्तमप्सु दुष्टरं सोमं पवित्र आ सर्ज |
पुनीहीन्द्राय पातवे ||
पर पुनानस्य चेतसा सोमः पवित्रे अर्षति |
करत्वा सधस्थमासदत ||
पर तवा नमोभिरिन्दव इन्द्र सोमा अस्र्क्षत |
महे भरायकारिणः ||
पुनानो रूपे अव्यये विश्वा अर्षन्नभि शरियः |
शूरो न गोषु तिष्ठति ||
दिवो न सानु पिप्युषी धारा सुतस्य वेधसः |
वर्था पवित्रे अर्षति ||
तवं सोम विपश्चितं तना पुनान आयुषु |
अव्यो वारं वि धावसि ||
pra te sotāra oṇyo rasaṃ madāya ghṛṣvaya |
sargho na taktyetaśaḥ ||
kratvā dakṣasya rathyamapo vasānamandhasā |
ghoṣāmaṇveṣu saścima ||
anaptamapsu duṣṭaraṃ somaṃ pavitra ā sṛja |
punīhīndrāya pātave ||
pra punānasya cetasā somaḥ pavitre arṣati |
kratvā sadhasthamāsadat ||
pra tvā namobhirindava indra somā asṛkṣata |
mahe bharāyakāriṇaḥ ||
punāno rūpe avyaye viśvā arṣannabhi śriyaḥ |
śūro na ghoṣu tiṣṭhati ||
divo na sānu pipyuṣī dhārā sutasya vedhasaḥ |
vṛthā pavitre arṣati ||
tvaṃ soma vipaścitaṃ tanā punāna āyuṣu |
avyo vāraṃ vi dhāvasi ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 17

पर निम्नेनेव सिन्धवो घनन्तो वर्त्राणि भूर्णयः |
सोमा अस्र्ग्रमाशवः ||
अभि सुवानास इन्दवो वर्ष्टयः पर्थिवीमिव |
इन्द्रं सोमासो अक्षरन ||
अत्यूर्मिर्मत्सरो मदः सोमः पवित्रे अर्षति |
विघ्नन रक्षांसि देवयुः ||
आ कलशेषु धावति पवित्रे परि षिच्यते |
उक्थैर्यज्ञेषुवर्धते ||
अति तरी सोम रोचना रोहन न भराजसे दिवम |
इष्णन सूर्यं न चोदयः ||
अभि विप्रा अनूषत मूर्धन यज्ञस्य कारवः |
दधानाश्चक्षसि परियम ||
तमु तवा वाजिनं नरो धीभिर्विप्रा अवस्यवः |
मर्जन्तिदेवतातये ||
मधोर्धारामनु कषर तीव्रः सधस्थमासदः |
चारुरताय पीतये ||
pra nimneneva sindhavo ghnanto vṛtrāṇi bhūrṇayaḥ |
somā asṛghramāśavaḥ ||
abhi suvānāsa indavo vṛṣṭayaḥ pṛthivīmiva |
indraṃ somāso akṣaran ||
atyūrmirmatsaro madaḥ somaḥ pavitre arṣati |
vighnan rakṣāṃsi devayuḥ ||
ā kalaśeṣu dhāvati pavitre pari ṣicyate |
ukthairyajñeṣuvardhate ||
ati trī soma rocanā rohan na bhrājase divam |
iṣṇan sūryaṃ na codayaḥ ||
abhi viprā anūṣata mūrdhan yajñasya kāravaḥ |
dadhānāścakṣasi priyam ||
tamu tvā vājinaṃ naro dhībhirviprā avasyavaḥ |
mṛjantidevatātaye ||
madhordhārāmanu kṣara tīvraḥ sadhasthamāsadaḥ |
cārurtāya pītaye ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 18

परि सुवानो गिरिष्ठाः पवित्रे सोमो अक्षाः |
मदेषु सर्वधा असि ||
तवं विप्रस्त्वं कविर्मधु पर जातमन्धसः |
मदेषु... ||
तव विश्वे सजोषसो देवासः पीतिमाशत |
मदेषु ... ||
आ यो विश्वानि वार्या वसूनि हस्तयोर्दधे |
मदेषु ... ||
य इमे रोदसी मही सं मातरेव दोहते |
मदेषु ... ||
परि यो रोदसी उभे सद्यो वाजेभिरर्षति |
मदेषु ... ||
स शुष्मी कलशेष्वा पुनानो अचिक्रदत |
मदेषु ... ||
pari suvāno ghiriṣṭhāḥ pavitre somo akṣāḥ |
madeṣu sarvadhā asi ||
tvaṃ viprastvaṃ kavirmadhu pra jātamandhasaḥ |
madeṣu... ||
tava viśve sajoṣaso devāsaḥ pītimāśata |
madeṣu ... ||
ā yo viśvāni vāryā vasūni hastayordadhe |
madeṣu ... ||
ya ime rodasī mahī saṃ mātareva dohate |
madeṣu ... ||
pari yo rodasī ubhe sadyo vājebhirarṣati |
madeṣu ... ||
sa śuṣmī kalaśeṣvā punāno acikradat |
madeṣu ... ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 19

यत सोम चित्रमुक्थ्यं दिव्यं पार्थिवं वसु |
तन नः पुनान आ भर ||
युवं हि सथः सवर्पती इन्द्रश्च सोम गोपती |
ईशानापिप्यतं धियः ||
वर्षा पुनान आयुषु सतनयन्नधि बर्हिषि |
हरिः सन योनिमासदत ||
अवावशन्त धीतयो वर्षभस्याधि रेतसि |
सूनोर्वत्सस्यमातरः ||
कुविद वर्षण्यन्तीभ्यः पुनानो गर्भमादधत |
याः शुक्रं दुहते पयः ||
उप शिक्षापतस्थुषो भियसमा धेहि शत्रुषु |
पवमानविदा रयिम ||
नि शत्रोः सोम वर्ष्ण्यं नि शुष्मं नि वयस्तिर |
दूरेवा सतो अन्ति वा ||
yat soma citramukthyaṃ divyaṃ pārthivaṃ vasu |
tan naḥ punāna ā bhara ||
yuvaṃ hi sthaḥ svarpatī indraśca soma ghopatī |
īśānāpipyataṃ dhiyaḥ ||
vṛṣā punāna āyuṣu stanayannadhi barhiṣi |
hariḥ san yonimāsadat ||
avāvaśanta dhītayo vṛṣabhasyādhi retasi |
sūnorvatsasyamātaraḥ ||
kuvid vṛṣaṇyantībhyaḥ punāno gharbhamādadhat |
yāḥ śukraṃ duhate payaḥ ||
upa śikṣāpatasthuṣo bhiyasamā dhehi śatruṣu |
pavamānavidā rayim ||
ni śatroḥ soma vṛṣṇyaṃ ni śuṣmaṃ ni vayastira |
dūrevā sato anti vā ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 20

पर कविर्देववीतये.अव्यो वारेभिरर्षति |
साह्वान विश्वाभि सप्र्धः ||
स हि षमा जरित्र्भ्य आ वाजं गोमन्तमिन्वति |
पवमानः सहस्रिणम ||
परि विश्वानि चेतसा मर्शसे पवसे मती |
स नः सोम शरवो विदः ||
अभ्यर्ष बर्हद यशो मघवद्भ्यो धरुवं रयिम |
इषं सतोत्र्भ्य आ भर ||
तवं राजेव सुव्रतो गिरः सोमा विवेशिथ |
पुनानो वह्ने अद्भुत ||
स वह्निरप्सु दुष्टरो मर्ज्यमानो गभस्त्योः |
सोमश्चमूषु सीदति ||
करीळुर्मखो न मंहयुः पवित्रं सोम गछसि |
दधत सतोत्रे सुवीर्यम ||
pra kavirdevavītaye.avyo vārebhirarṣati |
sāhvān viśvāabhi spṛdhaḥ ||
sa hi ṣmā jaritṛbhya ā vājaṃ ghomantaminvati |
pavamānaḥ sahasriṇam ||
pari viśvāni cetasā mṛśase pavase matī |
sa naḥ soma śravo vidaḥ ||
abhyarṣa bṛhad yaśo maghavadbhyo dhruvaṃ rayim |
iṣaṃ stotṛbhya ā bhara ||
tvaṃ rājeva suvrato ghiraḥ somā viveśitha |
punāno vahne adbhuta ||
sa vahnirapsu duṣṭaro mṛjyamāno ghabhastyoḥ |
somaścamūṣu sīdati ||
krīḷurmakho na maṃhayuḥ pavitraṃ soma ghachasi |
dadhat stotre suvīryam ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 21

एते धावन्तीन्दवः सोमा इन्द्राय घर्ष्वयः |
मत्सरासःस्वर्विदः ||
परव्र्ण्वन्तो अभियुजः सुष्वये वरिवोविदः |
सवयं सतोत्रे वयस्क्र्तः ||
वर्था करीळन्त इन्दवः सधस्थमभ्येकमित |
सिन्धोरूर्मा वयक्षरन ||
एते विश्वानि वार्या पवमानास आशत |
हिता न सप्तयो रथे ||
आस्मिन पिशङगमिन्दवो दधाता वेनमादिशे |
यो अस्मभ्यमरावा ||
रभुर्न रथ्यं नवं दधाता केतमादिशे |
शुक्राः पवध्वमर्णसा ||
एत उ तये अवीवशन काष्ठां वाजिनो अक्रत |
सतः परासाविषुर्मतिम ||
ete dhāvantīndavaḥ somā indrāya ghṛṣvayaḥ |
matsarāsaḥsvarvidaḥ ||
pravṛṇvanto abhiyujaḥ suṣvaye varivovidaḥ |
svayaṃ stotre vayaskṛtaḥ ||
vṛthā krīḷanta indavaḥ sadhasthamabhyekamit |
sindhorūrmā vyakṣaran ||
ete viśvāni vāryā pavamānāsa āśata |
hitā na saptayo rathe ||
āsmin piśaṅghamindavo dadhātā venamādiśe |
yo asmabhyamarāvā ||
ṛbhurna rathyaṃ navaṃ dadhātā ketamādiśe |
śukrāḥ pavadhvamarṇasā ||
eta u tye avīvaśan kāṣṭhāṃ vājino akrata |
sataḥ prāsāviṣurmatim ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 22

एते सोमास आशवो रथा इव पर वाजिनः |
सर्गाः सर्ष्टा अहेषत ||
एते वाता इवोरवः पर्जन्यस्येव वर्ष्टयः |
अग्नेरिव भरमा वर्था ||
एते पूता विपश्चितः सोमासो दध्याशिरः |
विपा वयानशुर्धियः ||
एते मर्ष्टा अमर्त्याः सस्र्वांसो न शश्रमुः |
इयक्षन्तः पथो रजः ||
एते पर्ष्ठानि रोदसोर्विप्रयन्तो वयानशुः |
उतेदमुत्तमं रजः ||
तन्तुं तन्वानमुत्तममनु परवत आशत |
उतेदमुत्तमाय्यम ||
तवं सोम पणिभ्य आ वसु गव्यानि धारयः |
ततं तन्तुमचिक्रदः ||
ete somāsa āśavo rathā iva pra vājinaḥ |
sarghāḥ sṛṣṭā aheṣata ||
ete vātā ivoravaḥ parjanyasyeva vṛṣṭayaḥ |
aghneriva bhramā vṛthā ||
ete pūtā vipaścitaḥ somāso dadhyāśiraḥ |
vipā vyānaśurdhiyaḥ ||
ete mṛṣṭā amartyāḥ sasṛvāṃso na śaśramuḥ |
iyakṣantaḥ patho rajaḥ ||
ete pṛṣṭhāni rodasorviprayanto vyānaśuḥ |
utedamuttamaṃ rajaḥ ||
tantuṃ tanvānamuttamamanu pravata āśata |
utedamuttamāyyam ||
tvaṃ soma paṇibhya ā vasu ghavyāni dhārayaḥ |
tataṃ tantumacikradaḥ ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 23

सोमा अस्र्ग्रमाशवो मधोर्मदस्य धारया |
अभि विश्वानिकाव्या ||
अनु परत्नास आयवः पदं नवीयो अक्रमुः |
रुचे जनन्त सूर्यम ||
आ पवमान नो भरार्यो अदाशुषो गयम |
कर्धि परजावतीरिषः ||
अभि सोमास आयवः पवन्ते मद्यं मदम |
अभि कोशं मधुश्चुतम ||
सोमो अर्षति धर्णसिर्दधान इन्द्रियं रसम |
सुवीरो अभिशस्तिपाः ||
इन्द्राय सोम पवसे देवेभ्यः सधमाद्यः |
इन्दो वाजं सिषाससि ||
अस्य पीत्वा मदानामिन्द्रो वर्त्राण्यप्रति |
जघान जघनच्च नु ||
somā asṛghramāśavo madhormadasya dhārayā |
abhi viśvānikāvyā ||
anu pratnāsa āyavaḥ padaṃ navīyo akramuḥ |
ruce jananta sūryam ||
ā pavamāna no bharāryo adāśuṣo ghayam |
kṛdhi prajāvatīriṣaḥ ||
abhi somāsa āyavaḥ pavante madyaṃ madam |
abhi kośaṃ madhuścutam ||
somo arṣati dharṇasirdadhāna indriyaṃ rasam |
suvīro abhiśastipāḥ ||
indrāya soma pavase devebhyaḥ sadhamādyaḥ |
indo vājaṃ siṣāsasi ||
asya pītvā madānāmindro vṛtrāṇyaprati |
jaghāna jaghanacca nu ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 24

पर सोमासो अधन्विषुः पवमानास इन्दवः |
शरीणाना अप्सु मर्ञ्जत ||
अभि गावो अधन्विषुरापो न परवता यतीः |
पुनाना इन्द्रमाशत ||
पर पवमान धन्वसि सोमेन्द्राय पातवे |
नर्भिर्यतो वि नीयसे ||
तवं सोम नर्मादनः पवस्व चर्षणीसहे |
सस्निर्यो अनुमाद्यः ||
इन्दो यदद्रिभिः सुतः पवित्रं परिधावसि |
अरमिन्द्रस्य धाम्ने ||
पवस्व वर्त्रहन्तमोक्थेभिरनुमाद्यः |
शुचिः पावको अद्भुतः ||
शुचिः पावक उच्यते सोमः सुतस्य मध्वः |
देवावीरघशंसहा ||
pra somāso adhanviṣuḥ pavamānāsa indavaḥ |
śrīṇānā apsu mṛñjata ||
abhi ghāvo adhanviṣurāpo na pravatā yatīḥ |
punānā indramāśata ||
pra pavamāna dhanvasi somendrāya pātave |
nṛbhiryato vi nīyase ||
tvaṃ soma nṛmādanaḥ pavasva carṣaṇīsahe |
sasniryo anumādyaḥ ||
indo yadadribhiḥ sutaḥ pavitraṃ paridhāvasi |
aramindrasya dhāmne ||
pavasva vṛtrahantamokthebhiranumādyaḥ |
śuciḥ pāvako adbhutaḥ ||
śuciḥ pāvaka ucyate somaḥ sutasya madhvaḥ |
devāvīraghaśaṃsahā ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 25

पवस्व दक्षसाधनो देवेभ्यः पीतये हरे |
मरुद्भ्यो वायवे मदः ||
पवमान धिया हितो.अभि योनिं कनिक्रदत |
धर्मणा वायुमा विश ||
सं देवैः शोभते वर्षा कविर्योनावधि परियः |
वर्त्रहा देववीतमः ||
विश्वा रूपाण्याविशन पुनानो याति हर्यतः |
यत्राम्र्तास आसते ||
अरुषो जनयन गिरः सोमः पवत आयुषक |
इन्द्रं गछन कविक्रतुः ||
आ पवस्व मदिन्तम पवित्रं धारया कवे |
अर्कस्य योनिमासदम ||
pavasva dakṣasādhano devebhyaḥ pītaye hare |
marudbhyo vāyave madaḥ ||
pavamāna dhiyā hito.abhi yoniṃ kanikradat |
dharmaṇā vāyumā viśa ||
saṃ devaiḥ śobhate vṛṣā kaviryonāvadhi priyaḥ |
vṛtrahā devavītamaḥ ||
viśvā rūpāṇyāviśan punāno yāti haryataḥ |
yatrāmṛtāsa āsate ||
aruṣo janayan ghiraḥ somaḥ pavata āyuṣak |
indraṃ ghachan kavikratuḥ ||
ā pavasva madintama pavitraṃ dhārayā kave |
arkasya yonimāsadam ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 26

तमम्र्क्षन्त वाजिनमुपस्थे अदितेरधि |
विप्रासो अण्व्याधिया ||
तं गावो अभ्यनूषत सहस्रधारमक्षितम |
इन्दुं धर्तारमा दिवः ||
तं वेधां मेधयाह्यन पवमानमधि दयवि |
धर्णसिं भूरिधायसम ||
तमह्यन भुरिजोर्धिया संवसानं विवस्वतः |
पतिं वाचो अदाभ्यम ||
तं सानावधि जामयो हरिं हिन्वन्त्यद्रिभिः |
हर्यतम्भूरिचक्षसम ||
तं तवा हिन्वन्ति वेधसः पवमान गिराव्र्धम |
इन्दविन्द्राय मत्सरम ||
tamamṛkṣanta vājinamupasthe aditeradhi |
viprāso aṇvyādhiyā ||
taṃ ghāvo abhyanūṣata sahasradhāramakṣitam |
induṃ dhartāramā divaḥ ||
taṃ vedhāṃ medhayāhyan pavamānamadhi dyavi |
dharṇasiṃ bhūridhāyasam ||
tamahyan bhurijordhiyā saṃvasānaṃ vivasvataḥ |
patiṃ vāco adābhyam ||
taṃ sānāvadhi jāmayo hariṃ hinvantyadribhiḥ |
haryatambhūricakṣasam ||
taṃ tvā hinvanti vedhasaḥ pavamāna ghirāvṛdham |
indavindrāya matsaram ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 27

एष कविरभिष्टुतः पवित्रे अधि तोशते |
पुनानो घनन्नप सरिधः ||
एष इन्द्राय वायवे सवर्जित परि षिच्यते |
पवित्रे दक्षसाधनः ||
एष नर्भिर्वि नीयते दिवो मूर्धा वर्षा सुतः |
सोमो वनेषु विश्ववित ||
एष गव्युरचिक्रदत पवमानो हिरण्ययुः |
इन्दुः सत्राजिदस्त्र्तः ||
एष सूर्येण हासते पवमानो अधि दयवि |
पवित्रे मत्सरो मदः ||
एष शुष्म्यसिष्यददन्तरिक्षे वर्षा हरिः |
पुनान इन्दुरिन्द्रमा ||
eṣa kavirabhiṣṭutaḥ pavitre adhi tośate |
punāno ghnannapa sridhaḥ ||
eṣa indrāya vāyave svarjit pari ṣicyate |
pavitre dakṣasādhanaḥ ||
eṣa nṛbhirvi nīyate divo mūrdhā vṛṣā sutaḥ |
somo vaneṣu viśvavit ||
eṣa ghavyuracikradat pavamāno hiraṇyayuḥ |
induḥ satrājidastṛtaḥ ||
eṣa sūryeṇa hāsate pavamāno adhi dyavi |
pavitre matsaro madaḥ ||
eṣa śuṣmyasiṣyadadantarikṣe vṛṣā hariḥ |
punāna indurindramā ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 28

एष वाजी हितो नर्भिर्विश्वविन मनसस पतिः |
अव्यो वारं वि धावति ||
एष पवित्रे अक्षरत सोमो देवेभ्यः सुतः |
विश्वा धामान्याविशन ||
एष देवः शुभायते.अधि योनावमर्त्यः |
वर्त्रहा देववीतमः ||
एष वर्षा कनिक्रदद दशभिर्जामिभिर्यतः |
अभि दरोणानि धावति ||
एष सूर्यमरोचयत पवमानो विचर्षणिः |
विश्वा धामानि विश्ववित ||
एष शुष्म्यदाभ्यः सोमः पुनानो अर्षति |
देवावीरघशंसहा ||
eṣa vājī hito nṛbhirviśvavin manasas patiḥ |
avyo vāraṃ vi dhāvati ||
eṣa pavitre akṣarat somo devebhyaḥ sutaḥ |
viśvā dhāmānyāviśan ||
eṣa devaḥ śubhāyate.adhi yonāvamartyaḥ |
vṛtrahā devavītamaḥ ||
eṣa vṛṣā kanikradad daśabhirjāmibhiryataḥ |
abhi droṇāni dhāvati ||
eṣa sūryamarocayat pavamāno vicarṣaṇiḥ |
viśvā dhāmāni viśvavit ||
eṣa śuṣmyadābhyaḥ somaḥ punāno arṣati |
devāvīraghaśaṃsahā ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 29

परास्य धारा अक्षरन वर्ष्णः सुतस्यौजसा |
देवाननु परभूषतः ||
सप्तिं मर्जन्ति वेधसो गर्णन्तः कारवो गिरा |
जयोतिर्जज्ञानमुक्थ्यम ||
सुषहा सोम तानि ते पुनानाय परभूवसो |
वर्धा समुद्रमुक्थ्यम ||
विश्वा वसूनि संजयन पवस्व सोम धारया |
इनु दवेषांसि सध्र्यक ||
रक्षा सु नो अररुषः सवनात समस्य कस्य चित |
निदो यत्रमुमुच्महे ||
एन्दो पार्थिवं रयिं दिव्यं पवस्व धारया |
दयुमन्तं शुष्ममा भर ||
prāsya dhārā akṣaran vṛṣṇaḥ sutasyaujasā |
devānanu prabhūṣataḥ ||
saptiṃ mṛjanti vedhaso ghṛṇantaḥ kāravo ghirā |
jyotirjajñānamukthyam ||
suṣahā soma tāni te punānāya prabhūvaso |
vardhā samudramukthyam ||
viśvā vasūni saṃjayan pavasva soma dhārayā |
inu dveṣāṃsi sadhryak ||
rakṣā su no araruṣaḥ svanāt samasya kasya cit |
nido yatramumucmahe ||
endo pārthivaṃ rayiṃ divyaṃ pavasva dhārayā |
dyumantaṃ śuṣmamā bhara ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 30

पर धारा अस्य शुष्मिणो वर्था पवित्रे अक्षरन |
पुनानो वाचमिष्यति ||
इन्दुर्हियानः सोत्र्भिर्म्र्ज्यमानः कनिक्रदत |
इयर्ति वग्नुमिन्द्रियम ||
आ नः शुष्मं नर्षाह्यं वीरवन्तं पुरुस्प्र्हम |
पवस्व सोम धारया ||
पर सोमो अति धारया पवमानो असिष्यदत |
अभि दरोणान्यासदम ||
अप्सु तवा मधुमत्तमं हरिं हिन्वन्त्यद्रिभिः |
इन्दविन्द्राय पीतये ||
सुनोता मधुमत्तमं सोममिन्द्राय वज्रिणे |
चारुं शर्धाय मत्सरम ||
pra dhārā asya śuṣmiṇo vṛthā pavitre akṣaran |
punāno vācamiṣyati ||
indurhiyānaḥ sotṛbhirmṛjyamānaḥ kanikradat |
iyarti vaghnumindriyam ||
ā naḥ śuṣmaṃ nṛṣāhyaṃ vīravantaṃ puruspṛham |
pavasva soma dhārayā ||
pra somo ati dhārayā pavamāno asiṣyadat |
abhi droṇānyāsadam ||
apsu tvā madhumattamaṃ hariṃ hinvantyadribhiḥ |
indavindrāya pītaye ||
sunotā madhumattamaṃ somamindrāya vajriṇe |
cāruṃ śardhāya matsaram ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 31

पर सोमासः सवाध्यः पवमानासो अक्रमुः |
रयिं कर्ण्वन्तिचेतनम ||
दिवस पर्थिव्या अधि भवेन्दो दयुम्नवर्धनः |
भवा वाजानां पतिः ||
तुभ्यं वाता अभिप्रियस्तुभ्यमर्षन्ति सिन्धवः |
सोम वर्धन्ति ते महः ||
आ पयायस्व समेतु ते विश्वतः सोम वर्ष्ण्यम |
भवा वाजस्य संगथे ||
तुभ्यं गावो घर्तं पयो बभ्रो दुदुह्रे अक्षितम |
वर्षिष्ठे अधि सानवि ||
सवायुधस्य ते सतो भुवनस्य पते वयम |
इन्दो सखित्वमुश्मसि ||
pra somāsaḥ svādhyaḥ pavamānāso akramuḥ |
rayiṃ kṛṇvanticetanam ||
divas pṛthivyā adhi bhavendo dyumnavardhanaḥ |
bhavā vājānāṃ patiḥ ||
tubhyaṃ vātā abhipriyastubhyamarṣanti sindhavaḥ |
soma vardhanti te mahaḥ ||
ā pyāyasva sametu te viśvataḥ soma vṛṣṇyam |
bhavā vājasya saṃghathe ||
tubhyaṃ ghāvo ghṛtaṃ payo babhro duduhre akṣitam |
varṣiṣṭhe adhi sānavi ||
svāyudhasya te sato bhuvanasya pate vayam |
indo sakhitvamuśmasi ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 32

पर सोमासो मदच्युतः शरवसे नो मघोनः |
सुता विदथे अक्रमुः ||
आदीं तरितस्य योषणो हरिं हिन्वन्त्यद्रिभिः |
इन्दुमिन्द्राय पीतये ||
आदीं हंसो यथा गणं विश्वस्यावीवशन मतिम |
अत्योन गोभिरज्यते ||
उभे सोमावचाकशन मर्गो न तक्तो अर्षसि |
सीदन्न्र्तस्य योनिमा ||
अभि गावो अनूषत योषा जारमिव परियम |
अगन्नाजिं यथा हितम ||
अस्मे धेहि दयुमद यशो मघवद्भ्यश्च मह्यं च |
सनिं मेधामुत शरवः ||
pra somāso madacyutaḥ śravase no maghonaḥ |
sutā vidathe akramuḥ ||
ādīṃ tritasya yoṣaṇo hariṃ hinvantyadribhiḥ |
indumindrāya pītaye ||
ādīṃ haṃso yathā ghaṇaṃ viśvasyāvīvaśan matim |
atyona ghobhirajyate ||
ubhe somāvacākaśan mṛgho na takto arṣasi |
sīdannṛtasya yonimā ||
abhi ghāvo anūṣata yoṣā jāramiva priyam |
aghannājiṃ yathā hitam ||
asme dhehi dyumad yaśo maghavadbhyaśca mahyaṃ ca |
saniṃ medhāmuta śravaḥ ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 33

पर सोमासो विपश्चितो.अपां न यन्त्यूर्मयः |
वनानि महिषा इव ||
अभि दरोणानि बभ्रवः शुक्रा रतस्य धारया |
वाजं गोमन्तमक्षरन ||
सुता इन्द्राय वायवे वरुणाय मरुद्भ्यः |
सोमा अर्षन्ति विष्णवे ||
तिस्रो वाच उदीरते गावो मिमन्ति धेनवः |
हरिरेति कनिक्रदत ||
अभि बरह्मीरनूषत यह्वीरतस्य मातरः |
मर्म्र्ज्यन्ते दिवः शिशुम ||
रायः समुद्रांश्चतुरो.अस्मभ्यं सोम विश्वतः |
आ पवस्व सहस्रिणः ||
pra somāso vipaścito.apāṃ na yantyūrmayaḥ |
vanāni mahiṣā iva ||
abhi droṇāni babhravaḥ śukrā ṛtasya dhārayā |
vājaṃ ghomantamakṣaran ||
sutā indrāya vāyave varuṇāya marudbhyaḥ |
somā arṣanti viṣṇave ||
tisro vāca udīrate ghāvo mimanti dhenavaḥ |
harireti kanikradat ||
abhi brahmīranūṣata yahvīrtasya mātaraḥ |
marmṛjyante divaḥ śiśum ||
rāyaḥ samudrāṃścaturo.asmabhyaṃ soma viśvataḥ |
ā pavasva sahasriṇaḥ ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 34

पर सुवानो धारया तनेन्दुर्हिन्वानो अर्षति |
रुजद दर्ळ्हा वयोजसा ||
सुत इन्द्राय वायवे वरुणाय मरुद्भ्यः |
सोमो अर्षति विष्णवे ||
वर्षाणं वर्षभिर्यतं सुन्वन्ति सोममद्रिभिः |
दुहन्तिशक्मना पयः ||
भुवत तरितस्य मर्ज्यो भुवदिन्द्राय मत्सरः |
सं रूपैरज्यते हरिः ||
अभीं रतस्य विष्टपं दुहते पर्श्निमातरः |
चारु परियतमं हविः ||
समेनमह्रुता इमा गिरो अर्षन्ति सस्रुतः |
धेनूर्वाश्रोवीवशत ||
pra suvāno dhārayā tanendurhinvāno arṣati |
rujad dṛḷhā vyojasā ||
suta indrāya vāyave varuṇāya marudbhyaḥ |
somo arṣati viṣṇave ||
vṛṣāṇaṃ vṛṣabhiryataṃ sunvanti somamadribhiḥ |
duhantiśakmanā payaḥ ||
bhuvat tritasya marjyo bhuvadindrāya matsaraḥ |
saṃ rūpairajyate hariḥ ||
abhīṃ ṛtasya viṣṭapaṃ duhate pṛśnimātaraḥ |
cāru priyatamaṃ haviḥ ||
samenamahrutā imā ghiro arṣanti sasrutaḥ |
dhenūrvāśroavīvaśat ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 35

आ नः पवस्व धारया पवमान रयिं पर्थुम |
यया जयोतिर्विदासि नः ||
इन्दो समुद्रमीङखय पवस्व विश्वमेजय |
रायो धर्ता न ओजसा ||
तवया वीरेण वीरवो.अभि षयाम पर्तन्यतः |
कषरा णो अभि वार्यम ||
पर वाजमिन्दुरिष्यति सिषासन वाजसा रषिः |
वरता विदान आयुधा ||
तं गीर्भिर्वाचमीङखयं पुनानं वासयामसि |
सोमं जनस्य गोपतिम ||
विश्वो यस्य वरते जनो दाधार धर्मणस पतेः |
पुनानस्य परभूवसोः ||
ā naḥ pavasva dhārayā pavamāna rayiṃ pṛthum |
yayā jyotirvidāsi naḥ ||
indo samudramīṅkhaya pavasva viśvamejaya |
rāyo dhartā na ojasā ||
tvayā vīreṇa vīravo.abhi ṣyāma pṛtanyataḥ |
kṣarā ṇo abhi vāryam ||
pra vājaminduriṣyati siṣāsan vājasā ṛṣiḥ |
vratā vidāna āyudhā ||
taṃ ghīrbhirvācamīṅkhayaṃ punānaṃ vāsayāmasi |
somaṃ janasya ghopatim ||
viśvo yasya vrate jano dādhāra dharmaṇas pateḥ |
punānasya prabhūvasoḥ ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 36

असर्जि रथ्यो यथा पवित्रे चम्वोः सुतः |
कार्ष्मन वाजीन्यक्रमीत ||
स वह्निः सोम जाग्र्विः पवस्व देववीरति |
अभि कोशं मधुश्चुतम ||
स नो जयोतींषि पूर्व्य पवमान वि रोचय |
करत्वे दक्षायनो हिनु ||
शुम्भमानो रतायुभिर्म्र्ज्यमानो गभस्त्योः |
पवते वारे अव्यये ||
स विश्वा दाशुषे वसु सोमो दिव्यानि पार्थिवा |
पवतामान्तरिक्ष्या ||
आ दिवस पर्ष्ठमश्वयुर्गव्ययुः सोम रोहसि |
वीरयुः शवसस पते ||
asarji rathyo yathā pavitre camvoḥ sutaḥ |
kārṣman vājīnyakramīt ||
sa vahniḥ soma jāghṛviḥ pavasva devavīrati |
abhi kośaṃ madhuścutam ||
sa no jyotīṃṣi pūrvya pavamāna vi rocaya |
kratve dakṣāyano hinu ||
śumbhamāno ṛtāyubhirmṛjyamāno ghabhastyoḥ |
pavate vāre avyaye ||
sa viśvā dāśuṣe vasu somo divyāni pārthivā |
pavatāmāntarikṣyā ||
ā divas pṛṣṭhamaśvayurghavyayuḥ soma rohasi |
vīrayuḥ śavasas pate ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 37

स सुतः पीतये वर्षा सोमः पवित्रे अर्षति |
विघ्नन रक्षांसि देवयुः ||
स पवित्रे विचक्षणो हरिरर्षति धर्णसिः |
अभि योनिंकनिक्रदत ||
स वाजी रोचना दिवः पवमानो वि धावति |
रक्षोहा वारमव्ययम ||
स तरितस्याधि सानवि पवमानो अरोचयत |
जामिभिः सूर्यं सह ||
स वर्त्रहा वर्षा सुतो वरिवोविददाभ्यः |
सोमो वाजमिवासरत ||
स देवः कविनेषितो.अभि दरोणानि धावति |
इन्दुरिन्द्रायमंहना ||
sa sutaḥ pītaye vṛṣā somaḥ pavitre arṣati |
vighnan rakṣāṃsi devayuḥ ||
sa pavitre vicakṣaṇo harirarṣati dharṇasiḥ |
abhi yoniṃkanikradat ||
sa vājī rocanā divaḥ pavamāno vi dhāvati |
rakṣohā vāramavyayam ||
sa tritasyādhi sānavi pavamāno arocayat |
jāmibhiḥ sūryaṃ saha ||
sa vṛtrahā vṛṣā suto varivovidadābhyaḥ |
somo vājamivāsarat ||
sa devaḥ kavineṣito.abhi droṇāni dhāvati |
indurindrāyamaṃhanā ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 38

एष उ सय वर्षा रथो.अव्यो वारेभिरर्षति |
गछन वाजं सहस्रिणम ||
एतं तरितस्य योषणो हरिं हिन्वन्त्यद्रिभिः |
इन्दुमिन्द्राय पीतये ||
एतं तयं हरितो दश मर्म्र्ज्यन्ते अपस्युवः |
याभिर्मदाय शुम्भते ||
एष सय मानुषीष्वा शयेनो न विक्षु सीदति |
गछञ जारो न योषितम ||
एष सय मद्यो रसो.अव चष्टे दिवः शिशुः |
य इन्दुर्वारमाविशत ||
एष सय पीतये सुतो हरिरर्षति धर्णसिः |
करन्दन योनिमभि परियम ||
eṣa u sya vṛṣā ratho.avyo vārebhirarṣati |
ghachan vājaṃ sahasriṇam ||
etaṃ tritasya yoṣaṇo hariṃ hinvantyadribhiḥ |
indumindrāya pītaye ||
etaṃ tyaṃ harito daśa marmṛjyante apasyuvaḥ |
yābhirmadāya śumbhate ||
eṣa sya mānuṣīṣvā śyeno na vikṣu sīdati |
ghachañ jāro na yoṣitam ||
eṣa sya madyo raso.ava caṣṭe divaḥ śiśuḥ |
ya indurvāramāviśat ||
eṣa sya pītaye suto harirarṣati dharṇasiḥ |
krandan yonimabhi priyam ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 39

आशुरर्ष बर्हन्मते परि परियेण धाम्ना |
यत्र देवा इतिब्रवन ||
परिष्क्र्ण्वन्ननिष्क्र्तं जनाय यातयन्निषः |
वर्ष्टिन्दिवः परि सरव ||
सुत एति पवित्र आ तविषिं दधान ओजसा |
विचक्षाणो विरोचयन ||
अयं स यो दिवस परि रघुयामा पवित्र आ |
सिन्धोरूर्मा वयक्षरत ||
आविवासन परावतो अथो अर्वावतः सुतः |
इन्द्राय सिच्यतेमधु ||
समीचीना अनूषत हरिं हिन्वन्त्यद्रिभिः |
योनाव रतस्य सीदत ||
āśurarṣa bṛhanmate pari priyeṇa dhāmnā |
yatra devā itibravan ||
pariṣkṛṇvannaniṣkṛtaṃ janāya yātayanniṣaḥ |
vṛṣṭindivaḥ pari srava ||
suta eti pavitra ā tviṣiṃ dadhāna ojasā |
vicakṣāṇo virocayan ||
ayaṃ sa yo divas pari raghuyāmā pavitra ā |
sindhorūrmā vyakṣarat ||
āvivāsan parāvato atho arvāvataḥ sutaḥ |
indrāya sicyatemadhu ||
samīcīnā anūṣata hariṃ hinvantyadribhiḥ |
yonāv ṛtasya sīdata ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 40

पुनानो अक्रमीदभि विश्वा मर्धो विचर्षणिः |
शुम्भन्ति विप्रं धीतिभिः ||
आ योनिमरुणो रुहद गमदिन्द्रं वर्षा सुतः |
धरुवे सदसि सीदति ||
नू नो रयिं महामिन्दो.अस्मभ्यं सोम विश्वतः |
आ पवस्वसहस्रिणम ||
विश्वा सोम पवमान दयुम्नानीन्दवा भर |
विदाः सहस्रिणीरिषः ||
स नः पुनान आ भर रयिं सतोत्रे सुवीर्यम |
जरितुर्वर्धया गिरः ||
पुनान इन्दवा भर सोम दविबर्हसं रयिम |
वर्षन्निन्दो नौक्थ्यम ||
punāno akramīdabhi viśvā mṛdho vicarṣaṇiḥ |
śumbhanti vipraṃ dhītibhiḥ ||
ā yonimaruṇo ruhad ghamadindraṃ vṛṣā sutaḥ |
dhruve sadasi sīdati ||
nū no rayiṃ mahāmindo.asmabhyaṃ soma viśvataḥ |
ā pavasvasahasriṇam ||
viśvā soma pavamāna dyumnānīndavā bhara |
vidāḥ sahasriṇīriṣaḥ ||
sa naḥ punāna ā bhara rayiṃ stotre suvīryam |
jariturvardhayā ghiraḥ ||
punāna indavā bhara soma dvibarhasaṃ rayim |
vṛṣannindo naukthyam ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 41

पर ये गावो न भूर्णयस्त्वेषा अयासो अक्रमुः |
घनन्तः कर्ष्णामप तवचम ||
सुवितस्य मनामहे.अति सेतुं दुराव्यम |
साह्वांसो दस्युमव्रतम ||
शर्ण्वे वर्ष्टेरिव सवनः पवमानस्य शुष्मिणः |
चरन्तिविद्युतो दिवि ||
आ पवस्व महीमिषं गोमदिन्दो हिरण्यवत |
अश्वावद वाजवत सुतः ||
स पवस्व विचर्षण आ मही रोदसी पर्ण |
उषाः सूर्यो न रश्मिभिः ||
परि णः शर्मयन्त्या धारया सोम विश्वतः |
सरा रसेव विष्टपम ||
pra ye ghāvo na bhūrṇayastveṣā ayāso akramuḥ |
ghnantaḥ kṛṣṇāmapa tvacam ||
suvitasya manāmahe.ati setuṃ durāvyam |
sāhvāṃso dasyumavratam ||
śṛṇve vṛṣṭeriva svanaḥ pavamānasya śuṣmiṇaḥ |
carantividyuto divi ||
ā pavasva mahīmiṣaṃ ghomadindo hiraṇyavat |
aśvāvad vājavat sutaḥ ||
sa pavasva vicarṣaṇa ā mahī rodasī pṛṇa |
uṣāḥ sūryo na raśmibhiḥ ||
pari ṇaḥ śarmayantyā dhārayā soma viśvataḥ |
sarā raseva viṣṭapam ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 42

जनयन रोचना दिवो जनयन्नप्सु सूर्यम |
वसानो गा अपोहरिः ||
एष परत्नेन मन्मना देवो देवेभ्यस परि |
धारया पवते सुतः ||
वाव्र्धानाय तूर्वये पवन्ते वाजसातये |
सोमाः सहस्रपाजसः ||
दुहानः परत्नमित पयः पवित्रे परि षिच्यते |
करन्दन देवानजीजनत ||
अभि विश्वानि वार्याभि देवान रताव्र्धः |
सोमः पुनानोर्षति ||
गोमन नः सोम वीरवदश्वावद वाजवत सुतः |
पवस्व बर्हतीरिषः ||
janayan rocanā divo janayannapsu sūryam |
vasāno ghā apohariḥ ||
eṣa pratnena manmanā devo devebhyas pari |
dhārayā pavate sutaḥ ||
vāvṛdhānāya tūrvaye pavante vājasātaye |
somāḥ sahasrapājasaḥ ||
duhānaḥ pratnamit payaḥ pavitre pari ṣicyate |
krandan devānajījanat ||
abhi viśvāni vāryābhi devān ṛtāvṛdhaḥ |
somaḥ punānoarṣati ||
ghoman naḥ soma vīravadaśvāvad vājavat sutaḥ |
pavasva bṛhatīriṣaḥ ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 43

यो अत्य इव मर्ज्यते गोभिर्मदाय हर्यतः |
तं गीर्भिर्वासयामसि ||
तं नो विश्वा अवस्युवो गिरः शुम्भन्ति पूर्वथा |
इन्दुमिन्द्राय पीतये ||
पुनानो याति हर्यतः सोमो गीर्भिः परिष्क्र्तः |
विप्रस्य मेध्यातिथेः ||
पवमान विदा रयिमस्मभ्यं सोम सुश्रियम |
इन्दो सहस्रवर्चसम ||
इन्दुरत्यो न वाजस्र्त कनिक्रन्ति पवित्र आ |
यदक्षारति देवयुः ||
पवस्व वाजसातये विप्रस्य गर्णतो वर्धे |
सोम रास्व सुवीर्यम ||
yo atya iva mṛjyate ghobhirmadāya haryataḥ |
taṃ ghīrbhirvāsayāmasi ||
taṃ no viśvā avasyuvo ghiraḥ śumbhanti pūrvathā |
indumindrāya pītaye ||
punāno yāti haryataḥ somo ghīrbhiḥ pariṣkṛtaḥ |
viprasya medhyātitheḥ ||
pavamāna vidā rayimasmabhyaṃ soma suśriyam |
indo sahasravarcasam ||
induratyo na vājasṛt kanikranti pavitra ā |
yadakṣārati devayuḥ ||
pavasva vājasātaye viprasya ghṛṇato vṛdhe |
soma rāsva suvīryam ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 44

पर ण इन्दो महे तन ऊर्मिं न बिभ्रदर्षसि |
अभि देवानयास्यः ||
मती जुष्टो धिया हितः सोमो हिन्वे परावति |
विप्रस्य धारया कविः ||
अयं देवेषु जाग्र्विः सुत एति पवित्र आ |
सोमो याति विचर्षणिः ||
स नः पवस्व वाजयुश्चक्राणश्चारुमध्वरम |
बर्हिष्माना विवासति ||
स नो भगाय वायवे विप्रवीरः सदाव्र्धः |
सोमो देवेष्वा यमत ||
स नो अद्य वसुत्तये करतुविद गातुवित्तमः |
वाजं जेषि शरवो बर्हत ||
pra ṇa indo mahe tana ūrmiṃ na bibhradarṣasi |
abhi devānayāsyaḥ ||
matī juṣṭo dhiyā hitaḥ somo hinve parāvati |
viprasya dhārayā kaviḥ ||
ayaṃ deveṣu jāghṛviḥ suta eti pavitra ā |
somo yāti vicarṣaṇiḥ ||
sa naḥ pavasva vājayuścakrāṇaścārumadhvaram |
barhiṣmānā vivāsati ||
sa no bhaghāya vāyave vipravīraḥ sadāvṛdhaḥ |
somo deveṣvā yamat ||
sa no adya vasuttaye kratuvid ghātuvittamaḥ |
vājaṃ jeṣi śravo bṛhat ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 45

स पवस्व मदाय कं नर्चक्षा देववीतये |
इन्दविन्द्रायपीतये ||
स नो अर्षाभि दूत्यं तवमिन्द्राय तोशसे |
देवान सखिभ्य आ वरम ||
उत तवामरुणं वयं गोभिरञ्ज्मो मदाय कम |
वि नो राये दुरो वर्धि ||
अत्यू पवित्रमक्रमीद वाजी धुरं न यामनि |
इन्दुर्देवेषु पत्यते ||
समी सखायो अस्वरन वने करीळन्तमत्यविम |
इन्दुं नावा अनूषत ||
तया पवस्व धारया यया पीतो विचक्षसे |
इन्दो सतोत्रे सुवीर्यम ||
sa pavasva madāya kaṃ nṛcakṣā devavītaye |
indavindrāyapītaye ||
sa no arṣābhi dūtyaṃ tvamindrāya tośase |
devān sakhibhya ā varam ||
uta tvāmaruṇaṃ vayaṃ ghobhirañjmo madāya kam |
vi no rāye duro vṛdhi ||
atyū pavitramakramīd vājī dhuraṃ na yāmani |
indurdeveṣu patyate ||
samī sakhāyo asvaran vane krīḷantamatyavim |
induṃ nāvā anūṣata ||
tayā pavasva dhārayā yayā pīto vicakṣase |
indo stotre suvīryam ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 46

अस्र्ग्रन देववीतये.अत्यासः कर्त्व्या इव |
कषरन्तः पर्वताव्र्धः ||
परिष्क्र्तास इन्दवो योषेव पित्र्यावती |
वायुं सोमा अस्र्क्षत ||
एते सोमास इन्दवः परयस्वन्तः चमू सुताः |
इन्द्रं वर्धन्ति कर्मभिः ||
आ धावता सुहस्त्यः शुक्रा गर्भ्णीत मन्थिना |
गोभिः शरीणीत मत्सरम ||
स पवस्व धनंजय परयन्ता राधसो महः |
अस्मभ्यं सोम गातुवित ||
एतं मर्जन्ति मर्ज्यं पवमानं दश कषिपः |
इन्द्राय मत्सरं मदम ||
asṛghran devavītaye.atyāsaḥ kṛtvyā iva |
kṣarantaḥ parvatāvṛdhaḥ ||
pariṣkṛtāsa indavo yoṣeva pitryāvatī |
vāyuṃ somā asṛkṣata ||
ete somāsa indavaḥ prayasvantaḥ camū sutāḥ |
indraṃ vardhanti karmabhiḥ ||
ā dhāvatā suhastyaḥ śukrā ghṛbhṇīta manthinā |
ghobhiḥ śrīṇīta matsaram ||
sa pavasva dhanaṃjaya prayantā rādhaso mahaḥ |
asmabhyaṃ soma ghātuvit ||
etaṃ mṛjanti marjyaṃ pavamānaṃ daśa kṣipaḥ |
indrāya matsaraṃ madam ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 47

अया सोमः सुक्र्त्यया महश्चिदभ्यवर्धत |
मन्दान उद्व्र्षायते ||
कर्तानीदस्य कर्त्वा चेतन्ते दस्युतर्हणा |
रणा च धर्ष्णुश्चयते ||
आत सोम इन्द्रियो रसो वज्रः सहस्रसा भुवत |
उक्थं यदस्य जायते ||
सवयं कविर्विधर्तरि विप्राय रत्नमिछति |
यदी मर्म्र्ज्यते धियः ||
सिषासतू रयीणां वाजेष्वर्वतामिव |
भरेषु जिग्युषामसि ||
ayā somaḥ sukṛtyayā mahaścidabhyavardhata |
mandāna udvṛṣāyate ||
kṛtānīdasya kartvā cetante dasyutarhaṇā |
ṛṇā ca dhṛṣṇuścayate ||
āt soma indriyo raso vajraḥ sahasrasā bhuvat |
ukthaṃ yadasya jāyate ||
svayaṃ kavirvidhartari viprāya ratnamichati |
yadī marmṛjyate dhiyaḥ ||
siṣāsatū rayīṇāṃ vājeṣvarvatāmiva |
bhareṣu jighyuṣāmasi ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 48

तं तवा नर्म्णानि बिभ्रतं सधस्थेषु महो दिवः |
चारुं सुक्र्त्ययेमहे ||
संव्र्क्तध्र्ष्णुमुक्थ्यं महामहिव्रतं मदम |
शतं पुरो रुरुक्षणिम ||
अतस्त्वा रयिमभि राजानं सुक्रतो दिवः |
सुपर्णो अव्यथिर्भरत ||
विश्वस्मा इत सवर्द्र्शे साधारणं रजस्तुरम |
गोपां रतस्य विर्भरत ||
अधा हिन्वान इन्द्रियं जयायो महित्वमानशे |
अभिष्टिक्र्द्विचर्षणिः ||
taṃ tvā nṛmṇāni bibhrataṃ sadhastheṣu maho divaḥ |
cāruṃ sukṛtyayemahe ||
saṃvṛktadhṛṣṇumukthyaṃ mahāmahivrataṃ madam |
śataṃ puro rurukṣaṇim ||
atastvā rayimabhi rājānaṃ sukrato divaḥ |
suparṇo avyathirbharat ||
viśvasmā it svardṛśe sādhāraṇaṃ rajasturam |
ghopāṃ ṛtasya virbharat ||
adhā hinvāna indriyaṃ jyāyo mahitvamānaśe |
abhiṣṭikṛdvicarṣaṇiḥ ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 49

पवस्व वर्ष्टिमा सु नो.अपामूर्मिं दिवस परि |
अयक्ष्मा बर्हतीरिषः ||
तया पवस्व धारया यया गाव इहागमन |
जन्यास उप नो गर्हम ||
घर्तं पवस्व धारया यज्ञेषु देववीतमः |
अस्मभ्यं वर्ष्टिमा पव ||
स न ऊर्जे वयव्ययं पवित्रं धाव धारया |
देवासः शर्णवन हि कम ||
पवमानो असिष्यदद रक्षांस्यपजङघनत |
परत्नवद रोचयन रुचः ||
pavasva vṛṣṭimā su no.apāmūrmiṃ divas pari |
ayakṣmā bṛhatīriṣaḥ ||
tayā pavasva dhārayā yayā ghāva ihāghaman |
janyāsa upa no ghṛham ||
ghṛtaṃ pavasva dhārayā yajñeṣu devavītamaḥ |
asmabhyaṃ vṛṣṭimā pava ||
sa na ūrje vyavyayaṃ pavitraṃ dhāva dhārayā |
devāsaḥ śṛṇavan hi kam ||
pavamāno asiṣyadad rakṣāṃsyapajaṅghanat |
pratnavad rocayan rucaḥ ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 50

उत ते शुष्मास ईरते सिन्धोरूर्मेरिव सवनः |
वाणस्य चोदया पविम ||
परसवे त उदीरते तिस्रो वाचो मखस्युवः |
यदव्य एषिसानवि ||
अव्यो वारे परि परियं हरिं हिन्वन्त्यद्रिभिः |
पवमानम्मधुश्चुतम ||
आ पवस्व मदिन्तम पवित्रं धारया कवे |
अर्कस्य योनिमासदम ||
स पवस्व मदिन्तम गोभिरञ्जानो अक्तुभिः |
इन्दविन्द्रायपीतये ||
ut te śuṣmāsa īrate sindhorūrmeriva svanaḥ |
vāṇasya codayā pavim ||
prasave ta udīrate tisro vāco makhasyuvaḥ |
yadavya eṣisānavi ||
avyo vāre pari priyaṃ hariṃ hinvantyadribhiḥ |
pavamānammadhuścutam ||
ā pavasva madintama pavitraṃ dhārayā kave |
arkasya yonimāsadam ||
sa pavasva madintama ghobhirañjāno aktubhiḥ |
indavindrāyapītaye ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 51

अध्वर्यो अद्रिभिः सुतं सोमं पवित्र आ सर्ज |
पुनीहीन्द्राय पातवे ||
दिवः पीयूषमुत्तमं सोममिन्द्राय वज्रिणे |
सुनोता मधुमत्तमम ||
तव तय इन्दो अन्धसो देवा मधोर्व्यश्नते |
पवमानस्य मरुतः ||
तवं हि सोम वर्धयन सुतो मदाय भूर्णये |
वर्षन सतोतारमूतये ||
अभ्यर्ष विचक्षण पवित्रं धारया सुतः |
अभि वाजमुत शरवः ||
adhvaryo adribhiḥ sutaṃ somaṃ pavitra ā sṛja |
punīhīndrāya pātave ||
divaḥ pīyūṣamuttamaṃ somamindrāya vajriṇe |
sunotā madhumattamam ||
tava tya indo andhaso devā madhorvyaśnate |
pavamānasya marutaḥ ||
tvaṃ hi soma vardhayan suto madāya bhūrṇaye |
vṛṣan stotāramūtaye ||
abhyarṣa vicakṣaṇa pavitraṃ dhārayā sutaḥ |
abhi vājamuta śravaḥ ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 52

परि दयुक्षः सनद्रयिर्भरद वाजं नो अन्धसा |
सुवानोर्ष पवित्र आ ||
तव परत्नेभिरध्वभिरव्यो वारे परि परियः |
सहस्रधारो यात तना ||
चरुर्न यस्तमीङखयेन्दो न दानमीङखय |
वधैर्वधस्नवीङखय ||
नि शुष्ममिन्दवेषां पुरुहूत जनानाम |
यो अस्मानादिदेशति ||
शतं न इन्द ऊतिभिः सहस्रं वा शुचीनाम |
पवस्व मंहयद्रयिः ||
pari dyukṣaḥ sanadrayirbharad vājaṃ no andhasā |
suvānoarṣa pavitra ā ||
tava pratnebhiradhvabhiravyo vāre pari priyaḥ |
sahasradhāro yāt tanā ||
carurna yastamīṅkhayendo na dānamīṅkhaya |
vadhairvadhasnavīṅkhaya ||
ni śuṣmamindaveṣāṃ puruhūta janānām |
yo asmānādideśati ||
śataṃ na inda ūtibhiḥ sahasraṃ vā śucīnām |
pavasva maṃhayadrayiḥ ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 53

उत ते शुष्मासो अस्थू रक्षो भिन्दन्तो अद्रिवः |
नुदस्व याः परिस्प्र्धः ||
अया निजघ्निरोजसा रथसंगे धने हिते |
सतवा अबिभ्युषा हर्दा ||
अस्य वरतानि नाध्र्षे पवमानस्य दूढ्या |
रुज यस्त्वाप्र्तन्यति ||
तं हिन्वन्ति मदच्युतं हरिं नदीषु वाजिनम |
इन्दुमिन्द्राय मत्सरम ||
ut te śuṣmāso asthū rakṣo bhindanto adrivaḥ |
nudasva yāḥ parispṛdhaḥ ||
ayā nijaghnirojasā rathasaṃghe dhane hite |
stavā abibhyuṣā hṛdā ||
asya vratāni nādhṛṣe pavamānasya dūḍhyā |
ruja yastvāpṛtanyati ||
taṃ hinvanti madacyutaṃ hariṃ nadīṣu vājinam |
indumindrāya matsaram ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 54

अस्य परत्नामनु दयुतं शुक्रं दुदुह्रे अह्रयः |
पयः सहस्रसां रषिम ||
अयं सूर्य इवोपद्र्गयं सरांसि धावति |
सप्त परवता दिवम ||
अयं विश्वानि तिष्ठति पुनानो भुवनोपरि |
सोमो देवो नसूर्यः ||
परि णो देववीतये वाजानर्षसि गोमतः |
पुनान इन्दविन्द्रयुः ||
asya pratnāmanu dyutaṃ śukraṃ duduhre ahrayaḥ |
payaḥ sahasrasāṃ ṛṣim ||
ayaṃ sūrya ivopadṛghayaṃ sarāṃsi dhāvati |
sapta pravataā divam ||
ayaṃ viśvāni tiṣṭhati punāno bhuvanopari |
somo devo nasūryaḥ ||
pari ṇo devavītaye vājānarṣasi ghomataḥ |
punāna indavindrayuḥ ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 55

यवं-यवं नो अन्धसा पुष्टम-पुष्टं परि सरव |
सोम विश्वा च सौभगा ||
ईन्दो यथा तव सतवो यथा ते जातमन्धसः |
नि बर्हिषि परिये सदः ||
उत नो गोविदश्ववित पवस्व सोमान्धसा |
मक्षूतमेभिरहभिः ||
यो जिनाति न जीयते हन्ति शत्रुमभीत्य |
स पवस्व सहस्रजित ||
yavaṃ-yavaṃ no andhasā puṣṭam-puṣṭaṃ pari srava |
soma viśvā ca saubhaghā ||
īndo yathā tava stavo yathā te jātamandhasaḥ |
ni barhiṣi priye sadaḥ ||
uta no ghovidaśvavit pavasva somāndhasā |
makṣūtamebhirahabhiḥ ||
yo jināti na jīyate hanti śatrumabhītya |
sa pavasva sahasrajit ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 56

परि सोम रतं बर्हदाशुः पवित्रे अर्षति |
विघ्नन रक्षांसि देवयुः ||
यत सोमो वाजमर्षति शतं धारा अपस्युवः |
इन्द्रस्यसख्यमाविशन ||
अभि तवा योषणो दश जारं न कन्यानूषत |
मर्ज्यसे सोम सातये ||
तवमिन्द्राय विष्णवे सवादुरिन्दो परि सरव |
नॄन सतोतॄन्पाह्यंहसः ||
pari soma ṛtaṃ bṛhadāśuḥ pavitre arṣati |
vighnan rakṣāṃsi devayuḥ ||
yat somo vājamarṣati śataṃ dhārā apasyuvaḥ |
indrasyasakhyamāviśan ||
abhi tvā yoṣaṇo daśa jāraṃ na kanyānūṣata |
mṛjyase soma sātaye ||
tvamindrāya viṣṇave svādurindo pari srava |
nṝn stotṝnpāhyaṃhasaḥ ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 57

पर ते धारा असश्चतो दिवो न यन्ति वर्ष्टयः |
अछा वाजं सहस्रिणम ||
अभि परियाणि काव्या विश्वा चक्षाणो अर्षति |
हरिस्तुञ्जान आयुधा ||
स मर्म्र्जान आयुभिरिभो राजेव सुव्रतः |
शयेनो न वंसु षीदति ||
स नो विश्वा दिवो वसूतो पर्थिव्या अधि |
पुनान इन्दवाभर ||
pra te dhārā asaścato divo na yanti vṛṣṭayaḥ |
achā vājaṃ sahasriṇam ||
abhi priyāṇi kāvyā viśvā cakṣāṇo arṣati |
haristuñjāna āyudhā ||
sa marmṛjāna āyubhiribho rājeva suvrataḥ |
śyeno na vaṃsu ṣīdati ||
sa no viśvā divo vasūto pṛthivyā adhi |
punāna indavābhara ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 58

तरत स मन्दी धावति धारा सुतस्यान्धसः |
तरत स मन्दी धावति ||
उस्रा वेद वसूनां मर्तस्य देव्यवसः |
तरत स मन्दी धावति ||
धवस्रयोः पुरुषन्त्योरा सहस्राणि दद्महे |
तरत स मन्दी धावति ||
आ ययोस्त्रिंशतं तना सहस्राणि च दद्महे |
तरत समन्दी धावति ||
tarat sa mandī dhāvati dhārā sutasyāndhasaḥ |
tarat sa mandī dhāvati ||
usrā veda vasūnāṃ martasya devyavasaḥ |
tarat sa mandī dhāvati ||
dhvasrayoḥ puruṣantyorā sahasrāṇi dadmahe |
tarat sa mandī dhāvati ||
ā yayostriṃśataṃ tanā sahasrāṇi ca dadmahe |
tarat samandī dhāvati ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 59

पवस्व गोजिदश्वजिद विश्वजित सोम रण्यजित |
परजावद रत्नमा भर ||
पवस्वाद्भ्यो अदाभ्यः पवस्वौषधीभ्यः |
पवस्व धिषणाभ्यः ||
तवं सोम पवमानो विश्वानि दुरिता तर |
कविः सीद नि बर्हिषि ||
पवमान सवर्विदो जायमानो.अभवो महान |
इन्दो विश्वानभीदसि ||
pavasva ghojidaśvajid viśvajit soma raṇyajit |
prajāvad ratnamā bhara ||
pavasvādbhyo adābhyaḥ pavasvauṣadhībhyaḥ |
pavasva dhiṣaṇābhyaḥ ||
tvaṃ soma pavamāno viśvāni duritā tara |
kaviḥ sīda ni barhiṣi ||
pavamāna svarvido jāyamāno.abhavo mahān |
indo viśvānabhīdasi ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 60

पर गायत्रेण गायत पवमानं विचर्षणिम |
इन्दुं सहस्रचक्षसम ||
तं तवा सहस्रचक्षसमथो सहस्रभर्णसम |
अति वारमपाविषुः ||
अति वारान पवमानो असिष्यदत कलशानभि धावति |
इन्द्रस्य हार्द्याविशन ||
इन्द्रस्य सोम राधसे शं पवस्व विचर्षणे |
परजावद रेता भर ||
pra ghāyatreṇa ghāyata pavamānaṃ vicarṣaṇim |
induṃ sahasracakṣasam ||
taṃ tvā sahasracakṣasamatho sahasrabharṇasam |
ati vāramapāviṣuḥ ||
ati vārān pavamāno asiṣyadat kalaśānabhi dhāvati |
indrasya hārdyāviśan ||
indrasya soma rādhase śaṃ pavasva vicarṣaṇe |
prajāvad retaā bhara ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 61

अया वीती परि सरव यस्त इन्दो मदेष्वा |
अवाहन नवतीर्नव ||
पुरः सद्य इत्थाधिये दिवोदासाय शम्बरम |
अध तयं तुर्वशं यदुम ||
परि णो अश्वमश्वविद गोमदिन्दो हिरण्यवत |
कषरा सहस्रिणीरिषः ||
पवमानस्य ते वयं पवित्रमभ्युन्दतः |
सखित्वमा वर्णीमहे ||
ये ते पवित्रमूर्मयो.अभिक्षरन्ति धारया |
तेभिर्नः सोम मर्ळय ||
स नः पुनान आ भर रयिं वीरवतीमिषम |
ईशानःसोम विश्वतः ||
एतमु तयं दश कषिपो मर्जन्ति सिन्धुमातरम |
समादित्येभिरख्यत ||
समिन्द्रेणोत वायुना सुत एति पवित्र आ |
सं सूर्यस्यरश्मिभिः ||
स नो भगाय वायवे पूष्णे पवस्व मधुमान |
चारुर्मित्रे वरुणे च ||
उच्चा ते जातमन्धसो दिवि षद भूम्या ददे |
उग्रं शर्म महि शरवः ||
एना विश्वान्यर्य आ दयुम्नानि मानुषाणाम |
सिषासन्तो वनामहे ||
स न इन्द्राय यज्यवे वरुणाय मरुद्भ्यः |
वरिवोवित परिस्रव ||
उपो षु जातमप्तुरं गोभिर्भङगं परिष्क्र्तम |
इन्दुं देवा अयासिषुः ||
तमिद वर्धन्तु नो गिरो वत्सं संशिश्वरीरिव |
य इन्द्रस्य हर्दंसनिः ||
अर्षा णः सोम शं गवे धुक्षस्व पिप्युषीमिषम |
वर्धा समुद्रमुक्थ्यम ||
पवमानो अजीजनद दिवश्चित्रं न तन्यतुम |
जयोतिर्वैश्वानरं बर्हत ||
पवमानस्य ते रसो मदो राजन्नदुछुनः |
वि वारमव्यमर्षति ||
पवमान रसस्तव दक्षो वि राजति दयुमान |
जयोतिर्विश्वं सवर्द्र्शे ||
यस्ते मदो वरेण्यस्तेना पवस्वान्धसा |
देवावीरघशंसहा ||
जघ्निर्व्र्त्रममित्रियं सस्निर्वाजं दिवे-दिवे |
गोषा उ अश्वसा असि ||
सम्मिश्लो अरुषो भव सूपस्थाभिर्न धेनुभिः |
सीदञ्छ्येनो न योनिमा ||
स पवस्व य आविथेन्द्रं वर्त्राय हन्तवे |
वव्रिवांसं महीरपः ||
सुवीरासो वयं धना जयेम सोम मीढ्वः |
पुनानो वर्धनो गिरः ||
तवोतासस्तवावसा सयाम वन्वन्त आमुरः |
सोम वरतेषुजाग्र्हि ||
अपघ्नन पवते मर्धो.अप सोमो अराव्णः |
गछन्निन्द्रस्य निष्क्र्तम ||
महो नो राय आ भर पवमान जही मर्धः |
रास्वेन्दो वीरवद यशः ||
न तवा शतं चन हरुतो राधो दित्सन्तमा मिनन |
यत पुनानो मखस्यसे ||
पवस्वेन्दो वर्षा सुतः कर्धी नो यशसो जने |
विश्वा अपद्विषो जहि ||
अस्य ते सख्ये वयं तवेन्दो दयुम्न उत्तमे |
सासह्याम पर्तन्यतः ||
या ते भीमान्यायुधा तिग्मानि सन्ति धूर्वणे |
रक्षा समस्य नो निदः ||
ayā vītī pari srava yasta indo madeṣvā |
avāhan navatīrnava ||
puraḥ sadya itthādhiye divodāsāya śambaram |
adha tyaṃ turvaśaṃ yadum ||
pari ṇo aśvamaśvavid ghomadindo hiraṇyavat |
kṣarā sahasriṇīriṣaḥ ||
pavamānasya te vayaṃ pavitramabhyundataḥ |
sakhitvamā vṛṇīmahe ||
ye te pavitramūrmayo.abhikṣaranti dhārayā |
tebhirnaḥ soma mṛḷaya ||
sa naḥ punāna ā bhara rayiṃ vīravatīmiṣam |
īśānaḥsoma viśvataḥ ||
etamu tyaṃ daśa kṣipo mṛjanti sindhumātaram |
samādityebhirakhyata ||
samindreṇota vāyunā suta eti pavitra ā |
saṃ sūryasyaraśmibhiḥ ||
sa no bhaghāya vāyave pūṣṇe pavasva madhumān |
cārurmitre varuṇe ca ||
uccā te jātamandhaso divi ṣad bhūmyā dade |
ughraṃ śarma mahi śravaḥ ||
enā viśvānyarya ā dyumnāni mānuṣāṇām |
siṣāsanto vanāmahe ||
sa na indrāya yajyave varuṇāya marudbhyaḥ |
varivovit parisrava ||
upo ṣu jātamapturaṃ ghobhirbhaṅghaṃ pariṣkṛtam |
induṃ devā ayāsiṣuḥ ||
tamid vardhantu no ghiro vatsaṃ saṃśiśvarīriva |
ya indrasya hṛdaṃsaniḥ ||
arṣā ṇaḥ soma śaṃ ghave dhukṣasva pipyuṣīmiṣam |
vardhā samudramukthyam ||
pavamāno ajījanad divaścitraṃ na tanyatum |
jyotirvaiśvānaraṃ bṛhat ||
pavamānasya te raso mado rājannaduchunaḥ |
vi vāramavyamarṣati ||
pavamāna rasastava dakṣo vi rājati dyumān |
jyotirviśvaṃ svardṛśe ||
yaste mado vareṇyastenā pavasvāndhasā |
devāvīraghaśaṃsahā ||
jaghnirvṛtramamitriyaṃ sasnirvājaṃ dive-dive |
ghoṣā u aśvasā asi ||
sammiślo aruṣo bhava sūpasthābhirna dhenubhiḥ |
sīdañchyeno na yonimā ||
sa pavasva ya āvithendraṃ vṛtrāya hantave |
vavrivāṃsaṃ mahīrapaḥ ||
suvīrāso vayaṃ dhanā jayema soma mīḍhvaḥ |
punāno vardhano ghiraḥ ||
tvotāsastavāvasā syāma vanvanta āmuraḥ |
soma vrateṣujāghṛhi ||
apaghnan pavate mṛdho.apa somo arāvṇaḥ |
ghachannindrasya niṣkṛtam ||
maho no rāya ā bhara pavamāna jahī mṛdhaḥ |
rāsvendo vīravad yaśaḥ ||
na tvā śataṃ cana hruto rādho ditsantamā minan |
yat punāno makhasyase ||
pavasvendo vṛṣā sutaḥ kṛdhī no yaśaso jane |
viśvā apadviṣo jahi ||
asya te sakhye vayaṃ tavendo dyumna uttame |
sāsahyāma pṛtanyataḥ ||
yā te bhīmānyāyudhā tighmāni santi dhūrvaṇe |
rakṣā samasya no nidaḥ ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 62

एते अस्र्ग्रमिन्दवस्तिरः पवित्रमाशवः |
विश्वान्यभिसौभगा ||
विघ्नन्तो दुरिता पुरु सुगा तोकाय वाजिनः |
तना कर्ण्वन्तो अर्वते ||
कर्ण्वन्तो वरिवो गवे.अभ्यर्षन्ति सुष्टुतिम |
इळामस्मभ्यं संयतम ||
असाव्यंशुर्मदायाप्सु दक्षो गिरिष्ठाः |
शयेनो न योनिमासदत ||
शुभ्रमन्धो देववातमप्सु धूतो नर्भिः सुतः |
सवदन्ति गावः पयोभिः ||
आदीमश्वं न हेतारो.अशूशुभन्नम्र्ताय |
मध्वो रसं सधमादे ||
यास्ते धारा मधुश्चुतो.अस्र्ग्रमिन्द ऊतये |
ताभिः पवित्रमासदः ||
सो अर्षेन्द्राय पीतये तिरो रोमाण्यव्यया |
सीदन योना वनेष्वा ||
तवमिन्दो परि सरव सवादिष्ठो अङगिरोभ्यः |
वरिवोविद घर्तं पयः ||
अयं विचर्षणिर्हितः पवमानः स चेतति |
हिन्वान आप्यं बर्हत ||
एष वर्षा वर्षव्रतः पवमानो अशस्तिहा |
करद वसूनि दाशुषे ||
आ पवस्व सहस्रिणं रयिं गोमन्तमश्विनम |
पुरुश्चन्द्रम्पुरुस्प्र्हम ||
एष सय परि षिच्यते मर्म्र्ज्यमान आयुभिः |
उरुगायः कविक्रतुः ||
सहस्रोतिः शतामघो विमानो रजसः कविः |
इन्द्राय पवते मदः ||
गिरा जात इह सतुत इन्दुरिन्द्राय धीयते |
विर्योना वसताविव ||
पवमानः सुतो नर्भिः सोमो वाजमिवासरत |
चमूषु शक्मनासदम ||
तं तरिप्र्ष्ठे तरिवन्धुरे रथे युञ्जन्ति यातवे |
रषीणां सप्त धीतिभिः ||
तं सोतारो धनस्प्र्तमाशुं वाजाय यातवे |
हरिं हिनोत वाजिनम ||
आविशन कलशं सुतो विश्वा अर्षन्नभि शरियः |
शूरोन गोषु तिष्ठति ||
आ त इन्दो मदाय कं पयो दुहन्त्यायवः |
देवा देवेभ्यो मधु ||
आ नः सोमं पवित्र आ सर्जता मधुमत्तमम |
देवेभ्यो देवश्रुत्तमम ||
एते सोमा अस्र्क्षत गर्णानाः शरवसे महे |
मदिन्तमस्य धारया ||
अभि गव्यानि वीतये नर्म्णा पुनानो अर्षसि |
सनद्वाजः परि सरव ||
उत नो गोमतीरिषो विश्वा अर्ष परिष्टुभः |
गर्णानो जमदग्निना ||
पवस्व वाचो अग्रियः सोम चित्राभिरूतिभिः |
अभि विश्वानि काव्या ||
तवं समुद्रिया अपो.अग्रियो वाच ईरयन |
पवस्व विश्वमेजय ||
तुभ्येमा भुवना कवे महिम्ने सोम तस्थिरे |
तुभ्यमर्षन्तिसिन्धवः ||
पर ते दिवो न वर्ष्टयो धारा यन्त्यसश्चतः |
अभि शुक्रामुपस्तिरम ||
इन्द्रायेन्दुं पुनीतनोग्रं दक्षाय साधनम |
ईशानं वीतिराधसम ||
पवमान रतः कविः सोमः पवित्रमासदत |
दधत सतोत्रेसुवीर्यम ||
ete asṛghramindavastiraḥ pavitramāśavaḥ |
viśvānyabhisaubhaghā ||
vighnanto duritā puru sughā tokāya vājinaḥ |
tanā kṛṇvanto arvate ||
kṛṇvanto varivo ghave.abhyarṣanti suṣṭutim |
iḷāmasmabhyaṃ saṃyatam ||
asāvyaṃśurmadāyāpsu dakṣo ghiriṣṭhāḥ |
śyeno na yonimāsadat ||
śubhramandho devavātamapsu dhūto nṛbhiḥ sutaḥ |
svadanti ghāvaḥ payobhiḥ ||
ādīmaśvaṃ na hetāro.aśūśubhannamṛtāya |
madhvo rasaṃ sadhamāde ||
yāste dhārā madhuścuto.asṛghraminda ūtaye |
tābhiḥ pavitramāsadaḥ ||
so arṣendrāya pītaye tiro romāṇyavyayā |
sīdan yonā vaneṣvā ||
tvamindo pari srava svādiṣṭho aṅghirobhyaḥ |
varivovid ghṛtaṃ payaḥ ||
ayaṃ vicarṣaṇirhitaḥ pavamānaḥ sa cetati |
hinvāna āpyaṃ bṛhat ||
eṣa vṛṣā vṛṣavrataḥ pavamāno aśastihā |
karad vasūni dāśuṣe ||
ā pavasva sahasriṇaṃ rayiṃ ghomantamaśvinam |
puruścandrampuruspṛham ||
eṣa sya pari ṣicyate marmṛjyamāna āyubhiḥ |
urughāyaḥ kavikratuḥ ||
sahasrotiḥ śatāmagho vimāno rajasaḥ kaviḥ |
indrāya pavate madaḥ ||
ghirā jāta iha stuta indurindrāya dhīyate |
viryonā vasatāviva ||
pavamānaḥ suto nṛbhiḥ somo vājamivāsarat |
camūṣu śakmanāsadam ||
taṃ tripṛṣṭhe trivandhure rathe yuñjanti yātave |
ṛṣīṇāṃ sapta dhītibhiḥ ||
taṃ sotāro dhanaspṛtamāśuṃ vājāya yātave |
hariṃ hinota vājinam ||
āviśan kalaśaṃ suto viśvā arṣannabhi śriyaḥ |
śūrona ghoṣu tiṣṭhati ||
ā ta indo madāya kaṃ payo duhantyāyavaḥ |
devā devebhyo madhu ||
ā naḥ somaṃ pavitra ā sṛjatā madhumattamam |
devebhyo devaśruttamam ||
ete somā asṛkṣata ghṛṇānāḥ śravase mahe |
madintamasya dhārayā ||
abhi ghavyāni vītaye nṛmṇā punāno arṣasi |
sanadvājaḥ pari srava ||
uta no ghomatīriṣo viśvā arṣa pariṣṭubhaḥ |
ghṛṇāno jamadaghninā ||
pavasva vāco aghriyaḥ soma citrābhirūtibhiḥ |
abhi viśvāni kāvyā ||
tvaṃ samudriyā apo.aghriyo vāca īrayan |
pavasva viśvamejaya ||
tubhyemā bhuvanā kave mahimne soma tasthire |
tubhyamarṣantisindhavaḥ ||
pra te divo na vṛṣṭayo dhārā yantyasaścataḥ |
abhi śukrāmupastiram ||
indrāyenduṃ punītanoghraṃ dakṣāya sādhanam |
īśānaṃ vītirādhasam ||
pavamāna ṛtaḥ kaviḥ somaḥ pavitramāsadat |
dadhat stotresuvīryam ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 63

आ पवस्व सहस्रिणं रयिं सोम सुवीर्यम |
अस्मे शरवांसिधारय ||
इषमूर्जं च पिन्वस इन्द्राय मत्सरिन्तमः |
चमूष्वा नि षीदसि ||
सुत इन्द्राय विष्णवे सोमः कलशे अक्षरत |
मधुमानस्तुवायवे ||
एते अस्र्ग्रमाशवो.अति हवरांसि बभ्रवः |
सोमा रतस्य धारया ||
इन्द्रं वर्धन्तो अप्तुरः कर्ण्वन्तो विश्वमार्यम |
अपघ्नन्तो अराव्णः ||
सुता अनु सवमा रजो.अभ्यर्षन्ति बभ्रवः |
इन्द्रं गछन्त इन्दवः ||
अया पवस्व धारया यया सूर्यमरोचयः |
हिन्वानो मानुषीरपः ||
अयुक्त सूर एतशं पवमानो मनावधि |
अन्तरिक्षेण यातवे ||
उत तया हरितो दश सूरो अयुक्त यातवे |
इन्दुरिन्द्र इतिब्रुवन ||
परीतो वायवे सुतं गिर इन्द्राय मत्सरम |
अव्यो वारेषुसिञ्चत ||
पवमान विदा रयिमस्मभ्यं सोम दुष्टरम |
यो दूणाशो वनुष्यता ||
अभ्यर्ष सहस्रिणं रयिं गोमन्तमश्विनम |
अभि वाजमुत शरवः ||
सोमो देवो न सूर्यो.अद्रिभिः पवते सुतः |
दधानः कलशे रसम ||
एते धामान्यार्या शुक्रा रतस्य धारया |
वाजं गोमन्तमक्षरन ||
सुता इन्द्राय वज्रिणे सोमासो दध्याशिरः |
पवित्रमत्यक्षरन ||
पर सोम मधुमत्तमो राये अर्ष पवित्र आ |
मदो यो देववीतमः ||
तमी मर्जन्त्यायवो हरिं नदीषु वाजिनम |
इन्दुमिन्द्रायमत्सरम ||
आ पवस्व हिरण्यवदश्वावत सोम वीरवत |
वाजं गोमन्तमा भर ||
परि वाजे न वाजयुमव्यो वारेषु सिञ्चत |
इन्द्राय मधुमत्तमम ||
कविं मर्जन्ति मर्ज्यं धीभिर्विप्रा अवस्यवः |
वर्षा कनिक्रदर्षति ||
वर्षणं धीभिरप्तुरं सोमं रतस्य धारया |
मती विप्राः समस्वरन ||
पवस्व देवायुषगिन्द्रं गछतु ते मदः |
वायुमा रोह धर्मणा ||
पवमान नि तोशसे रयिं सोम शरवाय्यम |
परियः समुद्रमा विश ||
अपघ्नन पवसे मर्धः करतुवित सोम मत्सरः |
नुदस्वादेवयुं जनम ||
पवमाना अस्र्क्षत सोमाः शुक्रास इन्दवः |
अभि विश्वानिकाव्या ||
पवमानास आशवः शुभ्रा अस्र्ग्रमिन्दवः |
घनन्तो विश्वा अप दविषः ||
पवमना दिवस पर्यन्तरिक्षादस्र्क्षत |
पर्थिव्या अधि सानवि ||
पुनानः सोम धारयेन्दो विश्वा अप सरिधः |
जहि रक्षांसि सुक्रतो ||
अपघ्नन सोम रक्षसो.अभ्यर्ष कनिक्रदत |
दयुमन्तं शुष्ममुत्तमम ||
अस्मे वसूनि धारय सोम दिव्यानि पार्थिवा |
इन्दो विश्वानिवार्या ||
ā pavasva sahasriṇaṃ rayiṃ soma suvīryam |
asme śravāṃsidhāraya ||
iṣamūrjaṃ ca pinvasa indrāya matsarintamaḥ |
camūṣvā ni ṣīdasi ||
suta indrāya viṣṇave somaḥ kalaśe akṣarat |
madhumānastuvāyave ||
ete asṛghramāśavo.ati hvarāṃsi babhravaḥ |
somā ṛtasya dhārayā ||
indraṃ vardhanto apturaḥ kṛṇvanto viśvamāryam |
apaghnanto arāvṇaḥ ||
sutā anu svamā rajo.abhyarṣanti babhravaḥ |
indraṃ ghachanta indavaḥ ||
ayā pavasva dhārayā yayā sūryamarocayaḥ |
hinvāno mānuṣīrapaḥ ||
ayukta sūra etaśaṃ pavamāno manāvadhi |
antarikṣeṇa yātave ||
uta tyā harito daśa sūro ayukta yātave |
indurindra itibruvan ||
parīto vāyave sutaṃ ghira indrāya matsaram |
avyo vāreṣusiñcata ||
pavamāna vidā rayimasmabhyaṃ soma duṣṭaram |
yo dūṇāśo vanuṣyatā ||
abhyarṣa sahasriṇaṃ rayiṃ ghomantamaśvinam |
abhi vājamuta śravaḥ ||
somo devo na sūryo.adribhiḥ pavate sutaḥ |
dadhānaḥ kalaśe rasam ||
ete dhāmānyāryā śukrā ṛtasya dhārayā |
vājaṃ ghomantamakṣaran ||
sutā indrāya vajriṇe somāso dadhyāśiraḥ |
pavitramatyakṣaran ||
pra soma madhumattamo rāye arṣa pavitra ā |
mado yo devavītamaḥ ||
tamī mṛjantyāyavo hariṃ nadīṣu vājinam |
indumindrāyamatsaram ||
ā pavasva hiraṇyavadaśvāvat soma vīravat |
vājaṃ ghomantamā bhara ||
pari vāje na vājayumavyo vāreṣu siñcata |
indrāya madhumattamam ||
kaviṃ mṛjanti marjyaṃ dhībhirviprā avasyavaḥ |
vṛṣā kanikradarṣati ||
vṛṣaṇaṃ dhībhirapturaṃ somaṃ ṛtasya dhārayā |
matī viprāḥ samasvaran ||
pavasva devāyuṣaghindraṃ ghachatu te madaḥ |
vāyumā roha dharmaṇā ||
pavamāna ni tośase rayiṃ soma śravāyyam |
priyaḥ samudramā viśa ||
apaghnan pavase mṛdhaḥ kratuvit soma matsaraḥ |
nudasvādevayuṃ janam ||
pavamānā asṛkṣata somāḥ śukrāsa indavaḥ |
abhi viśvānikāvyā ||
pavamānāsa āśavaḥ śubhrā asṛghramindavaḥ |
ghnanto viśvā apa dviṣaḥ ||
pavamanā divas paryantarikṣādasṛkṣata |
pṛthivyā adhi sānavi ||
punānaḥ soma dhārayendo viśvā apa sridhaḥ |
jahi rakṣāṃsi sukrato ||
apaghnan soma rakṣaso.abhyarṣa kanikradat |
dyumantaṃ śuṣmamuttamam ||
asme vasūni dhāraya soma divyāni pārthivā |
indo viśvānivāryā ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 64

वर्षा सोम दयुमानसि वर्षा देव वर्षव्रतः |
वर्षा धर्माणि दधिषे ||
वर्ष्णस्ते वर्ष्ण्यं शवो वर्षा वनं वर्षा मदः |
सत्यं वर्षन वर्षेदसि ||
अश्वो न चक्रदो वर्षा सं गा इन्दो समर्वतः |
वि नो राये दुरो वर्धि ||
अस्र्क्षत पर वाजिनो गव्या सोमासो अश्वया |
शुक्रासो वीरयाशवः ||
शुम्भमाना रतायुभिर्म्र्ज्यमाना गभस्त्योः |
पवन्ते वारेव्यये ||
ते विश्वा दाशुषे वसु सोमा दिव्यानि पार्थिवा |
पवन्तामान्तरिक्ष्या ||
पवमानस्य विश्ववित पर ते सर्गा अस्र्क्षत |
सूर्यस्येव न रश्मयः ||
केतुं कर्ण्वन दिवस परि विश्वा रूपाभ्यर्षसि |
समुद्रः सोम पिन्वसे ||
हिन्वानो वाचमिष्यसि पवमान विधर्मणि |
अक्रान देवो नसूर्यः ||
इन्दुः पविष्ट चेतनः परियः कवीनां मती |
सर्जदश्वं रथीरिव ||
ऊर्मिर्यस्ते पवित्र आ देवावीः पर्यक्षरत |
सीदन्न्र्तस्य योनिमा ||
स नो अर्ष पवित्र आ मदो यो देववीतमः |
इन्दविन्द्रायपीतये ||
इषे पवस्व धारया मर्ज्यमानो मनीषिभिः |
इन्दो रुचाभिगा इहि ||
पुनानो वरिवस कर्ध्यूर्जं जनाय गिर्वणः |
हरे सर्जानाशिरम ||
पुनानो देववीतय इन्द्रस्य याहि निष्क्र्तम |
दयुतानो वाजिभिर्यतः ||
पर हिन्वानास इन्दवो.अछा समुद्रमाशवः |
धिया जूता अस्र्क्षत ||
मर्म्र्जानास आयवो वर्था समुद्रमिन्दवः |
अग्मन्न्र्तस्य योनिमा ||
परि णो याह्यस्मयुर्विश्वा वसून्योजसा |
पाहि नः शर्म वीरवत ||
मिमाति वह्निरेतशः पदं युजान रक्वभिः |
पर यत समुद्र आहितः ||
आ यद योनिं हिरण्ययमाशुरतस्य सीदति |
जहात्यप्रचेतसः ||
अभि वेना अनूषतेयक्षन्ति परचेतसः |
मज्जन्त्यविचेतसः ||
इन्द्रायेन्दो मरुत्वते पवस्व मधुमत्तमः |
रतस्य योनिमासदम ||
तं तवा विप्रा वचोविदः परिष कर्ण्वन्ति वेधसः |
सं तवा मर्जन्त्यायवः ||
रसं ते मित्रो अर्यमा पिबन्ति वरुनः कवे |
पवमानस्य मरुतः ||
तवं सोम विपश्चितं पुनानो वाचमिष्यसि |
इन्दो सहस्रभर्णसम ||
उतो सहस्रभर्णसं वाचं सोम मखस्युवम |
पुनान इन्दवा भर ||
पुनान इन्दवेषां पुरुहूत जनानाम |
परियः समुद्रमा विश ||
दविद्युतत्या रुचा परिष्टोभन्त्या कर्पा |
सोमाः शुक्रा गवाशिरः ||
हिन्वानो हेत्र्भिर्यत आ वाजं वाज्यक्रमीत |
सीदन्तो वनुषो यथा ||
रधक सोम सवस्तये संजग्मानो दिवः कविः |
पवस्व सूर्योद्र्शे ||
vṛṣā soma dyumānasi vṛṣā deva vṛṣavrataḥ |
vṛṣā dharmāṇi dadhiṣe ||
vṛṣṇaste vṛṣṇyaṃ śavo vṛṣā vanaṃ vṛṣā madaḥ |
satyaṃ vṛṣan vṛṣedasi ||
aśvo na cakrado vṛṣā saṃ ghā indo samarvataḥ |
vi no rāye duro vṛdhi ||
asṛkṣata pra vājino ghavyā somāso aśvayā |
śukrāso vīrayāśavaḥ ||
śumbhamānā ṛtāyubhirmṛjyamānā ghabhastyoḥ |
pavante vāreavyaye ||
te viśvā dāśuṣe vasu somā divyāni pārthivā |
pavantāmāntarikṣyā ||
pavamānasya viśvavit pra te sarghā asṛkṣata |
sūryasyeva na raśmayaḥ ||
ketuṃ kṛṇvan divas pari viśvā rūpābhyarṣasi |
samudraḥ soma pinvase ||
hinvāno vācamiṣyasi pavamāna vidharmaṇi |
akrān devo nasūryaḥ ||
induḥ paviṣṭa cetanaḥ priyaḥ kavīnāṃ matī |
sṛjadaśvaṃ rathīriva ||
ūrmiryaste pavitra ā devāvīḥ paryakṣarat |
sīdannṛtasya yonimā ||
sa no arṣa pavitra ā mado yo devavītamaḥ |
indavindrāyapītaye ||
iṣe pavasva dhārayā mṛjyamāno manīṣibhiḥ |
indo rucābhighā ihi ||
punāno varivas kṛdhyūrjaṃ janāya ghirvaṇaḥ |
hare sṛjānaāśiram ||
punāno devavītaya indrasya yāhi niṣkṛtam |
dyutāno vājibhiryataḥ ||
pra hinvānāsa indavo.achā samudramāśavaḥ |
dhiyā jūtā asṛkṣata ||
marmṛjānāsa āyavo vṛthā samudramindavaḥ |
aghmannṛtasya yonimā ||
pari ṇo yāhyasmayurviśvā vasūnyojasā |
pāhi naḥ śarma vīravat ||
mimāti vahniretaśaḥ padaṃ yujāna ṛkvabhiḥ |
pra yat samudra āhitaḥ ||
ā yad yoniṃ hiraṇyayamāśurtasya sīdati |
jahātyapracetasaḥ ||
abhi venā anūṣateyakṣanti pracetasaḥ |
majjantyavicetasaḥ ||
indrāyendo marutvate pavasva madhumattamaḥ |
ṛtasya yonimāsadam ||
taṃ tvā viprā vacovidaḥ pariṣ kṛṇvanti vedhasaḥ |
saṃ tvā mṛjantyāyavaḥ ||
rasaṃ te mitro aryamā pibanti varunaḥ kave |
pavamānasya marutaḥ ||
tvaṃ soma vipaścitaṃ punāno vācamiṣyasi |
indo sahasrabharṇasam ||
uto sahasrabharṇasaṃ vācaṃ soma makhasyuvam |
punāna indavā bhara ||
punāna indaveṣāṃ puruhūta janānām |
priyaḥ samudramā viśa ||
davidyutatyā rucā pariṣṭobhantyā kṛpā |
somāḥ śukrā ghavāśiraḥ ||
hinvāno hetṛbhiryata ā vājaṃ vājyakramīt |
sīdanto vanuṣo yathā ||
ṛdhak soma svastaye saṃjaghmāno divaḥ kaviḥ |
pavasva sūryodṛśe ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 65

हिन्वन्ति सूरमुस्रयः सवसारो जामयस पतिम |
महामिन्दुं महीयुवः ||
पवमान रुचा-रुचा देवो देवेभ्यस परि |
विश्वा वसून्याविश ||
आ पवमान सुष्टुतिं वर्ष्टिं देवेभ्यो दुवः |
इषे पवस्व संयतम ||
वर्षा हयसि भानुना दयुमन्तं तवा हवामहे |
पवमान सवाध्यः ||
आ पवस्व सुवीर्यं मन्दमानः सवायुध |
इहो षविन्दवा गहि ||
यदद्भिः परिषिच्यसे मर्ज्यमानो गभस्त्योः |
दरुणा सधस्थमश्नुषे ||
पर सोमाय वयश्ववत पवमानाय गायत |
महे सहस्रचक्षसे ||
यस्य वर्णं मधुश्चुतं हरिं हिन्वन्त्यद्रिभिः |
इन्दुमिन्द्राय पीतये ||
तस्य ते वाजिनो वयं विश्वा धनानि जिग्युषः |
सखित्वमा वर्णीमहे ||
वर्षा पवस्व धारया मरुत्वते च मत्सरः |
विश्वा दधान ओजसा ||
तं तवा धर्तारमोण्योः पवमान सवर्द्र्शम |
हिन्वे वाजेषु वाजिनम ||
अया चित्तो विपानया हरिः पवस्व धारया |
युजं वाजेषु चोदय ||
आ न इन्दो महीमिषं पवस्व विश्वदर्शतः |
अस्मभ्यं सोम गातुवित ||
आ कलशा अनूषतेन्दो धाराभिरोजसा |
एन्द्रस्य पीतयेविश ||
यस्य ते मद्यं रसं तीव्रं दुहन्त्यद्रिभिः |
स पवस्वाभिमातिहा ||
राजा मेधाभिरीयते पवमानो मनावधि |
अन्तरिक्षेण यातवे ||
आ न इन्दो शतग्विनं गवां पोषं सवश्व्यम |
वहा भगत्तिमूतये ||
आ नः सोम सहो जुवो रूपं न वर्चसे भर |
सुष्वाणो देववीतये ||
अर्षा सोम दयुमत्तमो.अभि दरोणानि रोरुवत |
सीदञ्छ्येनोन योनिमा ||
अप्सा इन्द्राय वायवे वरुणाय मरुद्भ्यः |
सोमो अर्षति विष्णवे ||
इषं तोकाय नो दधदस्मभ्यं सोम विश्वतः |
आ पवस्वसहस्रिणम ||
ये सोमासः परावति ये अर्वावति सुन्विरे |
ये वादः शर्यणावति ||
य आर्जीकेषु कर्त्वसु ये मध्ये पस्त्यानाम |
ये वा जनेषुपञ्चसु ||
ते नो वर्ष्टिं दिवस परि पवन्तामा सुवीर्यम |
सुवाना देवास इन्दवः ||
पवते हर्यतो हरिर्ग्र्णानो जमदग्निना |
हिन्वानो गोरधित्वचि ||
पर शुक्रासो वयोजुवो हिन्वानासो न सप्तयः |
शरीणानाप्सु मर्ञ्जत ||
तं तवा सुतेष्वाभुवो हिन्विरे देवतातये |
स पवस्वानया रुचा ||
आ ते दक्षं मयोभुवं वह्निमद्या वर्णीमहे |
पान्तमापुरुस्प्र्हम ||
आ मन्द्रमा वरेण्यमा विप्रमा मनीषिणम |
पान्तमा पुरुस्प्र्हम ||
आ रयिमा सुचेतुनमा सुक्रतो तनूष्वा |
पान्तमा पुरुस्प्र्हम ||
hinvanti sūramusrayaḥ svasāro jāmayas patim |
mahāminduṃ mahīyuvaḥ ||
pavamāna rucā-rucā devo devebhyas pari |
viśvā vasūnyāviśa ||
ā pavamāna suṣṭutiṃ vṛṣṭiṃ devebhyo duvaḥ |
iṣe pavasva saṃyatam ||
vṛṣā hyasi bhānunā dyumantaṃ tvā havāmahe |
pavamāna svādhyaḥ ||
ā pavasva suvīryaṃ mandamānaḥ svāyudha |
iho ṣvindavā ghahi ||
yadadbhiḥ pariṣicyase mṛjyamāno ghabhastyoḥ |
druṇā sadhasthamaśnuṣe ||
pra somāya vyaśvavat pavamānāya ghāyata |
mahe sahasracakṣase ||
yasya varṇaṃ madhuścutaṃ hariṃ hinvantyadribhiḥ |
indumindrāya pītaye ||
tasya te vājino vayaṃ viśvā dhanāni jighyuṣaḥ |
sakhitvamā vṛṇīmahe ||
vṛṣā pavasva dhārayā marutvate ca matsaraḥ |
viśvā dadhāna ojasā ||
taṃ tvā dhartāramoṇyoḥ pavamāna svardṛśam |
hinve vājeṣu vājinam ||
ayā citto vipānayā hariḥ pavasva dhārayā |
yujaṃ vājeṣu codaya ||
ā na indo mahīmiṣaṃ pavasva viśvadarśataḥ |
asmabhyaṃ soma ghātuvit ||
ā kalaśā anūṣatendo dhārābhirojasā |
endrasya pītayeviśa ||
yasya te madyaṃ rasaṃ tīvraṃ duhantyadribhiḥ |
sa pavasvābhimātihā ||
rājā medhābhirīyate pavamāno manāvadhi |
antarikṣeṇa yātave ||
ā na indo śataghvinaṃ ghavāṃ poṣaṃ svaśvyam |
vahā bhaghattimūtaye ||
ā naḥ soma saho juvo rūpaṃ na varcase bhara |
suṣvāṇo devavītaye ||
arṣā soma dyumattamo.abhi droṇāni roruvat |
sīdañchyenona yonimā ||
apsā indrāya vāyave varuṇāya marudbhyaḥ |
somo arṣati viṣṇave ||
iṣaṃ tokāya no dadhadasmabhyaṃ soma viśvataḥ |
ā pavasvasahasriṇam ||
ye somāsaḥ parāvati ye arvāvati sunvire |
ye vādaḥ śaryaṇāvati ||
ya ārjīkeṣu kṛtvasu ye madhye pastyānām |
ye vā janeṣupañcasu ||
te no vṛṣṭiṃ divas pari pavantāmā suvīryam |
suvānā devāsa indavaḥ ||
pavate haryato harirghṛṇāno jamadaghninā |
hinvāno ghoradhitvaci ||
pra śukrāso vayojuvo hinvānāso na saptayaḥ |
śrīṇānāapsu mṛñjata ||
taṃ tvā suteṣvābhuvo hinvire devatātaye |
sa pavasvānayā rucā ||
ā te dakṣaṃ mayobhuvaṃ vahnimadyā vṛṇīmahe |
pāntamāpuruspṛham ||
ā mandramā vareṇyamā vipramā manīṣiṇam |
pāntamā puruspṛham ||
ā rayimā sucetunamā sukrato tanūṣvā |
pāntamā puruspṛham ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 66

पवस्व विश्वचर्षणे.अभि विश्वानि काव्या |
सखा सखिभ्य ईड्यः ||
ताभ्यां विश्वस्य राजसि ये पवमान धामनी |
परतीची सोम तस्थतुः ||
परि धामानि यानि ते तवं सोमासि विश्वतः पवमान रतुभिः कवे ||
पवस्व जनयन्निषो.अभि विश्वानि वार्या |
सखा सखिभ्य ऊतये ||
तव शुक्रासो अर्चयो दिवस पर्ष्ठे वि तन्वते |
पवित्रं सोम धामभिः ||
तवेमे सप्त सिन्धवः परशिषं सोम सिस्रते |
तुभ्यं धावन्ति धेनवः ||
पर सोम याहि धारया सुत इन्द्राय मत्सरः |
दधानो अक्षिति शरवः ||
समु तवा धीभिरस्वरन हिन्वतीः सप्त जामयः |
विप्रमाजा विवस्वतः ||
मर्जन्ति तवा समग्रुवो.अव्ये जीरावधि षवनि |
रेभो यदज्यसे वने ||
पवमानस्य ते कवे वाजिन सर्गा अस्र्क्षत |
अर्वन्तो न शरवस्यवः ||
अछा कोशं मधुश्चुतमस्र्ग्रं वारे अव्यये |
अवावशन्तधीतयः ||
अछा समुद्रमिन्दवो.अस्तं गावो न धेनवः |
अग्मन्न्र्तस्य योनिमा ||
पर ण इन्दो महे रण आपो अर्षन्ति सिन्धवः |
यद गोभिर्वासयिष्यसे ||
अस्य ते सख्ये वयमियक्षन्तस्त्वोतयः |
इन्दो सखित्वमुश्मसि ||
आ पवस्व गविष्टये महे सोम नर्चक्षसे |
एन्द्रस्य जठरेविश ||
महानसि सोम जयेष्ठ उग्राणामिन्द ओजिष्ठः |
युध्वा सञ्छश्वज्जिगेथ ||
य उग्रेभ्यश्चिदोजीयाञ्छूरेभ्यश्चिच्छूरतरः |
भूरिदाभ्यश्चिन मंहीयान ||
तवं सोम सूर एषस्तोकस्य साता तनूनाम |
वर्णीमहे सख्याय वर्णीमहे युज्याय ||
अग्न आयूंषि पवस आ सुवोर्जमिषं च नः |
आरे बाधस्व दुछुनाम ||
अग्निरषिः पवमानः पाञ्चजन्यः पुरोहितः |
तमीमहेमहागयम ||
अग्ने पवस्व सवपा अस्मे वर्चः सुवीर्यम |
दधद रयिं मयि पोषम ||
पवमानो अति सरिधो.अभ्यर्षति सुष्टुतिम |
सूरो न विश्वदर्शतः ||
स मर्म्र्जान आयुभिः परयस्वान परयसे हितः |
इन्दुरत्योविचक्षणः ||
पवमान रतं बर्हच्छुक्रं जयोतिरजीजनत |
कर्ष्णा तमांसि जङघनत ||
पवमानस्य जङघनतो हरेश्चन्द्रा अस्र्क्षत |
जीरा अजिरशोचिषः ||
पवमानो रथीतमः शुभ्रेभिः शुभ्रशस्तमः |
हरिश्चन्द्रो मरुद्गणः ||
पवमानो वयश्नवद रश्मिभिर्वाजसातमः |
दधत सतोत्रेसुवीर्यम ||
पर सुवान इन्दुरक्षाः पवित्रमत्यव्ययम |
पुनान इन्दुरिन्द्रमा ||
एष सोमो अधि तवचि गवां करीळत्यद्रिभिः |
इन्द्रं मदाय जोहुवत ||
यस्य ते दयुम्नवत पयः पवमानाभ्र्तं दिवः |
तेन नो मर्ळ जीवसे ||
pavasva viśvacarṣaṇe.abhi viśvāni kāvyā |
sakhā sakhibhya īḍyaḥ ||
tābhyāṃ viśvasya rājasi ye pavamāna dhāmanī |
pratīcī soma tasthatuḥ ||
pari dhāmāni yāni te tvaṃ somāsi viśvataḥ pavamāna ṛtubhiḥ kave ||
pavasva janayanniṣo.abhi viśvāni vāryā |
sakhā sakhibhya ūtaye ||
tava śukrāso arcayo divas pṛṣṭhe vi tanvate |
pavitraṃ soma dhāmabhiḥ ||
taveme sapta sindhavaḥ praśiṣaṃ soma sisrate |
tubhyaṃ dhāvanti dhenavaḥ ||
pra soma yāhi dhārayā suta indrāya matsaraḥ |
dadhāno akṣiti śravaḥ ||
samu tvā dhībhirasvaran hinvatīḥ sapta jāmayaḥ |
vipramājā vivasvataḥ ||
mṛjanti tvā samaghruvo.avye jīrāvadhi ṣvani |
rebho yadajyase vane ||
pavamānasya te kave vājin sarghā asṛkṣata |
arvanto na śravasyavaḥ ||
achā kośaṃ madhuścutamasṛghraṃ vāre avyaye |
avāvaśantadhītayaḥ ||
achā samudramindavo.astaṃ ghāvo na dhenavaḥ |
aghmannṛtasya yonimā ||
pra ṇa indo mahe raṇa āpo arṣanti sindhavaḥ |
yad ghobhirvāsayiṣyase ||
asya te sakhye vayamiyakṣantastvotayaḥ |
indo sakhitvamuśmasi ||
ā pavasva ghaviṣṭaye mahe soma nṛcakṣase |
endrasya jaṭhareviśa ||
mahānasi soma jyeṣṭha ughrāṇāminda ojiṣṭhaḥ |
yudhvā sañchaśvajjighetha ||
ya ughrebhyaścidojīyāñchūrebhyaścicchūrataraḥ |
bhūridābhyaścin maṃhīyān ||
tvaṃ soma sūra eṣastokasya sātā tanūnām |
vṛṇīmahe sakhyāya vṛṇīmahe yujyāya ||
aghna āyūṃṣi pavasa ā suvorjamiṣaṃ ca naḥ |
āre bādhasva duchunām ||
aghnirṣiḥ pavamānaḥ pāñcajanyaḥ purohitaḥ |
tamīmahemahāghayam ||
aghne pavasva svapā asme varcaḥ suvīryam |
dadhad rayiṃ mayi poṣam ||
pavamāno ati sridho.abhyarṣati suṣṭutim |
sūro na viśvadarśataḥ ||
sa marmṛjāna āyubhiḥ prayasvān prayase hitaḥ |
induratyovicakṣaṇaḥ ||
pavamāna ṛtaṃ bṛhacchukraṃ jyotirajījanat |
kṛṣṇā tamāṃsi jaṅghanat ||
pavamānasya jaṅghnato hareścandrā asṛkṣata |
jīrā ajiraśociṣaḥ ||
pavamāno rathītamaḥ śubhrebhiḥ śubhraśastamaḥ |
hariścandro marudghaṇaḥ ||
pavamāno vyaśnavad raśmibhirvājasātamaḥ |
dadhat stotresuvīryam ||
pra suvāna indurakṣāḥ pavitramatyavyayam |
punāna indurindramā ||
eṣa somo adhi tvaci ghavāṃ krīḷatyadribhiḥ |
indraṃ madāya johuvat ||
yasya te dyumnavat payaḥ pavamānābhṛtaṃ divaḥ |
tena no mṛḷa jīvase ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 67

तवं सोमासि धारयुर्मन्द्र ओजिष्ठो अध्वरे |
पवस्व मंहयद्रयिः ||
तवं सुतो नर्मादनो दधन्वान मत्सरिन्तमः |
इन्द्राय सूरिरन्धसा ||
तवं सुष्वाणो अद्रिभिरभ्यर्ष कनिक्रदत |
दयुमन्तं शुष्ममुत्तमम ||
इन्दुर्हिन्वानो अर्षति तिरो वाराण्यव्यया |
हरिर्वाजमचिक्रदत ||
इन्दो वयव्यमर्षसि वि शरवांसि वि सौभगा |
वि वाजांसोम गोमतः ||
आ न इन्दो शतग्विनं रयिं गोमन्तमश्विनम |
भरा सोम सहस्रिणम ||
पवमानास इन्दवस्तिरः पवित्रमाशवः |
इन्द्रं यामेभिराशत ||
ककुहः सोम्यो रस इन्दुरिन्द्राय पूर्व्यः |
आयुः पवत आयवे ||
हिन्वन्ति सूरमुस्रयः पवमानं मधुश्चुतम |
अभि गिरा समस्वरन ||
अविता नो अजाश्वः पूषा यामनि-यामनि |
आ भक्षत कन्यासु नः ||
अयं सोमः कपर्दिने घर्तं न पवते मधु |
आ भक्षत कन्यासु नः ||
अयं त आघ्र्णे सुतो घर्तं न पवते शुचि |
आ भक्षत कन्यासु नः ||
वाचो जन्तुः कवीनां पवस्व सोम धारया |
देवेषु रत्नधा असि ||
आ कलशेषु धावति शयेनो वर्म वि गाहते |
अभि दरोणा कनिक्रदत ||
परि पर सोम ते रसो.असर्जि कलशे सुतः |
शयेनो न तक्तोर्षति ||
पवस्व सोम मन्दयन्निन्द्राय मधुमत्तमः ||
अस्र्ग्रन देववीतये वाजयन्तो रथा इव ||
ते सुतासो मदिन्तमाः शुक्रा वायुमस्र्क्षत ||
गराव्णा तुन्नो अभिष्टुतः पवित्रं सोम गछसि |
दधत सतोत्रे सुवीर्यम ||
एष तुन्नो अभिष्टुतः पवित्रमति गाहते |
रक्षोहा वारमव्ययम ||
यदन्ति यच्च दूरके भयं विन्दति मामिह |
पवमानवि तज्जहि ||
पवमानः सो अद्य नः पवित्रेण विचर्षणिः |
यः पोतास पुनातु नः ||
यत ते पवित्रमर्चिष्यग्ने विततमन्तरा |
बरह्म तेन पुनीहि नः ||
यत ते पवित्रमर्चिवदग्ने तेन पुनीहि नः |
बरह्मसवैः पुनीहि नः ||
उभाभ्यां देव सवितः पवित्रेण सवेन च |
मां पुनीहि विश्वतः ||
तरिभिष टवं देव सवितर्वर्षिष्ठैः सोम धामभिः |
अग्ने दक्षैः पुनीहि नः ||
पुनन्तु मां देवजनाः पुनन्तु वसवो धिया |
विश्वे देवाः पुनीत मा जातवेदः पुनीहि मा ||
पर पयायस्व पर सयन्दस्व सोम विश्वेभिरंशुभिः |
देवेभ्य उत्तमं हविः ||
उप परियं पनिप्नतं युवानमाहुतीव्र्धम |
अगन्म बिभ्रतोनमः ||
अलाय्यस्य परशुर्ननाश तमा पवस्व देव सोम |
आखुं चिदेव देव सोम ||
यः पावमानीरध्येत्य रषिभिः सम्भ्र्तं रसम |
सर्वंस पूतमश्नाति सवदितं मातरिश्वना ||
पावमानीर्यो अध्येत्य रषिभिः सम्भ्र्तं रसम |
तस्मै सरस्वती दुहे कषीरं सर्पिर्मधूदकम ||
tvaṃ somāsi dhārayurmandra ojiṣṭho adhvare |
pavasva maṃhayadrayiḥ ||
tvaṃ suto nṛmādano dadhanvān matsarintamaḥ |
indrāya sūrirandhasā ||
tvaṃ suṣvāṇo adribhirabhyarṣa kanikradat |
dyumantaṃ śuṣmamuttamam ||
indurhinvāno arṣati tiro vārāṇyavyayā |
harirvājamacikradat ||
indo vyavyamarṣasi vi śravāṃsi vi saubhaghā |
vi vājāṃsoma ghomataḥ ||
ā na indo śataghvinaṃ rayiṃ ghomantamaśvinam |
bharā soma sahasriṇam ||
pavamānāsa indavastiraḥ pavitramāśavaḥ |
indraṃ yāmebhirāśata ||
kakuhaḥ somyo rasa indurindrāya pūrvyaḥ |
āyuḥ pavata āyave ||
hinvanti sūramusrayaḥ pavamānaṃ madhuścutam |
abhi ghirā samasvaran ||
avitā no ajāśvaḥ pūṣā yāmani-yāmani |
ā bhakṣat kanyāsu naḥ ||
ayaṃ somaḥ kapardine ghṛtaṃ na pavate madhu |
ā bhakṣat kanyāsu naḥ ||
ayaṃ ta āghṛṇe suto ghṛtaṃ na pavate śuci |
ā bhakṣat kanyāsu naḥ ||
vāco jantuḥ kavīnāṃ pavasva soma dhārayā |
deveṣu ratnadhā asi ||
ā kalaśeṣu dhāvati śyeno varma vi ghāhate |
abhi droṇā kanikradat ||
pari pra soma te raso.asarji kalaśe sutaḥ |
śyeno na taktoarṣati ||
pavasva soma mandayannindrāya madhumattamaḥ ||
asṛghran devavītaye vājayanto rathā iva ||
te sutāso madintamāḥ śukrā vāyumasṛkṣata ||
ghrāvṇā tunno abhiṣṭutaḥ pavitraṃ soma ghachasi |
dadhat stotre suvīryam ||
eṣa tunno abhiṣṭutaḥ pavitramati ghāhate |
rakṣohā vāramavyayam ||
yadanti yacca dūrake bhayaṃ vindati māmiha |
pavamānavi tajjahi ||
pavamānaḥ so adya naḥ pavitreṇa vicarṣaṇiḥ |
yaḥ potāsa punātu naḥ ||
yat te pavitramarciṣyaghne vitatamantarā |
brahma tena punīhi naḥ ||
yat te pavitramarcivadaghne tena punīhi naḥ |
brahmasavaiḥ punīhi naḥ ||
ubhābhyāṃ deva savitaḥ pavitreṇa savena ca |
māṃ punīhi viśvataḥ ||
tribhiṣ ṭvaṃ deva savitarvarṣiṣṭhaiḥ soma dhāmabhiḥ |
aghne dakṣaiḥ punīhi naḥ ||
punantu māṃ devajanāḥ punantu vasavo dhiyā |
viśve devāḥ punīta mā jātavedaḥ punīhi mā ||
pra pyāyasva pra syandasva soma viśvebhiraṃśubhiḥ |
devebhya uttamaṃ haviḥ ||
upa priyaṃ panipnataṃ yuvānamāhutīvṛdham |
aghanma bibhratonamaḥ ||
alāyyasya paraśurnanāśa tamā pavasva deva soma |
ākhuṃ cideva deva soma ||
yaḥ pāvamānīradhyety ṛṣibhiḥ sambhṛtaṃ rasam |
sarvaṃsa pūtamaśnāti svaditaṃ mātariśvanā ||
pāvamānīryo adhyety ṛṣibhiḥ sambhṛtaṃ rasam |
tasmai sarasvatī duhe kṣīraṃ sarpirmadhūdakam ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 68

पर देवमछा मधुमन्त इन्दवो.असिष्यदन्त गाव आ न धेनवः |
बर्हिषदो वचनावन्त ऊधभिः परिस्रुतमुस्रियानिर्णिजं धिरे ||
स रोरुवदभि पूर्वा अचिक्रददुपारुहः शरथयन सवादतेहरिः |
तिरः पवित्रमप्रियन्नुरु जरयो नि शर्याणि दधते देव आ वरम ||
वि यो ममे यम्या संयती मदः साकंव्र्धा पयसा पिन्वदक्षिता |
मही अपारे रजसी विवेविददभिव्रजन्नक्षितं पाज आ ददे ||
स मातरा विचरन वाजयन्नपः पर मेधिरः सवधया पिन्वते पदम |
अंशुर्यवेन पिपिशे यतो नर्भिः सं जामिभिर्नसते रक्षते शिरः ||
सं दक्षेण मनसा जायते कविरतस्य गर्भो निहितो यमा परः |
यूना ह सन्ता परथमं वि जज्ञतुर्गुहा हितं जनिम नेममुद्यतम ||
मन्द्रस्य रूपं विविदुर्मनीषिणः शयेनो यदन्धो अभरत परावतः |
तं मर्जयन्त सुव्र्धं नदीष्वा उशन्तमंशुं परियन्तं रग्मियम ||
तवां मर्जन्ति दश योषणः सुतं सोम रषिभिर्मतिभिर्धीतिभिर्हितम |
अव्यो वारेभिरुत देवहूतिभिर्न्र्भिर्यतोवाजमा दर्षि सातये ||
परिप्रयन्तं वय्यं सुषंसदं सोमं मनीषा अभ्यनूषत सतुभः |
यो धारया मधुमानूर्मिणा दिव इयर्ति वाचं रयिषाळ अमर्त्यः ||
अयं दिव इयर्ति विश्वमा रजः सोमः पुनानः कलशेषु सीदति |
अद्भिर्गोभिर्म्र्ज्यते अद्रिभिः सुतः पुनान इन्दुर्वरिवो विदत परियम ||
एवा नः सोम परिषिच्यमानो वयो दधच्चित्रतमं पवस्व |
अद्वेषे दयावाप्र्थिवी हुवेम देवा धत्त रयिमस्मे सुवीरम ||
pra devamachā madhumanta indavo.asiṣyadanta ghāva ā na dhenavaḥ |
barhiṣado vacanāvanta ūdhabhiḥ parisrutamusriyānirṇijaṃ dhire ||
sa roruvadabhi pūrvā acikradadupāruhaḥ śrathayan svādatehariḥ |
tiraḥ pavitramapriyannuru jrayo ni śaryāṇi dadhate deva ā varam ||
vi yo mame yamyā saṃyatī madaḥ sākaṃvṛdhā payasā pinvadakṣitā |
mahī apāre rajasī vivevidadabhivrajannakṣitaṃ pāja ā dade ||
sa mātarā vicaran vājayannapaḥ pra medhiraḥ svadhayā pinvate padam |
aṃśuryavena pipiśe yato nṛbhiḥ saṃ jāmibhirnasate rakṣate śiraḥ ||
saṃ dakṣeṇa manasā jāyate kavirtasya gharbho nihito yamā paraḥ |
yūnā ha santā prathamaṃ vi jajñaturghuhā hitaṃ janima nemamudyatam ||
mandrasya rūpaṃ vividurmanīṣiṇaḥ śyeno yadandho abharat parāvataḥ |
taṃ marjayanta suvṛdhaṃ nadīṣvā uśantamaṃśuṃ pariyantaṃ ṛghmiyam ||
tvāṃ mṛjanti daśa yoṣaṇaḥ sutaṃ soma ṛṣibhirmatibhirdhītibhirhitam |
avyo vārebhiruta devahūtibhirnṛbhiryatovājamā darṣi sātaye ||
pariprayantaṃ vayyaṃ suṣaṃsadaṃ somaṃ manīṣā abhyanūṣata stubhaḥ |
yo dhārayā madhumānūrmiṇā diva iyarti vācaṃ rayiṣāḷ amartyaḥ ||
ayaṃ diva iyarti viśvamā rajaḥ somaḥ punānaḥ kalaśeṣu sīdati |
adbhirghobhirmṛjyate adribhiḥ sutaḥ punāna indurvarivo vidat priyam ||
evā naḥ soma pariṣicyamāno vayo dadhaccitratamaṃ pavasva |
adveṣe dyāvāpṛthivī huvema devā dhatta rayimasme suvīram ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 69

इषुर्न धन्वन परति धीयते मतिर्वत्सो न मातुरुप सर्ज्यूधनि |
उरुधारेव दुहे अग्र आयत्यस्य वरतेष्वपि सोम इष्यते ||
उपो मतिः पर्च्यते सिच्यते मधु मन्द्राजनी चोदते अन्तरासनि |
पवमानः सन्तनिः परघ्नतामिव मधुमान दरप्सः परि वारमर्षति ||
अव्ये वधूयुः पवते परि तवचि शरथ्नीते नप्तीरदितेरतं यते |
हरिरक्रान यजतः संयतो मदो नर्म्णा शिशानो महिषो न शोभते ||
उक्षा मिमाति परति यन्ति धेनवो देवस्य देवीरुप यन्ति निष्क्र्तम |
अत्यक्रमीदर्जुनं वारमव्ययमत्कं न निक्तम्परि सोमो अव्यत ||
अम्र्क्तेन रुशता वाससा हरिरमर्त्यो निर्णिजानः परि वयत |
दिवस पर्ष्ठं बर्हणा निर्णिजे कर्तोपस्तरणं चम्वोर्नभस्मयम ||
सूर्यस्येव रश्मयो दरावयित्नवो मत्सरासः परसुपः साकमीरते |
तन्तुं ततं परि सर्गास आशवो नेन्द्राद रते पवते धाम किं चन ||
सिन्धोरिव परवणे निम्न आशवो वर्षच्युता मदासो गातुमाशत |
शं नो निवेशे दविपदे चतुष्पदे.अस्मे वाजः सोम तिष्ठन्तु कर्ष्टयः ||
आ नः पवस्व वसुमद धिरण्यवदश्वावद गोमद यवमत सुवीर्यम |
यूयं हि सोम पितरो मम सथन दिवो मूर्धानःप्रस्थिता वयस्क्र्तः ||
एते सोमाः पवमानास इन्द्रं रथा इव पर ययुः सातिमछ |
सुताः पवित्रमति यन्त्यव्यं हित्वी वव्रिं हरितोव्र्ष्तिमछ ||
इन्दविन्द्राय बर्हते पवस्व सुम्र्ळीको अनवद्यो रिशादाः |
भरा चन्द्राणि गर्णते वसूनि देवैर्द्यावाप्र्थिवी परावतं नः ||
iṣurna dhanvan prati dhīyate matirvatso na māturupa sarjyūdhani |
urudhāreva duhe aghra āyatyasya vrateṣvapi soma iṣyate ||
upo matiḥ pṛcyate sicyate madhu mandrājanī codate antarāsani |
pavamānaḥ santaniḥ praghnatāmiva madhumān drapsaḥ pari vāramarṣati ||
avye vadhūyuḥ pavate pari tvaci śrathnīte naptīraditertaṃ yate |
harirakrān yajataḥ saṃyato mado nṛmṇā śiśāno mahiṣo na śobhate ||
ukṣā mimāti prati yanti dhenavo devasya devīrupa yanti niṣkṛtam |
atyakramīdarjunaṃ vāramavyayamatkaṃ na niktampari somo avyata ||
amṛktena ruśatā vāsasā hariramartyo nirṇijānaḥ pari vyata |
divas pṛṣṭhaṃ barhaṇā nirṇije kṛtopastaraṇaṃ camvornabhasmayam ||
sūryasyeva raśmayo drāvayitnavo matsarāsaḥ prasupaḥ sākamīrate |
tantuṃ tataṃ pari sarghāsa āśavo nendrād ṛte pavate dhāma kiṃ cana ||
sindhoriva pravaṇe nimna āśavo vṛṣacyutā madāso ghātumāśata |
śaṃ no niveśe dvipade catuṣpade.asme vājaḥ soma tiṣṭhantu kṛṣṭayaḥ ||
ā naḥ pavasva vasumad dhiraṇyavadaśvāvad ghomad yavamat suvīryam |
yūyaṃ hi soma pitaro mama sthana divo mūrdhānaḥprasthitā vayaskṛtaḥ ||
ete somāḥ pavamānāsa indraṃ rathā iva pra yayuḥ sātimacha |
sutāḥ pavitramati yantyavyaṃ hitvī vavriṃ haritovṛṣtimacha ||
indavindrāya bṛhate pavasva sumṛḷīko anavadyo riśādāḥ |
bharā candrāṇi ghṛṇate vasūni devairdyāvāpṛthivī prāvataṃ naḥ ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 70

तरिरस्मै सप्त धेनवो दुदुह्रे सत्यामाशिरं पूर्व्ये वयोमनि |
चत्वार्यन्या भुवनानि निर्णिजे चारूणि चक्रे यद रतैरवर्धत ||
स भिक्षमाणो अम्र्तस्य चारुण उभे दयावा काव्येना वि शश्रथे |
तेजिष्ठा अपो मंहना परि वयत यदी देवस्य शरवसा सदो विदुः ||
ते अस्य सन्तु केतवो.अम्र्त्यवो.अदाभ्यासो जनुषी उभे अनु |
येभिर्न्र्म्णा च देव्या च पुनत आदिद राजानं मनना अग्र्भ्णत ||
स मर्ज्यमानो दशभिः सुकर्मभिः पर मध्यमासु मात्र्षुप्रमे सचा |
वरतानि पानो अम्र्तस्व चारुण उभे नर्चक्षानु पश्यते विशौ ||
स मर्म्र्जान इन्द्रियाय धायस ओभे अन्ता रोदसी हर्षते हितः |
वर्षा शुष्मेण बाधते वि दुर्मतीरादेदिशानः शर्यहेव शुरुधः ||
स मातरा न दद्र्शान उस्रियो नानददेति मरुतामिव सवनः |
जानन्न्र्तं परथमं यत सवर्णरं परशस्तये कमव्र्णीत सुक्रतुः ||
रुवति भीमो वर्षभस्तविष्यया शर्ङगे शिशानो हरिणीविचक्षणः |
आ योनिं सोमः सुक्र्तं नि षीदति गव्ययीत्वग भवति निर्णिगव्ययी ||
शुचिः पुनानस्तन्वमरेपसमव्ये हरिर्न्यधाविष्ट सानवि |
जुष्टो मित्राय वरुणाय वायवे तरिधातु मधु करियते सुकर्मभिः ||
पवस्व सोम देववीतये वर्षेन्द्रस्य हार्दि सोमधानमा विश |
पुरा नो बाधाद दुरिताति पारय कषेत्रविद धि दिश आहा विप्र्छते ||
हितो न सप्तिरभि वाजमर्षेन्द्रस्येन्दो जठरमा पवस्व |
नावा न सिन्धुमति पर्षि विद्वाञ्छूरो न युध्यन्नव नो निद सपः ||
trirasmai sapta dhenavo duduhre satyāmāśiraṃ pūrvye vyomani |
catvāryanyā bhuvanāni nirṇije cārūṇi cakre yad ṛtairavardhata ||
sa bhikṣamāṇo amṛtasya cāruṇa ubhe dyāvā kāvyenā vi śaśrathe |
tejiṣṭhā apo maṃhanā pari vyata yadī devasya śravasā sado viduḥ ||
te asya santu ketavo.amṛtyavo.adābhyāso januṣī ubhe anu |
yebhirnṛmṇā ca devyā ca punata ādid rājānaṃ mananā aghṛbhṇata ||
sa mṛjyamāno daśabhiḥ sukarmabhiḥ pra madhyamāsu mātṛṣuprame sacā |
vratāni pāno amṛtasva cāruṇa ubhe nṛcakṣāanu paśyate viśau ||
sa marmṛjāna indriyāya dhāyasa obhe antā rodasī harṣate hitaḥ |
vṛṣā śuṣmeṇa bādhate vi durmatīrādediśānaḥ śaryaheva śurudhaḥ ||
sa mātarā na dadṛśāna usriyo nānadadeti marutāmiva svanaḥ |
jānannṛtaṃ prathamaṃ yat svarṇaraṃ praśastaye kamavṛṇīta sukratuḥ ||
ruvati bhīmo vṛṣabhastaviṣyayā śṛṅghe śiśāno hariṇīvicakṣaṇaḥ |
ā yoniṃ somaḥ sukṛtaṃ ni ṣīdati ghavyayītvagh bhavati nirṇighavyayī ||
śuciḥ punānastanvamarepasamavye harirnyadhāviṣṭa sānavi |
juṣṭo mitrāya varuṇāya vāyave tridhātu madhu kriyate sukarmabhiḥ ||
pavasva soma devavītaye vṛṣendrasya hārdi somadhānamā viśa |
purā no bādhād duritāti pāraya kṣetravid dhi diśa āhā vipṛchate ||
hito na saptirabhi vājamarṣendrasyendo jaṭharamā pavasva |
nāvā na sindhumati parṣi vidvāñchūro na yudhyannava no nida spaḥ ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 71

आ दक्षिणा सर्ज्यते शुष्म्यासदं वेति दरुहो रक्षसः पाति जाग्र्विः |
हरिरोपशं कर्णुते नभस पय उपस्तिरे चम्वोर्ब्रह्म निर्णिजे ||
पर करिष्टिहेव शूष एति रोरुवदसुर्यं वर्णं नि रिणीते अस्य तम |
जहाति वव्रिं पितुरेति निष्क्र्तमुपप्रुतं कर्णुते निर्णिजं तना ||
अद्रिभिः सुतः पवते गभस्त्योर्व्र्षायते नभसा वेपते मती |
स मोदते नसते साधते गिरा नेनिक्ते अप्सु यजते परीमणि ||
परि दयुक्षं सहसः पर्वताव्र्धं मध्वः सिञ्चन्ति हर्म्यस्य सक्षणिम |
आ यस्मिन गावः सुहुताद ऊधनि मूर्धंछ्रीणन्त्यग्रियं वरीमभिः ||
समी रथं न भुरिजोरहेषत दश सवसारो अदितेरुपस्थ आ |
जिगादुप जरयति गोरपीच्यं पदं यदस्य मतुथा अजीजनन ||
शयेनो न योनिं सदनं धिया कर्तं हिरण्ययमासदं देव एषति |
ए रिणन्ति बर्हिषि परियं गिराश्वो न देवानप्येति यज्ञियः ||
परा वयक्तो अरुषो दिवः कविर्व्र्षा तरिप्र्ष्ठो अनविष्टगा अभि |
सहस्रणीतिर्यतिः परायती रेभो न पूर्वीरुषसो वि राजति ||
तवेषं रूपं कर्णुते वर्णो अस्य स यत्राशयत सम्र्ता सेधति सरिधः |
अप्सा याति सवधया दैव्यं जनं सं सुष्टुती नसते सं गोग्रया ||
उक्षेव यूथा परियन्नरावीदधि तविषीरधित सूर्यस्य |
दिव्यः सुपर्णो.अव चक्षत कषां सोमः परि करतुना पश्यते जाः ||
ā dakṣiṇā sṛjyate śuṣmyāsadaṃ veti druho rakṣasaḥ pāti jāghṛviḥ |
hariropaśaṃ kṛṇute nabhas paya upastire camvorbrahma nirṇije ||
pra kriṣṭiheva śūṣa eti roruvadasuryaṃ varṇaṃ ni riṇīte asya tam |
jahāti vavriṃ pitureti niṣkṛtamupaprutaṃ kṛṇute nirṇijaṃ tanā ||
adribhiḥ sutaḥ pavate ghabhastyorvṛṣāyate nabhasā vepate matī |
sa modate nasate sādhate ghirā nenikte apsu yajate parīmaṇi ||
pari dyukṣaṃ sahasaḥ parvatāvṛdhaṃ madhvaḥ siñcanti harmyasya sakṣaṇim |
ā yasmin ghāvaḥ suhutāda ūdhani mūrdhaṃchrīṇantyaghriyaṃ varīmabhiḥ ||
samī rathaṃ na bhurijoraheṣata daśa svasāro aditerupastha ā |
jighādupa jrayati ghorapīcyaṃ padaṃ yadasya matuthā ajījanan ||
śyeno na yoniṃ sadanaṃ dhiyā kṛtaṃ hiraṇyayamāsadaṃ deva eṣati |
e riṇanti barhiṣi priyaṃ ghirāśvo na devānapyeti yajñiyaḥ ||
parā vyakto aruṣo divaḥ kavirvṛṣā tripṛṣṭho anaviṣṭaghā abhi |
sahasraṇītiryatiḥ parāyatī rebho na pūrvīruṣaso vi rājati ||
tveṣaṃ rūpaṃ kṛṇute varṇo asya sa yatrāśayat samṛtā sedhati sridhaḥ |
apsā yāti svadhayā daivyaṃ janaṃ saṃ suṣṭutī nasate saṃ ghoaghrayā ||
ukṣeva yūthā pariyannarāvīdadhi tviṣīradhita sūryasya |
divyaḥ suparṇo.ava cakṣata kṣāṃ somaḥ pari kratunā paśyate jāḥ ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 72

हरिं मर्जन्त्यरुषो न युज्यते सं धेनुभिः कलशे सोमो अज्यते |
उद वाचमीरयति हिन्वते मती पुरुष्टुतस्य कति चित्परिप्रियः ||
साकं वदन्ति बहवो मनीषिण इन्द्रस्य सोमं जठरे यदादुहुः |
यदी मर्जन्ति सुगभस्तयो नरः सनीळाभिर्दशभिः काम्यं मधु ||
अरममाणो अत्येति गा अभि सूर्यस्य परियं दुहितुस्तिरो रवम |
अन्वस्मै जोषमभरद विनंग्र्सः सं दवयीभिः सवस्र्भिः कषेति जामिभिः ||
नर्धूतो अद्रिषुतो बर्हिषि परियः पतिर्गवां परदिव इन्दुरतवियः |
पुरन्धिवान मनुषो यज्ञसाधनः शुचिर्धियापवते सोम इन्द्र ते ||
नर्बाहुभ्यां चोदितो धारया सुतो.अनुष्वधं पवते सोम इन्द्र ते |
आप्राः करतून समजैरध्वरे मतीर्वेर्न दरुषच्चम्वोरासदद धरिः ||
अंशुं दुहन्ति सतनयन्तमक्षितं कविं कवयो.अपसो मनीषिणः |
समी गावो मतयो यन्ति संयत रतस्य योना सदने पुनर्भुवः ||
नाभा पर्थिव्या धरुणो महो दिवो.अपामूर्मौ सिन्धुष्वन्तरुक्षितः |
इन्द्रस्य वज्रो वर्षभो विभूवसुः सोमो हर्देपवते चारु मत्सरः ||
स तू पवस्व परि पार्थिवं रज सतोत्रे शिक्षन्नाधून्वते च सुक्रतो |
मा नो निर्भाग वसुनः सादनस्प्र्शो रयिं पिशङगं बहुलं वसीमहि ||
आ तू न इन्दो शतदात्वश्व्यं सहस्रदातु पशुमद धिरण्यवत |
उप मास्व बर्हती रेवतीरिषो.अधि सतोत्रस्य पवमान नो गहि ||
hariṃ mṛjantyaruṣo na yujyate saṃ dhenubhiḥ kalaśe somo ajyate |
ud vācamīrayati hinvate matī puruṣṭutasya kati citparipriyaḥ ||
sākaṃ vadanti bahavo manīṣiṇa indrasya somaṃ jaṭhare yadāduhuḥ |
yadī mṛjanti sughabhastayo naraḥ sanīḷābhirdaśabhiḥ kāmyaṃ madhu ||
aramamāṇo atyeti ghā abhi sūryasya priyaṃ duhitustiro ravam |
anvasmai joṣamabharad vinaṃghṛsaḥ saṃ dvayībhiḥ svasṛbhiḥ kṣeti jāmibhiḥ ||
nṛdhūto adriṣuto barhiṣi priyaḥ patirghavāṃ pradiva indurtviyaḥ |
purandhivān manuṣo yajñasādhanaḥ śucirdhiyāpavate soma indra te ||
nṛbāhubhyāṃ codito dhārayā suto.anuṣvadhaṃ pavate soma indra te |
āprāḥ kratūn samajairadhvare matīrverna druṣaccamvorāsadad dhariḥ ||
aṃśuṃ duhanti stanayantamakṣitaṃ kaviṃ kavayo.apaso manīṣiṇaḥ |
samī ghāvo matayo yanti saṃyata ṛtasya yonā sadane punarbhuvaḥ ||
nābhā pṛthivyā dharuṇo maho divo.apāmūrmau sindhuṣvantarukṣitaḥ |
indrasya vajro vṛṣabho vibhūvasuḥ somo hṛdepavate cāru matsaraḥ ||
sa tū pavasva pari pārthivaṃ raja stotre śikṣannādhūnvate ca sukrato |
mā no nirbhāgh vasunaḥ sādanaspṛśo rayiṃ piśaṅghaṃ bahulaṃ vasīmahi ||
ā tū na indo śatadātvaśvyaṃ sahasradātu paśumad dhiraṇyavat |
upa māsva bṛhatī revatīriṣo.adhi stotrasya pavamāna no ghahi ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 73

सरक्वे दरप्सस्य धमतः समस्वरन्न्र्तस्य योना समरन्तनाभयः |
तरीन स मूर्ध्नो असुरश्चक्र आरभे सत्यस्यनावः सुक्र्तमपीपरन ||
सम्यक सम्यञ्चो महिषा अहेषत सिन्धोरूर्मावधि वेना अवीविपन |
मधोर्धाराभिर्जनयन्तो अर्कमित परियामिन्द्रस्य तन्वमवीव्र्धन ||
पवित्रवन्तः परि वाचमासते पितैषां परत्नो अभि रक्षति वरतम |
महः समुद्रं वरुणस्तिरो दधे धीरा इच्छेकुर्धरुणेष्वारभम ||
सहस्रधारे.अव ते समस्वरन दिवो नाके मधुजिह्वा असश्चतः |
अस्य सपशो न नि मिषन्ति भूर्णयः पदे-पदे पाशिनः सन्ति सेतवः ||
पितुर्मातुरध्या ये समस्वरन्न्र्चा शोचन्तः सन्दहन्तो अव्रतान |
इन्द्रद्विष्टामप धमन्ति मायया तवचमसिक्नीं भूमनो दिवस परि ||
परत्नान मानादध्या ये समस्वरञ्छ्लोकयन्त्रासो रभसस्य मन्तवः |
अपानक्षासो बधिरा अहासत रतस्य पन्थां न तरन्ति दुष्क्र्तः ||
सहस्रधारे वितते पवित्र आ वाचं पुनन्ति कवयो मनीषिणः |
रुद्रास एषामिषिरासो अद्रुह सपशः सवञ्चः सुद्र्शो नर्चक्षसः ||
रतस्य गोपा न दभाय सुक्रतुस्त्री ष पवित्रा हर्द्यन्तरा दधे |
विद्वान स विश्वा भुवनाभि पश्यत्यवाजुष्टान विध्यति कर्ते अव्रतान ||
रतस्य तन्तुर्विततः पवित्र आ जिह्वाया अग्रे वरुणस्य मायया |
धीराश्चित तत समिनक्षन्त आशतात्रा कर्तमव पदात्यप्रभुह ||
srakve drapsasya dhamataḥ samasvarannṛtasya yonā samarantanābhayaḥ |
trīn sa mūrdhno asuraścakra ārabhe satyasyanāvaḥ sukṛtamapīparan ||
samyak samyañco mahiṣā aheṣata sindhorūrmāvadhi venā avīvipan |
madhordhārābhirjanayanto arkamit priyāmindrasya tanvamavīvṛdhan ||
pavitravantaḥ pari vācamāsate pitaiṣāṃ pratno abhi rakṣati vratam |
mahaḥ samudraṃ varuṇastiro dadhe dhīrā icchekurdharuṇeṣvārabham ||
sahasradhāre.ava te samasvaran divo nāke madhujihvā asaścataḥ |
asya spaśo na ni miṣanti bhūrṇayaḥ pade-pade pāśinaḥ santi setavaḥ ||
piturmāturadhyā ye samasvarannṛcā śocantaḥ sandahanto avratān |
indradviṣṭāmapa dhamanti māyayā tvacamasiknīṃ bhūmano divas pari ||
pratnān mānādadhyā ye samasvarañchlokayantrāso rabhasasya mantavaḥ |
apānakṣāso badhirā ahāsata ṛtasya panthāṃ na taranti duṣkṛtaḥ ||
sahasradhāre vitate pavitra ā vācaṃ punanti kavayo manīṣiṇaḥ |
rudrāsa eṣāmiṣirāso adruha spaśaḥ svañcaḥ sudṛśo nṛcakṣasaḥ ||
ṛtasya ghopā na dabhāya sukratustrī ṣa pavitrā hṛdyantarā dadhe |
vidvān sa viśvā bhuvanābhi paśyatyavājuṣṭān vidhyati karte avratān ||
ṛtasya tanturvitataḥ pavitra ā jihvāyā aghre varuṇasya māyayā |
dhīrāścit tat saminakṣanta āśatātrā kartamava padātyaprabhuh ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 74

शिशुर्न जातो.अव चक्रदद वने सवर्यद वाज्यरुषः सिषासति |
दिवो रेतसा सचते पयोव्र्धा तमीमहे सुमती शर्म सप्रथः ||
दिवो य सकम्भो धरुणः सवातत आपूर्णो अंशुः पर्येतिविश्वतः |
सेमे मही रोदसी यक्षदाव्र्ता समीचीने दाधार समिषः कविः ||
महि पसरः सुक्र्तं सोम्यं मधूर्वी गव्यूतिरदितेरतं यते |
ईशे यो वर्ष्टेरित उस्रियो वर्षापां नेता य इतूतिरगमियः ||
आत्मन्वन नभो दुह्यते घर्तं पय रतस्य नाभिरम्र्तं विजायते |
समीचीनाः सुदानवः परीणन्ति तं नरो हितमव मेहन्ति पेरवः ||
अरावीदंशुः सचमान ऊर्मिणा देवाव्यं मनुषे पिन्वतित्वचम |
दधाति गर्भमदितेरुपस्थ आ येन तोकं च तनयं च धामहे ||
सहस्रधारे.अव ता असश्चतस्त्र्तीये सन्तु रजसि परजावतीः |
चतस्रो नाभो निहिता अवो दिवो हविर्भरन्त्यम्र्तं घर्तश्चुतः ||
शवेतं रूपं कर्णुते यत सिषासति सोमो मीढ्वानसुरो वेद भूमनः |
धिया शमी सचते सेमभि परवद दिवस कवन्धमव दर्षदुद्रिणम ||
अध शवेतं कलशं गोभिरक्तं कार्ष्मन्ना वाज्यक्रमीत ससवान |
आ हिन्विरे मनसा देवयन्तः कक्षीवते शतहिमाय गोनाम ||
अद्भिः सोम पप्र्चानस्य ते रसो.अव्यो वारं वि पवमान धावति |
स मर्ज्यमानः कविभिर्मदिन्तम सवदस्वेन्द्राय पवमान पीतये ||
śiśurna jāto.ava cakradad vane svaryad vājyaruṣaḥ siṣāsati |
divo retasā sacate payovṛdhā tamīmahe sumatī śarma saprathaḥ ||
divo ya skambho dharuṇaḥ svātata āpūrṇo aṃśuḥ paryetiviśvataḥ |
seme mahī rodasī yakṣadāvṛtā samīcīne dādhāra samiṣaḥ kaviḥ ||
mahi psaraḥ sukṛtaṃ somyaṃ madhūrvī ghavyūtiraditertaṃ yate |
īśe yo vṛṣṭerita usriyo vṛṣāpāṃ netā ya itaūtirghmiyaḥ ||
ātmanvan nabho duhyate ghṛtaṃ paya ṛtasya nābhiramṛtaṃ vijāyate |
samīcīnāḥ sudānavaḥ prīṇanti taṃ naro hitamava mehanti peravaḥ ||
arāvīdaṃśuḥ sacamāna ūrmiṇā devāvyaṃ manuṣe pinvatitvacam |
dadhāti gharbhamaditerupastha ā yena tokaṃ ca tanayaṃ ca dhāmahe ||
sahasradhāre.ava tā asaścatastṛtīye santu rajasi prajāvatīḥ |
catasro nābho nihitā avo divo havirbharantyamṛtaṃ ghṛtaścutaḥ ||
śvetaṃ rūpaṃ kṛṇute yat siṣāsati somo mīḍhvānasuro veda bhūmanaḥ |
dhiyā śamī sacate semabhi pravad divas kavandhamava darṣadudriṇam ||
adha śvetaṃ kalaśaṃ ghobhiraktaṃ kārṣmannā vājyakramīt sasavān |
ā hinvire manasā devayantaḥ kakṣīvate śatahimāya ghonām ||
adbhiḥ soma papṛcānasya te raso.avyo vāraṃ vi pavamāna dhāvati |
sa mṛjyamānaḥ kavibhirmadintama svadasvendrāya pavamāna pītaye ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 75

अभि परियाणि पवते चनोहितो नामानि यह्वो अधि येषु वर्धते |
आ सूर्यस्य बर्हतो बर्हन्नधि रथं विष्वञ्चमरुहद विचक्षणः ||
रतस्य जिह्वा पवते मधु परियं वक्ता पतिर्धियो अस्या अदाभ्यः |
दधाति पुत्रः पित्रोरपीच्यं नाम तर्तीयमधि रोचने दिवः ||
अव दयुतानः कलशानचिक्रदन नर्भिर्येमानः कोश आ हिरण्यये |
अभीं रतस्य दोहना अनूषताधि तरिप्र्ष्ठ उषसो वि राजति ||
अद्रिभिः सुतो मतिभिश्चनोहितः पररोचयन रोदसी मातराशुचिः |
रोमाण्यव्या समया वि धावति मधोर्धारा पिन्वमाना दिवे-दिवे ||
परि सोम पर धन्वा सवस्तये नर्भिः पुनानो अभि वासयाशिरम |
ये ते मदा आहनसो विहायसस्तेभिरिन्द्रं चोदय दातवे मघम ||
abhi priyāṇi pavate canohito nāmāni yahvo adhi yeṣu vardhate |
ā sūryasya bṛhato bṛhannadhi rathaṃ viṣvañcamaruhad vicakṣaṇaḥ ||
ṛtasya jihvā pavate madhu priyaṃ vaktā patirdhiyo asyā adābhyaḥ |
dadhāti putraḥ pitrorapīcyaṃ nāma tṛtīyamadhi rocane divaḥ ||
ava dyutānaḥ kalaśānacikradan nṛbhiryemānaḥ kośa ā hiraṇyaye |
abhīṃ ṛtasya dohanā anūṣatādhi tripṛṣṭha uṣaso vi rājati ||
adribhiḥ suto matibhiścanohitaḥ prarocayan rodasī mātarāśuciḥ |
romāṇyavyā samayā vi dhāvati madhordhārā pinvamānā dive-dive ||
pari soma pra dhanvā svastaye nṛbhiḥ punāno abhi vāsayāśiram |
ye te madā āhanaso vihāyasastebhirindraṃ codaya dātave magham ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 76

धर्ता दिवः पवते कर्त्व्यो रसो दक्षो देवानामनुमाद्यो नर्भिः |
हरिः सर्जानो अत्यो न सत्वभिर्व्र्था पाजांसि कर्णुते नदीष्वा ||
शूरो न धत्त आयुधा गभस्त्योः सवः सिषासन रथिरो गविष्टिषु |
इन्द्रस्य शुष्ममीरयन्नपस्युभिरिन्दुर्हिन्वानो अज्यते मनीषिभिः ||
इन्द्रस्य सोम पवमान ऊर्मिणा तविष्यमाणो जठरेष्वाविश |
पर णः पिन्व विद्युदभ्रेव रोदसी धिया न वाजानुप मासि शश्वतः ||
विश्वस्य राजा पवते सवर्द्र्श रतस्य धीतिं रषिषाळ अवीवशत |
यः सूर्यस्यासिरेण मर्ज्यते पिता मतीनामसमष्टकाव्यः ||
वर्षेव यूथा परि कोशमर्षस्यपामुपस्थे वर्षभः कनिक्रदत |
स इन्द्राय पवसे मत्सरिन्तमो यथा जेषाम समिथे तवोतयः ||
dhartā divaḥ pavate kṛtvyo raso dakṣo devānāmanumādyo nṛbhiḥ |
hariḥ sṛjāno atyo na satvabhirvṛthā pājāṃsi kṛṇute nadīṣvā ||
śūro na dhatta āyudhā ghabhastyoḥ svaḥ siṣāsan rathiro ghaviṣṭiṣu |
indrasya śuṣmamīrayannapasyubhirindurhinvāno ajyate manīṣibhiḥ ||
indrasya soma pavamāna ūrmiṇā taviṣyamāṇo jaṭhareṣvāviśa |
pra ṇaḥ pinva vidyudabhreva rodasī dhiyā na vājānupa māsi śaśvataḥ ||
viśvasya rājā pavate svardṛśa ṛtasya dhītiṃ ṛṣiṣāḷ avīvaśat |
yaḥ sūryasyāsireṇa mṛjyate pitā matīnāmasamaṣṭakāvyaḥ ||
vṛṣeva yūthā pari kośamarṣasyapāmupasthe vṛṣabhaḥ kanikradat |
sa indrāya pavase matsarintamo yathā jeṣāma samithe tvotayaḥ ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 77

एष पर कोशे मधुमानचिक्रददिन्द्रस्य वज्रो वपुषो वपुष्टरः |
अभीं रतस्य सुदुघा घर्तश्चुतो वाश्रा अर्षन्तिपयसेव धेनवः ||
स पूर्व्यः पवते यं दिवस परि शयेनो मथायदिषितस्तिरो रजः |
स मध्व आ युवते वेविजान इत कर्शानोरस्तुर्मनसाह बिभ्युषा ||
ते नः पूर्वास उपरास इन्दवो महे वाजाय धन्वन्तु गोमते |
ईक्षेण्यासो अह्यो न चारवो बरह्म-बरह्म ये जुजुषुर्हविर हविः ||
अयं नो विद्वान वनवद वनुष्यत इन्दुः सत्राचा मनसा पुरुष्टुतः |
इनस्य यः सदने गर्भमादधे गवामुरुब्जमभ्यर्षति वरजम ||
चक्रिर्दिवः पवते कर्त्व्यो रसो महानदब्धो वरुणो हुरुग्यते |
असावि मित्रो वर्जनेषु यज्ञियो.अत्यो न यूथे वर्षयुः कनिक्रदत ||
eṣa pra kośe madhumānacikradadindrasya vajro vapuṣo vapuṣṭaraḥ |
abhīṃ ṛtasya sudughā ghṛtaścuto vāśrā arṣantipayaseva dhenavaḥ ||
sa pūrvyaḥ pavate yaṃ divas pari śyeno mathāyadiṣitastiro rajaḥ |
sa madhva ā yuvate vevijāna it kṛśānorasturmanasāha bibhyuṣā ||
te naḥ pūrvāsa uparāsa indavo mahe vājāya dhanvantu ghomate |
īkṣeṇyāso ahyo na cāravo brahma-brahma ye jujuṣurhavir haviḥ ||
ayaṃ no vidvān vanavad vanuṣyata induḥ satrācā manasā puruṣṭutaḥ |
inasya yaḥ sadane gharbhamādadhe ghavāmurubjamabhyarṣati vrajam ||
cakrirdivaḥ pavate kṛtvyo raso mahānadabdho varuṇo hurughyate |
asāvi mitro vṛjaneṣu yajñiyo.atyo na yūthe vṛṣayuḥ kanikradat ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 78

पर राजा वाचं जनयन्नसिष्यददपो वसानो अभि गा इयक्षति |
गर्भ्णाति रिप्रमविरस्य तान्वा शुद्धो देवानामुप याति निष्क्र्तम ||
इन्द्राय सोम परि षिच्यसे नर्भिर्न्र्चक्षा ऊर्मिः कविरज्यसे वने |
पूर्वीर्हि ते सरुतयः सन्ति यातवे सहस्रमश्वा हरयश्चमूषदः ||
समुद्रिया अप्सरसो मनीषिणमासीना अन्तरभि सोममक्षरन |
ता ईं हिन्वन्ति हर्म्यस्य सक्षणिं याचन्ते सुम्नं पवमानमक्षितम ||
गोजिन नः सोमो रथजिद धिरण्यजित सवर्जिदब्जित पवते सहस्रजित |
यं देवासश्चक्रिरे पीतये मदं सवादिष्ठं दरप्समरुणं मयोभुवम ||
एतानि सोम पवमानो अस्मयुः सत्यानि कर्ण्वन दरविणान्यर्षसि |
जहि शत्रुमन्तिके दूरके च य उर्वीं गव्यूतिमभयं च नस कर्धि ||
pra rājā vācaṃ janayannasiṣyadadapo vasāno abhi ghā iyakṣati |
ghṛbhṇāti ripramavirasya tānvā śuddho devānāmupa yāti niṣkṛtam ||
indrāya soma pari ṣicyase nṛbhirnṛcakṣā ūrmiḥ kavirajyase vane |
pūrvīrhi te srutayaḥ santi yātave sahasramaśvā harayaścamūṣadaḥ ||
samudriyā apsaraso manīṣiṇamāsīnā antarabhi somamakṣaran |
tā īṃ hinvanti harmyasya sakṣaṇiṃ yācante sumnaṃ pavamānamakṣitam ||
ghojin naḥ somo rathajid dhiraṇyajit svarjidabjit pavate sahasrajit |
yaṃ devāsaścakrire pītaye madaṃ svādiṣṭhaṃ drapsamaruṇaṃ mayobhuvam ||
etāni soma pavamāno asmayuḥ satyāni kṛṇvan draviṇānyarṣasi |
jahi śatrumantike dūrake ca ya urvīṃ ghavyūtimabhayaṃ ca nas kṛdhi ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 79

अचोदसो नो धन्वन्त्विन्दवः पर सुवानासो बर्हद्दिवेषु हरयः |
वि च नशन न इषो अरातयो.अर्यो नशन्त सनिषन्त नो धियः ||
पर णो धन्वन्त्विन्दवो मदच्युतो धना वा येभिरर्वतो जुनीमसि |
तिरो मर्तस्य कस्य चित परिह्व्र्तिं वयं धनानि विश्वधा भरेमहि ||
उत सवस्या अरात्या अरिर्हि ष उतान्यस्या अरात्या वर्को हि षः |
धन्वन न तर्ष्णा समरीत तानभि सोम जहिपवमान दुराध्यः ||
दिवि ते नाभा परमो य आददे पर्थिव्यास्ते रुरुहुः सानविक्षिपः |
अद्रयस्त्वा बप्सति गोरधि तवच्यप्सु तवा हस्तैर्दुदुहुर्मनीषिणः ||
एवा त इन्दो सुभ्वं सुपेशसं रसं तुञ्जन्ति परथमा अभिश्रियः |
निदं-निदं पवमान नि तारिष आविस्ते शुष्मो भवतु परियो मदः ||
acodaso no dhanvantvindavaḥ pra suvānāso bṛhaddiveṣu harayaḥ |
vi ca naśan na iṣo arātayo.aryo naśanta saniṣanta no dhiyaḥ ||
pra ṇo dhanvantvindavo madacyuto dhanā vā yebhirarvato junīmasi |
tiro martasya kasya cit parihvṛtiṃ vayaṃ dhanāni viśvadhā bharemahi ||
uta svasyā arātyā arirhi ṣa utānyasyā arātyā vṛko hi ṣaḥ |
dhanvan na tṛṣṇā samarīta tānabhi soma jahipavamāna durādhyaḥ ||
divi te nābhā paramo ya ādade pṛthivyāste ruruhuḥ sānavikṣipaḥ |
adrayastvā bapsati ghoradhi tvacyapsu tvā hastairduduhurmanīṣiṇaḥ ||
evā ta indo subhvaṃ supeśasaṃ rasaṃ tuñjanti prathamā abhiśriyaḥ |
nidaṃ-nidaṃ pavamāna ni tāriṣa āviste śuṣmo bhavatu priyo madaḥ ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 80

सोमस्य धारा पवते नर्चक्षस रतेन देवान हवते दिवस परि |
बर्हस्पते रवथेना वि दिद्युते समुद्रासो न सवनानि विव्यचुः ||
यं तवा वाजिन्नघ्न्या अभ्यनूषतायोहतं योनिमा रोहसि दयुमान |
मघोनामायुः परतिरन महि शरव इन्द्राय सोमपवसे वर्षा मदः ||
एन्द्रस्य कुक्षा पवते मदिन्तम ऊर्जं वसानः शरवसे सुमङगलः |
परत्यं स विश्वा भुवनाभि पप्रथे करीळन हरिरत्यः सयन्दते वर्षा ||
तं तवा देवेभ्यो मधुमत्तमं नरः सहस्रधारं दुहते दश कषिपः |
नर्भिः सोम परच्युतो गरावभिः सुतो विश्वान्देवाना पवस्वा सहस्रजित ||
तं तवा हस्तिनो मधुमन्तमद्रिभिर्दुहन्त्यप्सु वर्षभन्दश कषिपः |
इन्द्रं सोम मादयन दैव्यं जनं सिन्धोरिवोर्मिः पवमानो अर्षसि ||
somasya dhārā pavate nṛcakṣasa ṛtena devān havate divas pari |
bṛhaspate ravathenā vi didyute samudrāso na savanāni vivyacuḥ ||
yaṃ tvā vājinnaghnyā abhyanūṣatāyohataṃ yonimā rohasi dyumān |
maghonāmāyuḥ pratiran mahi śrava indrāya somapavase vṛṣā madaḥ ||
endrasya kukṣā pavate madintama ūrjaṃ vasānaḥ śravase sumaṅghalaḥ |
pratyaṃ sa viśvā bhuvanābhi paprathe krīḷan hariratyaḥ syandate vṛṣā ||
taṃ tvā devebhyo madhumattamaṃ naraḥ sahasradhāraṃ duhate daśa kṣipaḥ |
nṛbhiḥ soma pracyuto ghrāvabhiḥ suto viśvāndevānā pavasvā sahasrajit ||
taṃ tvā hastino madhumantamadribhirduhantyapsu vṛṣabhandaśa kṣipaḥ |
indraṃ soma mādayan daivyaṃ janaṃ sindhorivormiḥ pavamāno arṣasi ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 81

पर सोमस्य पवमानस्योर्मय इन्द्रस्य यन्ति जठरं सुपेशसः |
दध्ना यदीमुन्नीता यशसा गवां दानाय शूरमुदमन्दिषुः सुताः ||
अछा हि सोमः कलशानसिष्यददत्यो न वोळ्हा रघुवर्तनिर्व्र्षा |
अथा देवानामुभयस्य जन्मनो विद्वानश्नोत्यमुत इतश्च यत ||
आ नः सोम पवमानः किरा वस्विन्दो भव मघवा राधसो महः |
शिक्षा वयोधो वसवे सु चेतुना मा नो गयमारे अस्मत परा सिचः ||
आ नः पूषा पवमानः सुरातयो मित्रो गछन्तु वरुणः सजोषसः |
बर्हस्पतिर्मरुतो वायुरश्विना तवष्टा सविता सुयमा सरस्वती ||
उभे दयावाप्र्थिवी विश्वमिन्वे अर्यमा देवो अदितिर्विधाता |
भगो नर्शंस उर्वन्तरिक्षं विश्वे देवाः पवमानंजुषन्त ||
pra somasya pavamānasyormaya indrasya yanti jaṭharaṃ supeśasaḥ |
dadhnā yadīmunnītā yaśasā ghavāṃ dānāya śūramudamandiṣuḥ sutāḥ ||
achā hi somaḥ kalaśānasiṣyadadatyo na voḷhā raghuvartanirvṛṣā |
athā devānāmubhayasya janmano vidvānaśnotyamuta itaśca yat ||
ā naḥ soma pavamānaḥ kirā vasvindo bhava maghavā rādhaso mahaḥ |
śikṣā vayodho vasave su cetunā mā no ghayamāre asmat parā sicaḥ ||
ā naḥ pūṣā pavamānaḥ surātayo mitro ghachantu varuṇaḥ sajoṣasaḥ |
bṛhaspatirmaruto vāyuraśvinā tvaṣṭā savitā suyamā sarasvatī ||
ubhe dyāvāpṛthivī viśvaminve aryamā devo aditirvidhātā |
bhagho nṛśaṃsa urvantarikṣaṃ viśve devāḥ pavamānaṃjuṣanta ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 82

असावि सोमो अरुषो वर्षा हरी राजेव दस्मो अभि गा अचिक्रदत |
पुनानो वारं पर्येत्यव्ययं शयेनो न योनिं घर्तवन्तमासदम ||
कविर्वेधस्या पर्येषि माहिनमत्यो न मर्ष्टो अभि वाजमर्षसि |
अपसेधन दुरिता सोम मर्ळय घर्तं वसानः परियासि निर्णिजम ||
पर्जन्यः पिता महिषस्य पर्णिनो नाभा पर्थिव्या गिरिषुक्षयं दधे |
सवसार आपो अभि गा उतासरन सं गरावभिर्नसते वीते अध्वरे ||
जायेव पत्यावधि शेव मंहसे पज्राया गर्भ शर्णुहि बरवीमि ते |
अन्तर्वाणीषु पर चरा सु जीवसे.अनिन्द्यो वर्जने सोम जाग्र्हि ||
यथा पूर्वेभ्यः शतसा अम्र्ध्रः सहस्रसाः पर्यया वाजमिन्दो |
एवा पवस्व सुविताय नव्यसे तव वरतमन्वापः सचन्ते ||
asāvi somo aruṣo vṛṣā harī rājeva dasmo abhi ghā acikradat |
punāno vāraṃ paryetyavyayaṃ śyeno na yoniṃ ghṛtavantamāsadam ||
kavirvedhasyā paryeṣi māhinamatyo na mṛṣṭo abhi vājamarṣasi |
apasedhan duritā soma mṛḷaya ghṛtaṃ vasānaḥ pariyāsi nirṇijam ||
parjanyaḥ pitā mahiṣasya parṇino nābhā pṛthivyā ghiriṣukṣayaṃ dadhe |
svasāra āpo abhi ghā utāsaran saṃ ghrāvabhirnasate vīte adhvare ||
jāyeva patyāvadhi śeva maṃhase pajrāyā gharbha śṛṇuhi bravīmi te |
antarvāṇīṣu pra carā su jīvase.anindyo vṛjane soma jāghṛhi ||
yathā pūrvebhyaḥ śatasā amṛdhraḥ sahasrasāḥ paryayā vājamindo |
evā pavasva suvitāya navyase tava vratamanvāpaḥ sacante ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 83

पवित्रं ते विततं बरह्मणस पते परभुर्गात्राणि पर्येषिविश्वतः |
अतप्ततनूर्न तदामो अश्नुते शर्तास इद वहन्तस्तत समाशत ||
तपोष पवित्रं विततं दिवस पदे शोचन्तो अस्य तन्तवो वयस्थिरन |
अवन्त्यस्य पवीतारमाशवो दिवस पर्ष्ठमधितिष्ठन्ति चेतसा ||
अरूरुचदुषसः पर्श्निरग्रिय उक्षा बिभर्ति भुवनानि वाजयुः |
मायाविनो ममिरे अस्य मायया नर्चक्षसः पितरो गर्भमा दधुः ||
गन्धर्व इत्था पदमस्य रक्षति पाति देवानां जनिमान्यद्भुतः |
गर्भ्णाति रिपुं निधया निधापतिः सुक्र्त्तमा मधुनो भक्षमाशत ||
हविर्हविष्मो महि सद्म दैव्यं नभो वसानः परि यास्यध्वरम |
राजा पवित्ररथो वाजमारुहः सहस्रभ्र्ष्टिर्जयसि शरवो बर्हत ||
pavitraṃ te vitataṃ brahmaṇas pate prabhurghātrāṇi paryeṣiviśvataḥ |
ataptatanūrna tadāmo aśnute śṛtāsa id vahantastat samāśata ||
tapoṣ pavitraṃ vitataṃ divas pade śocanto asya tantavo vyasthiran |
avantyasya pavītāramāśavo divas pṛṣṭhamadhitiṣṭhanti cetasā ||
arūrucaduṣasaḥ pṛśniraghriya ukṣā bibharti bhuvanāni vājayuḥ |
māyāvino mamire asya māyayā nṛcakṣasaḥ pitaro gharbhamā dadhuḥ ||
ghandharva itthā padamasya rakṣati pāti devānāṃ janimānyadbhutaḥ |
ghṛbhṇāti ripuṃ nidhayā nidhāpatiḥ sukṛttamā madhuno bhakṣamāśata ||
havirhaviṣmo mahi sadma daivyaṃ nabho vasānaḥ pari yāsyadhvaram |
rājā pavitraratho vājamāruhaḥ sahasrabhṛṣṭirjayasi śravo bṛhat ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 84

पवस्व देवमादनो विचर्षणिरप्सा इन्द्राय वरुणाय वायवे |
कर्धी नो अद्य वरिवः सवस्तिमदुरुक्षितौ गर्णीहि दैव्यं जनम ||
आ यस्तस्थौ भुवनान्यमर्त्यो विश्वानि सोमः परि तान्यर्षति |
कर्ण्वन संच्र्तं विच्र्तमभिष्टय इन्दुः सिषक्त्युषसं न सूर्यः ||
आ यो गोभिः सर्ज्यत ओषधीष्वा देवानां सुम्न इषयन्नुपावसुः |
आ विद्युता पवते धारया सुत इन्द्रं सोमो मादयन दैव्यं जनम ||
एष सय सोमः पवते सहस्रजिद धिन्वानो वाचमिषिरामुषर्बुधम |
इन्दुः समुद्रमुदियर्ति वायुभिरेन्द्रस्य हार्दिकलशेषु सीदति ||
अभि तयं गावः पयसा पयोव्र्धं सोमं शरीणन्ति मतिभिः सवर्विदम |
धनंजयः पवते कर्त्व्यो रसो विप्रः कविःकाव्येना सवर्चनाः ||
pavasva devamādano vicarṣaṇirapsā indrāya varuṇāya vāyave |
kṛdhī no adya varivaḥ svastimadurukṣitau ghṛṇīhi daivyaṃ janam ||
ā yastasthau bhuvanānyamartyo viśvāni somaḥ pari tānyarṣati |
kṛṇvan saṃcṛtaṃ vicṛtamabhiṣṭaya induḥ siṣaktyuṣasaṃ na sūryaḥ ||
ā yo ghobhiḥ sṛjyata oṣadhīṣvā devānāṃ sumna iṣayannupāvasuḥ |
ā vidyutā pavate dhārayā suta indraṃ somo mādayan daivyaṃ janam ||
eṣa sya somaḥ pavate sahasrajid dhinvāno vācamiṣirāmuṣarbudham |
induḥ samudramudiyarti vāyubhirendrasya hārdikalaśeṣu sīdati ||
abhi tyaṃ ghāvaḥ payasā payovṛdhaṃ somaṃ śrīṇanti matibhiḥ svarvidam |
dhanaṃjayaḥ pavate kṛtvyo raso vipraḥ kaviḥkāvyenā svarcanāḥ ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 85

इन्द्राय सोम सुषुतः परि सरवापामीवा भवतु रक्षसा सह |
मा ते रसस्य मत्सत दवयाविनो दरविणस्वन्त इह सन्त्विन्दवः ||
अस्मान समर्ये पवमान चोदय दक्षो देवानामसि हि परियो मदः |
जहि शत्रून्रभ्या भन्दनायतः पिबेन्द्र सोममव नो मर्धो जहि ||
अदब्ध इन्दो पवसे मदिन्तम आत्मेन्द्रस्य भवसि धासिरुत्तमः |
अभि सवरन्ति बहवो मनीषिणो राजानमस्य भुवनस्यनिंसते ||
सहस्रणीथः शतधारो अद्भुत इन्द्रायेन्दुः पवते काम्यं मधु |
जयन कषेत्रमभ्यर्षा जयन्नप उरुं नो गातुं कर्णु सोम मीढ्वः ||
कनिक्रदत कलशे गोभिरज्यसे वयव्ययं समया वारमर्षसि |
मर्म्र्ज्यमानो अत्यो न सानसिरिन्द्रस्य सोम जठरे समक्षरः ||
सवादुः पवस्व दिव्याय जन्मने सवादुरिन्द्राय सुहवीतुनाम्ने |
सवादुर्मित्राय वरुणाय वायवे बर्हस्पतये मधुमानदाभ्यः ||
अत्यं मर्जन्ति कलशे दश कषिपः पर विप्राणां मतयो वाच ईरते |
पवमाना अभ्यर्षन्ति सुष्टुतिमेन्द्रं विशन्तिमदिरास इन्दवः ||
पवमानो अभ्यर्षा सुवीर्यमुर्वीं गव्यूतिं महि शर्म सप्रथः |
माकिर्नो अस्य परिषूतिरीशतेन्दो जयेम तवयाधनं-धनम ||
अधि दयामस्थाद वर्षभो विचक्षणो.अरूरुचद वि दिवो रोचना कविः |
राजा पवित्रमत्येति रोरुवद दिवः पीयूषन्दुहते नर्चक्षसः ||
दिवो नाके मधुजिह्वा असश्चतो वेना दुहन्त्युक्षणं गिरिष्ठाम |
अप्सु दरप्सं वाव्र्धानं समुद्र आ सिन्धोरूर्मामधुमन्तं पवित्र आ ||
नाके सुपर्णमुपपप्तिवांसं गिरो वेनानामक्र्पन्त पूर्वीः |
शिशुं रिहन्ति मतयः पनिप्नतं हिरण्ययं शकुनं कषामणि सथाम ||
ऊर्ध्वो गन्धर्वो अधि नाके अस्थाद विश्वा रूपा परतिचक्षाणो अस्य |
भानुः शुक्रेण शोचिषा वयद्यौत परारूरुचद रोदसी मातरा शुचिः ||
indrāya soma suṣutaḥ pari sravāpāmīvā bhavatu rakṣasā saha |
mā te rasasya matsata dvayāvino draviṇasvanta iha santvindavaḥ ||
asmān samarye pavamāna codaya dakṣo devānāmasi hi priyo madaḥ |
jahi śatrūnrabhyā bhandanāyataḥ pibendra somamava no mṛdho jahi ||
adabdha indo pavase madintama ātmendrasya bhavasi dhāsiruttamaḥ |
abhi svaranti bahavo manīṣiṇo rājānamasya bhuvanasyaniṃsate ||
sahasraṇīthaḥ śatadhāro adbhuta indrāyenduḥ pavate kāmyaṃ madhu |
jayan kṣetramabhyarṣā jayannapa uruṃ no ghātuṃ kṛṇu soma mīḍhvaḥ ||
kanikradat kalaśe ghobhirajyase vyavyayaṃ samayā vāramarṣasi |
marmṛjyamāno atyo na sānasirindrasya soma jaṭhare samakṣaraḥ ||
svāduḥ pavasva divyāya janmane svādurindrāya suhavītunāmne |
svādurmitrāya varuṇāya vāyave bṛhaspataye madhumānadābhyaḥ ||
atyaṃ mṛjanti kalaśe daśa kṣipaḥ pra viprāṇāṃ matayo vāca īrate |
pavamānā abhyarṣanti suṣṭutimendraṃ viśantimadirāsa indavaḥ ||
pavamāno abhyarṣā suvīryamurvīṃ ghavyūtiṃ mahi śarma saprathaḥ |
mākirno asya pariṣūtirīśatendo jayema tvayādhanaṃ-dhanam ||
adhi dyāmasthād vṛṣabho vicakṣaṇo.arūrucad vi divo rocanā kaviḥ |
rājā pavitramatyeti roruvad divaḥ pīyūṣanduhate nṛcakṣasaḥ ||
divo nāke madhujihvā asaścato venā duhantyukṣaṇaṃ ghiriṣṭhām |
apsu drapsaṃ vāvṛdhānaṃ samudra ā sindhorūrmāmadhumantaṃ pavitra ā ||
nāke suparṇamupapaptivāṃsaṃ ghiro venānāmakṛpanta pūrvīḥ |
śiśuṃ rihanti matayaḥ panipnataṃ hiraṇyayaṃ śakunaṃ kṣāmaṇi sthām ||
ūrdhvo ghandharvo adhi nāke asthād viśvā rūpā praticakṣāṇo asya |
bhānuḥ śukreṇa śociṣā vyadyaut prārūrucad rodasī mātarā śuciḥ ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 86

पर त आशवः पवमान धीजवो मदा अर्षन्ति रघुजा इव तमना |
दिव्याः सुपर्णा मधुमन्त इन्दवो मदिन्तमासः परि कोशमासते ||
पर ते मदासो मदिरास आशवो.अस्र्क्षत रथ्यासो यथा पर्थक |
धेनुर्न वत्सं पयसाभि वज्रिणमिन्द्रमिन्दवो मधुमन्त ऊर्मयः ||
अत्यो न हियानो अभि वाजमर्ष सवर्वित कोशं दिवो अद्रिमातरम |
वर्षा पवित्रे अधि सानो अव्यये सोमः पुनान इन्द्रियाय धायसे ||
पर त आश्विनीः पवमान धीजुवो दिव्या अस्र्ग्रन पयसा धरीमणि |
परान्तरषयः सथाविरीरस्र्क्षत ये तवा मर्जन्त्य रषिषाण वेधसः ||
विश्वा धामानि विश्वचक्ष रभ्वसः परभोस्ते सतः परियन्ति केतवः |
वयानशिः पवसे सोम धर्मभिः पतिर्विश्वस्य भुवनस्य राजसि ||
उभयतः पवमानस्य रश्मयो धरुवस्य सतः परि यन्ति केतवः |
यदी पवित्रे अधि मर्ज्यते हरिः सत्ता नि योना कलशेषु सीदति ||
यज्ञस्य केतुः पवते सवध्वरः सोमो देवानामुप याति निष्क्र्तम |
सहस्रधारः परि कोशमर्षति वर्षा पवित्रमत्येति रोरुवत ||
राजा समुद्रं नद्यो वि गाहते.अपामूर्मिं सचते सिन्धुषु शरितः |
अध्यस्थात सानु पवमानो अव्ययं नाभा पर्थिव्या धरुणो महो दिवः ||
दिवो न सानु सतनयन्नचिक्रदद दयौश्च यस्य पर्थिवी च धर्मभिः |
इन्द्रस्य सख्यं पवते विवेविदत सोमः पुनानःकलशेषु सीदति ||
जयोतिर्यज्ञस्य पवते मधु परियं पिता देवानां जनिता विभूवसुः |
दधाति रत्नं सवधयोरपीच्यं मदिन्तमो मत्सर इन्द्रियो रसः ||
अभिक्रन्दन कलशं वाज्यर्षति पतिर्दिवः शतधारो विचक्षणः |
हरिर्मित्रस्य सदनेषु सीदति मर्म्र्जानो.अविभिःसिन्धुभिर्व्र्षा ||
अग्रे सिन्धूनां पवमानो अर्षत्यग्रे वाचो अग्रियो गोषु गछति |
अग्रे वाजस्य भजते महाधनं सवायुधः सोत्र्भिः पूयते वर्षा ||
अयं मतवाञ्छकुनो यथा हितो.अव्ये ससार पवमान ऊर्मिणा |
तव करत्वा रोदसी अन्तरा कवे शुचिर्धिया पवते सोम इन्द्र ते ||
दरापिं वसानो यजतो दिविस्प्र्शमन्तरिक्षप्रा भुवनेष्वर्पितः |
सवर्जज्ञानो नभसाभ्यक्रमीत परत्नमस्य पितरमा विवासति ||
सो अस्य विशे महि शर्म यछति यो अस्य धाम परथमं वयानशे |
पदं यदस्य परमे वयोमन्यतो विश्वा अभि संयाति संयतः ||
परो अयासीदिन्दुरिन्द्रस्य निष्क्र्तं सखा सख्युर्न पर मिनाति संगिरम |
मर्य इव युवतिभिः समर्षति सोमः कलशे शतयाम्ना पथा ||
पर वो धियो मन्द्रयुवो विपन्युवः पनस्युवः संवसनेष्वक्रमुः |
सोमं मनीषा अभ्यनूषत सतुभो.अभि धेनवः पयसेमशिश्रयुः ||
आ नः सोम संयतं पिप्युशीमिषमिन्दो पवस्व पवमानोस्रिधम |
या नो दोहते तरिरहन्नसश्चुषी कषुमद वाजवन मधुमद सुवीर्यम ||
वर्षा मतीनां पवते विचक्षणः सोमो अह्नः परतरीतोषसो दिवः |
कराणा सिन्धूनां कलशानवीवशदिन्द्रस्य हार्द्याविशन मनीषिभिः ||
मनीषिभिः पवते पूर्व्यः कविर्न्र्भिर्यतः परि कोशानचिक्रदत |
तरितस्य नाम जनयन मधु कषरदिन्द्रस्य वायोः सख्याय कर्तवे ||
अयं पुनान उषसो वि रोचयदयं सिन्धुभ्यो अभवदु लोकक्र्त |
अयं तरिः सप्त दुदुहान आशिरं सोमो हर्दे पवते चारु मत्सरः ||
पवस्व सोम दिव्येषु धामसु सर्जान इन्दो कलशे पवित्र आ |
सीदन्निन्द्रस्य जठरे कनिक्रदन नर्भिर्यतः सूर्यमारोहयो दिवि ||
अद्रिभिः सुतः पवसे पवित्र आ इन्दविन्द्रस्य जठरेष्वाविशन |
तवं नर्चक्षा अभवो विचक्षण सोम गोत्रमङगिरोभ्यो.अव्र्णोरप ||
तवां सोम पवमानं सवाध्यो.अनु विप्रासो अमदन्नवस्यवः |
तवां सुपर्ण आभरद दिवस परीन्दो विश्वाभिर्मतिभिः परिष्क्र्तम ||
अव्ये पुनानं परि वार ऊर्मिणा हरिं नवन्ते अभि सप्त धेनवः |
अपामुपस्थे अध्यायवः कविं रतस्य योना महिषा अहेषत ||
इन्दुः पुनानो अति गाहते मर्धो विश्वानि कर्ण्वन सुपथानि यज्यवे |
गाः कर्ण्वानो निर्णिजं हर्यतः कविरत्यो न करीळन परि वारमर्षति ||
असश्चतः शतधारा अभिश्रियो हरिं नवन्ते.अव ता उदन्युवः |
कषिपो मर्जन्ति परि गोभिराव्र्तं तर्तीये पर्ष्ठे अधि रोचने दिवः ||
तवेमाः परजा दिव्यस्य रेतसस्त्वं विश्वस्य भुवनस्य राजसि |
अथेदं विश्वं पवमान ते वशे तवमिन्दो परथमोधामधा असि ||
तवं समुद्रो असि विश्ववित कवे तवेमाः पञ्च परदिशो विधर्मणि |
तवं दयां च पर्थिवीं चाति जभ्रिषे तव जयोतींषि पवमान सूर्यः ||
तवं पवित्रे रजसो विधर्मणि देवेभ्यः सोम पवमान पूयसे |
तवामुशिजः परथमा अग्र्भ्णत तुभ्येमा विश्वा भुवनानि येमिरे ||
पर रेभ एत्यति वारमव्ययं वर्षा वनेष्वव चक्रदद्धरिः |
सं धीतयो वावशाना अनूषत शिशुं रिहन्ति मतयः पनिप्नतम ||
स सूर्यस्य रश्मिभिः परि वयत तन्तुं तन्वानस्त्रिव्र्तंयथा विदे |
नयन्न्र्तस्य परशिषो नवीयसीः पतिर्जनीनामुप याति निष्क्र्तम ||
राजा सिन्धूनां पवते पतिर्दिव रतस्य याति पथिभिः कनिक्रदत |
सहस्रधारः परि षिच्यते हरिः पुनानो वाचं जनयन्नुपावसुः ||
पवमान मह्यर्णो वि धावसि सूरो न चित्रो अव्ययानि पव्यया |
गभस्तिपूतो नर्भिरद्रिभिः सुतो महे वाजाय धन्याय धन्वसि ||
इषमूर्जं पवमानाभ्यर्षसि शयेनो न वंसु कलशेषुसीदसि |
इन्द्राय मद्वा मद्यो मदः सुतो दिवो विष्टम्भ उपमो विचक्षणः ||
सप्त सवसारो अभि मातरः शिशुं नवं जज्ञानं जेन्यं विपश्चितम |
अपां गन्धर्वं दिव्यं नर्चक्षसं सोमंविश्वस्य भुवनस्य राजसे ||
ईशान इमा भुवनानि वीयसे युजान इन्दो हरितः सुपर्ण्यः |
तास्ते कषरन्तु मधुमद घर्तं पयस्तव वरते सोम तिष्ठन्तु कर्ष्टयः ||
तवं नर्चक्षा असि सोम विश्वतः पवमान वर्षभ ता वि धावसि |
स नः पवस्व वसुमद धिरण्यवद वयं सयाम भुवनेषु जीवसे ||
गोवित पवस्व वसुविद धिरण्यविद रेतोधा इन्दो भुवनेष्वर्पितः |
तवं सुवीरो असि सोम विश्ववित तं तवा विप्रा उप गिरेम आसते ||
उन मध्व ऊर्मिर्वनना अतिष्ठिपदपो वसानो महिषो वि गाहते |
राजा पवित्ररथो वाजमारुहत सहस्रभ्र्ष्टिर्जयति शरवो बर्हत ||
स भन्दना उदियर्ति परजावतीर्विश्वायुर्विश्वाः सुभरा अहर्दिवि |
बरह्म परजावद रयिमश्वपस्त्यं पीत इन्दविन्द्रमस्मभ्यं याचतात ||
सो अग्रे अह्नां हरिर्हर्यतो मदः पर चेतसा चेतयते अनुद्युभिः |
दवा जना यातयन्नन्तरीयते नरा च शंसं दैव्यं च धर्तरि ||
अञ्जते वयञ्जते समञ्जते करतुं रिहन्ति मधुनाभ्यञ्जते |
सिन्धोरुच्छ्वासे पतयन्तमुक्षणं हिरण्यपावाः पशुमासु गर्भ्णते ||
विपश्चिते पवमानाय गायत मही न धारात्यन्धो अर्षति |
अहिर्न जूर्णामति सर्पति तवचमत्यो न करीळन्नसरद वर्षा हरिः ||
अग्रेगो राजाप्यस्तविष्यते विमानो अह्नां भुवनेष्वर्पितः |
हरिर्घ्र्तस्नुः सुद्र्शीको अर्णवो जयोतीरथः पवते राय ओक्यः ||
असर्जि सकम्भो दिव उद्यतो मदः परि तरिधातुर्भुवनान्यर्षति |
अंशुं रिहन्ति मतयः पनिप्नतं गिरा यदि निर्णिजं रग्मिणो ययुः ||
पर ते धारा अत्यण्वानि मेष्यः पुनानस्य संयतो यन्तिरंहयः |
यद गोभिरिन्दो चम्वोः समज्यस आ सुवानः सोम कलशेषु सीदसि ||
पवस्व सोम करतुविन न उक्थ्यो.अव्यो वारे परि धाव मधु परियम |
जहि विश्वान रक्षस इन्दो अत्रिणो बर्हद वदेम विदथेसुवीराः ||
pra ta āśavaḥ pavamāna dhījavo madā arṣanti raghujā iva tmanā |
divyāḥ suparṇā madhumanta indavo madintamāsaḥ pari kośamāsate ||
pra te madāso madirāsa āśavo.asṛkṣata rathyāso yathā pṛthak |
dhenurna vatsaṃ payasābhi vajriṇamindramindavo madhumanta ūrmayaḥ ||
atyo na hiyāno abhi vājamarṣa svarvit kośaṃ divo adrimātaram |
vṛṣā pavitre adhi sāno avyaye somaḥ punāna indriyāya dhāyase ||
pra ta āśvinīḥ pavamāna dhījuvo divyā asṛghran payasā dharīmaṇi |
prāntarṣayaḥ sthāvirīrasṛkṣata ye tvā mṛjanty ṛṣiṣāṇa vedhasaḥ ||
viśvā dhāmāni viśvacakṣa ṛbhvasaḥ prabhoste sataḥ pariyanti ketavaḥ |
vyānaśiḥ pavase soma dharmabhiḥ patirviśvasya bhuvanasya rājasi ||
ubhayataḥ pavamānasya raśmayo dhruvasya sataḥ pari yanti ketavaḥ |
yadī pavitre adhi mṛjyate hariḥ sattā ni yonā kalaśeṣu sīdati ||
yajñasya ketuḥ pavate svadhvaraḥ somo devānāmupa yāti niṣkṛtam |
sahasradhāraḥ pari kośamarṣati vṛṣā pavitramatyeti roruvat ||
rājā samudraṃ nadyo vi ghāhate.apāmūrmiṃ sacate sindhuṣu śritaḥ |
adhyasthāt sānu pavamāno avyayaṃ nābhā pṛthivyā dharuṇo maho divaḥ ||
divo na sānu stanayannacikradad dyauśca yasya pṛthivī ca dharmabhiḥ |
indrasya sakhyaṃ pavate vivevidat somaḥ punānaḥkalaśeṣu sīdati ||
jyotiryajñasya pavate madhu priyaṃ pitā devānāṃ janitā vibhūvasuḥ |
dadhāti ratnaṃ svadhayorapīcyaṃ madintamo matsara indriyo rasaḥ ||
abhikrandan kalaśaṃ vājyarṣati patirdivaḥ śatadhāro vicakṣaṇaḥ |
harirmitrasya sadaneṣu sīdati marmṛjāno.avibhiḥsindhubhirvṛṣā ||
aghre sindhūnāṃ pavamāno arṣatyaghre vāco aghriyo ghoṣu ghachati |
aghre vājasya bhajate mahādhanaṃ svāyudhaḥ sotṛbhiḥ pūyate vṛṣā ||
ayaṃ matavāñchakuno yathā hito.avye sasāra pavamāna ūrmiṇā |
tava kratvā rodasī antarā kave śucirdhiyā pavate soma indra te ||
drāpiṃ vasāno yajato divispṛśamantarikṣaprā bhuvaneṣvarpitaḥ |
svarjajñāno nabhasābhyakramīt pratnamasya pitaramā vivāsati ||
so asya viśe mahi śarma yachati yo asya dhāma prathamaṃ vyānaśe |
padaṃ yadasya parame vyomanyato viśvā abhi saṃyāti saṃyataḥ ||
pro ayāsīdindurindrasya niṣkṛtaṃ sakhā sakhyurna pra mināti saṃghiram |
marya iva yuvatibhiḥ samarṣati somaḥ kalaśe śatayāmnā pathā ||
pra vo dhiyo mandrayuvo vipanyuvaḥ panasyuvaḥ saṃvasaneṣvakramuḥ |
somaṃ manīṣā abhyanūṣata stubho.abhi dhenavaḥ payasemaśiśrayuḥ ||
ā naḥ soma saṃyataṃ pipyuśīmiṣamindo pavasva pavamānoasridham |
yā no dohate trirahannasaścuṣī kṣumad vājavan madhumad suvīryam ||
vṛṣā matīnāṃ pavate vicakṣaṇaḥ somo ahnaḥ pratarītoṣaso divaḥ |
krāṇā sindhūnāṃ kalaśānavīvaśadindrasya hārdyāviśan manīṣibhiḥ ||
manīṣibhiḥ pavate pūrvyaḥ kavirnṛbhiryataḥ pari kośānacikradat |
tritasya nāma janayan madhu kṣaradindrasya vāyoḥ sakhyāya kartave ||
ayaṃ punāna uṣaso vi rocayadayaṃ sindhubhyo abhavadu lokakṛt |
ayaṃ triḥ sapta duduhāna āśiraṃ somo hṛde pavate cāru matsaraḥ ||
pavasva soma divyeṣu dhāmasu sṛjāna indo kalaśe pavitra ā |
sīdannindrasya jaṭhare kanikradan nṛbhiryataḥ sūryamārohayo divi ||
adribhiḥ sutaḥ pavase pavitra ā indavindrasya jaṭhareṣvāviśan |
tvaṃ nṛcakṣā abhavo vicakṣaṇa soma ghotramaṅghirobhyo.avṛṇorapa ||
tvāṃ soma pavamānaṃ svādhyo.anu viprāso amadannavasyavaḥ |
tvāṃ suparṇa ābharad divas parīndo viśvābhirmatibhiḥ pariṣkṛtam ||
avye punānaṃ pari vāra ūrmiṇā hariṃ navante abhi sapta dhenavaḥ |
apāmupasthe adhyāyavaḥ kaviṃ ṛtasya yonā mahiṣā aheṣata ||
induḥ punāno ati ghāhate mṛdho viśvāni kṛṇvan supathāni yajyave |
ghāḥ kṛṇvāno nirṇijaṃ haryataḥ kaviratyo na krīḷan pari vāramarṣati ||
asaścataḥ śatadhārā abhiśriyo hariṃ navante.ava tā udanyuvaḥ |
kṣipo mṛjanti pari ghobhirāvṛtaṃ tṛtīye pṛṣṭhe adhi rocane divaḥ ||
tavemāḥ prajā divyasya retasastvaṃ viśvasya bhuvanasya rājasi |
athedaṃ viśvaṃ pavamāna te vaśe tvamindo prathamodhāmadhā asi ||
tvaṃ samudro asi viśvavit kave tavemāḥ pañca pradiśo vidharmaṇi |
tvaṃ dyāṃ ca pṛthivīṃ cāti jabhriṣe tava jyotīṃṣi pavamāna sūryaḥ ||
tvaṃ pavitre rajaso vidharmaṇi devebhyaḥ soma pavamāna pūyase |
tvāmuśijaḥ prathamā aghṛbhṇata tubhyemā viśvā bhuvanāni yemire ||
pra rebha etyati vāramavyayaṃ vṛṣā vaneṣvava cakradaddhariḥ |
saṃ dhītayo vāvaśānā anūṣata śiśuṃ rihanti matayaḥ panipnatam ||
sa sūryasya raśmibhiḥ pari vyata tantuṃ tanvānastrivṛtaṃyathā vide |
nayannṛtasya praśiṣo navīyasīḥ patirjanīnāmupa yāti niṣkṛtam ||
rājā sindhūnāṃ pavate patirdiva ṛtasya yāti pathibhiḥ kanikradat |
sahasradhāraḥ pari ṣicyate hariḥ punāno vācaṃ janayannupāvasuḥ ||
pavamāna mahyarṇo vi dhāvasi sūro na citro avyayāni pavyayā |
ghabhastipūto nṛbhiradribhiḥ suto mahe vājāya dhanyāya dhanvasi ||
iṣamūrjaṃ pavamānābhyarṣasi śyeno na vaṃsu kalaśeṣusīdasi |
indrāya madvā madyo madaḥ suto divo viṣṭambha upamo vicakṣaṇaḥ ||
sapta svasāro abhi mātaraḥ śiśuṃ navaṃ jajñānaṃ jenyaṃ vipaścitam |
apāṃ ghandharvaṃ divyaṃ nṛcakṣasaṃ somaṃviśvasya bhuvanasya rājase ||
īśāna imā bhuvanāni vīyase yujāna indo haritaḥ suparṇyaḥ |
tāste kṣarantu madhumad ghṛtaṃ payastava vrate soma tiṣṭhantu kṛṣṭayaḥ ||
tvaṃ nṛcakṣā asi soma viśvataḥ pavamāna vṛṣabha tā vi dhāvasi |
sa naḥ pavasva vasumad dhiraṇyavad vayaṃ syāma bhuvaneṣu jīvase ||
ghovit pavasva vasuvid dhiraṇyavid retodhā indo bhuvaneṣvarpitaḥ |
tvaṃ suvīro asi soma viśvavit taṃ tvā viprā upa ghirema āsate ||
un madhva ūrmirvananā atiṣṭhipadapo vasāno mahiṣo vi ghāhate |
rājā pavitraratho vājamāruhat sahasrabhṛṣṭirjayati śravo bṛhat ||
sa bhandanā udiyarti prajāvatīrviśvāyurviśvāḥ subharā ahardivi |
brahma prajāvad rayimaśvapastyaṃ pīta indavindramasmabhyaṃ yācatāt ||
so aghre ahnāṃ harirharyato madaḥ pra cetasā cetayate anudyubhiḥ |
dvā janā yātayannantarīyate narā ca śaṃsaṃ daivyaṃ ca dhartari ||
añjate vyañjate samañjate kratuṃ rihanti madhunābhyañjate |
sindhorucchvāse patayantamukṣaṇaṃ hiraṇyapāvāḥ paśumāsu ghṛbhṇate ||
vipaścite pavamānāya ghāyata mahī na dhārātyandho arṣati |
ahirna jūrṇāmati sarpati tvacamatyo na krīḷannasarad vṛṣā hariḥ ||
aghregho rājāpyastaviṣyate vimāno ahnāṃ bhuvaneṣvarpitaḥ |
harirghṛtasnuḥ sudṛśīko arṇavo jyotīrathaḥ pavate rāya okyaḥ ||
asarji skambho diva udyato madaḥ pari tridhāturbhuvanānyarṣati |
aṃśuṃ rihanti matayaḥ panipnataṃ ghirā yadi nirṇijaṃ ṛghmiṇo yayuḥ ||
pra te dhārā atyaṇvāni meṣyaḥ punānasya saṃyato yantiraṃhayaḥ |
yad ghobhirindo camvoḥ samajyasa ā suvānaḥ soma kalaśeṣu sīdasi ||
pavasva soma kratuvin na ukthyo.avyo vāre pari dhāva madhu priyam |
jahi viśvān rakṣasa indo atriṇo bṛhad vadema vidathesuvīrāḥ ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 87

पर तु दरव परि कोशं नि षीद नर्भिः पुनानो अभि वाजमर्ष |
अश्वं न तवा वाजिनं मर्जयन्तो.अछा बर्ही रशनाभिर्नयन्ति ||
सवायुधः पवते देव इन्दुरशस्तिहा वर्जनं रक्षमाणः |
पिता देवानां जनिता सुदक्षो विष्टम्भो दिवो धरुणः पर्थिव्याः ||
रषिर्विप्रः पुरेता जनानां रभुर्धीर उशना काव्येन |
स चिद विवेद निहितं यदासामपीच्यं गुह्यं नाम गोनाम ||
एष सय ते मधुमानिन्द्र सोमो वर्षा वर्ष्णे परि पवित्रे अक्षाः |
सहस्रसाः शतसा भूरिदावा शश्वत्तमं बर्हिरा वाज्यस्थात ||
एते सोमा अभि गव्या सहस्रा महे वाजायाम्र्ताय शरवांसि |
पवित्रेभिः पवमाना अस्र्ग्रञ्छ्रवस्यवो न पर्तनाजो अत्याः ||
परि हि षमा पुरुहूतो जनानां विश्वासरद भोजना पूयमानः |
अथा भर शयेनभ्र्त परयांसि रयिं तुञ्जानो अभि वाजमर्ष ||
एष सुवानः परि सोमः पवित्रे सर्गो न सर्ष्टो अदधावदर्वा |
तिग्मे शिशानो महिषो न शर्ङगे गा गव्यन्नभिशूरो न सत्वा ||
एषा ययौ परमादन्तरद्रेः कूचित सतीरूर्वे गा विवेद |
दिवो न विद्युत सतनयन्त्यभ्रैः सोमस्य ते पवत इन्द्रधारा ||
उत सम राशिं परि यासि गोनामिन्द्रेण सोम सरथं पुनानः |
पूर्वीरिषो बर्हतीर्जीरदानो शिक्षा शचीवस्तव ता उपष्टुत ||
pra tu drava pari kośaṃ ni ṣīda nṛbhiḥ punāno abhi vājamarṣa |
aśvaṃ na tvā vājinaṃ marjayanto.achā barhī raśanābhirnayanti ||
svāyudhaḥ pavate deva induraśastihā vṛjanaṃ rakṣamāṇaḥ |
pitā devānāṃ janitā sudakṣo viṣṭambho divo dharuṇaḥ pṛthivyāḥ ||
ṛṣirvipraḥ puraetā janānāṃ ṛbhurdhīra uśanā kāvyena |
sa cid viveda nihitaṃ yadāsāmapīcyaṃ ghuhyaṃ nāma ghonām ||
eṣa sya te madhumānindra somo vṛṣā vṛṣṇe pari pavitre akṣāḥ |
sahasrasāḥ śatasā bhūridāvā śaśvattamaṃ barhirā vājyasthāt ||
ete somā abhi ghavyā sahasrā mahe vājāyāmṛtāya śravāṃsi |
pavitrebhiḥ pavamānā asṛghrañchravasyavo na pṛtanājo atyāḥ ||
pari hi ṣmā puruhūto janānāṃ viśvāsarad bhojanā pūyamānaḥ |
athā bhara śyenabhṛta prayāṃsi rayiṃ tuñjāno abhi vājamarṣa ||
eṣa suvānaḥ pari somaḥ pavitre sargho na sṛṣṭo adadhāvadarvā |
tighme śiśāno mahiṣo na śṛṅghe ghā ghavyannabhiśūro na satvā ||
eṣā yayau paramādantaradreḥ kūcit satīrūrve ghā viveda |
divo na vidyut stanayantyabhraiḥ somasya te pavata indradhārā ||
uta sma rāśiṃ pari yāsi ghonāmindreṇa soma sarathaṃ punānaḥ |
pūrvīriṣo bṛhatīrjīradāno śikṣā śacīvastava tā upaṣṭut ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 88

अयं सोम इन्द्र तुभ्यं सुन्वे तुभ्यं पवते तवमस्य पाहि |
तवं ह यं चक्र्षे तवं वव्र्ष इन्दुं मदाय युज्याय सोमम ||
स ईं रथो न भुरिषाळ अयोजि महः पुरूणि सातये वसूनि |
आदीं विश्वा नहुष्याणि जाता सवर्षाता वन ऊर्ध्वा नवन्त ||
वायुर्न यो नियुत्वानिष्टयामा नासत्येव हव आ शम्भविष्ठः |
विश्ववारो दरविणोदा इव तमन पूषेव धीजवनो.असि सोम ||
इन्द्रो न यो महा कर्माणि चक्रिर्हन्ता वर्त्राणामसि सोमपूर्भित |
पैद्वो न हि तवमहिनाम्नां हन्ता विश्वस्यासिसोम दस्योः ||
अग्निर्न यो वन आ सर्ज्यमानो वर्था पाजांसि कर्णुते नदीषु |
जनो न युध्वा महत उपब्दिरियर्ति सोमः पवमानूर्मिम ||
एते सोमा अति वाराण्यव्या दिव्या न कोशासो अभ्रवर्षाः |
वर्था समुद्रं सिन्धवो न नीचीः सुतासो अभि कलशानस्र्ग्रन ||
शुष्मी शर्धो न मारुतं पवस्वानभिशस्ता दिव्या यथाविट |
आपो न मक्षू सुमतिर्भवा नः सहस्राप्साः पर्तनाषाण न यज्ञः ||
राज्ञो नु ते वरुणस्य वरतानि ... ||
ayaṃ soma indra tubhyaṃ sunve tubhyaṃ pavate tvamasya pāhi |
tvaṃ ha yaṃ cakṛṣe tvaṃ vavṛṣa induṃ madāya yujyāya somam ||
sa īṃ ratho na bhuriṣāḷ ayoji mahaḥ purūṇi sātaye vasūni |
ādīṃ viśvā nahuṣyāṇi jātā svarṣātā vana ūrdhvā navanta ||
vāyurna yo niyutvāniṣṭayāmā nāsatyeva hava ā śambhaviṣṭhaḥ |
viśvavāro draviṇodā iva tman pūṣeva dhījavano.asi soma ||
indro na yo mahā karmāṇi cakrirhantā vṛtrāṇāmasi somapūrbhit |
paidvo na hi tvamahināmnāṃ hantā viśvasyāsisoma dasyoḥ ||
aghnirna yo vana ā sṛjyamāno vṛthā pājāṃsi kṛṇute nadīṣu |
jano na yudhvā mahata upabdiriyarti somaḥ pavamānaūrmim ||
ete somā ati vārāṇyavyā divyā na kośāso abhravarṣāḥ |
vṛthā samudraṃ sindhavo na nīcīḥ sutāso abhi kalaśānasṛghran ||
śuṣmī śardho na mārutaṃ pavasvānabhiśastā divyā yathāviṭ |
āpo na makṣū sumatirbhavā naḥ sahasrāpsāḥ pṛtanāṣāṇ na yajñaḥ ||
rājño nu te varuṇasya vratāni ... ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 89

परो सय वह्निः पथ्याभिरस्यान दिवो न वर्ष्टिः पवमानोक्षाः |
सहस्रधारो असदन नयस्मे मातुरुपस्थे वन आच सोमः ||
राजा सिन्धूनामवसिष्ट वास रतस्य नावमारुहद रजिष्ठाम |
अप्सु दरप्सो वाव्र्धे शयेनजूतो दुह ईं पिता दुह ईं पितुर्जाम ||
सिंहं नसन्त मध्वो अयासं हरिमरुषं दिवो अस्य पतिम |
शूरो युत्सु परथमः पर्छते गा अस्य चक्षसा परि पात्युक्षा ||
मधुप्र्ष्ठं घोरमयासमश्वं रथे युञ्जन्त्युरुचक्रर्ष्वम |
सवसार ईं जामयो मर्जयन्ति सनाभयो वाजिनमूर्जयन्ति ||
चतस्र ईं घर्तदुहः सचन्ते समाने अन्तर्धरुणे निषत्ताः |
ता ईमर्षन्ति नमसा पुनानास्ता ईं विश्वतः परि षन्ति पूर्वीः ||
विष्टम्भो दिवो धरुणः पर्थिव्या विश्वा उत कषितयो हस्ते अस्य |
असत त उत्सो गर्णते नियुत्वान मध्वो अंशुः पवतैन्द्रियाय ||
वन्वन्नवातो अभि देववीतिमिन्द्राय सोम वर्त्रहा पवस्व |
शग्धि महः पुरुश्चन्द्रस्य रायः सुवीर्यस्य पतयः सयाम ||
pro sya vahniḥ pathyābhirasyān divo na vṛṣṭiḥ pavamānoakṣāḥ |
sahasradhāro asadan nyasme māturupasthe vana āca somaḥ ||
rājā sindhūnāmavasiṣṭa vāsa ṛtasya nāvamāruhad rajiṣṭhām |
apsu drapso vāvṛdhe śyenajūto duha īṃ pitā duha īṃ piturjām ||
siṃhaṃ nasanta madhvo ayāsaṃ harimaruṣaṃ divo asya patim |
śūro yutsu prathamaḥ pṛchate ghā asya cakṣasā pari pātyukṣā ||
madhupṛṣṭhaṃ ghoramayāsamaśvaṃ rathe yuñjantyurucakraṛṣvam |
svasāra īṃ jāmayo marjayanti sanābhayo vājinamūrjayanti ||
catasra īṃ ghṛtaduhaḥ sacante samāne antardharuṇe niṣattāḥ |
tā īmarṣanti namasā punānāstā īṃ viśvataḥ pari ṣanti pūrvīḥ ||
viṣṭambho divo dharuṇaḥ pṛthivyā viśvā uta kṣitayo haste asya |
asat ta utso ghṛṇate niyutvān madhvo aṃśuḥ pavataindriyāya ||
vanvannavāto abhi devavītimindrāya soma vṛtrahā pavasva |
śaghdhi mahaḥ puruścandrasya rāyaḥ suvīryasya patayaḥ syāma ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 90

पर हिन्वानो जनिता रोदस्यो रथो न वाजं सनिष्यन्नयासीत |
इन्द्रं गछन्नायुधा संशिशानो विश्वा वसु हस्तयोरादधानः ||
अभि तरिप्र्ष्ठं वर्षणं वयोधामाङगूषाणामवावशन्त वाणीः |
वना वसानो वरुणो न सिन्धून वि रत्नधा दयते वार्याणि ||
शूरग्रामः सर्ववीरः सहावाञ जेता पवस्व सनिता धनानि |
तिग्मायुधः कषिप्रधन्वा समत्स्वषाळ्हः साह्वान्प्र्तनासु शत्रून ||
उरुगव्यूतिरभयानि कर्ण्वन समीचीने आ पवस्वा पुरन्धी |
अपः सिषासन्नुषसः सवर्गाः सं चिक्रदो महो अस्मभ्यं वाजान ||
मत्सि सोम वरुणं मत्सि मित्रं मत्सीन्द्रमिन्दो पवमान विष्णुम |
मत्सि शर्धो मारुतं मत्सि देवान मत्सि महामिन्द्रमिन्दो मदाय ||
एवा राजेव करतुमानमेन विश्वा घनिघ्नद दुरिता पवस्व |
इन्दो सूक्ताय वचसे वयो धा यूयं पात सवस्तिभिः सदा नः ||
pra hinvāno janitā rodasyo ratho na vājaṃ saniṣyannayāsīt |
indraṃ ghachannāyudhā saṃśiśāno viśvā vasu hastayorādadhānaḥ ||
abhi tripṛṣṭhaṃ vṛṣaṇaṃ vayodhāmāṅghūṣāṇāmavāvaśanta vāṇīḥ |
vanā vasāno varuṇo na sindhūn vi ratnadhā dayate vāryāṇi ||
śūraghrāmaḥ sarvavīraḥ sahāvāñ jetā pavasva sanitā dhanāni |
tighmāyudhaḥ kṣipradhanvā samatsvaṣāḷhaḥ sāhvānpṛtanāsu śatrūn ||
urughavyūtirabhayāni kṛṇvan samīcīne ā pavasvā purandhī |
apaḥ siṣāsannuṣasaḥ svarghāḥ saṃ cikrado maho asmabhyaṃ vājān ||
matsi soma varuṇaṃ matsi mitraṃ matsīndramindo pavamāna viṣṇum |
matsi śardho mārutaṃ matsi devān matsi mahāmindramindo madāya ||
evā rājeva kratumānamena viśvā ghanighnad duritā pavasva |
indo sūktāya vacase vayo dhā yūyaṃ pāta svastibhiḥ sadā naḥ ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 91

असर्जि वक्वा रथ्ये यथाजौ धिया मनोता परथमो मनीषी |
दश सवसारो अधि सानो अव्ये.अजन्ति वह्निं सदनान्यछ ||
वीती जनस्य दिव्यस्य कव्यैरधि सुवानो नहुष्येभिरिन्दुः |
पर यो नर्भिरम्र्तो मर्त्येभिर्मर्म्र्जानो.अविभिर्गोभिरद्भिः ||
वर्षा वर्ष्ने रोरुवदंशुरस्मै पवमानो रुशदीर्ते पयोगोः |
सहस्रं रक्वा पथिभिर्वचोविदध्वस्मभिः सूरो अण्वं वि याति ||
रुजा दर्ळ्हा चिद रक्षसः सदांसि पुनान इन्द ऊर्णुहि विवाजान |
वर्श्चोपरिष्टात तुजता वधेन ये अन्ति दूरादुपनायमेषाम ||
स परत्नवन नव्यसे विश्ववार सूक्ताय पथः कर्णुहि पराचः |
ये दुःषहासो वनुषा बर्हन्तस्तांस्ते अश्याम पुरुक्र्त पुरुक्षो ||
एवा पुनानो अपः सवर्गा अस्मभ्यं तोका तनयानि भूरि |
शं नः कषेत्रमुरु जयोतींषि सोम जयों नः सूर्यन्द्र्शये रिरीहि ||
asarji vakvā rathye yathājau dhiyā manotā prathamo manīṣī |
daśa svasāro adhi sāno avye.ajanti vahniṃ sadanānyacha ||
vītī janasya divyasya kavyairadhi suvāno nahuṣyebhirinduḥ |
pra yo nṛbhiramṛto martyebhirmarmṛjāno.avibhirghobhiradbhiḥ ||
vṛṣā vṛṣne roruvadaṃśurasmai pavamāno ruśadīrte payoghoḥ |
sahasraṃ ṛkvā pathibhirvacovidadhvasmabhiḥ sūro aṇvaṃ vi yāti ||
rujā dṛḷhā cid rakṣasaḥ sadāṃsi punāna inda ūrṇuhi vivājān |
vṛścopariṣṭāt tujatā vadhena ye anti dūrādupanāyameṣām ||
sa pratnavan navyase viśvavāra sūktāya pathaḥ kṛṇuhi prācaḥ |
ye duḥṣahāso vanuṣā bṛhantastāṃste aśyāma purukṛt purukṣo ||
evā punāno apaḥ svarghā asmabhyaṃ tokā tanayāni bhūri |
śaṃ naḥ kṣetramuru jyotīṃṣi soma jyoṃ naḥ sūryandṛśaye rirīhi ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 92

परि सुवानो हरिरंशुः पवित्रे रथो न सर्जि सनये हियानः |
आपच्छ्लोकमिन्द्रियं पूयमानः परति देवानजुषत परयोभिः ||
अछा नर्चक्षा असरत पवित्रे नाम दधानः कविरस्य योनौ |
सीदन होतेव सदने चमूषूपेमग्मन्न्र्षयः सप्त विप्राः ||
पर सुमेधा गातुविद विश्वदेवः सोमः पुनानः सद एति नित्यम |
भुवद विश्वेषु काव्येषु रन्तानु जनान यतते पञ्च धीरः ||
तव तये सोम पवमान निण्ये विश्वे देवास्त्रय एकादशासः |
दश सवधाभिरधि सानो अव्ये मर्जन्ति तवा नद्यः सप्त यह्वीः ||
तन नु सत्यं पवमानस्यास्तु यत्र विश्वे कारवः संनसन्त |
जयोतिर्यदह्ने अक्र्णोदु लोकं परावन मनुं दस्यवे करभीकम ||
परि सद्मेव पशुमान्ति होता राजा न सत्यः समितीरियानः |
सोमः पुनानः कलशानयासीत सीदन मर्गो न महिषो वनेषु ||
pari suvāno hariraṃśuḥ pavitre ratho na sarji sanaye hiyānaḥ |
āpacchlokamindriyaṃ pūyamānaḥ prati devānajuṣata prayobhiḥ ||
achā nṛcakṣā asarat pavitre nāma dadhānaḥ kavirasya yonau |
sīdan hoteva sadane camūṣūpemaghmannṛṣayaḥ sapta viprāḥ ||
pra sumedhā ghātuvid viśvadevaḥ somaḥ punānaḥ sada eti nityam |
bhuvad viśveṣu kāvyeṣu rantānu janān yatate pañca dhīraḥ ||
tava tye soma pavamāna niṇye viśve devāstraya ekādaśāsaḥ |
daśa svadhābhiradhi sāno avye mṛjanti tvā nadyaḥ sapta yahvīḥ ||
tan nu satyaṃ pavamānasyāstu yatra viśve kāravaḥ saṃnasanta |
jyotiryadahne akṛṇodu lokaṃ prāvan manuṃ dasyave karabhīkam ||
pari sadmeva paśumānti hotā rājā na satyaḥ samitīriyānaḥ |
somaḥ punānaḥ kalaśānayāsīt sīdan mṛgho na mahiṣo vaneṣu ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 93

साकमुक्षो मर्जयन्त सवसारो दश धीरस्य धीतयो धनुत्रीः |
हरिः पर्यद्रवज्जाः सूर्यस्य दरोणं ननक्षे अत्यो न वाजी ||
सं मात्र्भिर्न शिशुर्वावशानो वर्षा दधन्वे पुरुवारोद्भिः |
मर्यो न योषामभि निष्क्र्तं यन सं गछते कलश उस्रियाभिः ||
उत पर पिप्य ऊधरघ्न्याया इन्दुर्धाराभिः सचते सुमेधाः |
मूर्धानं गावः पयसा चमूष्वभि शरीणन्ति वसुभिर्न निक्तैः ||
स नो देवेभिः पवमान रदेन्दो रयिमश्विनं वावशानः |
रथिरायतामुशती पुरन्धिरस्मद्र्यगा दावने वसूनाम ||
नू नो रयिमुप मास्व नर्वन्तं पुनानो वाताप्यं विश्वश्चन्द्रम |
पर वन्दितुरिन्दो तार्यायुः परातर्मक्षू धियावसुर्जगम्यात ||
sākamukṣo marjayanta svasāro daśa dhīrasya dhītayo dhanutrīḥ |
hariḥ paryadravajjāḥ sūryasya droṇaṃ nanakṣe atyo na vājī ||
saṃ mātṛbhirna śiśurvāvaśāno vṛṣā dadhanve puruvāroadbhiḥ |
maryo na yoṣāmabhi niṣkṛtaṃ yan saṃ ghachate kalaśa usriyābhiḥ ||
uta pra pipya ūdharaghnyāyā indurdhārābhiḥ sacate sumedhāḥ |
mūrdhānaṃ ghāvaḥ payasā camūṣvabhi śrīṇanti vasubhirna niktaiḥ ||
sa no devebhiḥ pavamāna radendo rayimaśvinaṃ vāvaśānaḥ |
rathirāyatāmuśatī purandhirasmadryaghā dāvane vasūnām ||
nū no rayimupa māsva nṛvantaṃ punāno vātāpyaṃ viśvaścandram |
pra vanditurindo tāryāyuḥ prātarmakṣū dhiyāvasurjaghamyāt ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 94

अधि यदस्मिन वाजिनीव शुभ सपर्धन्ते धियः सूर्ये नविशः |
अपो वर्णानः पवते कवीयन वरजं न पशुवर्धनाय मन्म ||
दविता वयूर्ण्वन्नम्र्तस्य धाम सवर्विदे भुवनानि परथन्त |
धियः पिन्वानाः सवसरे न गाव रतायन्तीरभि वावश्र इन्दुम ||
परि यत कविः काव्या भरते शूरो न रथो भुवनानि विश्वा |
देवेषु यशो मर्ताय भूषन दक्षाय रायः पुरुभूषु नव्यः ||
शरिये जातः शरिय आ निरियाय शरियं वयो जरित्र्भ्यो दधाति |
शरियं वसाना अम्र्तत्वमायन भवन्ति सत्या समिथा मितद्रौ ||
इषमूर्जमभ्यर्षाश्वं गामुरु जयोतिः कर्णुहि मत्सि देवान |
विश्वानि हि सुषहा तानि तुभ्यं पवमान बाधसेसोम शत्रून ||
adhi yadasmin vājinīva śubha spardhante dhiyaḥ sūrye naviśaḥ |
apo vṛṇānaḥ pavate kavīyan vrajaṃ na paśuvardhanāya manma ||
dvitā vyūrṇvannamṛtasya dhāma svarvide bhuvanāni prathanta |
dhiyaḥ pinvānāḥ svasare na ghāva ṛtāyantīrabhi vāvaśra indum ||
pari yat kaviḥ kāvyā bharate śūro na ratho bhuvanāni viśvā |
deveṣu yaśo martāya bhūṣan dakṣāya rāyaḥ purubhūṣu navyaḥ ||
śriye jātaḥ śriya ā niriyāya śriyaṃ vayo jaritṛbhyo dadhāti |
śriyaṃ vasānā amṛtatvamāyan bhavanti satyā samithā mitadrau ||
iṣamūrjamabhyarṣāśvaṃ ghāmuru jyotiḥ kṛṇuhi matsi devān |
viśvāni hi suṣahā tāni tubhyaṃ pavamāna bādhasesoma śatrūn ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 95

कनिक्रन्ति हरिरा सर्ज्यमानः सीदन वनस्य जठरे पुनानः |
नर्भिर्यतः कर्णुते निर्णिजं गा अतो मतीर्जनयतस्वधाभिः ||
हरिः सर्जानः पथ्यां रतस्येयर्ति वाचमरितेव नावम |
देवो देवानां गुह्यानि नामाविष कर्णोति बर्हिषि परवाचे ||
अपामिवेदूर्मयस्तर्तुराणाः पर मनीषा ईरते सोममछ |
नमस्यन्तीरुप च यन्ति सं चा च विशन्त्युशतीरुशन्तम ||
तं मर्म्र्जानं महिषं न सानावंशुं दुहन्त्युक्षणं गिरिष्ठाम |
तं वावशानं मतयः सचन्ते तरितो बिभर्ति वरुणं समुद्रे ||
इष्यन वाचमुपवक्तेव होतुः पुनान इन्दो वि षया मनीषाम |
इन्द्रश्च यत कषयथः सौभगाय सुवीर्यस्य पतयःस्याम ||
kanikranti harirā sṛjyamānaḥ sīdan vanasya jaṭhare punānaḥ |
nṛbhiryataḥ kṛṇute nirṇijaṃ ghā ato matīrjanayatasvadhābhiḥ ||
hariḥ sṛjānaḥ pathyāṃ ṛtasyeyarti vācamariteva nāvam |
devo devānāṃ ghuhyāni nāmāviṣ kṛṇoti barhiṣi pravāce ||
apāmivedūrmayastarturāṇāḥ pra manīṣā īrate somamacha |
namasyantīrupa ca yanti saṃ cā ca viśantyuśatīruśantam ||
taṃ marmṛjānaṃ mahiṣaṃ na sānāvaṃśuṃ duhantyukṣaṇaṃ ghiriṣṭhām |
taṃ vāvaśānaṃ matayaḥ sacante trito bibharti varuṇaṃ samudre ||
iṣyan vācamupavakteva hotuḥ punāna indo vi ṣyā manīṣām |
indraśca yat kṣayathaḥ saubhaghāya suvīryasya patayaḥsyāma ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 96

पर सेनानीः शूरो अग्रे रथानां गव्यन्नेति हर्षते अस्य सेना |
भद्रान कर्ण्वन्निन्द्रहवान सखिभ्य आ सोमो वस्त्रा रभसानि दत्ते ||
समस्य हरिं हरयो मर्जन्त्यश्वहयैरनिशितं नमोभिः |
आ तिष्ठति रथमिन्द्रस्य सखा विद्वानेना सुमतिं यात्यछ ||
स नो देव देवताते पवस्व महे सोम पसरस इन्द्रपानः |
कर्ण्वन्नपो वर्षयन दयामुतेमामुरोरा नो वरिवस्या पुनानः ||
अजीतये.अहतये पवस्व सवस्तये सर्वतातये बर्हते |
तदुशन्ति विश्व इमे सखायस्तदहं वश्मि पवमान सोम ||
सोमः पवते जनिता मतीनां जनिता दिवो जनिता पर्थिव्याः |
जनिताग्नेर्जनिता सूर्यस्य जनितेन्द्रस्य जनितोत विष्णोः ||
बरह्मा देवानां पदवीः कवीनां रषिर्विप्राणां महिषोम्र्गाणाम |
शयेनो गर्ध्राणां सवधितिर्वनानां सोमः पवित्रमत्येति रेभन ||
परावीविपद वाच ऊर्मिं न सिन्धुर्गिरः सोमः पवमानोमनीषाः |
अन्तः पश्यन वर्जनेमावराण्या तिष्ठति वर्षभो गोषु जानन ||
स मत्सरः पर्त्सु वन्वन्नवातः सहस्ररेता अभि वाजमर्ष |
इन्द्रायेन्दो पवमानो मनीष्यंशोरूर्मिमीरय गा इषण्यन ||
परि परियः कलशे देववात इन्द्राय सोमो रण्यो मदाय |
सहस्रधारः शतवाज इन्दुर्वाजी न सप्तिः समना जिगाति ||
स पूर्व्यो वसुविज्जायमानो मर्जानो अप्सु दुदुहानो अद्रौ |
अभिशस्तिपा भुवनस्य राजा विदद गातुं बरह्मणे पूयमानः ||
तवया हि नः पितरः सोम पूर्वे कर्माणि चक्रुः पवमानधीराः |
वन्वन्नवातः परिधीन्रपोर्णु वीरेभिरश्वैर्मघवा भवा नः ||
यथापवथा मनवे वयोधा अमित्रहा वरिवोविद धविष्मान |
एवा पवस्व दरविणं दधान इन्द्रे सं तिष्ठ जनयायुधानि ||
पवस्व सोम मधुमान रतावापो वसानो अधि सानो अव्ये |
अव दरोणानि घर्तवान्ति सीद मदिन्तमो मत्सर इन्द्रपानः ||
वर्ष्टिं दिवः शतधारः पवस्व सहस्रसा वाजयुर्देववीतौ |
सं सिन्धुभिः कलशे वावशानः समुस्रियाभिःप्रतिरन न आयुः ||
एष सय सोमो मतिभिः पुनानो.अत्यो न वाजी तरतीदरातीः |
पयो न दुग्धमदितेरिषिरमुर्विव गातुः सुयमोन वोळहा ||
सवायुधः सोत्र्भिः पूयमानो.अभ्यर्ष गुह्यं चारु नाम |
अभि वाजं सप्तिरिव शरवस्याभि वायुमभि गा देवसोम ||
शिशुं जज्ञानं हर्यतं मर्जन्ति शुम्भन्ति वह्निं मरुतो गणेन |
कविर्गीर्भिः काव्येना कविः सन सोमः पवित्रमत्येति रेभन ||
रषिमना य रषिक्र्त सवर्षाः सहस्रणीथः पदवीः कवीनाम |
तर्तीयं धाम महिषः सिषासन सोमो विराजमनुराजति षटुप ||
चमूषच्छ्येनः शकुनो विभ्र्त्वा गोविन्दुर्द्रप्स आयुधानिबिभ्रत |
अपामूर्मिं सचमानः समुद्रं तुरीयं धाममहिषो विवक्ति ||
मर्यो न शुभ्रस्तन्वं मर्जानो.अत्यो न सर्त्वा सनये धनानाम |
वर्षेव यूथा परि कोशमर्षन कनिक्रदच्चम्वोराविवेश ||
पवस्वेन्दो पवमानो महोभिः कनिक्रदत परि वाराण्यर्ष |
करीळञ्चम्वोरा विश पूयमान इन्द्रं ते रसो मदिरो ममत्तु ||
परास्य धारा बर्हतीरस्र्ग्रन्नक्तो गोभिः कलशाना विवेश |
साम कर्ण्वन सामन्यो विपश्चित करन्दन्नेत्यभि सख्युर्न जामिम ||
अपघ्नन्नेषि पवमान शत्रून परियां न जारो अभिगीत इन्दुः |
सीदन वनेषु शकुनो न पत्वा सोमः पुनानः कलशेषु सत्ता ||
आ ते रुचः पवमानस्य सोम योषेव यन्ति सुदुघाः सुधाराः |
हरिरानीतः पुरुवारो अप्स्वचिक्रदत कलशे देवयूनाम ||
pra senānīḥ śūro aghre rathānāṃ ghavyanneti harṣate asya senā |
bhadrān kṛṇvannindrahavān sakhibhya ā somo vastrā rabhasāni datte ||
samasya hariṃ harayo mṛjantyaśvahayairaniśitaṃ namobhiḥ |
ā tiṣṭhati rathamindrasya sakhā vidvānenā sumatiṃ yātyacha ||
sa no deva devatāte pavasva mahe soma psarasa indrapānaḥ |
kṛṇvannapo varṣayan dyāmutemāmurorā no varivasyā punānaḥ ||
ajītaye.ahataye pavasva svastaye sarvatātaye bṛhate |
taduśanti viśva ime sakhāyastadahaṃ vaśmi pavamāna soma ||
somaḥ pavate janitā matīnāṃ janitā divo janitā pṛthivyāḥ |
janitāghnerjanitā sūryasya janitendrasya janitota viṣṇoḥ ||
brahmā devānāṃ padavīḥ kavīnāṃ ṛṣirviprāṇāṃ mahiṣomṛghāṇām |
śyeno ghṛdhrāṇāṃ svadhitirvanānāṃ somaḥ pavitramatyeti rebhan ||
prāvīvipad vāca ūrmiṃ na sindhurghiraḥ somaḥ pavamānomanīṣāḥ |
antaḥ paśyan vṛjanemāvarāṇyā tiṣṭhati vṛṣabho ghoṣu jānan ||
sa matsaraḥ pṛtsu vanvannavātaḥ sahasraretā abhi vājamarṣa |
indrāyendo pavamāno manīṣyaṃśorūrmimīraya ghā iṣaṇyan ||
pari priyaḥ kalaśe devavāta indrāya somo raṇyo madāya |
sahasradhāraḥ śatavāja indurvājī na saptiḥ samanā jighāti ||
sa pūrvyo vasuvijjāyamāno mṛjāno apsu duduhāno adrau |
abhiśastipā bhuvanasya rājā vidad ghātuṃ brahmaṇe pūyamānaḥ ||
tvayā hi naḥ pitaraḥ soma pūrve karmāṇi cakruḥ pavamānadhīrāḥ |
vanvannavātaḥ paridhīnraporṇu vīrebhiraśvairmaghavā bhavā naḥ ||
yathāpavathā manave vayodhā amitrahā varivovid dhaviṣmān |
evā pavasva draviṇaṃ dadhāna indre saṃ tiṣṭha janayāyudhāni ||
pavasva soma madhumān ṛtāvāpo vasāno adhi sāno avye |
ava droṇāni ghṛtavānti sīda madintamo matsara indrapānaḥ ||
vṛṣṭiṃ divaḥ śatadhāraḥ pavasva sahasrasā vājayurdevavītau |
saṃ sindhubhiḥ kalaśe vāvaśānaḥ samusriyābhiḥpratiran na āyuḥ ||
eṣa sya somo matibhiḥ punāno.atyo na vājī taratīdarātīḥ |
payo na dughdhamaditeriṣiramurviva ghātuḥ suyamona voḷhā ||
svāyudhaḥ sotṛbhiḥ pūyamāno.abhyarṣa ghuhyaṃ cāru nāma |
abhi vājaṃ saptiriva śravasyābhi vāyumabhi ghā devasoma ||
śiśuṃ jajñānaṃ haryataṃ mṛjanti śumbhanti vahniṃ maruto ghaṇena |
kavirghīrbhiḥ kāvyenā kaviḥ san somaḥ pavitramatyeti rebhan ||
ṛṣimanā ya ṛṣikṛt svarṣāḥ sahasraṇīthaḥ padavīḥ kavīnām |
tṛtīyaṃ dhāma mahiṣaḥ siṣāsan somo virājamanurājati ṣṭup ||
camūṣacchyenaḥ śakuno vibhṛtvā ghovindurdrapsa āyudhānibibhrat |
apāmūrmiṃ sacamānaḥ samudraṃ turīyaṃ dhāmamahiṣo vivakti ||
maryo na śubhrastanvaṃ mṛjāno.atyo na sṛtvā sanaye dhanānām |
vṛṣeva yūthā pari kośamarṣan kanikradaccamvorāviveśa ||
pavasvendo pavamāno mahobhiḥ kanikradat pari vārāṇyarṣa |
krīḷañcamvorā viśa pūyamāna indraṃ te raso madiro mamattu ||
prāsya dhārā bṛhatīrasṛghrannakto ghobhiḥ kalaśānā viveśa |
sāma kṛṇvan sāmanyo vipaścit krandannetyabhi sakhyurna jāmim ||
apaghnanneṣi pavamāna śatrūn priyāṃ na jāro abhighīta induḥ |
sīdan vaneṣu śakuno na patvā somaḥ punānaḥ kalaśeṣu sattā ||
ā te rucaḥ pavamānasya soma yoṣeva yanti sudughāḥ sudhārāḥ |
harirānītaḥ puruvāro apsvacikradat kalaśe devayūnām ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 97

अस्य परेषा हेमना पूयमानो देवो देवेभिः समप्र्क्त रसम |
सुतः पवित्रं पर्येति रेभन मितेव सद्म पशुमान्ति होता ||
भद्रा वस्त्रा समन्या वसानो महान कविर्निवचनानि शंसन |
आ वच्यस्व चम्वोः पूयमानो विचक्षणो जाग्र्विर्देववीतौ ||
समु परियो मर्ज्यते सानो अव्ये यशस्तरो यशसां कषैतो अस्मे |
अभि सवर धन्वा पूयमानो यूयं पात सवस्तिभिः सदा नः ||
पर गायताभ्यर्चाम देवान सोमं हिनोत महते धनाय |
सवादुः पवाते अति वारमव्यमा सीदाति कलशं देवयुर्नः ||
इन्दुर्देवानामुप सख्यमायन सहस्रधारः पवते मदाय |
नर्भिः सतवानो अनु धाम पूर्वमगन्निन्द्रं महते सौभगाय ||
सतोत्रे राये हरिरर्षा पुनान इन्द्रं मदो गछतु ते भराय |
देवैर्याहि सरथं राधो अछा यूयं पात सवस्तिभिः सदा नः ||
पर काव्यमुशनेव बरुवाणो देवो देवानां जनिमा विवक्ति |
महिव्रतः शुचिबन्धुः पावकः पदा वराहो अभ्येति रेभन ||
पर हंसासस्त्र्पलं मन्युमछामादस्तं वर्षगणा अयासुः |
आङगूष्यं पवमानं सखायो दुर्मर्षं साकं परवदन्ति वाणम ||
स रंहत उरुगायस्य जूतिं वर्था करीळन्तं मिमते न गावः |
परीणसं कर्णुते तिग्मश्र्ङगो दिवा हरिर्दद्र्शे नक्तं रज्रः ||
इन्दुर्वाजी पवते गोन्योघा इन्द्रे सोमः सह इन्वन मदाय |
हन्ति रक्षो बाधते पर्यरातीर्वरिवः कर्ण्वन वर्जनस्य राजा ||
अध धारया मध्वा पर्चानस्तिरो रोम पवते अद्रिदुग्धः |
इन्दुरिन्द्रस्य सख्यं जुषाणो देवो देवस्य मत्सरो मदाय ||
अभि परियाणि पवते पुनानो देवो देवान सवेन रसेन पर्ञ्चन |
इन्दुर्धर्माण्य रतुथा वसानो दश कषिपो अव्यत सानो अव्ये ||
वर्षा शोणो अभिकनिक्रदद गा नदयन्नेति पर्थिवीमुत दयाम |
इन्द्रस्येव वग्नुरा शर्ण्व आजौ परचेतयन्नर्षति वाचमेमाम ||
रसाय्यः पयसा पिन्वमान ईरयन्नेषि मधुमन्तमंशुम |
पवमानः सन्तनिमेषि कर्ण्वन्निन्द्राय सोम परिषिच्यमानः ||
एवा पवस्व मदिरो मदायोदग्राभस्य नमयन वधस्नैः |
परि वर्णं भरमाणो रुशन्तं गव्युर्नो अर्ष परि सोम सिक्तः ||
जुष्ट्वी न इन्दो सुपथा सुगान्युरौ पवस्व वरिवांसि कर्ण्वन |
घनेव विष्वग दुरितानि विघ्नन्नधि षणुना धन्व सानो अव्ये ||
वर्ष्टिं नो अर्ष दिव्यां जिगत्नुमिळावतीं शंगयीं जीरदानुम |
सतुकेव वीता धन्वा विचिन्वन बन्धून्रिमानवरानिन्दो वायून ||
गरन्थिं न वि षय गरथितं पुनान रजुं च गातुं वर्जिनं च सोम |
अत्यो न करदो हरिरा सर्जानो मर्यो देव धन्व पस्त्यावान ||
जुष्टो मदाय देवतात इन्दो परि षणुना धन्व सानो अव्ये |
सहस्रधारः सुरभिरदब्धः परि सरव वाजसातौ नर्षह्ये ||
अरश्मानो ये.अरथा अयुक्ता अत्यासो न सस्र्जानास आजौ |
एते शुक्रासो धन्वन्ति सोमा देवासस्तानुप याता पिबध्यै ||
एवा न इन्दो अभि देववीतिं परि सरव नभो अर्णश्चमूषु |
सोमो अस्मभ्यं काम्यं बर्हन्तं रयिं ददातु वीरवन्तमुग्रम ||
तक्षद यदी मनसो वेनतो वाग जयेष्ठस्य वा धर्मणि कषोरनीके |
आदीमायन वरमा वावशाना जुष्टं पतिं कलशे गाव इन्दुम ||
पर दानुदो दिव्यो दानुपिन्व रतं रताय पवते सुमेधाः |
धर्मा भुवद वर्जन्यस्य राजा पर रश्मिभिर्दशभिर्भारि भूम ||
पवित्रेभिः पवमानो नर्चक्षा राजा देवानामुत मर्त्यानाम |
दविता भुवद रयिपती रयीणां रतं भरत सुभ्र्तं चार्विन्दुः ||
अर्वानिव शरवसे सातिमछेन्द्रस्य वायोरभि वीतिमर्ष |
स नः सहस्रा बर्हतीरिषो दा भवा सोम दरविणोवित पुनानः ||
देवाव्यो नः परिषिच्यमानाः कषयं सुवीरं धन्वन्तु सोमाः |
आयज्यवः सुमतिं विश्ववारा होतारो न दिवियजो मन्द्रतमाः ||
एवा देव देवताते पवस्व महे सोम पसरसे देवपानः |
महश्चिद धि षमसि हिताः समर्ये कर्धि सुष्ठाने रोदसी पुनानः ||
अश्वो नो करदो वर्षभिर्युजानः सिंहो न भीमो मनसो जवीयान |
अर्वाचीनैः पथिभिर्ये रजिष्ठा आ पवस्व सौमनसं न इन्दो ||
शतं धारा देवजाता अस्र्ग्रन सहस्रमेनाः कवयो मर्जन्ति |
इन्दो सनित्रं दिव आ पवस्व पुरेतासि महतो धनस्य ||
दिवो न सर्गा असस्र्ग्रमह्नां राजा न मित्रं पर मिनातिधीरः |
पितुर्न पुत्रः करतुभिर्यतान आ पवस्व विशेस्या अजीतिम ||
पर ते धारा मधुमतीरस्र्ग्रन वारान यत पूतो अत्येष्यव्यान |
पवमान पवसे धाम गोनां जज्ञानः सूर्यमपिन्वो अर्कैः ||
कनिक्रददनु पन्थां रतस्य शुक्रो वि भास्यम्र्तस्य धाम |
स इन्द्राय पवसे मत्सरवान हिन्वानो वाचं मतिभिः कवीनाम ||
दिव्यः सुपर्णो.अव चक्षि सोम पिन्वन धाराः कर्मणा देववीतौ |
एन्दो विश कलशं सोमधानं करन्दन्निहि सूर्यस्योप रश्मिम ||
तिस्रो वाच ईरयति पर वह्निरतस्य धीतिं बरह्मणो मनीषाम |
गावो यन्ति गोपतिं पर्छमानाः सोमं यन्ति मतयो वावशानाः ||
सोमं गावो धेनवो वावशानाः सोमं विप्रा मतिभिः पर्छमानाः |
सोमः सुतः पूयते अज्यमानः सोमे अर्कास्त्रिष्टुभिः सं नवन्ते ||
एवा नः सोम परिषिच्यमान आ पवस्व पूयमानः सवस्ति |
इन्द्रमा विश बर्हता रवेण वर्धया वाचं जनया पुरन्धिम ||
आ जाग्र्विर्विप्र रता मतीनां सोमः पुनानो असदच्चमूषु |
सपन्ति यं मिथुनासो निकामा अध्वर्यवो रथिरासः सुहस्ताः ||
स पुनान उप सूरे न धातोभे अप्रा रोदसी वि ष आवः |
परिया चिद यस्य परियसास ऊती स तू धनं कारिणेन पर यंसत ||
स वर्धिता वर्धनः पूयमानः सोमो मीढ्वानभि नो जयोतिषावीत |
येना नः पूर्वे पितरः पदज्ञाः सवर्विदो अभि गा अद्रिमुष्णन ||
अक्रान समुद्रः परथमे विधर्मञ जनयन परजा भुवनस्यराजा |
वर्षा पवित्रे अधि सानो अव्ये बर्हत सोमो वाव्र्धे सुवान इन्दुः ||
महत तत सोमो महिषश्चकारापां यद गर्भो.अव्र्णीत देवान |
अदधादिन्द्रे पवमान ओजो.अजनयत सूर्ये जयोतिरिन्दुः ||
मत्सि वायुमिष्टये राधसे च मत्सि मित्रावरुणा पूयमानः |
मत्सि शर्धो मारुतं मत्सि देवान मत्सि दयावाप्र्थिवी देव सोम ||
रजुः पवस्व वर्जिनस्य हन्तापामीवां बाधमानो मर्धश्च |
अभिश्रीणन पयः पयसाभि गोनामिन्द्रस्य तवं तव वयं सखायः ||
मध्वः सूदं पवस्व वस्व उत्सं वीरं च न आ पवस्वा भगं च |
सवदस्वेन्द्राय पवमान इन्दो रयिं च न आ पवस्वा समुद्रात ||
सोमः सुतो धारयात्यो न हित्वा सिन्धुर्न निम्नमभि वाज्यक्षाः |
आ योनिं वन्यमसदत पुनानः समिन्दुर्गोभिरसरत समद्भिः ||
एष सय ते पवत इन्द्र सोमश्चमूषु धीर उशते तवस्वान |
सवर्चक्षा रथिरः सत्यशुष्मः कामो न यो देवयतामसर्जि ||
एष परत्नेन वयसा पुनानस्तिरो वर्पांसि दुहितुर्दधानः |
वसानः शर्म तरिवरूथमप्सु होतेव याति समनेषुरेभन ||
नू नस्त्वं रथिरो देव सोम परि सरव चम्वोः पूयमानः |
अप्सु सवादिष्ठो मधुमान रतावा देवो न यः सविता सत्यमन्मा ||
अभि वायुं वीत्यर्षा गर्णानो.अभि मित्रावरुणा पूयमानः |
अभी नरं धीजवनं रथेष्ठामभीन्द्रं वर्षणं वज्रबाहुम ||
अभि वस्त्रा सुवसनान्यर्षाभि धेनूः सुदुघाः पूयमानः |
अभि चन्द्रा भर्तवे नो हिरण्याभ्यश्वान रथिनो देव सोम ||
अभी नो अर्ष दिव्या वसून्यभि विश्वा पार्थिवा पूयमानः |
अभि येन दरविणमश्नवामाभ्यर्षेयं जमदग्निवन्नः ||
अया पवा पवस्वैना वसूनि मांश्चत्व इन्दो सरसि पर धन्व |
बरध्नश्चिदत्र वातो न जातः पुरुमेधश्चित तकवे नरं दात ||
उत न एना पवया पवस्वाधि शरुते शरवाय्यस्य तीर्थे |
षष्टिं सहस्रा नैगुतो वसूनि वर्क्षं न पक्वं धूनवद रणाय ||
महीमे अस्य वर्षनाम शूषे मांश्चत्वे वा पर्शने वा वधत्रे |
अस्वापयन निगुतः सनेहयच्चापामित्रानपाचितो अचेतः ||
सं तरी पवित्रा विततान्येष्यन्वेकं धावसि पूयमानः |
असि भगो असि दात्रस्य दातासि मघवा मघवद्भ्य इन्दो ||
एष विश्ववित पवते मनीषी सोमो विश्वस्य भुवनस्य राजा |
दरप्सानीरयन विदथेष्विन्दुर्वि वारमव्यं समयाति याति ||
इन्दुं रिहन्ति महिषा अदब्धाः पदे रेभन्ति कवयो न गर्ध्राः |
हिन्वन्ति धीरा दशभिः कषिपाभिः समञ्जते रूपमपां रसेन ||
तवया वयं पवमानेन सोम भरे कर्तं वि चिनुयाम शश्वत |
तन नो मित्रो वरुणो मामहन्तामदितिः सिन्धुः पर्थिवीुत दयौः ||
asya preṣā hemanā pūyamāno devo devebhiḥ samapṛkta rasam |
sutaḥ pavitraṃ paryeti rebhan miteva sadma paśumānti hotā ||
bhadrā vastrā samanyā vasāno mahān kavirnivacanāni śaṃsan |
ā vacyasva camvoḥ pūyamāno vicakṣaṇo jāghṛvirdevavītau ||
samu priyo mṛjyate sāno avye yaśastaro yaśasāṃ kṣaito asme |
abhi svara dhanvā pūyamāno yūyaṃ pāta svastibhiḥ sadā naḥ ||
pra ghāyatābhyarcāma devān somaṃ hinota mahate dhanāya |
svāduḥ pavāte ati vāramavyamā sīdāti kalaśaṃ devayurnaḥ ||
indurdevānāmupa sakhyamāyan sahasradhāraḥ pavate madāya |
nṛbhiḥ stavāno anu dhāma pūrvamaghannindraṃ mahate saubhaghāya ||
stotre rāye harirarṣā punāna indraṃ mado ghachatu te bharāya |
devairyāhi sarathaṃ rādho achā yūyaṃ pāta svastibhiḥ sadā naḥ ||
pra kāvyamuśaneva bruvāṇo devo devānāṃ janimā vivakti |
mahivrataḥ śucibandhuḥ pāvakaḥ padā varāho abhyeti rebhan ||
pra haṃsāsastṛpalaṃ manyumachāmādastaṃ vṛṣaghaṇā ayāsuḥ |
āṅghūṣyaṃ pavamānaṃ sakhāyo durmarṣaṃ sākaṃ pravadanti vāṇam ||
sa raṃhata urughāyasya jūtiṃ vṛthā krīḷantaṃ mimate na ghāvaḥ |
parīṇasaṃ kṛṇute tighmaśṛṅgho divā harirdadṛśe naktaṃ ṛjraḥ ||
indurvājī pavate ghonyoghā indre somaḥ saha invan madāya |
hanti rakṣo bādhate paryarātīrvarivaḥ kṛṇvan vṛjanasya rājā ||
adha dhārayā madhvā pṛcānastiro roma pavate adridughdhaḥ |
indurindrasya sakhyaṃ juṣāṇo devo devasya matsaro madāya ||
abhi priyāṇi pavate punāno devo devān svena rasena pṛñcan |
indurdharmāṇy ṛtuthā vasāno daśa kṣipo avyata sāno avye ||
vṛṣā śoṇo abhikanikradad ghā nadayanneti pṛthivīmuta dyām |
indrasyeva vaghnurā śṛṇva ājau pracetayannarṣati vācamemām ||
rasāyyaḥ payasā pinvamāna īrayanneṣi madhumantamaṃśum |
pavamānaḥ santanimeṣi kṛṇvannindrāya soma pariṣicyamānaḥ ||
evā pavasva madiro madāyodaghrābhasya namayan vadhasnaiḥ |
pari varṇaṃ bharamāṇo ruśantaṃ ghavyurno arṣa pari soma siktaḥ ||
juṣṭvī na indo supathā sughānyurau pavasva varivāṃsi kṛṇvan |
ghaneva viṣvagh duritāni vighnannadhi ṣṇunā dhanva sāno avye ||
vṛṣṭiṃ no arṣa divyāṃ jighatnumiḷāvatīṃ śaṃghayīṃ jīradānum |
stukeva vītā dhanvā vicinvan bandhūnrimānavarānindo vāyūn ||
ghranthiṃ na vi ṣya ghrathitaṃ punāna ṛjuṃ ca ghātuṃ vṛjinaṃ ca soma |
atyo na krado harirā sṛjāno maryo deva dhanva pastyāvān ||
juṣṭo madāya devatāta indo pari ṣṇunā dhanva sāno avye |
sahasradhāraḥ surabhiradabdhaḥ pari srava vājasātau nṛṣahye ||
araśmāno ye.arathā ayuktā atyāso na sasṛjānāsa ājau |
ete śukrāso dhanvanti somā devāsastānupa yātā pibadhyai ||
evā na indo abhi devavītiṃ pari srava nabho arṇaścamūṣu |
somo asmabhyaṃ kāmyaṃ bṛhantaṃ rayiṃ dadātu vīravantamughram ||
takṣad yadī manaso venato vāgh jyeṣṭhasya vā dharmaṇi kṣoranīke |
ādīmāyan varamā vāvaśānā juṣṭaṃ patiṃ kalaśe ghāva indum ||
pra dānudo divyo dānupinva ṛtaṃ ṛtāya pavate sumedhāḥ |
dharmā bhuvad vṛjanyasya rājā pra raśmibhirdaśabhirbhāri bhūma ||
pavitrebhiḥ pavamāno nṛcakṣā rājā devānāmuta martyānām |
dvitā bhuvad rayipatī rayīṇāṃ ṛtaṃ bharat subhṛtaṃ cārvinduḥ ||
arvāniva śravase sātimachendrasya vāyorabhi vītimarṣa |
sa naḥ sahasrā bṛhatīriṣo dā bhavā soma draviṇovit punānaḥ ||
devāvyo naḥ pariṣicyamānāḥ kṣayaṃ suvīraṃ dhanvantu somāḥ |
āyajyavaḥ sumatiṃ viśvavārā hotāro na diviyajo mandratamāḥ ||
evā deva devatāte pavasva mahe soma psarase devapānaḥ |
mahaścid dhi ṣmasi hitāḥ samarye kṛdhi suṣṭhāne rodasī punānaḥ ||
aśvo no krado vṛṣabhiryujānaḥ siṃho na bhīmo manaso javīyān |
arvācīnaiḥ pathibhirye rajiṣṭhā ā pavasva saumanasaṃ na indo ||
śataṃ dhārā devajātā asṛghran sahasramenāḥ kavayo mṛjanti |
indo sanitraṃ diva ā pavasva puraetāsi mahato dhanasya ||
divo na sarghā asasṛghramahnāṃ rājā na mitraṃ pra minātidhīraḥ |
piturna putraḥ kratubhiryatāna ā pavasva viśeasyā ajītim ||
pra te dhārā madhumatīrasṛghran vārān yat pūto atyeṣyavyān |
pavamāna pavase dhāma ghonāṃ jajñānaḥ sūryamapinvo arkaiḥ ||
kanikradadanu panthāṃ ṛtasya śukro vi bhāsyamṛtasya dhāma |
sa indrāya pavase matsaravān hinvāno vācaṃ matibhiḥ kavīnām ||
divyaḥ suparṇo.ava cakṣi soma pinvan dhārāḥ karmaṇā devavītau |
endo viśa kalaśaṃ somadhānaṃ krandannihi sūryasyopa raśmim ||
tisro vāca īrayati pra vahnirtasya dhītiṃ brahmaṇo manīṣām |
ghāvo yanti ghopatiṃ pṛchamānāḥ somaṃ yanti matayo vāvaśānāḥ ||
somaṃ ghāvo dhenavo vāvaśānāḥ somaṃ viprā matibhiḥ pṛchamānāḥ |
somaḥ sutaḥ pūyate ajyamānaḥ some arkāstriṣṭubhiḥ saṃ navante ||
evā naḥ soma pariṣicyamāna ā pavasva pūyamānaḥ svasti |
indramā viśa bṛhatā raveṇa vardhayā vācaṃ janayā purandhim ||
ā jāghṛvirvipra ṛtā matīnāṃ somaḥ punāno asadaccamūṣu |
sapanti yaṃ mithunāso nikāmā adhvaryavo rathirāsaḥ suhastāḥ ||
sa punāna upa sūre na dhātobhe aprā rodasī vi ṣa āvaḥ |
priyā cid yasya priyasāsa ūtī sa tū dhanaṃ kāriṇena pra yaṃsat ||
sa vardhitā vardhanaḥ pūyamānaḥ somo mīḍhvānabhi no jyotiṣāvīt |
yenā naḥ pūrve pitaraḥ padajñāḥ svarvido abhi ghā adrimuṣṇan ||
akrān samudraḥ prathame vidharmañ janayan prajā bhuvanasyarājā |
vṛṣā pavitre adhi sāno avye bṛhat somo vāvṛdhe suvāna induḥ ||
mahat tat somo mahiṣaścakārāpāṃ yad gharbho.avṛṇīta devān |
adadhādindre pavamāna ojo.ajanayat sūrye jyotirinduḥ ||
matsi vāyumiṣṭaye rādhase ca matsi mitrāvaruṇā pūyamānaḥ |
matsi śardho mārutaṃ matsi devān matsi dyāvāpṛthivī deva soma ||
ṛjuḥ pavasva vṛjinasya hantāpāmīvāṃ bādhamāno mṛdhaśca |
abhiśrīṇan payaḥ payasābhi ghonāmindrasya tvaṃ tava vayaṃ sakhāyaḥ ||
madhvaḥ sūdaṃ pavasva vasva utsaṃ vīraṃ ca na ā pavasvā bhaghaṃ ca |
svadasvendrāya pavamāna indo rayiṃ ca na ā pavasvā samudrāt ||
somaḥ suto dhārayātyo na hitvā sindhurna nimnamabhi vājyakṣāḥ |
ā yoniṃ vanyamasadat punānaḥ samindurghobhirasarat samadbhiḥ ||
eṣa sya te pavata indra somaścamūṣu dhīra uśate tavasvān |
svarcakṣā rathiraḥ satyaśuṣmaḥ kāmo na yo devayatāmasarji ||
eṣa pratnena vayasā punānastiro varpāṃsi duhiturdadhānaḥ |
vasānaḥ śarma trivarūthamapsu hoteva yāti samaneṣurebhan ||
nū nastvaṃ rathiro deva soma pari srava camvoḥ pūyamānaḥ |
apsu svādiṣṭho madhumān ṛtāvā devo na yaḥ savitā satyamanmā ||
abhi vāyuṃ vītyarṣā ghṛṇāno.abhi mitrāvaruṇā pūyamānaḥ |
abhī naraṃ dhījavanaṃ ratheṣṭhāmabhīndraṃ vṛṣaṇaṃ vajrabāhum ||
abhi vastrā suvasanānyarṣābhi dhenūḥ sudughāḥ pūyamānaḥ |
abhi candrā bhartave no hiraṇyābhyaśvān rathino deva soma ||
abhī no arṣa divyā vasūnyabhi viśvā pārthivā pūyamānaḥ |
abhi yena draviṇamaśnavāmābhyarṣeyaṃ jamadaghnivannaḥ ||
ayā pavā pavasvainā vasūni māṃścatva indo sarasi pra dhanva |
bradhnaścidatra vāto na jātaḥ purumedhaścit takave naraṃ dāt ||
uta na enā pavayā pavasvādhi śrute śravāyyasya tīrthe |
ṣaṣṭiṃ sahasrā naighuto vasūni vṛkṣaṃ na pakvaṃ dhūnavad raṇāya ||
mahīme asya vṛṣanāma śūṣe māṃścatve vā pṛśane vā vadhatre |
asvāpayan nighutaḥ snehayaccāpāmitrānapācito acetaḥ ||
saṃ trī pavitrā vitatānyeṣyanvekaṃ dhāvasi pūyamānaḥ |
asi bhagho asi dātrasya dātāsi maghavā maghavadbhya indo ||
eṣa viśvavit pavate manīṣī somo viśvasya bhuvanasya rājā |
drapsānīrayan vidatheṣvindurvi vāramavyaṃ samayāti yāti ||
induṃ rihanti mahiṣā adabdhāḥ pade rebhanti kavayo na ghṛdhrāḥ |
hinvanti dhīrā daśabhiḥ kṣipābhiḥ samañjate rūpamapāṃ rasena ||
tvayā vayaṃ pavamānena soma bhare kṛtaṃ vi cinuyāma śaśvat |
tan no mitro varuṇo māmahantāmaditiḥ sindhuḥ pṛthivīuta dyauḥ ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 98

अभि नो वाजसातमं रयिमर्ष पुरुस्प्र्हम |
इन्दो सहस्रभर्णसं तुविद्युम्नं विभ्वासहम ||
परि षय सुवानो अव्ययं रथे न वर्माव्यत |
इन्दुरभिद्रुणा हितो हियानो धाराभिरक्षाः ||
परि षय सुवानो अक्षा इन्दुरव्ये मदच्युतः |
धारा य ऊर्ध्वो अध्वरे भराजा नैति गव्ययुः ||
स हि तवं देव शश्वते वसु मर्ताय दाशुषे |
इन्दो सहस्रिणं रयिं शतात्मानं विवाससि ||
वयं ते अस्य वर्त्रहन वसो वस्वः पुरुस्प्र्हः |
नि नेदिष्ठतमा इषः सयाम सुम्नस्याध्रिगो ||
दविर्यं पञ्च सवयशसं सवसारो अद्रिसंहतम |
परियमिन्द्रस्य काम्यं परस्नापयन्त्यूर्मिणम ||
परि तयं हर्यतं हरिं बभ्रुं पुनन्ति वारेण |
यो देवान विश्वानित परि मदेन सह गछति ||
अस्य वो हयवसा पान्तो दक्षसाधनम |
यः सूरिषु शरवोब्र्हद दधे सवर्ण हर्यतः ||
स वां यज्ञेषु मानवी इन्दुर्जनिष्ट रोदसी |
देवो देवी गिरिष्ठा अस्रेधन तं तुविष्वणि ||
इन्द्राय सोम पातवे वर्त्रघ्ने परि षिच्यसे |
नरे च दक्षिणावते देवाय सदनासदे ||
ते परत्नासो वयुष्टिषु सोमाः पवित्रे अक्षरन |
अपप्रोथन्तः सनुतर्हुरश्चितः परातस्तानप्रचेतसः ||
तं सखायः पुरोरुचं यूयं वयं च सूरयः |
अश्याम वाजगन्ध्यं सनेम वाजपस्त्यम ||
abhi no vājasātamaṃ rayimarṣa puruspṛham |
indo sahasrabharṇasaṃ tuvidyumnaṃ vibhvāsaham ||
pari ṣya suvāno avyayaṃ rathe na varmāvyata |
indurabhidruṇā hito hiyāno dhārābhirakṣāḥ ||
pari ṣya suvāno akṣā induravye madacyutaḥ |
dhārā ya ūrdhvo adhvare bhrājā naiti ghavyayuḥ ||
sa hi tvaṃ deva śaśvate vasu martāya dāśuṣe |
indo sahasriṇaṃ rayiṃ śatātmānaṃ vivāsasi ||
vayaṃ te asya vṛtrahan vaso vasvaḥ puruspṛhaḥ |
ni nediṣṭhatamā iṣaḥ syāma sumnasyādhrigho ||
dviryaṃ pañca svayaśasaṃ svasāro adrisaṃhatam |
priyamindrasya kāmyaṃ prasnāpayantyūrmiṇam ||
pari tyaṃ haryataṃ hariṃ babhruṃ punanti vāreṇa |
yo devān viśvānit pari madena saha ghachati ||
asya vo hyavasā pānto dakṣasādhanam |
yaḥ sūriṣu śravobṛhad dadhe svarṇa haryataḥ ||
sa vāṃ yajñeṣu mānavī indurjaniṣṭa rodasī |
devo devī ghiriṣṭhā asredhan taṃ tuviṣvaṇi ||
indrāya soma pātave vṛtraghne pari ṣicyase |
nare ca dakṣiṇāvate devāya sadanāsade ||
te pratnāso vyuṣṭiṣu somāḥ pavitre akṣaran |
apaprothantaḥ sanutarhuraścitaḥ prātastānapracetasaḥ ||
taṃ sakhāyaḥ purorucaṃ yūyaṃ vayaṃ ca sūrayaḥ |
aśyāma vājaghandhyaṃ sanema vājapastyam ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 99

आ हर्यताय धर्ष्णवे धनुस्तन्वन्ति पौंस्यम |
शुक्रांवयन्त्यसुराय निर्णिजं विपामग्रे महीयुवः ||
अध कषपा परिष्क्र्तो वाजानभि पर गाहते |
यदी विवस्वतो धियो हरिं हिन्वन्ति यातवे ||
तमस्य मर्जयामसि मदो य इन्द्रपातमः |
यं गाव आसभिर्दधुः पुरा नूनं च सूरयः ||
तं गाथया पुराण्या पुनानमभ्यनूषत |
उतो कर्पन्तधीतयो देवानां नाम बिभ्रतीः ||
तमुक्षमाणमव्यये वारे पुनन्ति धर्णसिम |
दूतं न पूर्वचित्तय आ शासते मनीषिणः ||
स पुनानो मदिन्तमः सोमश्चमूषु सीदति |
पशौ न रेत आदधत पतिर्वचस्यते धियः ||
स मर्ज्यते सुकर्मभिर्देवो देवेभ्यः सुतः |
विदे यदासु सन्ददिर्महीरपो वि गाहते ||
सुत इन्दो पवित्र आ नर्भिर्यतो वि नीयसे |
इन्द्राय मत्सरिन्तमश्चमूष्वा नि षीदसि ||
ā haryatāya dhṛṣṇave dhanustanvanti pauṃsyam |
śukrāṃvayantyasurāya nirṇijaṃ vipāmaghre mahīyuvaḥ ||
adha kṣapā pariṣkṛto vājānabhi pra ghāhate |
yadī vivasvato dhiyo hariṃ hinvanti yātave ||
tamasya marjayāmasi mado ya indrapātamaḥ |
yaṃ ghāva āsabhirdadhuḥ purā nūnaṃ ca sūrayaḥ ||
taṃ ghāthayā purāṇyā punānamabhyanūṣata |
uto kṛpantadhītayo devānāṃ nāma bibhratīḥ ||
tamukṣamāṇamavyaye vāre punanti dharṇasim |
dūtaṃ na pūrvacittaya ā śāsate manīṣiṇaḥ ||
sa punāno madintamaḥ somaścamūṣu sīdati |
paśau na reta ādadhat patirvacasyate dhiyaḥ ||
sa mṛjyate sukarmabhirdevo devebhyaḥ sutaḥ |
vide yadāsu sandadirmahīrapo vi ghāhate ||
suta indo pavitra ā nṛbhiryato vi nīyase |
indrāya matsarintamaścamūṣvā ni ṣīdasi ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 100

अभी नवन्ते अद्रुहः परियमिन्द्रस्य काम्यम |
वत्सं न पूर्व आयुनि जातं रिहन्ति मातरः ||
पुनान इन्दवा भर सोम दविबर्हसं रयिम |
तवं वसूनिपुष्यसि विश्वानि दाशुषो गर्हे ||
तवं धियं मनोयुजं सर्जा वर्ष्टिं न तन्यतुः |
तवं वसूनि पार्थिवा दिव्या च सोम पुष्यसि ||
परि ते जिग्युषो यथा धारा सुतस्य धावति |
रंहमाणाव्यव्ययं वारं वाजीव सानसिः ||
करत्वे दक्षाय नः कवे पवस्व सोम धारया |
इन्द्राय पातवे सुतो मित्राय वरुणाय च ||
पवस्व वाजसातमः पवित्रे धारया सुतः |
इन्द्राय सोमविष्णवे देवेभ्यो मधुमत्तमः ||
तवां रिहन्ति मातरो हरिं पवित्रे अद्रुहः |
वत्सं जातंन धेनवः पवमान विधर्मणि ||
पवमान महि शरवश्चित्रेभिर्यासि रश्मिभिः |
शर्धन तमांसि जिघ्नसे विश्वानि दाशुषो गर्हे ||
तवं दयां च महिव्रत पर्थिवीं चाति जभ्रिषे |
परति दरापिममुञ्चथाः पवमान महित्वना ||
abhī navante adruhaḥ priyamindrasya kāmyam |
vatsaṃ na pūrva āyuni jātaṃ rihanti mātaraḥ ||
punāna indavā bhara soma dvibarhasaṃ rayim |
tvaṃ vasūnipuṣyasi viśvāni dāśuṣo ghṛhe ||
tvaṃ dhiyaṃ manoyujaṃ sṛjā vṛṣṭiṃ na tanyatuḥ |
tvaṃ vasūni pārthivā divyā ca soma puṣyasi ||
pari te jighyuṣo yathā dhārā sutasya dhāvati |
raṃhamāṇāvyavyayaṃ vāraṃ vājīva sānasiḥ ||
kratve dakṣāya naḥ kave pavasva soma dhārayā |
indrāya pātave suto mitrāya varuṇāya ca ||
pavasva vājasātamaḥ pavitre dhārayā sutaḥ |
indrāya somaviṣṇave devebhyo madhumattamaḥ ||
tvāṃ rihanti mātaro hariṃ pavitre adruhaḥ |
vatsaṃ jātaṃna dhenavaḥ pavamāna vidharmaṇi ||
pavamāna mahi śravaścitrebhiryāsi raśmibhiḥ |
śardhan tamāṃsi jighnase viśvāni dāśuṣo ghṛhe ||
tvaṃ dyāṃ ca mahivrata pṛthivīṃ cāti jabhriṣe |
prati drāpimamuñcathāḥ pavamāna mahitvanā ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 101

पुरोजिती वो अन्धसः सुताय मादयित्नवे |
अप शवानं शनथिष्टन सखायो दीर्घजिह्व्यम ||
यो धारया पावकया परिप्रस्यन्दते सुतः |
इन्दुरश्वो न कर्त्व्यः ||
तं दुरोषमभी नरः सोमं विश्वाच्या धिया |
यज्ञं हिन्वन्त्यद्रिभिः ||
सुतासो मधुमत्तमाः सोमा इन्द्राय मन्दिनः |
पवित्रवन्तोक्षरन देवान गछन्तु वो मदाः ||
इन्दुरिन्द्राय पवत इति देवासो अब्रुवन |
वाचस पतिर्मखस्यते विश्वस्येशान ओजसा ||
सहस्रधारः पवते समुद्रो वाचमीङखयः |
सोमः पती रयीणां सखेन्द्रस्य दिवे-दिवे ||
अयं पूषा रयिर्भगः सोमः पुनानो अर्षति |
पतिर्विश्वस्य भूमनो वयख्यद रोदसी उभे ||
समु परिया अनूषत गावो मदाय घर्ष्वयः |
सोमासः कर्ण्वते पथः पवमानास इन्दवः ||
य ओजिष्ठस्तमा भर पवमन शरवाय्यम |
यः पञ्चचर्षणीरभि रयिं येन वनामहै ||
सोमाः पवन्त इन्दवो.अस्मभ्यं गातुवित्तमः |
मित्राः सुवाना अरेपसः सवाध्यः सवर्विदः ||
सुष्वाणासो वयद्रिभिश्चिताना गोरधि तवचि |
इषमस्मभ्यमभितः समस्वरन वसुविदः ||
एते पूता विपश्चितः सोमासो दध्याशिरः |
सूर्यासो न दर्शतासो जिगत्नवो धरुवा घर्ते ||
पर सुन्वानस्यान्धसो मर्तो न वर्त तद वचः |
अप शवानमराधसं हता मखं न भर्गवः ||
आ जामिरत्के अव्यत भुजे न पुत्र ओण्योः |
सरज्जारो न योषणां वरो न योनिमासदम ||
स वीरो दक्षसाधनो वि यस्तस्तम्भ रोदसी |
हरिः पवित्रे अव्यत वेधा न योनिमासदम ||
अव्यो वारेभिः पवते सोमो गव्ये अधि तवचि |
कनिक्रदद वर्षा हरिरिन्द्रस्याभ्येति निष्क्र्तम ||
purojitī vo andhasaḥ sutāya mādayitnave |
apa śvānaṃ śnathiṣṭana sakhāyo dīrghajihvyam ||
yo dhārayā pāvakayā pariprasyandate sutaḥ |
induraśvo na kṛtvyaḥ ||
taṃ duroṣamabhī naraḥ somaṃ viśvācyā dhiyā |
yajñaṃ hinvantyadribhiḥ ||
sutāso madhumattamāḥ somā indrāya mandinaḥ |
pavitravantoakṣaran devān ghachantu vo madāḥ ||
indurindrāya pavata iti devāso abruvan |
vācas patirmakhasyate viśvasyeśāna ojasā ||
sahasradhāraḥ pavate samudro vācamīṅkhayaḥ |
somaḥ patī rayīṇāṃ sakhendrasya dive-dive ||
ayaṃ pūṣā rayirbhaghaḥ somaḥ punāno arṣati |
patirviśvasya bhūmano vyakhyad rodasī ubhe ||
samu priyā anūṣata ghāvo madāya ghṛṣvayaḥ |
somāsaḥ kṛṇvate pathaḥ pavamānāsa indavaḥ ||
ya ojiṣṭhastamā bhara pavamana śravāyyam |
yaḥ pañcacarṣaṇīrabhi rayiṃ yena vanāmahai ||
somāḥ pavanta indavo.asmabhyaṃ ghātuvittamaḥ |
mitrāḥ suvānā arepasaḥ svādhyaḥ svarvidaḥ ||
suṣvāṇāso vyadribhiścitānā ghoradhi tvaci |
iṣamasmabhyamabhitaḥ samasvaran vasuvidaḥ ||
ete pūtā vipaścitaḥ somāso dadhyāśiraḥ |
sūryāso na darśatāso jighatnavo dhruvā ghṛte ||
pra sunvānasyāndhaso marto na vṛta tad vacaḥ |
apa śvānamarādhasaṃ hatā makhaṃ na bhṛghavaḥ ||
ā jāmiratke avyata bhuje na putra oṇyoḥ |
sarajjāro na yoṣaṇāṃ varo na yonimāsadam ||
sa vīro dakṣasādhano vi yastastambha rodasī |
hariḥ pavitre avyata vedhā na yonimāsadam ||
avyo vārebhiḥ pavate somo ghavye adhi tvaci |
kanikradad vṛṣā haririndrasyābhyeti niṣkṛtam ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 102

कराणा शिशुर्महीनां हिन्वन्न्र्तस्य दीधितिम |
विश्वापरि परिया भुवदध दविता ||
उप तरितस्य पाष्योरभक्त यद गुहा पदम |
यज्ञस्य सप्त धामभिरध परियम ||
तरीणि तरितस्य धारया पर्ष्ठेष्वेरया रयिम |
मिमीते अस्य योजना वि सुक्रतुः ||
जज्ञानं सप्त मातरो वेधामशासत शरिये |
अयं धरुवो रयीणां चिकेत यत ||
अस्य वरते सजोषसो विश्वे देवासो अद्रुहः |
सपार्हा भवन्ति रन्तयो जुषन्त यत ||
यमी गर्भं रताव्र्धो दर्शे चारुमजीजनन |
कविं मंहिष्ठमध्वरे पुरुस्प्र्हम ||
समीचीने अभि तमना यह्वी रतस्य मातरा |
तन्वाना यज्ञमानुषग यदञ्जते ||
करत्वा शुक्रेभिरक्षभिरणोरप वरजं दिवः |
हिन्वन्न्र्तस्य दीधितिं पराध्वरे ||
krāṇā śiśurmahīnāṃ hinvannṛtasya dīdhitim |
viśvāpari priyā bhuvadadha dvitā ||
upa tritasya pāṣyorabhakta yad ghuhā padam |
yajñasya sapta dhāmabhiradha priyam ||
trīṇi tritasya dhārayā pṛṣṭheṣverayā rayim |
mimīte asya yojanā vi sukratuḥ ||
jajñānaṃ sapta mātaro vedhāmaśāsata śriye |
ayaṃ dhruvo rayīṇāṃ ciketa yat ||
asya vrate sajoṣaso viśve devāso adruhaḥ |
spārhā bhavanti rantayo juṣanta yat ||
yamī gharbhaṃ ṛtāvṛdho dṛśe cārumajījanan |
kaviṃ maṃhiṣṭhamadhvare puruspṛham ||
samīcīne abhi tmanā yahvī ṛtasya mātarā |
tanvānā yajñamānuṣagh yadañjate ||
kratvā śukrebhirakṣabhirṇorapa vrajaṃ divaḥ |
hinvannṛtasya dīdhitiṃ prādhvare ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 103

पर पुनानाय वेधसे सोमाय वच उद्यतम |
भर्तिं न भरा मतिभिर्जुजोषते ||
परि वाराण्यव्यया गोभिरञ्जानो अर्षति |
तरी षधस्था पुनानः कर्णुते हरिः ||
परि कोशं मधुश्चुतमव्यये वारे अर्षति |
अभि वाणीरषीणां सप्त नूषत ||
परि णेता मतीनां विश्वदेवो अदाभ्यः |
सोमः पुनानश्चम्वोर्विशद धरिः ||
परि दैवीरनु सवधा इन्द्रेण याहि सरथम |
पुनानो वाघद वाघद्भिरमर्त्यः ||
परि सप्तिर्न वाजयुर्देवो देवेभ्यः सुतः |
वयानशिः पवमानो वि धावति ||
pra punānāya vedhase somāya vaca udyatam |
bhṛtiṃ na bharā matibhirjujoṣate ||
pari vārāṇyavyayā ghobhirañjāno arṣati |
trī ṣadhasthā punānaḥ kṛṇute hariḥ ||
pari kośaṃ madhuścutamavyaye vāre arṣati |
abhi vāṇīrṣīṇāṃ sapta nūṣata ||
pari ṇetā matīnāṃ viśvadevo adābhyaḥ |
somaḥ punānaścamvorviśad dhariḥ ||
pari daivīranu svadhā indreṇa yāhi saratham |
punāno vāghad vāghadbhiramartyaḥ ||
pari saptirna vājayurdevo devebhyaḥ sutaḥ |
vyānaśiḥ pavamāno vi dhāvati ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 104

सखाय आ नि शीदत पुनानाय पर गायत |
शिशुं न यज्ञैः परि भूषत शरिये ||
समी वत्सं न मात्र्भिः सर्जता गयसाधनम |
देवाव्यम्मदमभि दविशवसम ||
पुनाता दक्षसाधनं यथा शर्धाय वीतये |
यथा मित्राय वरुणाय शन्तमः ||
अस्मभ्यं तवा वसुविदमभि वाणीरनूषत |
गोभिष टे वर्णमभि वासयामसि ||
स नो मदानां पत इन्दो देवप्सरा असि |
सखेव सख्ये गातुवित्तमो भव ||
सनेमि कर्ध्यस्मदा रक्षसं कं चिदत्रिणम |
अपादेवं दवयुमंहो युयोधि नः ||
sakhāya ā ni śīdata punānāya pra ghāyata |
śiśuṃ na yajñaiḥ pari bhūṣata śriye ||
samī vatsaṃ na mātṛbhiḥ sṛjatā ghayasādhanam |
devāvyammadamabhi dviśavasam ||
punātā dakṣasādhanaṃ yathā śardhāya vītaye |
yathā mitrāya varuṇāya śantamaḥ ||
asmabhyaṃ tvā vasuvidamabhi vāṇīranūṣata |
ghobhiṣ ṭe varṇamabhi vāsayāmasi ||
sa no madānāṃ pata indo devapsarā asi |
sakheva sakhye ghātuvittamo bhava ||
sanemi kṛdhyasmadā rakṣasaṃ kaṃ cidatriṇam |
apādevaṃ dvayumaṃho yuyodhi naḥ ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 105

तं वः सखायो मदाय पुनानमभि गायत |
शिशुं न यज्ञैः सवदयन्त गूर्तिभिः ||
सं वत्स इव मात्र्भिरिन्दुर्हिन्वानो अज्यते |
देवावीर्मदोमतिभिः परिष्क्र्तः ||
अयं दक्षाय साधनो.अयं शर्धाय वीतये |
अयं देवेभ्यो मधुमत्तमः सुतः ||
गोमन न इन्दो अश्ववत सुतः सुदक्ष धन्व |
शुचिं ते वर्णमधि गोषु दीधरम ||
स नो हरीणां पत इन्दो देवप्सरस्तमः |
सखेव सख्ये नर्यो रुचे भव ||
सनेमि तवमस्मदानदेवं कं चिदत्रिणम |
साह्वानिन्दो परि बाधो अप दवयुम ||
taṃ vaḥ sakhāyo madāya punānamabhi ghāyata |
śiśuṃ na yajñaiḥ svadayanta ghūrtibhiḥ ||
saṃ vatsa iva mātṛbhirindurhinvāno ajyate |
devāvīrmadomatibhiḥ pariṣkṛtaḥ ||
ayaṃ dakṣāya sādhano.ayaṃ śardhāya vītaye |
ayaṃ devebhyo madhumattamaḥ sutaḥ ||
ghoman na indo aśvavat sutaḥ sudakṣa dhanva |
śuciṃ te varṇamadhi ghoṣu dīdharam ||
sa no harīṇāṃ pata indo devapsarastamaḥ |
sakheva sakhye naryo ruce bhava ||
sanemi tvamasmadānadevaṃ kaṃ cidatriṇam |
sāhvānindo pari bādho apa dvayum ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 106

इन्द्रमछ सुता इमे वर्षणं यन्तु हरयः |
शरुष्टी जातास इन्दवः सवर्विदः ||
अयं भराय सानसिरिन्द्राय पवते सुतः |
सोमो जैत्रस्यचेतति यथा विदे ||
अस्येदिन्द्रो मदेष्वा गराभं गर्भ्णीत सानसिम |
वज्रंच वर्षणं भरत समप्सुजित ||
पर धन्वा सोम जाग्र्विरिन्द्रायेन्दो परि सरव |
दयुमन्तं शुष्ममा भरा सवर्विदम ||
इन्द्राय वर्षणं मदं पवस्व विश्वदर्शतः |
सहस्रयामा पथिक्र्द विचक्षणः ||
अस्मभ्यं गातुवित्तमो देवेभ्यो मधुमत्तमः |
सहस्रं याहिपथिभिः कनिक्रदत ||
पवस्व देववीतय इन्दो धाराभिरोजसा |
आ कलशं मधुमान सोम नः सदः ||
तव दरप्सा उदप्रुत इन्द्रं मदाय वाव्र्धुः |
तवां देवासो अम्र्ताय कं पपुः ||
आ नः सुतास इन्दवः पुनाना धावता रयिम |
वर्ष्टिद्यावोरीत्यापः सवर्विदः ||
सोमः पुनान ऊर्मिणाव्यो वारं वि धावति |
अग्रे वाचःपवमानः कनिक्रदत ||
धीभिर्हिन्वन्ति वाजिनं वने करीळन्तमत्यविम |
अभि तरिप्र्ष्ठं मतयः समस्वरन ||
असर्जि कलशानभि मीळ्हे सप्तिर्न वाजयुः |
पुनानो वाचं जनयन्नसिष्यदत ||
पवते हर्यतो हरिरति हवरांसि रंह्या |
अभ्यर्षन सतोत्र्भ्यो वीरवद यशः ||
अया पवस्व देवयुर्मधोर्धारा अस्र्क्षत |
रेभन पवित्रम्पर्येषि विश्वतः ||
indramacha sutā ime vṛṣaṇaṃ yantu harayaḥ |
śruṣṭī jātāsa indavaḥ svarvidaḥ ||
ayaṃ bharāya sānasirindrāya pavate sutaḥ |
somo jaitrasyacetati yathā vide ||
asyedindro madeṣvā ghrābhaṃ ghṛbhṇīta sānasim |
vajraṃca vṛṣaṇaṃ bharat samapsujit ||
pra dhanvā soma jāghṛvirindrāyendo pari srava |
dyumantaṃ śuṣmamā bharā svarvidam ||
indrāya vṛṣaṇaṃ madaṃ pavasva viśvadarśataḥ |
sahasrayāmā pathikṛd vicakṣaṇaḥ ||
asmabhyaṃ ghātuvittamo devebhyo madhumattamaḥ |
sahasraṃ yāhipathibhiḥ kanikradat ||
pavasva devavītaya indo dhārābhirojasā |
ā kalaśaṃ madhumān soma naḥ sadaḥ ||
tava drapsā udapruta indraṃ madāya vāvṛdhuḥ |
tvāṃ devāso amṛtāya kaṃ papuḥ ||
ā naḥ sutāsa indavaḥ punānā dhāvatā rayim |
vṛṣṭidyāvorītyāpaḥ svarvidaḥ ||
somaḥ punāna ūrmiṇāvyo vāraṃ vi dhāvati |
aghre vācaḥpavamānaḥ kanikradat ||
dhībhirhinvanti vājinaṃ vane krīḷantamatyavim |
abhi tripṛṣṭhaṃ matayaḥ samasvaran ||
asarji kalaśānabhi mīḷhe saptirna vājayuḥ |
punāno vācaṃ janayannasiṣyadat ||
pavate haryato harirati hvarāṃsi raṃhyā |
abhyarṣan stotṛbhyo vīravad yaśaḥ ||
ayā pavasva devayurmadhordhārā asṛkṣata |
rebhan pavitramparyeṣi viśvataḥ ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 107

परीतो षिञ्चता सुतं सोमो य उत्तमं हविः |
दधन्वान्यो नर्यो अप्स्वन्तरा सुषाव सोममद्रिभिः ||
नूनं पुनानो.अविभिः परि सरवादब्धः सुरभिन्तरः |
सुते चित तवाप्सु मदामो अन्धसा शरीणन्तो गोभिरुत्तरम ||
परि सुवानश्चक्षसे देवमादनः करतुरिन्दुर्विचक्षणः ||
पुनानः सोम धारयापो वसानो अर्षसि |
आ रत्नधा योनिम्र्तस्य सीदस्युत्सो देव हिरण्ययः ||
दुहान ऊधर्दिव्यं मधु परियं परत्नं सधस्थमासदत |
आप्र्छ्यं धरुणं वाज्यर्षति नर्भिर्धूतो विचक्षणः ||
पुनानः सोम जाग्र्विरव्यो वारे परि परियः |
तवं विप्रोभवो.अङगिरस्तमो मध्वा यज्ञं मिमिक्ष नः ||
सोमो मीढ्वान पवते गातुवित्तम रषिर्विप्रो विचक्षणः |
तवं कविरभवो देववीतम आ सूर्यं रोहयो दिवि ||
सोम उ षुवाणः सोत्र्भिरधि षणुभिरवीनाम |
अश्वयेवहरित याति धारया मन्द्रया याति धारया ||
अनूपे गोमान गोभिरक्षाः सोमो दुग्धाभिरक्षाः |
समुद्रं न संवरणान्यग्मन मन्दी मदाय तोशते ||
आ सोम सुवानो अद्रिभिस्तिरो वाराण्यव्यया |
जनो न पुरि चम्वोर्विशद धरिः सदो वनेषु दधिषे ||
स माम्र्जे तिरो अण्वानि मेष्यो मीळ्हे सप्तिर्न वजयुः |
अनुमाद्यः पवमानो मनीषिभिः सोमो विप्रेभिरकवभिः ||
पर सोम देववीतये सिन्धुर्न पिप्ये अर्णसा अंशोः पयसामदिरो न जाग्र्विरछा कोशं मधुश्चुतम ||
आ हर्यतो अर्जुने अत्के अव्यत परियः सूनुर्न मर्ज्यः |
तमीं हिन्वन्त्यपसो यथा रथं नदीष्वा गभस्त्योः ||
अभि सोमास आयवः पवन्ते मद्यं मदम |
समुद्रस्याधि विष्टपि मनीषिणो मत्सरासः सवर्विदः ||
तरत समुद्रं पवमान ऊर्मिणा राजा देव रतं बर्हत |
अर्षन मित्रस्य वरुणस्य धर्मणा पर हिन्वान रतं बर्हत ||
नर्भिर्येमानो हर्यतो विचक्षणो राजा देवः समुद्रियः ||
इन्द्राय पवते मदः सोमो मरुत्वते सुतः |
सहस्रधारो अत्यव्यमर्षति तमीं मर्जन्त्यायवः ||
पुनानश्चमू जनयन मतिं कविः सोमो देवेषु रण्यति |
अपो वसानः परि गोभिरुत्तरः सीदन वनेष्वव्यत ||
तवाहं सोम रारण सख्य इन्दो दिवे-दिवे |
पुरूणि बभ्रो नि चरन्ति मामव परिधीन्रति तानिहि ||
उताहं नक्तमुत सोम ते दिवा सख्याय बभ्र ऊधनि |
घर्णा तपन्तमति सूर्यं परः शकुना इव पप्तिम ||
मर्ज्यमानः सुहस्त्य समुद्रे वाचमिन्वसि |
रयिं पिशन्गं बहुलं पुरुस्प्र्हं पवमानाभ्यर्षसि ||
मर्जानो वारे पवमनो अव्यये वर्षाव चक्रदो वने |
देवानां सोम पवमान निष्क्र्तं गोभिरञ्जानो अर्षसि ||
पवस्व वाजसातये.अभि विश्वानि काव्या |
तवं समुद्रं परथमो वि धारयो देवेभ्यः सोम मत्सरः ||
स तू पवस्व परि पार्थिवं रजो दिव्या च सोम धर्मभिः |
तवां विप्रासो मतिभिर्विचक्षण शुभ्रं हिन्वन्ति धीतिभिः ||
पवमाना अस्र्क्षत पवित्रमति धारया |
मरुत्वन्तो मत्सरा इन्द्रिया हया मेधामभि परयांसि च ||
अपो वसानः परि कोशमर्षतिन्दुर्हियानः सोत्र्भिः |
जनयञ जयोतिर्मन्दना अवीवशद गाः कर्ण्वानो न निर्णिजम ||
parīto ṣiñcatā sutaṃ somo ya uttamaṃ haviḥ |
dadhanvānyo naryo apsvantarā suṣāva somamadribhiḥ ||
nūnaṃ punāno.avibhiḥ pari sravādabdhaḥ surabhintaraḥ |
sute cit tvāpsu madāmo andhasā śrīṇanto ghobhiruttaram ||
pari suvānaścakṣase devamādanaḥ kraturindurvicakṣaṇaḥ ||
punānaḥ soma dhārayāpo vasāno arṣasi |
ā ratnadhā yonimṛtasya sīdasyutso deva hiraṇyayaḥ ||
duhāna ūdhardivyaṃ madhu priyaṃ pratnaṃ sadhasthamāsadat |
āpṛchyaṃ dharuṇaṃ vājyarṣati nṛbhirdhūto vicakṣaṇaḥ ||
punānaḥ soma jāghṛviravyo vāre pari priyaḥ |
tvaṃ viproabhavo.aṅghirastamo madhvā yajñaṃ mimikṣa naḥ ||
somo mīḍhvān pavate ghātuvittama ṛṣirvipro vicakṣaṇaḥ |
tvaṃ kavirabhavo devavītama ā sūryaṃ rohayo divi ||
soma u ṣuvāṇaḥ sotṛbhiradhi ṣṇubhiravīnām |
aśvayevaharita yāti dhārayā mandrayā yāti dhārayā ||
anūpe ghomān ghobhirakṣāḥ somo dughdhābhirakṣāḥ |
samudraṃ na saṃvaraṇānyaghman mandī madāya tośate ||
ā soma suvāno adribhistiro vārāṇyavyayā |
jano na puri camvorviśad dhariḥ sado vaneṣu dadhiṣe ||
sa māmṛje tiro aṇvāni meṣyo mīḷhe saptirna vajayuḥ |
anumādyaḥ pavamāno manīṣibhiḥ somo viprebhirkvabhiḥ ||
pra soma devavītaye sindhurna pipye arṇasā aṃśoḥ payasāmadiro na jāghṛvirachā kośaṃ madhuścutam ||
ā haryato arjune atke avyata priyaḥ sūnurna marjyaḥ |
tamīṃ hinvantyapaso yathā rathaṃ nadīṣvā ghabhastyoḥ ||
abhi somāsa āyavaḥ pavante madyaṃ madam |
samudrasyādhi viṣṭapi manīṣiṇo matsarāsaḥ svarvidaḥ ||
tarat samudraṃ pavamāna ūrmiṇā rājā deva ṛtaṃ bṛhat |
arṣan mitrasya varuṇasya dharmaṇā pra hinvāna ṛtaṃ bṛhat ||
nṛbhiryemāno haryato vicakṣaṇo rājā devaḥ samudriyaḥ ||
indrāya pavate madaḥ somo marutvate sutaḥ |
sahasradhāro atyavyamarṣati tamīṃ mṛjantyāyavaḥ ||
punānaścamū janayan matiṃ kaviḥ somo deveṣu raṇyati |
apo vasānaḥ pari ghobhiruttaraḥ sīdan vaneṣvavyata ||
tavāhaṃ soma rāraṇa sakhya indo dive-dive |
purūṇi babhro ni caranti māmava paridhīnrati tānihi ||
utāhaṃ naktamuta soma te divā sakhyāya babhra ūdhani |
ghṛṇā tapantamati sūryaṃ paraḥ śakunā iva paptima ||
mṛjyamānaḥ suhastya samudre vācaminvasi |
rayiṃ piśanghaṃ bahulaṃ puruspṛhaṃ pavamānābhyarṣasi ||
mṛjāno vāre pavamano avyaye vṛṣāva cakrado vane |
devānāṃ soma pavamāna niṣkṛtaṃ ghobhirañjāno arṣasi ||
pavasva vājasātaye.abhi viśvāni kāvyā |
tvaṃ samudraṃ prathamo vi dhārayo devebhyaḥ soma matsaraḥ ||
sa tū pavasva pari pārthivaṃ rajo divyā ca soma dharmabhiḥ |
tvāṃ viprāso matibhirvicakṣaṇa śubhraṃ hinvanti dhītibhiḥ ||
pavamānā asṛkṣata pavitramati dhārayā |
marutvanto matsarā indriyā hayā medhāmabhi prayāṃsi ca ||
apo vasānaḥ pari kośamarṣatindurhiyānaḥ sotṛbhiḥ |
janayañ jyotirmandanā avīvaśad ghāḥ kṛṇvāno na nirṇijam ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 108

पवस्व मधुमत्तम इन्द्राय सोम करतुवित्तमो मदः |
महि दयुक्षतमो मदः ||
यस्य ते पीत्वा वर्षभो वर्षायते.अस्य पीता सवर्विदः |
स सुप्रकेतो अभ्यक्रमीदिशो.अछा वाजं नैतशः ||
तवं हयन्ग दैव्या पवमान जनिमानि दयुमत्तमः |
अम्र्तत्वाय घोषयः ||
येना नवग्वो दध्यन्नपोर्णुते येन विप्रास आपिरे |
देवानां सुम्ने अम्र्तस्य चारुणो येन शरवांस्यानशुः ||
एष सय धारया सुतो.अव्यो वारेभिः पवते मदिन्तमः |
करीळन्नूर्मिरपामिव ||
य उस्रिया अप्या अन्तरश्मनो निर्गा अक्र्न्तदोजसा |
अभिव्रजं तत्निषे गव्यमश्व्यं वर्मीव धर्ष्णवा रुज ||
आ सोता परि षिञ्चताश्वं न सतोममप्तुरं रजस्तुरम |
वनर्क्षमुदप्रुतम ||
सहस्रधारं वर्षभं पयोव्र्धं परियं देवाय जन्मने |
रतेन य रतजातो विवाव्र्धे राजा देव रतं बर्हत ||
अभि दयुम्नं बर्हद यश इषस पते दिदीहि देव देवयुः |
विकोशं मध्यमं युव ||
आ वच्यस्व सुदक्ष चम्वोः सुतो विशां वह्निर्न विश्पतिः |
वर्ष्टिं दिवः पवस्व रीतिमपां जिन्वा गविष्टये धियः ||
एतमु तयं मदच्युतं सहस्रधारं वर्षभं दिवो दुहुः |
विश्वा वसूनि बिभ्रतम ||
वर्षा वि जज्ञे जनयन्नमर्त्यः परतपञ जयोतिषा तमः |
स सुष्टुतः कविभिर्निर्णिजं दधे तरिधात्वस्य दंससा ||
स सुन्वे यो वसूनां यो रायामानेता य इळानाम |
सोमोयः सुक्षितीनाम ||
यस्य न इन्द्रः पिबाद यस्य मरुतो यस्य वार्यमणा भगः |
आ येन मित्रावरुणा करामह एन्द्रमवसे महे ||
इन्द्राय सोम पातवे नर्भिर्यतः सवायुधो मदिन्तमः |
पवस्व मधुमत्तमः ||
इन्द्रस्य हार्दि सोमधानमा विश समुद्रमिव सिन्धवः |
जुष्टो मित्राय वरुणाय वायवे दिवो विष्टम्भ उत्तमः ||
pavasva madhumattama indrāya soma kratuvittamo madaḥ |
mahi dyukṣatamo madaḥ ||
yasya te pītvā vṛṣabho vṛṣāyate.asya pītā svarvidaḥ |
sa supraketo abhyakramīdiśo.achā vājaṃ naitaśaḥ ||
tvaṃ hyangha daivyā pavamāna janimāni dyumattamaḥ |
amṛtatvāya ghoṣayaḥ ||
yenā navaghvo dadhyannaporṇute yena viprāsa āpire |
devānāṃ sumne amṛtasya cāruṇo yena śravāṃsyānaśuḥ ||
eṣa sya dhārayā suto.avyo vārebhiḥ pavate madintamaḥ |
krīḷannūrmirapāmiva ||
ya usriyā apyā antaraśmano nirghā akṛntadojasā |
abhivrajaṃ tatniṣe ghavyamaśvyaṃ varmīva dhṛṣṇavā ruja ||
ā sotā pari ṣiñcatāśvaṃ na stomamapturaṃ rajasturam |
vanaṛkṣamudaprutam ||
sahasradhāraṃ vṛṣabhaṃ payovṛdhaṃ priyaṃ devāya janmane |
ṛtena ya ṛtajāto vivāvṛdhe rājā deva ṛtaṃ bṛhat ||
abhi dyumnaṃ bṛhad yaśa iṣas pate didīhi deva devayuḥ |
vikośaṃ madhyamaṃ yuva ||
ā vacyasva sudakṣa camvoḥ suto viśāṃ vahnirna viśpatiḥ |
vṛṣṭiṃ divaḥ pavasva rītimapāṃ jinvā ghaviṣṭaye dhiyaḥ ||
etamu tyaṃ madacyutaṃ sahasradhāraṃ vṛṣabhaṃ divo duhuḥ |
viśvā vasūni bibhratam ||
vṛṣā vi jajñe janayannamartyaḥ pratapañ jyotiṣā tamaḥ |
sa suṣṭutaḥ kavibhirnirṇijaṃ dadhe tridhātvasya daṃsasā ||
sa sunve yo vasūnāṃ yo rāyāmānetā ya iḷānām |
somoyaḥ sukṣitīnām ||
yasya na indraḥ pibād yasya maruto yasya vāryamaṇā bhaghaḥ |
ā yena mitrāvaruṇā karāmaha endramavase mahe ||
indrāya soma pātave nṛbhiryataḥ svāyudho madintamaḥ |
pavasva madhumattamaḥ ||
indrasya hārdi somadhānamā viśa samudramiva sindhavaḥ |
juṣṭo mitrāya varuṇāya vāyave divo viṣṭambha uttamaḥ ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 109

परि पर धन्वेन्द्राय सोम सवादुर मित्राय पूष्णे भगाय ||
इन्द्रस ते सोम सुतस्य पेयाः करत्वे दक्षाय विश्वे च देवाः ||
एवाम्र्ताय महे कषयाय स शुक्रो अर्ष दिव्यः पीयूषः ||
पवस्व सोम महान समुद्रः पिता देवानां विश्वाभि धाम ||
शुक्रः पवस्व देवेभ्यः सोम दिवे पर्थिव्यै शं च परजायै ||
दिवो धर्तासि शुक्रः पीयूषः सत्ये विधर्मन वाजी पवस्व ||
पवस्व सोम दयुम्नी सुधारो महाम अवीनाम अनु पूर्व्यः ||
नर्भिर येमानो जज्ञानः पूतः कषरद विश्वानि मन्द्रः सवर्वित ||
इन्दुः पुनानः परजाम उराणः करद विश्वानि दरविणानि नः ||
पवस्व सोम करत्वे दक्षायाश्वो न निक्तो वाजी धनाय ||
तं ते सोतारो रसम मदाय पुनन्ति सोमम महे दयुम्नाय ||
शिशुं जज्ञानं हरिम मर्जन्ति पवित्रे सोमं देवेभ्य इन्दुम ||
इन्दुः पविष्ट चारुर मदायापाम उपस्थे कविर भगाय ||
बिभर्ति चार्व इन्द्रस्य नाम येन विश्वानि वर्त्रा जघान ||
पिबन्त्य अस्य विश्वे देवासो गोभिः शरीतस्य नर्भिः सुतस्य ||
पर सुवानो अक्षाः सहस्रधारस तिरः पवित्रं वि वारम अव्यम ||
स वाज्य अक्षाः सहस्ररेता अद्भिर मर्जानो गोभिः शरीणानः ||
पर सोम याहीन्द्रस्य कुक्षा नर्भिर येमानो अद्रिभिः सुतः ||
असर्जि वाजी तिरः पवित्रम इन्द्राय सोमः सहस्रधारः ||
अञ्जन्त्य एनम मध्वो रसेनेन्द्राय वर्ष्ण इन्दुम मदाय ||
देवेभ्यस तवा वर्था पाजसे ऽपो वसानं हरिम मर्जन्ति ||
इन्दुर इन्द्राय तोशते नि तोशते शरीणन्न उग्रो रिणन्न अपः ||
pari pra dhanvendrāya soma svādur mitrāya pūṣṇe bhaghāya ||
indras te soma sutasya peyāḥ kratve dakṣāya viśve ca devāḥ ||
evāmṛtāya mahe kṣayāya sa śukro arṣa divyaḥ pīyūṣaḥ ||
pavasva soma mahān samudraḥ pitā devānāṃ viśvābhi dhāma ||
śukraḥ pavasva devebhyaḥ soma dive pṛthivyai śaṃ ca prajāyai ||
divo dhartāsi śukraḥ pīyūṣaḥ satye vidharman vājī pavasva ||
pavasva soma dyumnī sudhāro mahām avīnām anu pūrvyaḥ ||
nṛbhir yemāno jajñānaḥ pūtaḥ kṣarad viśvāni mandraḥ svarvit ||
induḥ punānaḥ prajām urāṇaḥ karad viśvāni draviṇāni naḥ ||
pavasva soma kratve dakṣāyāśvo na nikto vājī dhanāya ||
taṃ te sotāro rasam madāya punanti somam mahe dyumnāya ||
śiśuṃ jajñānaṃ harim mṛjanti pavitre somaṃ devebhya indum ||
induḥ paviṣṭa cārur madāyāpām upasthe kavir bhaghāya ||
bibharti cārv indrasya nāma yena viśvāni vṛtrā jaghāna ||
pibanty asya viśve devāso ghobhiḥ śrītasya nṛbhiḥ sutasya ||
pra suvāno akṣāḥ sahasradhāras tiraḥ pavitraṃ vi vāram avyam ||
sa vājy akṣāḥ sahasraretā adbhir mṛjāno ghobhiḥ śrīṇānaḥ ||
pra soma yāhīndrasya kukṣā nṛbhir yemāno adribhiḥ sutaḥ ||
asarji vājī tiraḥ pavitram indrāya somaḥ sahasradhāraḥ ||
añjanty enam madhvo rasenendrāya vṛṣṇa indum madāya ||
devebhyas tvā vṛthā pājase 'po vasānaṃ harim mṛjanti ||
indur indrāya tośate ni tośate śrīṇann ughro riṇann apaḥ ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 110

पर्यू षु पर धन्व वाजसातये परि वर्त्राणि सक्षणिः |
दविषस्तरध्या रणया न ईयसे ||
अनु हि तवा सुतं सोम मदामसि महे समर्यराज्ये |
वाजानभि पवमान पर गाहसे ||
अजीजनो हि पवमान सूर्यं विधारे शक्मना पयः |
गोजीरया रंहमानः पुरन्ध्या ||
अजीजनो अम्र्त मर्त्येष्वा रतस्य धर्मन्नम्र्तस्य चारुणः |
सदासरो वाजमछा सनिष्यदत ||
अभ्य-अभि हि शरवसा ततर्दिथोत्सं न कं चिज्जनपानमक्षितम |
शर्याभिर्न भरमाणो गभस्त्योः ||
आदीं के चित पश्यमानास आप्यं वसुरुचो दिव्या अभ्यनूषत |
वारं न देवः सविता वयूर्णुते ||
तवे सोम परथमा वर्क्तबर्हिषो महे वाजाय शरवसे धियन्दधुः |
स तवं नो वीर वीर्याय चोदय ||
दिवः पीयूषं पूर्व्यं यदुक्थ्यं महो गाहाद दिव आनिरधुक्षत |
इन्द्रमभि जायमानं समस्वरन ||
अध यदिमे पवमान रोदसी इमा च विश्वा भुवनाभि मज्मना |
यूथे न निष्ठा वर्षभो वि तिष्ठसे ||
सोमः पुनानो अव्यये वारे शिशुर्न करीळन पवमानो अक्षाः |
सहस्रधारः शतवाज इन्दुः ||
एष पुनानो मधुमान रतावेन्द्रायेन्दुः पवते सवादुरूर्मिः |
वाजसनिर्वरिवोविद वयोधाः ||
स पवस्व सहमानः पर्तन्यून सेधन रक्षांस्यप दुर्गहाणि |
सवायुधः सासह्वान सोम शत्रून ||
paryū ṣu pra dhanva vājasātaye pari vṛtrāṇi sakṣaṇiḥ |
dviṣastaradhyā ṛṇayā na īyase ||
anu hi tvā sutaṃ soma madāmasi mahe samaryarājye |
vājānabhi pavamāna pra ghāhase ||
ajījano hi pavamāna sūryaṃ vidhāre śakmanā payaḥ |
ghojīrayā raṃhamānaḥ purandhyā ||
ajījano amṛta martyeṣvā ṛtasya dharmannamṛtasya cāruṇaḥ |
sadāsaro vājamachā saniṣyadat ||
abhy-abhi hi śravasā tatardithotsaṃ na kaṃ cijjanapānamakṣitam |
śaryābhirna bharamāṇo ghabhastyoḥ ||
ādīṃ ke cit paśyamānāsa āpyaṃ vasuruco divyā abhyanūṣata |
vāraṃ na devaḥ savitā vyūrṇute ||
tve soma prathamā vṛktabarhiṣo mahe vājāya śravase dhiyandadhuḥ |
sa tvaṃ no vīra vīryāya codaya ||
divaḥ pīyūṣaṃ pūrvyaṃ yadukthyaṃ maho ghāhād diva āniradhukṣata |
indramabhi jāyamānaṃ samasvaran ||
adha yadime pavamāna rodasī imā ca viśvā bhuvanābhi majmanā |
yūthe na niṣṭhā vṛṣabho vi tiṣṭhase ||
somaḥ punāno avyaye vāre śiśurna krīḷan pavamāno akṣāḥ |
sahasradhāraḥ śatavāja induḥ ||
eṣa punāno madhumān ṛtāvendrāyenduḥ pavate svādurūrmiḥ |
vājasanirvarivovid vayodhāḥ ||
sa pavasva sahamānaḥ pṛtanyūn sedhan rakṣāṃsyapa durghahāṇi |
svāyudhaḥ sāsahvān soma śatrūn ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 111

अया रुचा हरिण्या पुनानो विश्वा दवेषांसि तरति सवयुग्वभिः सूरो न सवयुग्वभिः | धारा सुतस्य रोचते पुनानो अरुषो हरिः |
विश्वा यद रूपा परियात्य रक्वभिः सप्तास्येभिरकवभिः ||
तवं तयत पणीनां विदो वसु सं मात्र्भिर्मर्जयसि सव आ दम रतस्य धीतिभिर्दमे | परावतो न साम तद यत्रारणन्ति धीतयः |
तरिधातुभिररुषीभिर्वयो दधे रोचमानो वयो दधे ||
पूर्वामनु परदिशं याति चेकितत सं रश्मिभिर्यतते दर्शतो रथो दैव्यो दर्शतो रथः | अग्मन्नुक्थानि पौंस्येन्द्रं जैत्राय हर्षयन |
वज्रश्च यद भवथो अनपच्युतासमत्स्वनपच्युता ||
ayā rucā hariṇyā punāno viśvā dveṣāṃsi tarati svayughvabhiḥ sūro na svayughvabhiḥ | dhārā sutasya rocate punāno aruṣo hariḥ |
viśvā yad rūpā pariyāty ṛkvabhiḥ saptāsyebhirkvabhiḥ ||
tvaṃ tyat paṇīnāṃ vido vasu saṃ mātṛbhirmarjayasi sva ā dama ṛtasya dhītibhirdame | parāvato na sāma tad yatrāraṇanti dhītayaḥ |
tridhātubhiraruṣībhirvayo dadhe rocamāno vayo dadhe ||
pūrvāmanu pradiśaṃ yāti cekitat saṃ raśmibhiryatate darśato ratho daivyo darśato rathaḥ | aghmannukthāni pauṃsyendraṃ jaitrāya harṣayan |
vajraśca yad bhavatho anapacyutāsamatsvanapacyutā ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 112

नानानं वा उ नो धियो वि वरतानि जनानाम |
तक्षा रिष्टं रुतं भिषग बरह्मा सुन्वन्तमिछतीन्द्रायेन्दो परि सरव ||
जरतीभिरोषधीभिः पर्णेभिः शकुनानाम |
कार्मारो अश्मभिर्द्युभिर्हिरण्यवन्तमिछतीन्द्रायेन्दो परि सरव ||
कारुरहं ततो भिषगुपलप्रक्षिणी नना |
नानाधियोवसूयवो.अनु गा इव तस्थिमेन्द्रायेन्दो परि सरव ||
अश्वो वोळ्हा सुखं रथं हसनामुपमन्त्रिणः |
शेपो रोमण्वन्तौ भेदौ वारिन मण्डूक इछतीन्द्रायेन्दो परि सरव ||
nānānaṃ vā u no dhiyo vi vratāni janānām |
takṣā riṣṭaṃ rutaṃ bhiṣagh brahmā sunvantamichatīndrāyendo pari srava ||
jaratībhiroṣadhībhiḥ parṇebhiḥ śakunānām |
kārmāro aśmabhirdyubhirhiraṇyavantamichatīndrāyendo pari srava ||
kārurahaṃ tato bhiṣaghupalaprakṣiṇī nanā |
nānādhiyovasūyavo.anu ghā iva tasthimendrāyendo pari srava ||
aśvo voḷhā sukhaṃ rathaṃ hasanāmupamantriṇaḥ |
śepo romaṇvantau bhedau vārin maṇḍūka ichatīndrāyendo pari srava ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 113

शर्यणावति सोममिन्द्रः पिबतु वर्त्रहा |
बलं दधान आत्मनि करिष्यन वीर्यं महदिन्द्रायेन्दो परि सरव ||
आ पवस्व दिशां पत आर्जीकात सोम मीढ्वः |
रतवाकेन सत्येन शरद्धया तपसा सुत इन्द्रायेन्दो परि सरव ||
पर्जन्यव्र्द्धं महिषं तं सूर्यस्य दुहिताभरत |
तं गन्धर्वाः परत्यग्र्भ्णन तं सोमे रसमादधुरिन्द्रायेन्दोपरि सरव ||
रतं वदन्न्र्तद्युम्न सत्यं वदन सत्यकर्मन |
शरद्धां वदन सोम राजन धात्रा सोम परिष्क्र्त इन्द्रायेन्दो परि सरव ||
सत्यमुग्रस्य बर्हतः सं सरवन्ति संस्रवाः |
सं यन्ति रसिनो रसाः पुनानो बरह्मणा हर इन्द्रायेन्दो परि सरव ||
यत्र बरह्मा पवमान छन्दस्यां वाचं वदन |
गराव्णा सोमे महीयते सोमेनानन्दं जनयन्निन्द्रायेन्दो परि सरव ||
यत्र जयोतिरजस्रं यस्मिन लोके सवर्हितम |
तस्मिन मां धेहि पवमानाम्र्ते लोके अक्षित इन्द्रायेन्दो परि सरव ||
यत्र राजा वैवस्वतो यत्रावरोधनं दिवः |
यत्रामूर्यह्वतीरापस्तत्र मामम्र्तं कर्धीन्द्रायेन्दो परि सरव ||
यत्रानुकामं चरणं तरिनाके तरिदिवे दिवः |
लोका यत्र जयोतिष्मन्तस्तत्र मामम्र्तं कर्धीन्द्रायेन्दो परि सरव ||
यत्र कामा निकामाश्च यत्र बरध्नस्य विष्टपम |
सवधा च यत्र तर्प्तिश्च तत्र मामम्र्तं कर्धीन्द्रायेन्दो परिस्रव ||
यत्रानन्दाश्च मोदाश्च मुदः परमुद आसते |
कामस्य यत्राप्ताः कामास्तत्र मामम्र्तं कर्धीन्द्रायेन्दो परि सरव ||
śaryaṇāvati somamindraḥ pibatu vṛtrahā |
balaṃ dadhāna ātmani kariṣyan vīryaṃ mahadindrāyendo pari srava ||
ā pavasva diśāṃ pata ārjīkāt soma mīḍhvaḥ |
ṛtavākena satyena śraddhayā tapasā suta indrāyendo pari srava ||
parjanyavṛddhaṃ mahiṣaṃ taṃ sūryasya duhitābharat |
taṃ ghandharvāḥ pratyaghṛbhṇan taṃ some rasamādadhurindrāyendopari srava ||
ṛtaṃ vadannṛtadyumna satyaṃ vadan satyakarman |
śraddhāṃ vadan soma rājan dhātrā soma pariṣkṛta indrāyendo pari srava ||
satyamughrasya bṛhataḥ saṃ sravanti saṃsravāḥ |
saṃ yanti rasino rasāḥ punāno brahmaṇā hara indrāyendo pari srava ||
yatra brahmā pavamāna chandasyāṃ vācaṃ vadan |
ghrāvṇā some mahīyate somenānandaṃ janayannindrāyendo pari srava ||
yatra jyotirajasraṃ yasmin loke svarhitam |
tasmin māṃ dhehi pavamānāmṛte loke akṣita indrāyendo pari srava ||
yatra rājā vaivasvato yatrāvarodhanaṃ divaḥ |
yatrāmūryahvatīrāpastatra māmamṛtaṃ kṛdhīndrāyendo pari srava ||
yatrānukāmaṃ caraṇaṃ trināke tridive divaḥ |
lokā yatra jyotiṣmantastatra māmamṛtaṃ kṛdhīndrāyendo pari srava ||
yatra kāmā nikāmāśca yatra bradhnasya viṣṭapam |
svadhā ca yatra tṛptiśca tatra māmamṛtaṃ kṛdhīndrāyendo parisrava ||
yatrānandāśca modāśca mudaḥ pramuda āsate |
kāmasya yatrāptāḥ kāmāstatra māmamṛtaṃ kṛdhīndrāyendo pari srava ||

---

Rig Veda Book 9 Hymn 114

य इन्दोः पवमानस्यानु धामान्यक्रमीत |
तमाहुः सुप्रजा इति यस्ते सोमाविधन मन इन्द्रायेन्दो परि सरव ||
रषे मन्त्रक्र्तां सतोमैः कश्यपोद्वर्धयन गिरः |
सोमंनमस्य राजानं यो जज्ञे वीरुधां पतिरिन्द्रायेन्दो परिस्रव ||
सप्त दिशो नानासूर्याः सप्त होतार रत्विजः |
देवा आदित्या ये सप्त तेभिः सोमाभि रक्ष न इन्द्रयेन्दो परि सरव ||
यत ते राजञ्छ्र्तं हविस्तेन सोमाभि रक्ष नः |
अरातीवा मा नस्तारीन मो च नः किं चनाममदिन्द्रायेन्दो परिस्रव ||
ya indoḥ pavamānasyānu dhāmānyakramīt |
tamāhuḥ suprajā iti yaste somāvidhan mana indrāyendo pari srava ||
ṛṣe mantrakṛtāṃ stomaiḥ kaśyapodvardhayan ghiraḥ |
somaṃnamasya rājānaṃ yo jajñe vīrudhāṃ patirindrāyendo parisrava ||
sapta diśo nānāsūryāḥ sapta hotāra ṛtvijaḥ |
devā ādityā ye sapta tebhiḥ somābhi rakṣa na indrayendo pari srava ||
yat te rājañchṛtaṃ havistena somābhi rakṣa naḥ |
arātīvā mā nastārīn mo ca naḥ kiṃ canāmamadindrāyendo parisrava ||

Rig Veda Book 10 Hymn 1

अग्रे बर्हन्नुषसामूर्ध्वो अस्थान निर्जगन्वान तमसोज्योतिषागात |
अग्निर्भानुना रुशता सवङग आ जातोविश्वा सद्मान्यप्राः ||
स जातो गर्भो असि रोदस्योरग्ने चारुर्विभ्र्त ओषधीषु |
चित्रः शिशुः परि तमांस्यक्तून पर मात्र्भ्यो अधिकनिक्रदत गाः ||
विष्णुरित्था परममस्य विद्वाञ जातो बर्हन्नभि पातित्र्तीयम |
आसा यदस्य पयो अक्रत सवं सचेतसो अभ्यर्चन्त्यत्र ||
अत उ तवा पितुभ्र्तो जनित्रीरन्नाव्र्धं परति चरन्त्यन्नैः |
ता ईं परत्येषि पुनरन्यरूपा असि तवं विक्षुमानुषीषु होता ||
होतारं चित्ररथमध्वरस्य यज्ञस्य-यज्ञस्य केतुंरुशन्तम |
परत्यर्धिं देवस्य-देवस्य मह्ना शरिया तवग्निमतिथिं जनानाम ||
स तु वस्त्राण्यध पेशनानि वसानो अग्निर्नाभाप्र्थिव्याः |
अरुषो जातः पद इळायाः पुरोहितो राजन्यक्षीह देवान ||
आ हि दयावाप्र्थिवी अग्न उभे सदा पुत्रो न मातराततन्थ |
पर याह्यछोशतो यविष्ठाथा वह सहस्येहदेवान ||
aghre bṛhannuṣasāmūrdhvo asthān nirjaghanvān tamasojyotiṣāghāt |
aghnirbhānunā ruśatā svaṅgha ā jātoviśvā sadmānyaprāḥ ||
sa jāto gharbho asi rodasyoraghne cārurvibhṛta oṣadhīṣu |
citraḥ śiśuḥ pari tamāṃsyaktūn pra mātṛbhyo adhikanikradat ghāḥ ||
viṣṇuritthā paramamasya vidvāñ jāto bṛhannabhi pātitṛtīyam |
āsā yadasya payo akrata svaṃ sacetaso abhyarcantyatra ||
ata u tvā pitubhṛto janitrīrannāvṛdhaṃ prati carantyannaiḥ |
tā īṃ pratyeṣi punaranyarūpā asi tvaṃ vikṣumānuṣīṣu hotā ||
hotāraṃ citrarathamadhvarasya yajñasya-yajñasya ketuṃruśantam |
pratyardhiṃ devasya-devasya mahnā śriyā tvaghnimatithiṃ janānām ||
sa tu vastrāṇyadha peśanāni vasāno aghnirnābhāpṛthivyāḥ |
aruṣo jātaḥ pada iḷāyāḥ purohito rājanyakṣīha devān ||
ā hi dyāvāpṛthivī aghna ubhe sadā putro na mātarātatantha |
pra yāhyachośato yaviṣṭhāthā vaha sahasyehadevān ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 2

पिप्रीहि देवानुशतो यविष्ठ विद्वान रतून्रतुपतेयजेह |
ये दैव्या रत्विजस्तेभिरग्ने तवं होतॄणामस्यायजिष्ठः ||
वेषि होत्रमुत पोत्रं जनानां मन्धातासि दरविणोदार्तावा |
सवाहा वयं कर्णवामा हवींषि देवो देवान्यजत्वग्निरर्हन ||
आ देवानामपि पन्थामगन्म यच्छक्नवाम तदनुप्रवोळुम |
अग्निर्विद्वान स यजात सेदु होता सो अध्वरांस रतून कल्पयाति ||
यद वो वयं परमिनाम वरतानि विदुषं देवाविदुष्टरासः |
अग्निष टद विश्वमा पर्णाति विद्वान्येभिर्देवान रतुभिः कल्पयाति ||
यत पाकत्रा मनसा दीनदक्षा न यज्ञस्य मन्वतेमर्त्यासः |
अग्निष टद धोता करतुविद विजानन्यजिष्ठो देवान रतुशो यजाति ||
विश्वेषां हयध्वराणामनीकं चित्रं केतुं जनितात्वा जजान |
स आ यजस्व नर्वतीरनु कषा सपार्हािषः कषुमतीर्विश्वजन्याः ||
यं तवा दयावाप्र्थिवी यं तवापस्त्वष्टा यं तवासुजनिमा जजान |
पन्थामनु परविद्वान्पित्र्याणं दयुमदग्ने समिधानो वि भाहि ||
piprīhi devānuśato yaviṣṭha vidvān ṛtūnrtupateyajeha |
ye daivyā ṛtvijastebhiraghne tvaṃ hotṝṇāmasyāyajiṣṭhaḥ ||
veṣi hotramuta potraṃ janānāṃ mandhātāsi draviṇodāṛtāvā |
svāhā vayaṃ kṛṇavāmā havīṃṣi devo devānyajatvaghnirarhan ||
ā devānāmapi panthāmaghanma yacchaknavāma tadanupravoḷum |
aghnirvidvān sa yajāt sedu hotā so adhvarāṃsa ṛtūn kalpayāti ||
yad vo vayaṃ pramināma vratāni viduṣaṃ devāaviduṣṭarāsaḥ |
aghniṣ ṭad viśvamā pṛṇāti vidvānyebhirdevān ṛtubhiḥ kalpayāti ||
yat pākatrā manasā dīnadakṣā na yajñasya manvatemartyāsaḥ |
aghniṣ ṭad dhotā kratuvid vijānanyajiṣṭho devān ṛtuśo yajāti ||
viśveṣāṃ hyadhvarāṇāmanīkaṃ citraṃ ketuṃ janitātvā jajāna |
sa ā yajasva nṛvatīranu kṣā spārhāiṣaḥ kṣumatīrviśvajanyāḥ ||
yaṃ tvā dyāvāpṛthivī yaṃ tvāpastvaṣṭā yaṃ tvāsujanimā jajāna |
panthāmanu pravidvānpitṛyāṇaṃ dyumadaghne samidhāno vi bhāhi ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 3

इनो राजन्नरतिः समिद्धो रौद्रो दक्षाय सुषुमानदर्शि |
चिकिद वि भाति भासा बर्हतासिक्नीमेति रुशतीमपाजन ||
कर्ष्णां यदेनीमभि वर्पसा भूज्जनयन योषाम्ब्र्हतः पितुर्जाम |
ऊर्ध्वं भानुं सूर्यस्य सतभायन्दिवो वसुभिररतिर्वि भाति ||
भद्रो भद्रया सचमान आगात सवसारं जारो अभ्येतिपश्चात |
सुप्रकेतैर्द्युभिरग्निर्वितिष्ठन रुशद्भिर्वर्णैरभि राममस्थात ||
अस्य यामासो बर्हतो न वग्नूनिन्धाना अग्नेः सख्युःशिवस्य |
इड्यस्य वर्ष्णो बर्हतः सवासो भामासो यामन्नक्तवश्चिकित्रे ||
सवना न यस्य भामासः पवन्ते रोचमानस्य बर्हतःसुदिवः |
जयेष्ठेभिर्यस्तेजिष्ठैः करीळुमद्भिर्वर्षिष्ठेभिर्भानुभिर्नक्षति दयाम ||
अस्य शुष्मासो दद्र्शानपवेर्जेहमानस्य सवनयन नियुद्भिः |
परत्नेभिर्यो रुशद्भिर्देवतमो वि रेभद्भिररतिर्भाति विभ्वा ||
स आ वक्षि महि न आ च सत्सि दिवस्प्र्थिव्योररतिर्युवत्योः |
अग्निः सुतुकः सुतुकेभिरश्वै रभस्वद्भीरभस्वानेह गम्याः ||
ino rājannaratiḥ samiddho raudro dakṣāya suṣumānadarśi |
cikid vi bhāti bhāsā bṛhatāsiknīmeti ruśatīmapājan ||
kṛṣṇāṃ yadenīmabhi varpasā bhūjjanayan yoṣāmbṛhataḥ piturjām |
ūrdhvaṃ bhānuṃ sūryasya stabhāyandivo vasubhiraratirvi bhāti ||
bhadro bhadrayā sacamāna āghāt svasāraṃ jāro abhyetipaścāt |
supraketairdyubhiraghnirvitiṣṭhan ruśadbhirvarṇairabhi rāmamasthāt ||
asya yāmāso bṛhato na vaghnūnindhānā aghneḥ sakhyuḥśivasya |
iḍyasya vṛṣṇo bṛhataḥ svāso bhāmāso yāmannaktavaścikitre ||
svanā na yasya bhāmāsaḥ pavante rocamānasya bṛhataḥsudivaḥ |
jyeṣṭhebhiryastejiṣṭhaiḥ krīḷumadbhirvarṣiṣṭhebhirbhānubhirnakṣati dyām ||
asya śuṣmāso dadṛśānapaverjehamānasya svanayan niyudbhiḥ |
pratnebhiryo ruśadbhirdevatamo vi rebhadbhiraratirbhāti vibhvā ||
sa ā vakṣi mahi na ā ca satsi divaspṛthivyoraratiryuvatyoḥ |
aghniḥ sutukaḥ sutukebhiraśvai rabhasvadbhīrabhasvāneha ghamyāḥ ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 4

पर ते यक्षि पर त इयर्मि मन्म भुवो यथा वन्द्यो नोहवेषु |
धन्वन्निव परपा असि तवमग्न इयक्षवे पूरवेप्रत्न राजन ||
यं तवा जनासो अभि संचरन्ति गाव उष्णमिव वरजंयविष्ठ |
दूतो देवानामसि मर्त्यानामन्तर्महांश्चरसि रोचनेन ||
शिशुं न तवा जेन्यं वर्धयन्ती माता बिभर्तिसचनस्यमाना |
धनोरधि परवता यासि हर्यञ जिगीषसेपशुरिवावस्र्ष्टः ||
मूरा अमूर न वयं चिकित्वो महित्वमग्ने तवमङग वित्से |
शये वव्रिश्चरति जिह्वयादन रेरिह्यते युवतिंविश्पतिः सन ||
कूचिज्जायते सनयासु नव्यो वने तस्थौ पलितो धूमकेतुः |
अस्नातापो वर्षभो न पर वेति सचेतसो यं पर्णयन्तमर्ताः ||
तनूत्यजेव तस्करा वनर्गु रशनाभिर्दशभिरभ्यधीताम |
इयं ते अग्ने नव्यसी मनीषा युक्ष्वा रथंन शुचयद्भिरङगैः ||
बरह्म च ते जातवेदो नमश्चेयं च गीः सदमिद्वर्धनी भूत |
रक्षा णो अग्ने तनयानि तोका रक्षोत नस्तन्वो अप्रयुछन ||
pra te yakṣi pra ta iyarmi manma bhuvo yathā vandyo nohaveṣu |
dhanvanniva prapā asi tvamaghna iyakṣave pūravepratna rājan ||
yaṃ tvā janāso abhi saṃcaranti ghāva uṣṇamiva vrajaṃyaviṣṭha |
dūto devānāmasi martyānāmantarmahāṃścarasi rocanena ||
śiśuṃ na tvā jenyaṃ vardhayantī mātā bibhartisacanasyamānā |
dhanoradhi pravatā yāsi haryañ jighīṣasepaśurivāvasṛṣṭaḥ ||
mūrā amūra na vayaṃ cikitvo mahitvamaghne tvamaṅgha vitse |
śaye vavriścarati jihvayādan rerihyate yuvatiṃviśpatiḥ san ||
kūcijjāyate sanayāsu navyo vane tasthau palito dhūmaketuḥ |
asnātāpo vṛṣabho na pra veti sacetaso yaṃ parṇayantamartāḥ ||
tanūtyajeva taskarā vanarghu raśanābhirdaśabhirabhyadhītām |
iyaṃ te aghne navyasī manīṣā yukṣvā rathaṃna śucayadbhiraṅghaiḥ ||
brahma ca te jātavedo namaśceyaṃ ca ghīḥ sadamidvardhanī bhūt |
rakṣā ṇo aghne tanayāni tokā rakṣota nastanvo aprayuchan ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 5

एकः समुद्रो धरुणो रयीणामस्मद धर्दो भूरिजन्मा विचष्टे |
सिषक्त्यूधर्निण्योरुपस्थ उत्सस्य मध्येनिहितं पदं वेः ||
समानं नीळं वर्षणो वसानाः सं जग्मिरे महिषार्वतीभिः |
रतस्य पदं कवयो नि पान्ति गुहा नामानिदधिरे पराणि ||
रतायिनी मायिनी सं दधाते मित्वा शिशुं जज्ञतुर्वर्धयन्ती |
विश्वस्य नाभिं चरतो धरुवस्य कवेश्चित्तन्तुं मनसा वियन्तः ||
रतस्य हि वर्तनयः सुजातमिषो वाजाय परदिवःसचन्ते |
अधीवासं रोदसी वावसाने घर्तैरन्नैर्वाव्र्धाते मधूनाम ||
सप्त सवसॄररुषीर्वावशानो विद्वान मध्व उज्जभाराद्र्शे कम |
अन्तर्येमे अन्तरिक्षे पुराजा इछन वव्रिमविदत्पूषणस्य ||
सप्त मर्यादाः कवयस्ततक्षुस्तासामेकामिदभ्यंहुरो गात |
आयोर्ह सकम्भ उपमस्य नीळे पथांविसर्गे धरुणेषु तस्थौ ||
असच्च सच्च परमे वयोमन दक्षस्य जन्मन्नदितेरुपस्थे |
अग्निर्ह नः पर थमजा रतस्य पूर्व आयुनि वर्षभश्चधेनुः ||
ekaḥ samudro dharuṇo rayīṇāmasmad dhṛdo bhūrijanmā vicaṣṭe |
siṣaktyūdharniṇyorupastha utsasya madhyenihitaṃ padaṃ veḥ ||
samānaṃ nīḷaṃ vṛṣaṇo vasānāḥ saṃ jaghmire mahiṣāarvatībhiḥ |
ṛtasya padaṃ kavayo ni pānti ghuhā nāmānidadhire parāṇi ||
ṛtāyinī māyinī saṃ dadhāte mitvā śiśuṃ jajñaturvardhayantī |
viśvasya nābhiṃ carato dhruvasya kaveścittantuṃ manasā viyantaḥ ||
ṛtasya hi vartanayaḥ sujātamiṣo vājāya pradivaḥsacante |
adhīvāsaṃ rodasī vāvasāne ghṛtairannairvāvṛdhāte madhūnām ||
sapta svasṝraruṣīrvāvaśāno vidvān madhva ujjabhārādṛśe kam |
antaryeme antarikṣe purājā ichan vavrimavidatpūṣaṇasya ||
sapta maryādāḥ kavayastatakṣustāsāmekāmidabhyaṃhuro ghāt |
āyorha skambha upamasya nīḷe pathāṃvisarghe dharuṇeṣu tasthau ||
asacca sacca parame vyoman dakṣasya janmannaditerupasthe |
aghnirha naḥ pra thamajā ṛtasya pūrva āyuni vṛṣabhaścadhenuḥ ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 6

अयं स यस्य शर्मन्नवोभिरग्नेरेधते जरिताभिष्टौ |
जयेष्ठेभिर्यो भानुभिरषूणां पर्येति परिवीतोविभावा ||
यो भनुभिर्विभावा विभात्यग्निर्देवेभिरतावाजस्रः |
आ यो विवाय सख्या सखिभ्यो.अपरिह्व्र्तो अत्यो न सप्तिः ||
ईशे यो विश्वस्या देववीतेरीशे विश्वायुरुषसोव्युष्टौ |
आ यस्मिन मना हवींष्यग्नावरिष्टरथस्कभ्नाति शूषैः ||
शूषेभिर्व्र्धो जुषाणो अर्कैर्देवानछा रघुपत्वाजिगाति |
मन्द्रो होता स जुह्वा यजिष्ठः सम्मिश्लो अग्निरा जिघर्ति देवान ||
तमुस्रामिन्द्रं न रेजमानमग्निं गीर्भिर्नमोभिराक्र्णुध्वम |
आ यं विप्रासो मतिभिर्ग्र्णन्ति जातवेदसंजुह्वं सहानाम ||
सं यस्मिन विश्वा वसूनि जग्मुर्वाजे नाश्वाःसप्तीवन्त एवैः |
अस्मे ऊतीरिन्द्रवाततमा अर्वाचीनाग्न आ कर्णुष्व ||
अधा हयग्ने मह्ना निषद्या सद्यो जज्ञानो हव्यो बभूथ |
तं ते देवासो अनु केतमायन्नधावर्धन्त परथमासूमाः ||
ayaṃ sa yasya śarmannavobhiraghneredhate jaritābhiṣṭau |
jyeṣṭhebhiryo bhānubhirṣūṇāṃ paryeti parivītovibhāvā ||
yo bhanubhirvibhāvā vibhātyaghnirdevebhirtāvājasraḥ |
ā yo vivāya sakhyā sakhibhyo.aparihvṛto atyo na saptiḥ ||
īśe yo viśvasyā devavīterīśe viśvāyuruṣasovyuṣṭau |
ā yasmin manā havīṃṣyaghnāvariṣṭarathaskabhnāti śūṣaiḥ ||
śūṣebhirvṛdho juṣāṇo arkairdevānachā raghupatvājighāti |
mandro hotā sa juhvā yajiṣṭhaḥ sammiślo aghnirā jigharti devān ||
tamusrāmindraṃ na rejamānamaghniṃ ghīrbhirnamobhirākṛṇudhvam |
ā yaṃ viprāso matibhirghṛṇanti jātavedasaṃjuhvaṃ sahānām ||
saṃ yasmin viśvā vasūni jaghmurvāje nāśvāḥsaptīvanta evaiḥ |
asme ūtīrindravātatamā arvācīnāaghna ā kṛṇuṣva ||
adhā hyaghne mahnā niṣadyā sadyo jajñāno havyo babhūtha |
taṃ te devāso anu ketamāyannadhāvardhanta prathamāsaūmāḥ ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 7

सवस्ति नो दिवो अग्ने पर्थिव्या विश्वायुर्धेहि यजथाय देव |
सचेमहि तव दस्म परकेतैरुरुष्या ण उरुभिर्देवशंसैः ||
इमा अग्ने मतयस्तुभ्यं जाता गोभिरश्वैरभि गर्णन्तिरधः |
यदा ते मर्तो अनु भोगमानड वसो दधानोमतिभिः सुजात ||
अग्निं मन्ये पितरमग्निमापिमग्निं भरातरं सदमित्सखायम |
अग्नेरनीकं बर्हतः सपर्यं दिवि शुक्रंयजतं सूर्यस्य ||
सिध्रा अग्ने धियो अस्मे सनुत्रीर्यं तरायसे दम आनित्यहोता |
रतवा स रोहिदश्वः पुरुक्षुर्द्युभिरस्माहभिर्वाममस्तु ||
दयुभिर्हितं मित्रमिव परयोगं परत्नं रत्विजमध्वरस्यजारम |
बाहुभ्यामग्निमायवो.अजनन्त विक्षु होतारं नयसादयन्त ||
सवयं यजस्व दिवि देव देवान किं ते पाकः कर्णवदप्रचेताः |
यथायज रतुभिर्देव देवानेवा यजस्वतन्वं सुजात ||
भवा नो अग्ने.अवितोत गोपा भवा वयस्क्र्दुत नोवयोधाः |
रास्वा च नः सुमहो हव्यदातिं तरास्वोत नस्तन्वो अप्रयुछन ||
svasti no divo aghne pṛthivyā viśvāyurdhehi yajathāya deva |
sacemahi tava dasma praketairuruṣyā ṇa urubhirdevaśaṃsaiḥ ||
imā aghne matayastubhyaṃ jātā ghobhiraśvairabhi ghṛṇantiradhaḥ |
yadā te marto anu bhoghamānaḍ vaso dadhānomatibhiḥ sujāta ||
aghniṃ manye pitaramaghnimāpimaghniṃ bhrātaraṃ sadamitsakhāyam |
aghneranīkaṃ bṛhataḥ saparyaṃ divi śukraṃyajataṃ sūryasya ||
sidhrā aghne dhiyo asme sanutrīryaṃ trāyase dama ānityahotā |
ṛtavā sa rohidaśvaḥ purukṣurdyubhirasmāahabhirvāmamastu ||
dyubhirhitaṃ mitramiva prayoghaṃ pratnaṃ ṛtvijamadhvarasyajāram |
bāhubhyāmaghnimāyavo.ajananta vikṣu hotāraṃ nyasādayanta ||
svayaṃ yajasva divi deva devān kiṃ te pākaḥ kṛṇavadapracetāḥ |
yathāyaja ṛtubhirdeva devānevā yajasvatanvaṃ sujāta ||
bhavā no aghne.avitota ghopā bhavā vayaskṛduta novayodhāḥ |
rāsvā ca naḥ sumaho havyadātiṃ trāsvota nastanvo aprayuchan ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 8

पर केतुना बर्हता यात्यग्निरा रोदसी वर्षभो रोरवीति |
दिवश्चिदन्तानुपमानुदानळ अपामुपस्थे महिषोववर्ध ||
मुमोद गर्भो वर्षभः ककुद्मानस्रेमा वत्सः शिमीवानरावीत |
स देवतात्युद्यतानि कर्ण्वन सवेषु कषयेषुप्रथमो जिगाति ||
आ यो मूर्धानं पित्रोररब्ध नयध्वरे दधिरे सूरोर्णः |
अस्य पत्मन्नरुषीरश्वभुध्ना रतस्य योनौतन्वो जुषन्त ||
उष-उषो हि वसो अग्रमेषि तवं यमयोरभवो विभावा |
रताय सप्त दधिषे पदानि जनयन मित्रं तन्वे सवायै ||
भुवश्चक्षुर्मह रतस्य गोपा भुवो वरुणो यद रतायवेषि |
भुवो अपां नपाज्जातवेदो भुवो दूतो यस्यहव्यं जुजोषः ||
भुवो यज्ञस्य रजसश्च नेता यत्रा नियुद्भिः सचसेशिवाभिः |
दिवि मूर्धानं दधिषे सवर्षां जिह्वामग्नेचक्र्षे हव्यवाहम ||
अस्य तरितः करतुना वव्रे अन्तरिछन धीतिं पितुरेवैःपरस्य |
सचस्यमानः पित्रोरुपस्थे जामि बरुवाणायुधानि वेति ||
स पित्र्याण्यायुधनि विद्वनिन्द्रेषित आप्त्यो अभ्ययुध्यत |
तरिशीर्षाणं सप्तरश्मिं जघन्वान तवाष्ट्रस्य चिन्निः सस्र्जे तरितो गाः ||
भूरीदिन्द्र उदिनक्षन्तमोजो.अवाभिनत सत्पतिर्मन्यमानम |
तवाष्ट्रस्य चिद विश्वरूपस्य गोनामाचक्रणस्त्रीणि शीर्षा परा वर्क ||
pra ketunā bṛhatā yātyaghnirā rodasī vṛṣabho roravīti |
divaścidantānupamānudānaḷ apāmupasthe mahiṣovavardha ||
mumoda gharbho vṛṣabhaḥ kakudmānasremā vatsaḥ śimīvānarāvīt |
sa devatātyudyatāni kṛṇvan sveṣu kṣayeṣuprathamo jighāti ||
ā yo mūrdhānaṃ pitrorarabdha nyadhvare dadhire sūroarṇaḥ |
asya patmannaruṣīraśvabhudhnā ṛtasya yonautanvo juṣanta ||
uṣa-uṣo hi vaso aghrameṣi tvaṃ yamayorabhavo vibhāvā |
ṛtāya sapta dadhiṣe padāni janayan mitraṃ tanve svāyai ||
bhuvaścakṣurmaha ṛtasya ghopā bhuvo varuṇo yad ṛtāyaveṣi |
bhuvo apāṃ napājjātavedo bhuvo dūto yasyahavyaṃ jujoṣaḥ ||
bhuvo yajñasya rajasaśca netā yatrā niyudbhiḥ sacaseśivābhiḥ |
divi mūrdhānaṃ dadhiṣe svarṣāṃ jihvāmaghnecakṛṣe havyavāham ||
asya tritaḥ kratunā vavre antarichan dhītiṃ piturevaiḥparasya |
sacasyamānaḥ pitrorupasthe jāmi bruvāṇaāyudhāni veti ||
sa pitryāṇyāyudhani vidvanindreṣita āptyo abhyayudhyat |
triśīrṣāṇaṃ saptaraśmiṃ jaghanvān tvāṣṭrasya cinniḥ sasṛje trito ghāḥ ||
bhūrīdindra udinakṣantamojo.avābhinat satpatirmanyamānam |
tvāṣṭrasya cid viśvarūpasya ghonāmācakraṇastrīṇi śīrṣā parā vark ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 9

आपो हि षठा मयोभुवस्ता न ऊर्जे दधातन |
महेरणाय चक्षसे ||
यो वः शिवतमो रसस्तस्य भजयतेह नः |
उशतीरिवमातरः ||
तस्मा अरं गमाम वो यस्य कषयाय जिन्वथ |
आपोजनयथा च नः ||
शं नो देवीरभिष्टय आपो भवन्तु पीतये |
शं योरभि सरवन्तु नः ||
ईशाना वार्याणां कषयन्तीश्चर्षणीनाम |
अपोयाचामि भेषजम ||
अप्सु मे सोमो अब्रवीदन्तर्विश्वानि भेषजा |
अग्निं चविश्वशम्भुवम ||
आपः पर्णीत भेषजां वरूथं तन्वे मम |
जयोक चसूर्यं दर्शे ||
इदमापः पर वहत यत किं च दुरितं मयि |
यद वाहमभिदुद्रोह यद व शेप उतान्र्तम ||
आपो अद्यान्वचारिषं रसेन समगस्महि |
पयस्वानग्ना गहि तं मा सं सर्ज वर्चसा ||
āpo hi ṣṭhā mayobhuvastā na ūrje dadhātana |
maheraṇāya cakṣase ||
yo vaḥ śivatamo rasastasya bhajayateha naḥ |
uśatīrivamātaraḥ ||
tasmā araṃ ghamāma vo yasya kṣayāya jinvatha |
āpojanayathā ca naḥ ||
śaṃ no devīrabhiṣṭaya āpo bhavantu pītaye |
śaṃ yorabhi sravantu naḥ ||
īśānā vāryāṇāṃ kṣayantīścarṣaṇīnām |
apoyācāmi bheṣajam ||
apsu me somo abravīdantarviśvāni bheṣajā |
aghniṃ caviśvaśambhuvam ||
āpaḥ pṛṇīta bheṣajāṃ varūthaṃ tanve mama |
jyok casūryaṃ dṛśe ||
idamāpaḥ pra vahata yat kiṃ ca duritaṃ mayi |
yad vāhamabhidudroha yad va śepa utānṛtam ||
āpo adyānvacāriṣaṃ rasena samaghasmahi |
payasvānaghnaā ghahi taṃ mā saṃ sṛja varcasā ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 10

ओ चित सखायं सख्या वव्र्त्यां तिरः पुरू चिदर्णवंजगन्वन |
पितुर्नपातमा दधीत वेधा अधि कषमिप्रतरं दिध्यानः ||
न ते सखा सख्यं वष्ट्येतत सलक्ष्मा यद विषुरूपाभवाति |
महस पुत्रसो असुरस्य वीरा दिवो धर्तारौर्विया परि खयन ||
उशन्ति घा ते अम्र्तास एतदेकस्य चित तयजसं मर्त्यस्य |
नि ते मनो मनसि धाय्यस्मे जन्युः पतिस्तन्वमाविविश्याः ||
न यत पुरा चक्र्मा कद ध नूनं रता वदन्तो अन्र्तंरपेम |
गन्धर्वो अप्स्वप्या च योषा सा नो नाभिःपरमं जामि तन नौ ||
गर्भे नु नौ जनिता दम्पती कर्देवास्त्वष्टा सविताविश्वरूपः |
नाकिरस्य पर मिनन्ति वरतानि वेद नावस्यप्र्थिवि उत दयौः ||
को अस्य वेद परथमस्याह्नः क ईं ददर्श क इह परवोचत |
बर्हन मित्रस्य वरुणस्य धाम कदु बरव आहनोवीच्या नॄन ||
यमस्य मा यम्यं काम आगन समाने योनौ सहशेय्याय |
जायेव पत्ये तन्वं रिरिच्यां वि चिद वर्हेव रथ्येव चक्रा ||
न तिष्ठन्ति न नि मिषन्त्येते देवानां सपश इह येचरन्ति |
अन्येन मदाहनो याहि तुयं तेन वि वर्ह रथ्येवचक्रा ||
रात्रीभिरस्मा अहभिर्दशस्येत सूर्यस्य चक्षुर्मुहुरुन्मिमीयात |
दिवा पर्थिव्या मिथुना सबन्धू यमीर्यमस्यबिभ्र्यादजामि ||
आ घा ता गछानुत्तरा युगानि यत्र जामयः कर्णवन्नजामि |
उप बर्ब्र्हि वर्षभाय बाहुमन्यमिछस्व सुभगेपतिं मत ||
किं भरतासद यदनाथं भवाति किमु सवसा यन निरतिर्निगछत |
काममूता बह्वेतद रपामि तन्वा मे तन्वं सम्पिप्र्ग्धि ||
न वा उ ते तन्वा तन्वं सं पप्र्च्यां पापमाहुर्यःस्वसारं निगछात |
अन्येन मत परमुदः कल्पयस्व न तेभ्रात सुभगे वष्ट्येतत ||
बतो बतसि यम नैव ते मनो हर्दयं चाविदाम |
अन्या किलत्वां कक्ष्येव युक्तं परि षवजाते लिबुजेव वर्क्षम ||
अन्यमू षु तवं यम्यन्य उ तवां परि षवजाते लिबुजेवव्र्क्षम |
तस्य वा तवं मन इछा स वा तवाधा कर्णुष्वसंविदं सुभद्राम ||
o cit sakhāyaṃ sakhyā vavṛtyāṃ tiraḥ purū cidarṇavaṃjaghanvan |
piturnapātamā dadhīta vedhā adhi kṣamiprataraṃ didhyānaḥ ||
na te sakhā sakhyaṃ vaṣṭyetat salakṣmā yad viṣurūpābhavāti |
mahas putraso asurasya vīrā divo dhartāraurviyā pari khyan ||
uśanti ghā te amṛtāsa etadekasya cit tyajasaṃ martyasya |
ni te mano manasi dhāyyasme janyuḥ patistanvamāviviśyāḥ ||
na yat purā cakṛmā kad dha nūnaṃ ṛtā vadanto anṛtaṃrapema |
ghandharvo apsvapyā ca yoṣā sā no nābhiḥparamaṃ jāmi tan nau ||
gharbhe nu nau janitā dampatī kardevāstvaṣṭā savitāviśvarūpaḥ |
nākirasya pra minanti vratāni veda nāvasyapṛthivi uta dyauḥ ||
ko asya veda prathamasyāhnaḥ ka īṃ dadarśa ka iha pravocat |
bṛhan mitrasya varuṇasya dhāma kadu brava āhanovīcyā nṝn ||
yamasya mā yamyaṃ kāma āghan samāne yonau sahaśeyyāya |
jāyeva patye tanvaṃ riricyāṃ vi cid vṛheva rathyeva cakrā ||
na tiṣṭhanti na ni miṣantyete devānāṃ spaśa iha yecaranti |
anyena madāhano yāhi tuyaṃ tena vi vṛha rathyevacakrā ||
rātrībhirasmā ahabhirdaśasyet sūryasya cakṣurmuhurunmimīyāt |
divā pṛthivyā mithunā sabandhū yamīryamasyabibhṛyādajāmi ||
ā ghā tā ghachānuttarā yughāni yatra jāmayaḥ kṛṇavannajāmi |
upa barbṛhi vṛṣabhāya bāhumanyamichasva subhaghepatiṃ mat ||
kiṃ bhratāsad yadanāthaṃ bhavāti kimu svasā yan nirtirnighachat |
kāmamūtā bahvetad rapāmi tanvā me tanvaṃ sampipṛghdhi ||
na vā u te tanvā tanvaṃ saṃ papṛcyāṃ pāpamāhuryaḥsvasāraṃ nighachāt |
anyena mat pramudaḥ kalpayasva na tebhrāta subhaghe vaṣṭyetat ||
bato batasi yama naiva te mano hṛdayaṃ cāvidāma |
anyā kilatvāṃ kakṣyeva yuktaṃ pari ṣvajāte libujeva vṛkṣam ||
anyamū ṣu tvaṃ yamyanya u tvāṃ pari ṣvajāte libujevavṛkṣam |
tasya vā tvaṃ mana ichā sa vā tavādhā kṛṇuṣvasaṃvidaṃ subhadrām ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 11

वर्षा वर्ष्णे दुदुहे दोहसा दिवः पयांसि यह्वो अदितेरदाभ्यः |
विश्वं स वेद वरुणो यथा धिया सयज्ञियो यजतु यज्ञियान रतून ||
रपद गन्धर्वीरप्या च योषणा नदस्य नादे परि पातुमे मनः |
इष्टस्य मध्ये अदितिर्नि धातु नो भराता नोज्येष्ठः परथमो वि वोचति ||
सो चिन नु भद्रा कषुमती यशस्वत्युषा उवास मनवेस्वर्वती |
यदीमुशन्तमुशतामनु करतुमग्निंहोतारं विदथाय जीजनन ||
अध तयं दरप्सं विभ्वं विचक्षणं विराभरदिषितः शयेनो अध्वरे |
यदी विशो वर्णते दस्ममार्याग्निं होतारमध धीरजायत ||
सदासि रण्वो यवसेव पुष्यते होत्राभिरग्ने मनुषःस्वध्वरः |
विप्रस्य वा यच्छशमान उक्थ्यं वाजंससवानुपयासि भूरिभिः ||
उदीरय पितरा जार आ भगमियक्षति हर्यतो हर्त्तैष्यति |
विवक्ति वह्निः सवपस्यते मखस्तविष्यते असुरोवेपते मती ||
यस्ते अग्ने सुमतिं मर्तो अक्षत सहसः सूनो अति स परश्र्ण्वे |
इषं दधानो वहमानो अश्वैरा स दयुमानमवान भूषति दयून ||
यदग्न एषा समितिर्भवाति देवी देवेषु यजता यजत्र |
रत्ना च यद विभजासि सवधावो भागं नो अत्र वसुमन्तंवीतात ||
शरुधी नो अग्ने सदने सधस्थे युक्ष्वा रथमम्र्तस्यद्रवित्नुम |
आ नो वह रोदसी देवपुत्रे माकिर्देवानामपभूरिह सयाः ||
vṛṣā vṛṣṇe duduhe dohasā divaḥ payāṃsi yahvo aditeradābhyaḥ |
viśvaṃ sa veda varuṇo yathā dhiyā sayajñiyo yajatu yajñiyān ṛtūn ||
rapad ghandharvīrapyā ca yoṣaṇā nadasya nāde pari pātume manaḥ |
iṣṭasya madhye aditirni dhātu no bhrātā nojyeṣṭhaḥ prathamo vi vocati ||
so cin nu bhadrā kṣumatī yaśasvatyuṣā uvāsa manavesvarvatī |
yadīmuśantamuśatāmanu kratumaghniṃhotāraṃ vidathāya jījanan ||
adha tyaṃ drapsaṃ vibhvaṃ vicakṣaṇaṃ virābharadiṣitaḥ śyeno adhvare |
yadī viśo vṛṇate dasmamāryāaghniṃ hotāramadha dhīrajāyata ||
sadāsi raṇvo yavaseva puṣyate hotrābhiraghne manuṣaḥsvadhvaraḥ |
viprasya vā yacchaśamāna ukthyaṃ vājaṃsasavānupayāsi bhūribhiḥ ||
udīraya pitarā jāra ā bhaghamiyakṣati haryato hṛttaiṣyati |
vivakti vahniḥ svapasyate makhastaviṣyate asurovepate matī ||
yaste aghne sumatiṃ marto akṣat sahasaḥ sūno ati sa praśṛṇve |
iṣaṃ dadhāno vahamāno aśvairā sa dyumānamavān bhūṣati dyūn ||
yadaghna eṣā samitirbhavāti devī deveṣu yajatā yajatra |
ratnā ca yad vibhajāsi svadhāvo bhāghaṃ no atra vasumantaṃvītāt ||
śrudhī no aghne sadane sadhasthe yukṣvā rathamamṛtasyadravitnum |
ā no vaha rodasī devaputre mākirdevānāmapabhūriha syāḥ ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 12

दयावा ह कषामा परथमे रतेनाभिश्रावे भवतःसत्यवाचा |
देवो यन मर्तान यजथाय कर्ण्वन सीदद्धोता परत्यं सवमसुं यन ||
देवो देवान परिभूरतेन वहा नो हव्यं परथमश्चिकित्वान |
धूमकेतुः समिधा भार्जीको मन्द्रो होता नित्योवाचा यजीयान ||
सवाव्र्ग देवस्याम्र्तं यदी गोरतो जातासो धारयन्तौर्वी |
विश्वे देवा अनु तत ते यजुर्गुर्दुहे यदेनीदिव्यं घर्तं वाः ||
अर्चामि वां वर्धायापो घर्तस्नू दयावाभूमी शर्णुतंरोदसी मे |
अहा यद दयावो.असुनीतिमयन मध्वा नो अत्रपितरा शिशीताम ||
किं सविन नो राजा जग्र्हे कदस्याति वरतं चक्र्मा को विवेद |
मित्रश्चिद धि षमा जुहुराणो देवाञ्छ्लोको नयातामपि वाजो अस्ति ||
दुर्मन्त्वत्राम्र्तस्य नाम सलक्ष्मा यद विषुरूपाभवाति |
यमस्य यो मनवते सुमन्त्वग्ने तं रष्व पाह्यप्रयुछन ||
यस्मिन देवा विदथे मादयन्ते विवस्वतः सदने धारयन्ते |
सूर्ये जयोतिरदधुर्मास्यक्तून परि दयोतनिं चरतोजस्रा ||
यस्मिन देवा मन्मनि संचरन्त्यपीच्ये न वयमस्य विद्म |
मित्रो नो अत्रादितिरनागान सविता देवो वरुणाय वोचत ||
शरुधी नो अग्ने सदने सधस्थे युक्ष्वा ... ||
dyāvā ha kṣāmā prathame ṛtenābhiśrāve bhavataḥsatyavācā |
devo yan martān yajathāya kṛṇvan sīdaddhotā pratyaṃ svamasuṃ yan ||
devo devān paribhūrtena vahā no havyaṃ prathamaścikitvān |
dhūmaketuḥ samidhā bhāṛjīko mandro hotā nityovācā yajīyān ||
svāvṛgh devasyāmṛtaṃ yadī ghorato jātāso dhārayantaurvī |
viśve devā anu tat te yajurghurduhe yadenīdivyaṃ ghṛtaṃ vāḥ ||
arcāmi vāṃ vardhāyāpo ghṛtasnū dyāvābhūmī śṛṇutaṃrodasī me |
ahā yad dyāvo.asunītimayan madhvā no atrapitarā śiśītām ||
kiṃ svin no rājā jaghṛhe kadasyāti vrataṃ cakṛmā ko viveda |
mitraścid dhi ṣmā juhurāṇo devāñchloko nayātāmapi vājo asti ||
durmantvatrāmṛtasya nāma salakṣmā yad viṣurūpābhavāti |
yamasya yo manavate sumantvaghne taṃ ṛṣva pāhyaprayuchan ||
yasmin devā vidathe mādayante vivasvataḥ sadane dhārayante |
sūrye jyotiradadhurmāsyaktūn pari dyotaniṃ caratoajasrā ||
yasmin devā manmani saṃcarantyapīcye na vayamasya vidma |
mitro no atrāditiranāghān savitā devo varuṇāya vocat ||
śrudhī no aghne sadane sadhasthe yukṣvā ... ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 13

युजे वां बरह्म पूर्व्यं नमोभिर्वि शलोक एतु पथ्येवसूरेः |
शर्ण्वन्तु विश्वे अम्र्तस्य पुत्रा आ ये धामानिदिव्यानि तस्थुः ||
यमे इव यतमाने यदैतं पर वां भरन मानुषादेवयन्तः |
आ सीदतं सवमु लोकं विदाने सवासस्थेभवतमिन्दवे नः ||
पञ्च पदानि रुपो अन्वरोहं चतुष्पदीमन्वेमि वरतेन |
अक्षरेण परति मिम एतां रतस्य नाभावधि सं पुनामि ||
देवेभ्यः कमव्र्णीत मर्त्युं परजायै कमम्र्तंनाव्र्णीत |
बर्हस्पतिं यज्ञमक्र्ण्वत रषिं परियांयमस्तन्वं परारिरेचीत ||
सप्त कषरन्ति शिशवे मरुत्वते पित्रे पुत्रासो अप्यवीवतन्न्र्तम |
उभे इदस्योभयस्य राजत उभे यतेते उभयस्यपुष्यतः ||
yuje vāṃ brahma pūrvyaṃ namobhirvi śloka etu pathyevasūreḥ |
śṛṇvantu viśve amṛtasya putrā ā ye dhāmānidivyāni tasthuḥ ||
yame iva yatamāne yadaitaṃ pra vāṃ bharan mānuṣādevayantaḥ |
ā sīdataṃ svamu lokaṃ vidāne svāsasthebhavatamindave naḥ ||
pañca padāni rupo anvarohaṃ catuṣpadīmanvemi vratena |
akṣareṇa prati mima etāṃ ṛtasya nābhāvadhi saṃ punāmi ||
devebhyaḥ kamavṛṇīta mṛtyuṃ prajāyai kamamṛtaṃnāvṛṇīta |
bṛhaspatiṃ yajñamakṛṇvata ṛṣiṃ priyāṃyamastanvaṃ prārirecīt ||
sapta kṣaranti śiśave marutvate pitre putrāso apyavīvatannṛtam |
ubhe idasyobhayasya rājata ubhe yatete ubhayasyapuṣyataḥ ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 14

परेयिवांसं परवतो महीरनु बहुभ्यः पन्थामनुपस्पशनम |
वैवस्वतं संगमनं जनानां यमंराजानं हविषा दुवस्य ||
यमो नो गातुं परथमो विवेद नैष गव्यूतिरपभर्तवा उ |
यत्रा नः पूर्वे पितरः परेयुरेना जज्ञानाःपथ्या अनु सवाः ||
मातली कव्यैर्यमो अङगिरोभिर्ब्र्हस्पतिरकवभिर्वाव्र्धानः |
यांश्च देवा वाव्र्धुर्ये च देवांस्वाहान्ये सवधयान्ये मदन्ति ||
इमं यम परस्तरमा हि सीदाङगिरोभिः पित्र्भिःसंविदानः |
आ तवा मन्त्राः कविशस्ता वहन्त्वेना राजन्हविषा मादयस्व ||
अङगिरोभिरा गहि यज्ञियेभिर्यम वैरूपैरिह मादयस्व |
विवस्वन्तं हुवे यः पिता ते.अस्मिन यज्ञे बर्हिष्यानिषद्य ||
अङगिरसो नः पितरो नवग्वा अथर्वाणो भर्गवः सोम्यासः |
तेषां वयं सुमतौ यज्ञियानामपि भद्रे सौमनसेस्याम ||
परेहि परेहि पथिभिः पूर्व्येभिर्यत्रा नः पूर्वे पितरःपरेयुः |
उभा राजाना सवधया मदन्ता यमं पश्यासिवरुणं च देवम ||
सं गछस्व पित्र्भिः सं यमेनेष्टापूर्तेन परमेव्योमन |
हित्वायावद्यं पुनरस्तमेहि सं गछस्व तन्वासुवर्चाः ||
अपेत वीत वि च सर्पतातो.अस्मा एतं पितरो लोकमक्रन |
अहोभिरद्भिरक्तुभिर्व्यक्तं यमो ददात्यवसानमस्मै ||
अति दरव सारमेयौ शवानौ चतुरक्षौ शबलौ साधुनापथा |
अथा पितॄन सुविदत्रानुपेहि यमेन ये सधमादम्मदन्ति ||
यौ ते शवानौ यम रक्षितारौ चतुरक्षौ पथिरक्षीन्र्चक्षसौ |
ताभ्यामेनं परि देहि राजन सवस्ति चास्मानमीवं च धेहि ||
उरूणसावसुत्र्पा उदुम्बलौ यमस्य दूतौ चरतो जनाननु |
तावस्मभ्यं दर्शये सूर्याय पुनर्दातामसुमद्येह भद्रम ||
यमाय सोमं सुनुत यमय जुहुता हविः |
यमं ह यज्ञोगछत्यग्निदूतो अरंक्र्तः ||
यमाय घर्तवद धविर्जुहोत पर च तिष्ठत |
स नोदेवेष्वा यमद दीर्घमायुः पर जीवसे ||
यमाय मधुमत्तमं राज्ञे हव्यं जुहोतन |
इदं नमर्षिभ्यः पूर्वजेभ्यः पूर्वेभ्यः पथिक्र्द्भ्यः ||
तरिकद्रुकेभिः पतति षळ उर्वीरेकमिद बर्हत |
तरिष्टुब्गायत्री छन्दांसि सर्वा ता यम आहिता ||
pareyivāṃsaṃ pravato mahīranu bahubhyaḥ panthāmanupaspaśanam |
vaivasvataṃ saṃghamanaṃ janānāṃ yamaṃrājānaṃ haviṣā duvasya ||
yamo no ghātuṃ prathamo viveda naiṣa ghavyūtirapabhartavā u |
yatrā naḥ pūrve pitaraḥ pareyurenā jajñānāḥpathyā anu svāḥ ||
mātalī kavyairyamo aṅghirobhirbṛhaspatirkvabhirvāvṛdhānaḥ |
yāṃśca devā vāvṛdhurye ca devāṃsvāhānye svadhayānye madanti ||
imaṃ yama prastaramā hi sīdāṅghirobhiḥ pitṛbhiḥsaṃvidānaḥ |
ā tvā mantrāḥ kaviśastā vahantvenā rājanhaviṣā mādayasva ||
aṅghirobhirā ghahi yajñiyebhiryama vairūpairiha mādayasva |
vivasvantaṃ huve yaḥ pitā te.asmin yajñe barhiṣyāniṣadya ||
aṅghiraso naḥ pitaro navaghvā atharvāṇo bhṛghavaḥ somyāsaḥ |
teṣāṃ vayaṃ sumatau yajñiyānāmapi bhadre saumanasesyāma ||
prehi prehi pathibhiḥ pūrvyebhiryatrā naḥ pūrve pitaraḥpareyuḥ |
ubhā rājānā svadhayā madantā yamaṃ paśyāsivaruṇaṃ ca devam ||
saṃ ghachasva pitṛbhiḥ saṃ yameneṣṭāpūrtena paramevyoman |
hitvāyāvadyaṃ punarastamehi saṃ ghachasva tanvāsuvarcāḥ ||
apeta vīta vi ca sarpatāto.asmā etaṃ pitaro lokamakran |
ahobhiradbhiraktubhirvyaktaṃ yamo dadātyavasānamasmai ||
ati drava sārameyau śvānau caturakṣau śabalau sādhunāpathā |
athā pitṝn suvidatrānupehi yamena ye sadhamādammadanti ||
yau te śvānau yama rakṣitārau caturakṣau pathirakṣīnṛcakṣasau |
tābhyāmenaṃ pari dehi rājan svasti cāsmāanamīvaṃ ca dhehi ||
urūṇasāvasutṛpā udumbalau yamasya dūtau carato janānanu |
tāvasmabhyaṃ dṛśaye sūryāya punardātāmasumadyeha bhadram ||
yamāya somaṃ sunuta yamaya juhutā haviḥ |
yamaṃ ha yajñoghachatyaghnidūto araṃkṛtaḥ ||
yamāya ghṛtavad dhavirjuhota pra ca tiṣṭhata |
sa nodeveṣvā yamad dīrghamāyuḥ pra jīvase ||
yamāya madhumattamaṃ rājñe havyaṃ juhotana |
idaṃ namaṛṣibhyaḥ pūrvajebhyaḥ pūrvebhyaḥ pathikṛdbhyaḥ ||
trikadrukebhiḥ patati ṣaḷ urvīrekamid bṛhat |
triṣṭubghāyatrī chandāṃsi sarvā tā yama āhitā ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 15

उदीरतामवर उत परास उन मध्यमाः पितरःसोम्यासः |
असुं य ईयुरव्र्का रतज्ञास्ते नो.अवन्तुपितरो हवेषु ||
इदं पित्र्भ्यो नमो अस्त्वद्य ये पूर्वासो य उपरास ईयुः |
ये पार्थिवे रजस्या निषत्ता ये वा नूनं सुव्र्जनासुविक्षु ||
आहं पितॄन सुविदत्रानवित्सि नपातं च विक्रमणं चविष्णोः |
बर्हिषदो ये सवधया सुतस्य भजन्त पित्वस्तैहागमिष्ठाः ||
बर्हिषदः पितर ऊत्यर्वागिमा वो हव्या चक्र्मा जुषध्वम |
त आ गतावसा शन्तमेनाथा नः शं योररपोदधात ||
उपहूताः पितरः सोम्यासो बर्हिष्येषु निधिषु परियेषु |
त आ गमन्तु त इह शरुवन्त्वधि बरुवन्तु ते.अवन्त्वस्मान ||
आच्या जानु दक्षिणतो निषद्येमं यज्ञमभि गर्णीतविश्वे |
मा हिंसिष्ट पितरः केन चिन नो यद व आगःपुरुषता कराम ||
आसीनासो अरुणीनामुपस्थे रयिं धत्त दाशुषे मर्त्याय |
पुत्रेभ्यः पितरस्तस्य वस्वः पर यछत त इहोर्जन्दधात ||
ये नः पूर्वे पितरः सोम्यासो.अनूहिरे सोमपीथंवसिष्ठाः |
तेभिर्यमः संरराणो हवींष्युशन्नुशद्भिः परतिकाममत्तु ||
ये तात्र्षुर्देवत्रा जेहमाना होत्राविद सतोमतष्टासोर्कैः |
आग्ने याहि सुविदत्रेभिरर्वां सत्यैः कव्यैःपित्र्भिर्घर्मसद्भिः ||
ये सत्यासो हविरदो हविष्पा इद्रेण देवैः सरथन्दधानाः |
आग्ने याहि सहस्रं देववन्दैः परैःपूर्वैः पित्र्भिर्घर्मसद्भिः ||
अग्निष्वात्ताः पितर एह गछत सदः-सदः सदतसुप्रणीतयः |
अत्ता हवींषि परयतानि बर्हिष्यथारयिं सर्ववीरं दधातन ||
तवमग्न ईळितो जातवेदो.अवाड ढव्यानि सुरभीणिक्र्त्वी |
परादाः पित्र्भ्यः सवधया ते अक्षन्नद्धि तवन्देव परयता हवींषि ||
ये चेह पितरो ये च नेह यांश्च विद्म यानु च नप्रविद्म |
तवं वेत्थ यति ते जातवेदः सवधाभिर्यज्ञं सुक्र्तं जुषस्व ||
ये अग्निदग्धा ये अनग्निदग्धा मध्ये दिवः सवधयामादयन्ते |
तेभिः सवराळ असुनीतिमेतां यथावशन्तन्वं कल्पयस्व ||
udīratāmavara ut parāsa un madhyamāḥ pitaraḥsomyāsaḥ |
asuṃ ya īyuravṛkā ṛtajñāste no.avantupitaro haveṣu ||
idaṃ pitṛbhyo namo astvadya ye pūrvāso ya uparāsa īyuḥ |
ye pārthive rajasyā niṣattā ye vā nūnaṃ suvṛjanāsuvikṣu ||
āhaṃ pitṝn suvidatrānavitsi napātaṃ ca vikramaṇaṃ caviṣṇoḥ |
barhiṣado ye svadhayā sutasya bhajanta pitvastaihāghamiṣṭhāḥ ||
barhiṣadaḥ pitara ūtyarvāghimā vo havyā cakṛmā juṣadhvam |
ta ā ghatāvasā śantamenāthā naḥ śaṃ yorarapodadhāta ||
upahūtāḥ pitaraḥ somyāso barhiṣyeṣu nidhiṣu priyeṣu |
ta ā ghamantu ta iha śruvantvadhi bruvantu te.avantvasmān ||
ācyā jānu dakṣiṇato niṣadyemaṃ yajñamabhi ghṛṇītaviśve |
mā hiṃsiṣṭa pitaraḥ kena cin no yad va āghaḥpuruṣatā karāma ||
āsīnāso aruṇīnāmupasthe rayiṃ dhatta dāśuṣe martyāya |
putrebhyaḥ pitarastasya vasvaḥ pra yachata ta ihorjandadhāta ||
ye naḥ pūrve pitaraḥ somyāso.anūhire somapīthaṃvasiṣṭhāḥ |
tebhiryamaḥ saṃrarāṇo havīṃṣyuśannuśadbhiḥ pratikāmamattu ||
ye tātṛṣurdevatrā jehamānā hotrāvida stomataṣṭāsoarkaiḥ |
āghne yāhi suvidatrebhirarvāṃ satyaiḥ kavyaiḥpitṛbhirgharmasadbhiḥ ||
ye satyāso havirado haviṣpā idreṇa devaiḥ sarathandadhānāḥ |
āghne yāhi sahasraṃ devavandaiḥ paraiḥpūrvaiḥ pitṛbhirgharmasadbhiḥ ||
aghniṣvāttāḥ pitara eha ghachata sadaḥ-sadaḥ sadatasupraṇītayaḥ |
attā havīṃṣi prayatāni barhiṣyathārayiṃ sarvavīraṃ dadhātana ||
tvamaghna īḷito jātavedo.avāḍ ḍhavyāni surabhīṇikṛtvī |
prādāḥ pitṛbhyaḥ svadhayā te akṣannaddhi tvandeva prayatā havīṃṣi ||
ye ceha pitaro ye ca neha yāṃśca vidma yānu ca napravidma |
tvaṃ vettha yati te jātavedaḥ svadhābhiryajñaṃ sukṛtaṃ juṣasva ||
ye aghnidaghdhā ye anaghnidaghdhā madhye divaḥ svadhayāmādayante |
tebhiḥ svarāḷ asunītimetāṃ yathāvaśantanvaṃ kalpayasva ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 16

मैनमग्ने वि दहो माभि शोचो मास्य तवचं चिक्षिपो माशरीरम |
यदा शर्तं कर्णवो जातवेदो.अथेमेनं परहिणुतात पित्र्भ्यः ||
शर्तं यदा करसि जातवेदो.अथेमेनं परि दत्तात्पित्र्भ्यः |
यदा गछात्यसुनीतिमेतामथा देवानांवशनीर्भवाति ||
सूर्यं चक्षुर्गछतु वातमात्मा दयां च गछप्र्थिवीं च धर्मणा |
अपो वा गछ यदि तत्र ते हितमोषधीषु परति तिष्ठा शरीरैः ||
अजो भागस्तपसा तं तपस्व तं ते शोचिस्तपतु तं तेर्चिः |
यास्ते शिवास्तन्वो जातवेदस्ताभिर्वहैनंसुक्र्तामु लोकम ||
अव सर्ज पुनरग्ने पित्र्भ्यो यस्त आहुतश्चरतिस्वधाभिः |
अयुर्वसान उप वेतु शेषः सं गछतान्तन्वा जातवेदः ||
यत ते कर्ष्णः शकुन आतुतोद पिपीलः सर्प उत वाश्वापदः |
अग्निष टद विश्वादगदं कर्णोतु सोमश्च योब्राह्मणानाविवेश ||
अग्नेर्वर्म परि गोभिर्व्ययस्व सं परोर्णुष्व पीवसामेदसा च |
नेत तवा धर्ष्णुर्हरसा जर्ह्र्षाणो दध्र्ग्विधक्ष्यन पर्यङखयाते ||
इममग्ने चमसं मा वि जिह्वरः परियो देवानामुतसोम्यानाम |
एष यश्चमसो देवपानस्तस्मिन देवा अम्र्तामादयन्ते ||
करव्यादमग्निं पर हिणोमि दूरं यमराज्ञो गछतुरिप्रवाहः |
इहैवायमितरो जातवेदा देवेभ्यो हव्यंवहतु परजानन ||
यो अग्निः करव्यात परविवेश वो गर्हमिमं पश्यन्नितरंजातवेदसम |
तं हरामि पित्र्यज्ञाय देवं स घर्ममिन्वात परमे सधस्थे ||
यो अग्निः करव्यवाहनः पितॄन यक्षद रताव्र्धः |
परेदुहव्यानि वोचति देवेभ्यश्च पित्र्भ्य आ ||
उशन्तस्त्वा नि धीमह्युशन्तः समिधीमहि |
उशन्नुशत आ वह पितॄन हविषे अत्तवे ||
यं तवमग्ने समदहस्तमु निर्वापया पुनः |
कियाम्ब्वत्र रोहतु पाकदूर्वा वयल्कशा ||
शीतिके शीतिकावति हलादिके हलादिकावति |
मण्डूक्या सुसं गम इमं सवग्निं हर्षय ||
mainamaghne vi daho mābhi śoco māsya tvacaṃ cikṣipo māśarīram |
yadā śṛtaṃ kṛṇavo jātavedo.athemenaṃ prahiṇutāt pitṛbhyaḥ ||
śṛtaṃ yadā karasi jātavedo.athemenaṃ pari dattātpitṛbhyaḥ |
yadā ghachātyasunītimetāmathā devānāṃvaśanīrbhavāti ||
sūryaṃ cakṣurghachatu vātamātmā dyāṃ ca ghachapṛthivīṃ ca dharmaṇā |
apo vā ghacha yadi tatra te hitamoṣadhīṣu prati tiṣṭhā śarīraiḥ ||
ajo bhāghastapasā taṃ tapasva taṃ te śocistapatu taṃ tearciḥ |
yāste śivāstanvo jātavedastābhirvahainaṃsukṛtāmu lokam ||
ava sṛja punaraghne pitṛbhyo yasta āhutaścaratisvadhābhiḥ |
ayurvasāna upa vetu śeṣaḥ saṃ ghachatāntanvā jātavedaḥ ||
yat te kṛṣṇaḥ śakuna ātutoda pipīlaḥ sarpa uta vāśvāpadaḥ |
aghniṣ ṭad viśvādaghadaṃ kṛṇotu somaśca yobrāhmaṇānāviveśa ||
aghnervarma pari ghobhirvyayasva saṃ prorṇuṣva pīvasāmedasā ca |
net tvā dhṛṣṇurharasā jarhṛṣāṇo dadhṛghvidhakṣyan paryaṅkhayāte ||
imamaghne camasaṃ mā vi jihvaraḥ priyo devānāmutasomyānām |
eṣa yaścamaso devapānastasmin devā amṛtāmādayante ||
kravyādamaghniṃ pra hiṇomi dūraṃ yamarājño ghachaturipravāhaḥ |
ihaivāyamitaro jātavedā devebhyo havyaṃvahatu prajānan ||
yo aghniḥ kravyāt praviveśa vo ghṛhamimaṃ paśyannitaraṃjātavedasam |
taṃ harāmi pitṛyajñāya devaṃ sa gharmaminvāt parame sadhasthe ||
yo aghniḥ kravyavāhanaḥ pitṝn yakṣad ṛtāvṛdhaḥ |
preduhavyāni vocati devebhyaśca pitṛbhya ā ||
uśantastvā ni dhīmahyuśantaḥ samidhīmahi |
uśannuśata ā vaha pitṝn haviṣe attave ||
yaṃ tvamaghne samadahastamu nirvāpayā punaḥ |
kiyāmbvatra rohatu pākadūrvā vyalkaśā ||
śītike śītikāvati hlādike hlādikāvati |
maṇḍūkyā susaṃ ghama imaṃ svaghniṃ harṣaya ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 17

तवष्टा दुहित्रे वहतुं कर्णोतीतीदं विश्वं भुवनंसमेति |
यमस्य माता पर्युह्यमाना महो जाया विवस्वतोननाश ||
अपागूहन्नम्र्तां मर्त्येभ्यः कर्त्वी सवर्णामददुर्विवस्वते |
उताश्विनावभरद यत तदसीदजहादु दवामिथुना सरण्यूः ||
पूषा तवेतश्च्यावयतु पर विद्वाननष्टपशुर्भुवनस्य गोपाः |
स तवैतेभ्यः परि ददत पित्र्भ्यो.अग्निर्देवेभ्यः सुविदत्रियेभ्यः ||
आयुर्विश्वायुः परि पासति तवा पूषा तवा पातु परपथेपुरस्तात |
यत्रसते सुक्र्तो यत्र ते ययुस्तत्र तवादेवः सविता दधातु ||
पूषेमा आशा अनु वेद सर्वाः सो अस्मानभयतमेननेषत |
सवस्तिदा आघ्र्णिः सर्ववीरो.अप्रयुछन पुर एतुप्रजानन ||
परपथे पथमजनिष्ट पूषा परपथे दिवः परपथेप्र्थिव्याः |
उभे अभि परियतमे सधस्थे आ च परा चचरति परजानन ||
सरस्वतीं देवयन्तो हवन्ते सरस्वतीमध्वरे तायमाने |
सरस्वतीं सुक्र्तो अह्वयन्त सरस्वती दाशुषे वार्यं दात ||
सरस्वति या सरथं ययथ सवधाभिर्देवि पित्र्भिर्मदन्ती |
आसद्यास्मिन बर्हिषि मादयस्वानमीवा इष आधेह्यस्मे ||
सरस्वतीं यां पितरो हवन्ते दक्षिणा यज्ञमभिनक्षमाणाः |
सहस्रार्घमिळो अत्र भागं रायस्पोषं यजमानेषु धेहि ||
अपो अस्मान मातरः शुन्धयन्तु घर्तेन नो घर्तप्वः पुनन्तु |
विश्वं हि रिप्रं परवहन्ति देविरुदिदाभ्यः शुचिरापूत एमि ||
दरप्सश्चस्कन्द परथमाननु दयूनिमं च योनिमनु यश्च पुर्वः |
समानं योनिमनु संचरन्तं दरप्सं जुहोम्यनु सप्त होत्राः ||
यस्ते दरप्स सकन्दति यस्ते अंशुर्बाहुच्युतो धिषणायाुपस्थात |
अध्वर्योर्वा परि वा यः पवित्रात तं ते जुहोमिमनसा वषट्क्र्तम ||
यस्ते दरप्स सकन्नो यस्ते अंशुरवश्च यः परःस्रुचा |
अयं देवो बर्हस्पतिः सं तं सिञ्चतु राधसे ||
पयस्वतीरोषधयः पयस्वन मामकं वचः |
अपाम्पयस्वदित पयस्तेन मा सह शुन्धत ||
tvaṣṭā duhitre vahatuṃ kṛṇotītīdaṃ viśvaṃ bhuvanaṃsameti |
yamasya mātā paryuhyamānā maho jāyā vivasvatonanāśa ||
apāghūhannamṛtāṃ martyebhyaḥ kṛtvī savarṇāmadadurvivasvate |
utāśvināvabharad yat tadasīdajahādu dvāmithunā saraṇyūḥ ||
pūṣā tvetaścyāvayatu pra vidvānanaṣṭapaśurbhuvanasya ghopāḥ |
sa tvaitebhyaḥ pari dadat pitṛbhyo.aghnirdevebhyaḥ suvidatriyebhyaḥ ||
āyurviśvāyuḥ pari pāsati tvā pūṣā tvā pātu prapathepurastāt |
yatrasate sukṛto yatra te yayustatra tvādevaḥ savitā dadhātu ||
pūṣemā āśā anu veda sarvāḥ so asmānabhayatamenaneṣat |
svastidā āghṛṇiḥ sarvavīro.aprayuchan pura etuprajānan ||
prapathe pathamajaniṣṭa pūṣā prapathe divaḥ prapathepṛthivyāḥ |
ubhe abhi priyatame sadhasthe ā ca parā cacarati prajānan ||
sarasvatīṃ devayanto havante sarasvatīmadhvare tāyamāne |
sarasvatīṃ sukṛto ahvayanta sarasvatī dāśuṣe vāryaṃ dāt ||
sarasvati yā sarathaṃ yayatha svadhābhirdevi pitṛbhirmadantī |
āsadyāsmin barhiṣi mādayasvānamīvā iṣa ādhehyasme ||
sarasvatīṃ yāṃ pitaro havante dakṣiṇā yajñamabhinakṣamāṇāḥ |
sahasrārghamiḷo atra bhāghaṃ rāyaspoṣaṃ yajamāneṣu dhehi ||
apo asmān mātaraḥ śundhayantu ghṛtena no ghṛtapvaḥ punantu |
viśvaṃ hi ripraṃ pravahanti devirudidābhyaḥ śucirāpūta emi ||
drapsaścaskanda prathamānanu dyūnimaṃ ca yonimanu yaśca purvaḥ |
samānaṃ yonimanu saṃcarantaṃ drapsaṃ juhomyanu sapta hotrāḥ ||
yaste drapsa skandati yaste aṃśurbāhucyuto dhiṣaṇāyāupasthāt |
adhvaryorvā pari vā yaḥ pavitrāt taṃ te juhomimanasā vaṣaṭkṛtam ||
yaste drapsa skanno yaste aṃśuravaśca yaḥ paraḥsrucā |
ayaṃ devo bṛhaspatiḥ saṃ taṃ siñcatu rādhase ||
payasvatīroṣadhayaḥ payasvan māmakaṃ vacaḥ |
apāmpayasvadit payastena mā saha śundhata ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 18

परं मर्त्यो अनु परेहि पन्थां यस्ते सव इतरो देवयानात |
चक्षुष्मते शर्ण्वते ते बरवीमि मा नः परजां रीरिषोमोत वीरान ||
मर्त्योः पदं योपयन्तो यदैत दराघीय आयुः परतरन्दधानाः |
आप्यायमानाः परजया धनेन शुद्धाःपूता भवत यज्ञियासः ||
इमे जीवा वि मर्तैरावव्र्त्रन्नभूद भद्रा देवहूतिर्नोद्य |
पराञ्चो अगाम नर्तये हसाय दराघीय आयुःप्रतरं दधानाः ||
इमं जीवेभ्यः परिधिं दधामि मैषां नु गादपरोर्थमेतम |
शतं जीवन्तु शरदः पुरूचीरन्तर्म्र्त्युं दधतां पर्वतेन ||
यथाहान्यनुपूर्वं भवन्ति यथ रतव रतुभिर्यन्तिसाधु |
यथा न पूर्वमपरो जहात्येवा धातरायूंषि कल्पयैषाम ||
आ रोहतायुर्जरसं वर्णाना अनुपूर्वं यतमाना यतिष्ठ |
इह तवष्टा सुजनिमा सजोषा दीर्घमायुःकरति जीवसे वः ||
इमा नारीरविधवाः सुपत्नीराञ्जनेन सर्पिषा संविशन्तु |
अनश्रवो.अनमीवाः सुरत्ना आ रोहन्तु जनयोयोनिमग्रे ||
उदीर्ष्व नार्यभि जीवलोकं गतासुमेतमुप शेष एहि |
हस्तग्राभस्य दिधिषोस्तवेदं पत्युर्जनित्वमभि सम्बभूथ ||
धनुर्हस्तादाददानो मर्तस्यास्मे कषत्राय वर्चसेबलाय |
अत्रैव तवमिह वयं सुवीरा विश्वा सप्र्धोभिमातीर्जयेम ||
उप सर्प मातरं भूमिमेतामुरुव्यचसं पर्थिवींसुशेवाम |
ऊर्णम्रदा युवतिर्दक्षिणावत एषा तवा पातुनिरतेरुपस्थात ||
उच्छ्वञ्चस्व पर्थिवि मा नि बाधथाः सूपायनास्मै भवसूपवञ्चना |
माता पुत्रं यथा सिचाभ्येनं भूमूर्णुहि ||
उच्छ्वञ्चमाना पर्थिवी सु तिष्ठतु सहस्रं मित उप हिश्रयन्ताम |
ते गर्हासो घर्तश्चुतो भवन्तु विश्वाहास्मैशरणाः सन्त्वत्र ||
उत ते सतभ्नामि पर्थिवीं तवत परीमं लोगं निदधन मोहं रिषम |
एतां सथूणां पितरो धारयन्तु ते.अत्रायमः सादना ते मिनोतु ||
परतीचीने मामहनीष्वाः पर्णमिवा दधुः |
परतीचीं जग्रभा वाचमश्वं रशनया यथा ||
paraṃ mṛtyo anu parehi panthāṃ yaste sva itaro devayānāt |
cakṣuṣmate śṛṇvate te bravīmi mā naḥ prajāṃ rīriṣomota vīrān ||
mṛtyoḥ padaṃ yopayanto yadaita drāghīya āyuḥ pratarandadhānāḥ |
āpyāyamānāḥ prajayā dhanena śuddhāḥpūtā bhavata yajñiyāsaḥ ||
ime jīvā vi mṛtairāvavṛtrannabhūd bhadrā devahūtirnoadya |
prāñco aghāma nṛtaye hasāya drāghīya āyuḥprataraṃ dadhānāḥ ||
imaṃ jīvebhyaḥ paridhiṃ dadhāmi maiṣāṃ nu ghādaparoarthametam |
śataṃ jīvantu śaradaḥ purūcīrantarmṛtyuṃ dadhatāṃ parvatena ||
yathāhānyanupūrvaṃ bhavanti yatha ṛtava ṛtubhiryantisādhu |
yathā na pūrvamaparo jahātyevā dhātarāyūṃṣi kalpayaiṣām ||
ā rohatāyurjarasaṃ vṛṇānā anupūrvaṃ yatamānā yatiṣṭha |
iha tvaṣṭā sujanimā sajoṣā dīrghamāyuḥkarati jīvase vaḥ ||
imā nārīravidhavāḥ supatnīrāñjanena sarpiṣā saṃviśantu |
anaśravo.anamīvāḥ suratnā ā rohantu janayoyonimaghre ||
udīrṣva nāryabhi jīvalokaṃ ghatāsumetamupa śeṣa ehi |
hastaghrābhasya didhiṣostavedaṃ patyurjanitvamabhi sambabhūtha ||
dhanurhastādādadāno mṛtasyāsme kṣatrāya varcasebalāya |
atraiva tvamiha vayaṃ suvīrā viśvā spṛdhoabhimātīrjayema ||
upa sarpa mātaraṃ bhūmimetāmuruvyacasaṃ pṛthivīṃsuśevām |
ūrṇamradā yuvatirdakṣiṇāvata eṣā tvā pātunirterupasthāt ||
ucchvañcasva pṛthivi mā ni bādhathāḥ sūpāyanāsmai bhavasūpavañcanā |
mātā putraṃ yathā sicābhyenaṃ bhūmaūrṇuhi ||
ucchvañcamānā pṛthivī su tiṣṭhatu sahasraṃ mita upa hiśrayantām |
te ghṛhāso ghṛtaścuto bhavantu viśvāhāsmaiśaraṇāḥ santvatra ||
ut te stabhnāmi pṛthivīṃ tvat parīmaṃ loghaṃ nidadhan moahaṃ riṣam |
etāṃ sthūṇāṃ pitaro dhārayantu te.atrāyamaḥ sādanā te minotu ||
pratīcīne māmahanīṣvāḥ parṇamivā dadhuḥ |
pratīcīṃ jaghrabhā vācamaśvaṃ raśanayā yathā ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 19

नि वर्तध्वं मानु गातास्मान सिषक्त रेवतीः |
अग्नीषोमापुनर्वसू अस्मे धारयतं रयिम ||
पुनरेना नि वर्तय पुनरेना नया कुरु |
इन्द्र एणा नियछत्वग्निरेना उपाजतु ||
पुनरेता नि वर्तन्तामस्मिन पुष्यन्तु गोपतौ |
इहैवाग्नेनि धारयेह तिष्ठतु या रयिः ||
यन नियानं नययनं संज्ञानं यत परायणम |
आवर्तनं निवर्तनं यो गोपा अपि तं हुवे ||
य उदानड वययनं य उदानट परायणम |
आवर्तनंनिवर्तनमपि गोपा नि वर्तताम ||
आ निवर्त नि वर्तय पुनर्न इन्द्र गा देहि |
जीवाभिर्भुनजामहै ||
परि वो विश्वतो दध ऊर्जा घर्तेन पयसा |
ये देवाः केच यज्ञियास्ते रय्या सं सर्जन्तु नः ||
आ निवर्तन वर्तय नि निवर्तन वर्तय |
भूम्याश्चतस्रःप्रदिशस्ताभ्य एना नि वर्तय ||
ni vartadhvaṃ mānu ghātāsmān siṣakta revatīḥ |
aghnīṣomāpunarvasū asme dhārayataṃ rayim ||
punarenā ni vartaya punarenā nyā kuru |
indra eṇā niyachatvaghnirenā upājatu ||
punaretā ni vartantāmasmin puṣyantu ghopatau |
ihaivāghneni dhārayeha tiṣṭhatu yā rayiḥ ||
yan niyānaṃ nyayanaṃ saṃjñānaṃ yat parāyaṇam |
āvartanaṃ nivartanaṃ yo ghopā api taṃ huve ||
ya udānaḍ vyayanaṃ ya udānaṭ parāyaṇam |
āvartanaṃnivartanamapi ghopā ni vartatām ||
ā nivarta ni vartaya punarna indra ghā dehi |
jīvābhirbhunajāmahai ||
pari vo viśvato dadha ūrjā ghṛtena payasā |
ye devāḥ keca yajñiyāste rayyā saṃ sṛjantu naḥ ||
ā nivartana vartaya ni nivartana vartaya |
bhūmyāścatasraḥpradiśastābhya enā ni vartaya ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 20

भद्रं नो अपि वातय मनः ||
अग्निमीळे भुजां यविष्ठं शासा मित्रं दुर्धरीतुम |
यस्य धर्मन सवरेनीः सपर्यन्ति मातुरूधः ||
यमासा कर्पनीळं भासाकेतुं वर्धयन्ति |
भराजतेश्रेणिदन ||
अर्यो विशां गातुरेति पर यदानड दिवो अन्तान |
कविरभ्रं दिद्यानः ||
जुषद धव्या मानुषस्योर्ध्वस्तस्थाव रभ्वा यज्ञे |
मिन्वन सद्म पुर एति ||
स हि कषेमो हविर्यज्ञः शरुष्टीदस्य गातुरेति |
अग्निं देवा वाशीमन्तम ||
यज्ञासाहं दुव इषे.अग्निं पूर्वस्य शेवस्य |
अद्रेःसूनुमायुमाहुः ||
नरो ये के चास्मदा विश्वेत ते वाम आ सयुः |
अग्निंहविषा वर्धन्तः ||
कर्ष्णः शवेतो.अरुषो यामो अस्य बरध्न रज्र उत शोणोयशस्वान |
हिरण्यरूपं जनिता जजान ||
एवा ते अग्ने विमदो मनीषामूर्जो नपादम्र्तेभिःसजोषाः |
गिर आ वक्षत सुमतीरियान इषमूर्जंसुक्षितिं विश्वमाभाः ||
bhadraṃ no api vātaya manaḥ ||
aghnimīḷe bhujāṃ yaviṣṭhaṃ śāsā mitraṃ durdharītum |
yasya dharman svarenīḥ saparyanti māturūdhaḥ ||
yamāsā kṛpanīḷaṃ bhāsāketuṃ vardhayanti |
bhrājateśreṇidan ||
aryo viśāṃ ghātureti pra yadānaḍ divo antān |
kavirabhraṃ didyānaḥ ||
juṣad dhavyā mānuṣasyordhvastasthāv ṛbhvā yajñe |
minvan sadma pura eti ||
sa hi kṣemo haviryajñaḥ śruṣṭīdasya ghātureti |
aghniṃ devā vāśīmantam ||
yajñāsāhaṃ duva iṣe.aghniṃ pūrvasya śevasya |
adreḥsūnumāyumāhuḥ ||
naro ye ke cāsmadā viśvet te vāma ā syuḥ |
aghniṃhaviṣā vardhantaḥ ||
kṛṣṇaḥ śveto.aruṣo yāmo asya bradhna ṛjra uta śoṇoyaśasvān |
hiraṇyarūpaṃ janitā jajāna ||
evā te aghne vimado manīṣāmūrjo napādamṛtebhiḥsajoṣāḥ |
ghira ā vakṣat sumatīriyāna iṣamūrjaṃsukṣitiṃ viśvamābhāḥ ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 21

आग्निं न सवव्र्क्तिभिर्होतारं तवा वर्णीमहे |
यज्ञायस्तीर्णबर्हिषे वि वो मदे शीरं पावकशोचिषंविवक्षसे ||
तवामु ते सवाभुवः शुम्भन्त्यश्वराधसः |
वेति तवामुपसेचनी वि वो मद रजीतिरग्न आहुतिर्विवक्षसे ||
तवे धर्माण आसते जुहूभिः सिञ्चतीरिव |
कर्ष्णारूपाण्यर्जुना वि वो मदे विश्वा अधि शरियो धिषेविवक्षसे ||
यमग्ने मन्यसे रयिं सहसावन्नमर्त्य |
तमा नोवाजसातये वि वो मदे यज्ञेषु चित्रमा भरा विवक्षसे ||
अग्निर्जातो अथर्वणा विदद विश्वानि काव्या |
भुवद दूतोविवस्वतो वि वो मदे परियो यमस्य काम्यो विवक्षसे ||
तवां यज्ञेष्वीळते.अग्ने परयत्यध्वरे |
तवं वसूनिकाम्या वि वो मदे विश्वा दधासि दाशुषे विवक्षसे ||
तवां यज्ञेष्व रत्विजं चारुमग्ने नि षेदिरे |
घर्तप्रतीकं मनुषो वि वो मदे शुक्रं चेतिष्ठमक्षभिर्विवक्षसे ||
अग्ने शुक्रेण शोचिषोरु परथयसे बर्हत |
अभिक्रन्दन्व्र्षायसे वि वो मदे गर्भं दधासि जामिषु विवक्षसे ||
āghniṃ na svavṛktibhirhotāraṃ tvā vṛṇīmahe |
yajñāyastīrṇabarhiṣe vi vo made śīraṃ pāvakaśociṣaṃvivakṣase ||
tvāmu te svābhuvaḥ śumbhantyaśvarādhasaḥ |
veti tvāmupasecanī vi vo mada ṛjītiraghna āhutirvivakṣase ||
tve dharmāṇa āsate juhūbhiḥ siñcatīriva |
kṛṣṇārūpāṇyarjunā vi vo made viśvā adhi śriyo dhiṣevivakṣase ||
yamaghne manyase rayiṃ sahasāvannamartya |
tamā novājasātaye vi vo made yajñeṣu citramā bharā vivakṣase ||
aghnirjāto atharvaṇā vidad viśvāni kāvyā |
bhuvad dūtovivasvato vi vo made priyo yamasya kāmyo vivakṣase ||
tvāṃ yajñeṣvīḷate.aghne prayatyadhvare |
tvaṃ vasūnikāmyā vi vo made viśvā dadhāsi dāśuṣe vivakṣase ||
tvāṃ yajñeṣv ṛtvijaṃ cārumaghne ni ṣedire |
ghṛtapratīkaṃ manuṣo vi vo made śukraṃ cetiṣṭhamakṣabhirvivakṣase ||
aghne śukreṇa śociṣoru prathayase bṛhat |
abhikrandanvṛṣāyase vi vo made gharbhaṃ dadhāsi jāmiṣu vivakṣase ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 22

कुह शरुत इन्द्रः कस्मिन्नद्य जने मित्रो न शरुयते |
रषीणां वा यः कषये गुहा व चर्क्र्षे गिर ||
इह शरुत इन्द्रो अस्मे अद्य सतवे वज्र्य रचीषमः |
मित्रो नयो जनेष्वा यशश्चक्रे असाम्या ||
महो यस पतिः शवसो असाम्या महो नर्म्णस्य तूतुजिः |
भर्ता वज्रस्य धर्ष्णोः पिता पुत्रमिव परियम ||
युजानो अश्व वातस्य धुनी देवो देवस्य वज्रिवः |
सयन्तपथा विरुक्मता सर्जान सतोष्यध्वनः ||
तवं तया चिद वातस्याश्वागा रज्रा तमना वहध्यै |
ययोर्देवो न मर्त्यो यन्ता नकिर्विदाय्यः ||
अध गमन्तोशना पर्छते वां कदर्था न आ गर्हम |
आजग्मथुः पराकाद दिवश्च गमश्च मर्त्यम ||
आ न इन्द्र पर्क्षसे.अस्माकं बरह्मोद्यतम |
तत तवायाचामहे.अवः शुष्णं यद धन्नमानुषम ||
अकर्मा दस्युरभि नो अमन्तुरन्यव्रतो अमानुषः |
तवन्तस्यामित्रहन वधर्दासस्य दम्भय ||
तवं न इन्द्र शूर शूरैरुत तवोतासो बर्हणा |
पुरुत्राते वि पूर्तयो नवन्त कषोणयो यथा ||
तवं तान वर्त्रहत्ये चोदयो नॄन कार्पाणे शूर वज्रिवः |
गुहा यदी कवीनां विशां नक्षत्रशवसाम ||
मक्षू ता त इन्द्र दानाप्नस आक्षाणे शूर वज्रिवः |
यद ध शुष्णस्य दम्भयो जातं विश्वं सयावभिः ||
माकुध्र्यगिन्द्र शूर वस्वीरस्मे भूवन्नभिष्टयः |
वयं-वयं त आसां सुम्ने सयाम वज्रिवः ||
अस्मे ता त इन्द्र सन्तु सत्याहिंसन्तीरुपस्प्र्शः |
विद्यामयासां भुजो धेनूनां न वज्रिवः ||
अहस्ता यदपदी वर्धत कषाः शचीभिर्वेद्यानाम |
शुष्णं परि परदक्षिणिद विश्वायवे नि शिश्नथः ||
पिबा-पिबेदिन्द्र शूर सोमं मा रिषण्यो वसवान वसुःसन |
उत तरायस्व गर्णतो मघोनो महश्च रायो रेवतस्क्र्धी नः ||
kuha śruta indraḥ kasminnadya jane mitro na śruyate |
ṛṣīṇāṃ vā yaḥ kṣaye ghuhā va carkṛṣe ghira ||
iha śruta indro asme adya stave vajry ṛcīṣamaḥ |
mitro nayo janeṣvā yaśaścakre asāmyā ||
maho yas patiḥ śavaso asāmyā maho nṛmṇasya tūtujiḥ |
bhartā vajrasya dhṛṣṇoḥ pitā putramiva priyam ||
yujāno aśva vātasya dhunī devo devasya vajrivaḥ |
syantapathā virukmatā sṛjāna stoṣyadhvanaḥ ||
tvaṃ tyā cid vātasyāśvāghā ṛjrā tmanā vahadhyai |
yayordevo na martyo yantā nakirvidāyyaḥ ||
adha ghmantośanā pṛchate vāṃ kadarthā na ā ghṛham |
ājaghmathuḥ parākād divaśca ghmaśca martyam ||
ā na indra pṛkṣase.asmākaṃ brahmodyatam |
tat tvāyācāmahe.avaḥ śuṣṇaṃ yad dhannamānuṣam ||
akarmā dasyurabhi no amanturanyavrato amānuṣaḥ |
tvantasyāmitrahan vadhardāsasya dambhaya ||
tvaṃ na indra śūra śūrairuta tvotāso barhaṇā |
purutrāte vi pūrtayo navanta kṣoṇayo yathā ||
tvaṃ tān vṛtrahatye codayo nṝn kārpāṇe śūra vajrivaḥ |
ghuhā yadī kavīnāṃ viśāṃ nakṣatraśavasām ||
makṣū tā ta indra dānāpnasa ākṣāṇe śūra vajrivaḥ |
yad dha śuṣṇasya dambhayo jātaṃ viśvaṃ sayāvabhiḥ ||
mākudhryaghindra śūra vasvīrasme bhūvannabhiṣṭayaḥ |
vayaṃ-vayaṃ ta āsāṃ sumne syāma vajrivaḥ ||
asme tā ta indra santu satyāhiṃsantīrupaspṛśaḥ |
vidyāmayāsāṃ bhujo dhenūnāṃ na vajrivaḥ ||
ahastā yadapadī vardhata kṣāḥ śacībhirvedyānām |
śuṣṇaṃ pari pradakṣiṇid viśvāyave ni śiśnathaḥ ||
pibā-pibedindra śūra somaṃ mā riṣaṇyo vasavāna vasuḥsan |
uta trāyasva ghṛṇato maghono mahaśca rāyo revataskṛdhī naḥ ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 23

यजामह इन्द्रं वज्रदक्षिणं हरीणां रथ्यंविव्रतानाम |
पर शमश्रु दोधुवदूर्ध्वथा भूद विसेनाभिर्दयमानो वि राधसा ||
हरी नवस्य या वने विदे वस्विन्द्रो मघैर्मघवाव्र्त्रहा भुवत |
रभुर्वाज रभुक्षाः पत्यते शवो.अवक्ष्णौमि दासस्य नाम चित ||
यदा वज्रं हिरण्यमिदथा रथं हरी यमस्यवहतो वि सूरिभिः |
आ तिष्ठति मघवा सनश्रुत इन्द्रोवाजस्य दीर्घश्रवसस पतिः ||
सो चिन नु वर्ष्टिर्यूथ्या सवा सचानिन्द्रः शमश्रूणिहरिताभि परुष्णुते |
अव वेति सुक्षयं सुते मधूदिद्धूनोति वातो यथा वनम ||
यो वाचा विवाचो मर्ध्रवाचः पुरू सहस्राशिवा जघान |
तत-तदिदस्य पौंस्यं गर्णीमसि पितेव यस्तविषींवाव्र्धे शवः ||
सतोमं त इन्द्र विमदा अजीजनन्नपूर्व्यं पुरुतमंसुदानवे |
विद्मा हयस्य भोजनमिनस्य यदा पशुं नगोपाः करामहे ||
माकिर्न एना सख्या वि यौशुस्तव चेन्द्र विमदस्य चर्शेः |
विद्मा हि ते परमतिं देव जामिवदस्मे ते सन्तुसख्या शिवानि ||
yajāmaha indraṃ vajradakṣiṇaṃ harīṇāṃ rathyaṃvivratānām |
pra śmaśru dodhuvadūrdhvathā bhūd visenābhirdayamāno vi rādhasā ||
harī nvasya yā vane vide vasvindro maghairmaghavāvṛtrahā bhuvat |
ṛbhurvāja ṛbhukṣāḥ patyate śavo.avakṣṇaumi dāsasya nāma cit ||
yadā vajraṃ hiraṇyamidathā rathaṃ harī yamasyavahato vi sūribhiḥ |
ā tiṣṭhati maghavā sanaśruta indrovājasya dīrghaśravasas patiḥ ||
so cin nu vṛṣṭiryūthyā svā sacānindraḥ śmaśrūṇiharitābhi pruṣṇute |
ava veti sukṣayaṃ sute madhūdiddhūnoti vāto yathā vanam ||
yo vācā vivāco mṛdhravācaḥ purū sahasrāśivā jaghāna |
tat-tadidasya pauṃsyaṃ ghṛṇīmasi piteva yastaviṣīṃvāvṛdhe śavaḥ ||
stomaṃ ta indra vimadā ajījanannapūrvyaṃ purutamaṃsudānave |
vidmā hyasya bhojanaminasya yadā paśuṃ naghopāḥ karāmahe ||
mākirna enā sakhyā vi yauśustava cendra vimadasya caṛśeḥ |
vidmā hi te pramatiṃ deva jāmivadasme te santusakhyā śivāni ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 24

इन्द्र सोममिमं पिब मधुमन्तं चमू सुतम |
अस्मे रयिंनि धारय वि वो मदे सहस्रिणं पुरूवसो विवक्षसे ||
तवां यज्ञेभिरुक्थैरुप हव्येभिरीमहे |
शचीपतेशचीनां वि वो मदे शरेष्ठं नो धेहि वार्यं विवक्षसे ||
यस पतिर्वार्याणामसि रध्रस्य चोदिता |
इन्द्रस्तोतॄणामविता वि वो मदे दविषो नः पाह्यंहसोविवक्षसे ||
युवं शक्रा मायाविना समीची नीरमन्थतम |
विमदेनयदिळित नसत्य निरमन्थतम ||
विश्वे देवा अक्र्पन्त समिच्योर्निष्पतन्त्योः |
नसत्यवब्रुवन्देवः पुनरा वहतदिति ||
मधुमन मे परायणं मधुमत पुनरयनम |
त नो देवदेवतय युवं मधुमतस कर्तम ||
indra somamimaṃ piba madhumantaṃ camū sutam |
asme rayiṃni dhāraya vi vo made sahasriṇaṃ purūvaso vivakṣase ||
tvāṃ yajñebhirukthairupa havyebhirīmahe |
śacīpateśacīnāṃ vi vo made śreṣṭhaṃ no dhehi vāryaṃ vivakṣase ||
yas patirvāryāṇāmasi radhrasya coditā |
indrastotṝṇāmavitā vi vo made dviṣo naḥ pāhyaṃhasovivakṣase ||
yuvaṃ śakrā māyāvinā samīcī nīramanthatam |
vimadenayadiḷita nasatya niramanthatam ||
viśve devā akṛpanta samicyorniṣpatantyoḥ |
nasatyavabruvandevaḥ punarā vahataditi ||
madhuman me parāyaṇaṃ madhumat punarayanam |
ta no devadevataya yuvaṃ madhumatas kṛtam ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 25

भद्रं नो अपि वातय मनो दक्षमुत करतुम |
अधा तेसख्ये अन्धसो वि वो मदे रणन गवो न यवसे विवक्षसे ||
हर्दिस्प्र्शस्त असते विश्वेषु सोम ध मसु |
अधा कामा इमेमम वि वो मदे वि तिष्ठन्ते वसूयवो विवक्षसे ||
उत वरतनि सोम ते परहं मिनामि पाक्या |
अधा पितेवसूनवे वि वो मदे मर्ळ नो अभि चिद वधाद विवक्षसे ||
समु पर यन्ति धीतयः सर्गासो.अवतानिव |
करतुं नःसोम जिवसे वि वो मदे धरया चमसानिव विवक्षसे ||
तव तये सोम शक्तिभिर्निकामासो वय रण्विरे |
गर्त्सस्यधिरस्तवसो वि वो मदे वरजं गोमन्तमश्विनं विवक्षसे ||
पशुं नः सोम रक्षसि पुरुत्र विष्ठितं जगत |
समाक्र्णोषि जीवसे वि वो मदे विश्वा सम्पश्यन भुवनविवक्षसे ||
तवं नः सोम विश्वतो गोप अदभ्यो भव |
सेध राजन्नपस्रिधो वि वो मदे म नो दुः शंस ईशता विवक्षसे ||
तवं नः सोम सुक्रतुर्व योधेयाय जाग्र्हि |
कषेत्रवित्तरोमनुषो वि वो मदे दरुहो नः पाह्यंहसो विवक्षसे ||
तवं नो वर्त्र हन्तमेन्द्रस्येन्दो शिवः सखा |
यत सिंहवन्ते समिथे वि वो मदे युध्यमनस्तोकसातौविवक्षसे ||
अयं घ स तुरो मद इन्द्रस्य वर्धत परियः |
अयंकक्षीवतो महो वि वो मदे मतिं विप्रस्य वर्धयद्विवक्षसे ||
अयं विप्रय दशुषे वजनियर्ति गोमतः |
अयंसप्तभ्य आ वरं वि वो मदे परन्धं शरोणं चतरिषद विवक्षसे ||
bhadraṃ no api vātaya mano dakṣamuta kratum |
adhā tesakhye andhaso vi vo made raṇan ghavo na yavase vivakṣase ||
hṛdispṛśasta asate viśveṣu soma dha masu |
adhā kāmā imemama vi vo made vi tiṣṭhante vasūyavo vivakṣase ||
uta vratani soma te prahaṃ mināmi pākyā |
adhā pitevasūnave vi vo made mṛḷa no abhi cid vadhād vivakṣase ||
samu pra yanti dhītayaḥ sarghāso.avatāniva |
kratuṃ naḥsoma jivase vi vo made dharayā camasāniva vivakṣase ||
tava tye soma śaktibhirnikāmāso vy ṛṇvire |
ghṛtsasyadhirastavaso vi vo made vrajaṃ ghomantamaśvinaṃ vivakṣase ||
paśuṃ naḥ soma rakṣasi purutra viṣṭhitaṃ jaghat |
samākṛṇoṣi jīvase vi vo made viśvā sampaśyan bhuvanavivakṣase ||
tvaṃ naḥ soma viśvato ghopa adabhyo bhava |
sedha rājannapasridho vi vo made ma no duḥ śaṃsa īśatā vivakṣase ||
tvaṃ naḥ soma sukraturva yodheyāya jāghṛhi |
kṣetravittaromanuṣo vi vo made druho naḥ pāhyaṃhaso vivakṣase ||
tvaṃ no vṛtra hantamendrasyendo śivaḥ sakhā |
yat siṃhavante samithe vi vo made yudhyamanastokasātauvivakṣase ||
ayaṃ gha sa turo mada indrasya vardhata priyaḥ |
ayaṃkakṣīvato maho vi vo made matiṃ viprasya vardhayadvivakṣase ||
ayaṃ vipraya daśuṣe vajaniyarti ghomataḥ |
ayaṃsaptabhya ā varaṃ vi vo made prandhaṃ śroṇaṃ catariṣad vivakṣase ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 26

पर हयछा मनीषा सपार्ह यन्ति नियुतः |
पर दस्रानियुद्रथः पूषा अविष्टु माहिनः ||
यस्य तयन महित्वं वताप्यमयं जनः |
विप्र आ वंसद्धीतिभिश्चिकेत सुष्टुतीनाम ||
स वेद सुष्टुतीनामिन्दुर्न पूष वर्षा |
अभि पसुरःप्रुषायति वरजं न आ परुषायति ||
मंसीमहि तवा वयमस्माकं देव पूषन |
मत्मां चसाधनं विप्राणां चाधवम ||
परत्यर्धिर्यज्ञनामश्वहयो रथानाम |
रषिः स योमनुर्हितो विप्रस्य यावयत्सखः ||
अधीषमाणायाः पतिः शुचायाश्च शुचस्य च |
वासोवयो.अवीनामा वासांसि मर्म्र्जत ||
इनो वाजानां पतिरिनः पुष्टीनं सख |
पर शमश्रुहर्यतो दूधोद वि वर्थ यो अदाभ्यः ||
आ ते रथस्य पूषन्नजा धुरं वव्र्त्युः |
विश्वस्यार्थिनः सखा सनोजा अनपच्युतः ||
अस्मकमुर्जा रथं पूषा अविष्टु माहिनः |
भुवद्वजनां वर्ध इमं नः शर्णवद धवम ||
pra hyachā manīṣā spārha yanti niyutaḥ |
pra dasrāniyudrathaḥ pūṣā aviṣṭu māhinaḥ ||
yasya tyan mahitvaṃ vatāpyamayaṃ janaḥ |
vipra ā vaṃsaddhītibhiściketa suṣṭutīnām ||
sa veda suṣṭutīnāmindurna pūṣa vṛṣā |
abhi psuraḥpruṣāyati vrajaṃ na ā pruṣāyati ||
maṃsīmahi tvā vayamasmākaṃ deva pūṣan |
matmāṃ casādhanaṃ viprāṇāṃ cādhavam ||
pratyardhiryajñanāmaśvahayo rathānām |
ṛṣiḥ sa yomanurhito viprasya yāvayatsakhaḥ ||
adhīṣamāṇāyāḥ patiḥ śucāyāśca śucasya ca |
vāsovayo.avīnāmā vāsāṃsi marmṛjat ||
ino vājānāṃ patirinaḥ puṣṭīnaṃ sakha |
pra śmaśruharyato dūdhod vi vṛtha yo adābhyaḥ ||
ā te rathasya pūṣannajā dhuraṃ vavṛtyuḥ |
viśvasyārthinaḥ sakhā sanojā anapacyutaḥ ||
asmakamurjā rathaṃ pūṣā aviṣṭu māhinaḥ |
bhuvadvajanāṃ vṛdha imaṃ naḥ śṛṇavad dhavam ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 27

असत सु मे जरितः साभिवेगो यत सुन्वते यजमनय शिक्षम |
अनाशीर्दामहमस्मि परहन्ता सत्यध्व्र्तं वर्जिनायन्तमाभुम ||
यदीदहं युधये संनयान्यदेवयून तन्वाशूशुजानान |
अमा ते तुम्रं वर्षभं पचानि तीव्रंसुतं पञ्चदशं नि षिञ्चम ||
नाहं तं वेद य इति बरवीत्यदेवयून समरणेजघन्वान |
यदावाख्यत समरणं रघावदादिद ध मेव्र्षभा पर बरुवन्ति ||
यदज्ञातेषु वर्जनेष्वासं विश्वे सतो मघवानो मासन |
जिनामि वेत कषेम आ सन्तमाभुं पर तंक्षिणां पर्वते पादग्र्ह्य ||
न वा उ मां वर्जने वारयन्ते न पर्वतासो यदहम्मनस्ये |
मम सवनात कर्धुकर्णो भयात एवेदनु दयून्किरणः समेजात ||
दर्शन नवत्र शर्तपाननिन्द्रान बाहुक्षदः शरवेपत्यमानान |
घर्षुं वा ये निनिदुः सखायमध्यू नवेषु पवयो वव्र्त्युः ||
अभूर्वौक्षीर्व्यु आयुरानड दर्षन नु पूर्वो अपरोनु दर्षत |
दवे पवस्ते परि तं न भूतो यो अस्य पारेरजसो विवेष ||
गावो यवं परयुता अर्यो अक्षन ता अपश्यं सहगोपाश्चरन्तीः |
हवा इदर्यो अभितः समायन कियदासुस्वपतिश्छन्दयाते ||
सं यद वयं यवसादो जनानामहं यवाद उर्वज्रेन्तः |
अत्रा युक्तो.अवसातारमिछादथो अयुक्तं युनजद्ववन्वान ||
अत्रेदु मे मंससे सत्यमुक्तं दविपाच्च यच्चतुष्पात्संस्र्जानि |
सत्रीभिर्यो अत्र वर्षणं पर्तन्यादयुद्धोस्य वि भजानि वेदः ||
यस्यानक्षा दुहिता जात्वास कस्तां विद्वानभिमन्याते अन्धाम |
कतरो मेनिं परति तं मुचाते य ईंवहाते य ईं वा वरेयात ||
कियती योषा मर्यतो वधूयोः परिप्रीता पन्यसावार्येण |
भद्रा वधूर्भवति यत सुपेशाः सवयं सामित्रं वनुते जने चित ||
पत्तो जगार परत्यञ्चमत्ति शीर्ष्णा शिरः परति दधौवरूथम |
आसीन ऊर्ध्वामुपसि कषिणाति नयंं उत्तानामन्वेति भूमिम ||
बर्हन्नछायो अपलाशो अर्वा तस्थौ माता विषितो अत्तिगर्भः |
अन्यस्या वत्सं रिहती मिमाय कया भुवा निदधे धेनुरूधः ||
सप्त वीरासो अधरादुदायन्नष्टोत्तरात्तात समजग्मिरन ते |
नव पश्चातात सथिविमन्त आयन दश पराक्सानु वि तिरन्त्यश्नः ||
दशानामेकं कपिलं समानं तं हिन्वन्ति करतवेपार्याय |
गर्भं माता सुधितं वक्षणास्ववेनन्तन्तुषयन्ती बिभर्ति ||
पीवानं मेषमपचन्त वीरा नयुप्ता अक्षा अनु दीवासन |
दवा धनुं बर्हतीमप्स्वन्तः पवित्रवन्ता चरतःपुनन्ता ||
वि करोशनासो विष्वञ्च आयन पचाति नेमो नहि पक्षदर्धः |
अयं मे देवः सविता तदाह दर्वन्न इद वनवत्सर्पिरन्नः ||
अपश्यं गरामं वहमानमारादचक्रया सवधयावर्तमानम |
सिषक्त्यर्यः पर युगा जनानां सद्यःशिश्ना परमिनानो नवीयान ||
एतौ मे गावौ परमरस्य युक्तौ मो षु पर सेधीर्मुहुरिन्ममन्धि |
आपश्चिदस्य वि नशन्त्यर्थं सूरश्च मर्कौपरो बभूवान ||
अयं यो वज्रः पुरुधा विव्र्त्तो.अवः सूर्यस्य बर्हतःपुरीषात |
शरव इदेना परो अन्यदस्ति तदव्यथीजरिमाणस्तरन्ति ||
वर्क्षे-वर्क्षे नियता मीमयद गौस्ततो वयः पर पतान्पुरुषादः |
अथेदं विश्वं भुवनं भयात इद्रायसुन्वद रषये च शिक्षत ||
देवानां माने परथमा अतिष्ठन कर्न्तत्रदेषमुपर उदायन |
तरयस्तपन्ति पर्थिविमनूप दव बर्बूकं वहतःपुरीषम ||
सा ते जीवातुरुत तस्य विद्धि म समैताद्र्गप गूहःसमर्ये |
अविः सवः कर्णुते गूहते बुसं स पादुरस्यनिर्णिजो न मुच्यते ||
asat su me jaritaḥ sābhivegho yat sunvate yajamanaya śikṣam |
anāśīrdāmahamasmi prahantā satyadhvṛtaṃ vṛjināyantamābhum ||
yadīdahaṃ yudhaye saṃnayānyadevayūn tanvāśūśujānān |
amā te tumraṃ vṛṣabhaṃ pacāni tīvraṃsutaṃ pañcadaśaṃ ni ṣiñcam ||
nāhaṃ taṃ veda ya iti bravītyadevayūn samaraṇejaghanvān |
yadāvākhyat samaraṇaṃ ṛghāvadādid dha mevṛṣabhā pra bruvanti ||
yadajñāteṣu vṛjaneṣvāsaṃ viśve sato maghavāno maāsan |
jināmi vet kṣema ā santamābhuṃ pra taṃkṣiṇāṃ parvate pādaghṛhya ||
na vā u māṃ vṛjane vārayante na parvatāso yadahammanasye |
mama svanāt kṛdhukarṇo bhayāta evedanu dyūnkiraṇaḥ samejāt ||
darśan nvatra śṛtapānanindrān bāhukṣadaḥ śaravepatyamānān |
ghṛṣuṃ vā ye niniduḥ sakhāyamadhyū nveṣu pavayo vavṛtyuḥ ||
abhūrvaukṣīrvyu āyurānaḍ darṣan nu pūrvo aparonu darṣat |
dve pavaste pari taṃ na bhūto yo asya pārerajaso viveṣa ||
ghāvo yavaṃ prayutā aryo akṣan tā apaśyaṃ sahaghopāścarantīḥ |
havā idaryo abhitaḥ samāyan kiyadāsusvapatiśchandayāte ||
saṃ yad vayaṃ yavasādo janānāmahaṃ yavāda urvajreantaḥ |
atrā yukto.avasātāramichādatho ayuktaṃ yunajadvavanvān ||
atredu me maṃsase satyamuktaṃ dvipācca yaccatuṣpātsaṃsṛjāni |
strībhiryo atra vṛṣaṇaṃ pṛtanyādayuddhoasya vi bhajāni vedaḥ ||
yasyānakṣā duhitā jātvāsa kastāṃ vidvānabhimanyāte andhām |
kataro meniṃ prati taṃ mucāte ya īṃvahāte ya īṃ vā vareyāt ||
kiyatī yoṣā maryato vadhūyoḥ pariprītā panyasāvāryeṇa |
bhadrā vadhūrbhavati yat supeśāḥ svayaṃ sāmitraṃ vanute jane cit ||
patto jaghāra pratyañcamatti śīrṣṇā śiraḥ prati dadhauvarūtham |
āsīna ūrdhvāmupasi kṣiṇāti nyaṃṃ uttānāmanveti bhūmim ||
bṛhannachāyo apalāśo arvā tasthau mātā viṣito attigharbhaḥ |
anyasyā vatsaṃ rihatī mimāya kayā bhuvā nidadhe dhenurūdhaḥ ||
sapta vīrāso adharādudāyannaṣṭottarāttāt samajaghmiran te |
nava paścātāt sthivimanta āyan daśa prāksānu vi tirantyaśnaḥ ||
daśānāmekaṃ kapilaṃ samānaṃ taṃ hinvanti kratavepāryāya |
gharbhaṃ mātā sudhitaṃ vakṣaṇāsvavenantantuṣayantī bibharti ||
pīvānaṃ meṣamapacanta vīrā nyuptā akṣā anu dīvaāsan |
dvā dhanuṃ bṛhatīmapsvantaḥ pavitravantā carataḥpunantā ||
vi krośanāso viṣvañca āyan pacāti nemo nahi pakṣadardhaḥ |
ayaṃ me devaḥ savitā tadāha drvanna id vanavatsarpirannaḥ ||
apaśyaṃ ghrāmaṃ vahamānamārādacakrayā svadhayāvartamānam |
siṣaktyaryaḥ pra yughā janānāṃ sadyaḥśiśnā pramināno navīyān ||
etau me ghāvau pramarasya yuktau mo ṣu pra sedhīrmuhurinmamandhi |
āpaścidasya vi naśantyarthaṃ sūraśca markauparo babhūvān ||
ayaṃ yo vajraḥ purudhā vivṛtto.avaḥ sūryasya bṛhataḥpurīṣāt |
śrava idenā paro anyadasti tadavyathījarimāṇastaranti ||
vṛkṣe-vṛkṣe niyatā mīmayad ghaustato vayaḥ pra patānpuruṣādaḥ |
athedaṃ viśvaṃ bhuvanaṃ bhayāta idrāyasunvad ṛṣaye ca śikṣat ||
devānāṃ māne prathamā atiṣṭhan kṛntatradeṣamupara udāyan |
trayastapanti pṛthivimanūpa dva bṛbūkaṃ vahataḥpurīṣam ||
sā te jīvāturuta tasya viddhi ma smaitādṛghapa ghūhaḥsamarye |
aviḥ svaḥ kṛṇute ghūhate busaṃ sa pādurasyanirṇijo na mucyate ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 28

विश्वो हयन्यो अरिराजगाम ममेदह शवशुरो न जगाम |
जक्षीयाद धना उत सोमं पपीयात सवाशितः पुनरस्तं जगायात ||
स रोरुवद वर्षभस्तिग्मश्र्न्गो वर्ष्मन तस्थाु वरिमन्नाप्र्थिव्याः |
विश्वेष्वेनं वर्जनेषु पामि यो मे कुक्षिसुतसोमः पर्णाति ||
अद्रिणा ते मन्दिन इन्द्र तूयान सुन्वन्ति सोमान पिबसि तवमेशाम |
पचन्ति ते वर्षभानत्सि तेषां पर्क्षेण यन्मघवन हूयमानः ||
इदं सु मे जरितरा चिकिद्धि परतीपं शापं नद्योवहन्ति |
लोपाशः सिंहं परत्यञ्चमत्साः करोष्टावराहं निरतक्त कक्षात ||
कथ त एतदहमा चिकेतं गर्त्सस्य पाकस्तवसोमनीषाम |
तवं नो विद्वान रतुथा वि वोचो यमर्धं तेमघवन कषेम्या धूः ||
एवा हि मां तवसं वर्धयन्ति दिवश्चिन मे बर्हतौत्तरा धुः |
पुरू सहस्रा नि शिशामि साकमशत्रुंहि म जनिता जजान ||
एवा हि मां तवसं जज्ञुरुग्रं कर्मन-कर्मन वर्षणमिन्द्र देवाः |
वधीं वर्त्रं वज्रेण मन्दसनो.अप वरजम्महिना दाशुषे वम ||
देवास आयन परशून्रबिभ्रन वना वर्श्चन्तो अभि विड्भिरायन |
नि सुद्र्वं दधतो वक्षणासु यत्रा कर्पीटमनुतद दहन्ति ||
शशः कषुरं परत्यञ्चं जगाराद्रिं लोगेन वयभेदमारात |
बर्हन्तं चिद रहते रन्धयानि वयद वत्सो वर्षभंशूशुवानः ||
सुपर्ण इत्था नखमा सिषायावरुद्धः परिपदं नसिंहः |
निरुद्धश्चिन महिषस्तर्ष्यावान गोधा तस्मायथं कर्षदेतत ||
तेभ्यो गोधा अयथं कर्षदेतद ये बरह्मणः परतिपियन्त्यन्नैः |
सिम उक्ष्णो.अवस्र्ष्टानदन्ति सवयं बलानितन्वः शर्णानाः ||
एते शमीभिः सुशमी अभूवन ये हिन्विरे तन्वः सोमौक्थैः |
नर्वद वदन्नुप नो माहि वाजान दिवि शरवोदधिषे नाम वीरः ||
viśvo hyanyo arirājaghāma mamedaha śvaśuro na jaghāma |
jakṣīyād dhanā uta somaṃ papīyāt svāśitaḥ punarastaṃ jaghāyāt ||
sa roruvad vṛṣabhastighmaśṛngho varṣman tasthāu varimannāpṛthivyāḥ |
viśveṣvenaṃ vṛjaneṣu pāmi yo me kukṣisutasomaḥ pṛṇāti ||
adriṇā te mandina indra tūyān sunvanti somān pibasi tvameśām |
pacanti te vṛṣabhānatsi teṣāṃ pṛkṣeṇa yanmaghavan hūyamānaḥ ||
idaṃ su me jaritarā cikiddhi pratīpaṃ śāpaṃ nadyovahanti |
lopāśaḥ siṃhaṃ pratyañcamatsāḥ kroṣṭāvarāhaṃ niratakta kakṣāt ||
katha ta etadahamā ciketaṃ ghṛtsasya pākastavasomanīṣām |
tvaṃ no vidvān ṛtuthā vi voco yamardhaṃ temaghavan kṣemyā dhūḥ ||
evā hi māṃ tavasaṃ vardhayanti divaścin me bṛhatauttarā dhuḥ |
purū sahasrā ni śiśāmi sākamaśatruṃhi ma janitā jajāna ||
evā hi māṃ tavasaṃ jajñurughraṃ karman-karman vṛṣaṇamindra devāḥ |
vadhīṃ vṛtraṃ vajreṇa mandasano.apa vrajammahinā dāśuṣe vam ||
devāsa āyan paraśūnrabibhran vanā vṛścanto abhi viḍbhirāyan |
ni sudrvaṃ dadhato vakṣaṇāsu yatrā kṛpīṭamanutad dahanti ||
śaśaḥ kṣuraṃ pratyañcaṃ jaghārādriṃ loghena vyabhedamārāt |
bṛhantaṃ cid ṛhate randhayāni vayad vatso vṛṣabhaṃśūśuvānaḥ ||
suparṇa itthā nakhamā siṣāyāvaruddhaḥ paripadaṃ nasiṃhaḥ |
niruddhaścin mahiṣastarṣyāvān ghodhā tasmāayathaṃ karṣadetat ||
tebhyo ghodhā ayathaṃ karṣadetad ye brahmaṇaḥ pratipiyantyannaiḥ |
sima ukṣṇo.avasṛṣṭānadanti svayaṃ balānitanvaḥ śṛṇānāḥ ||
ete śamībhiḥ suśamī abhūvan ye hinvire tanvaḥ somaukthaiḥ |
nṛvad vadannupa no māhi vājān divi śravodadhiṣe nāma vīraḥ ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 29

वने न वा यो नयधायि चाकञ्छुचिर्वां सतोमो भुरणावजीगः |
यस्येदिन्द्रः पुरुदिनेषु होता नर्णां नर्योन्र्तमः कषपावान ||
पर ते अस्या उषसः परापरस्या नर्तौ सयाम नर्तमस्यन्र्णाम |
अनु तरिशोकः शतमावहन नॄन कुत्सेन रथो योसत ससवान ||
कस्ते मद इन्द्र रन्त्यो भूद दुरो गिरो अभ्युग्रो वि धाव |
कद वाहो अर्वागुप मा मनीषा आ तवा शक्यमुपमंराधो अन्नैः ||
कदु दयुम्नमिन्द्र तवावतो नॄन कया धिया करसे कन नागन |
मित्रो न सत्य उरुगाय भर्त्या अन्ने समस्य यदसन्मनीषाः ||
परेरय सूरो अर्थं न पारं ये अस्य कामं जनिधा इवग्मन |
गिरश्च ये ते तुविजात पूर्वीर्नर इन्द्रप्रतिशिक्षन्त्यन्नैः ||
मात्रे नु ते सुमिते इन्द्र पूर्वी दयौर्मज्मना पर्थिवीकाव्येन |
वराय ते घर्तवन्तः सुतासः सवाद्मन भवन्तुपीतये मधूनि ||
आ मध्वो अस्मा असिचन्नमत्रमिन्द्राय पूर्णं स हिसत्यराधाः |
स वाव्र्धे वरिमन्ना पर्थिव्या अभि करत्वानर्यः पौंस्यैश्च ||
वयानळ इन्द्रः पर्तनाः सवोजा आस्मै यतन्ते सख्यायपूर्वीः |
आ समा रथं न पर्तनासु तिष्ठ यं भद्रयासुमत्या चोदयासे ||
vane na vā yo nyadhāyi cākañchucirvāṃ stomo bhuraṇāvajīghaḥ |
yasyedindraḥ purudineṣu hotā nṛṇāṃ naryonṛtamaḥ kṣapāvān ||
pra te asyā uṣasaḥ prāparasyā nṛtau syāma nṛtamasyanṛṇām |
anu triśokaḥ śatamāvahan nṝn kutsena ratho yoasat sasavān ||
kaste mada indra rantyo bhūd duro ghiro abhyughro vi dhāva |
kad vāho arvāghupa mā manīṣā ā tvā śakyamupamaṃrādho annaiḥ ||
kadu dyumnamindra tvāvato nṝn kayā dhiyā karase kan naāghan |
mitro na satya urughāya bhṛtyā anne samasya yadasanmanīṣāḥ ||
preraya sūro arthaṃ na pāraṃ ye asya kāmaṃ janidhā ivaghman |
ghiraśca ye te tuvijāta pūrvīrnara indrapratiśikṣantyannaiḥ ||
mātre nu te sumite indra pūrvī dyaurmajmanā pṛthivīkāvyena |
varāya te ghṛtavantaḥ sutāsaḥ svādman bhavantupītaye madhūni ||
ā madhvo asmā asicannamatramindrāya pūrṇaṃ sa hisatyarādhāḥ |
sa vāvṛdhe varimannā pṛthivyā abhi kratvānaryaḥ pauṃsyaiśca ||
vyānaḷ indraḥ pṛtanāḥ svojā āsmai yatante sakhyāyapūrvīḥ |
ā smā rathaṃ na pṛtanāsu tiṣṭha yaṃ bhadrayāsumatyā codayāse ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 30

पर देवत्रा बराह्मणे गातुरेत्वपो अछा मनसो नप्रयुक्ति |
महीं मित्रस्य वरुणस्य धासिं पर्थुज्रयसेरीरधा सुव्र्क्तिम ||
अध्वर्यवो हविष्मन्तो हि भूताछाप इतोशतीरुशन्तः |
अव याश्चष्टे अरुणः सुपर्णस्तमास्यध्वमूर्मिमद्या सुहस्ताः ||
अध्वर्यवो.अप इता समुद्रमपां नपातं हविषा यजध्वम |
स वो दददूर्मिमद्या सुपूतं तस्मै सोमं मधुमन्तंसुनोत ||
यो अनिध्मो दीदयदप्स्वन्तर्यं विप्रास ईळतेध्वरेषु |
अपां नपान मधुमतीरपो दा याभिरिन्द्रोवाव्र्धे वीर्याय ||
याभिः सोमो मोदते हर्षते च कल्याणीभिर्युवतिभिर्नमर्यः |
ता अध्वर्यो अपो अछा परेहि यदासिञ्चाोषधीभिः पुनीतात ||
एवेद यूने युवतयो नमन्त यदीमुशन्नुशतीरेत्यछ |
सं जानते मनसा सं चिकित्रे.अध्वर्यवो धिषणापश्चदेवीः ||
यो वो वर्ताभ्यो अक्र्णोदु लोकं यो वो मह्या अभिशस्तेरमुञ्चत |
तस्मा इन्द्राय मधुमन्तमूर्मिं देवमादनम्प्र हिणोतनापः ||
परास्मै हिनोत मधुमन्तमूर्मिं गर्भो यो वः सिन्धवोमध्व उत्सः |
घर्तप्र्ष्ठमीड्यमध्वरेष्वापो रेवतीःश्र्णुता हवं मे ||
तं सिन्धवो मत्सरमिन्द्रपानमूर्मिं पर हेत य उभेियर्ति |
मदच्युतमौशानं नभोजां परि तरितन्तुंविचरन्तमुत्सम ||
आवर्व्र्ततीरध नु दविधारा गोषुयुधो न नियवंचरन्तीः |
रषे जनित्रीर्भुवनस्य पत्नीरपो वन्दस्वसव्र्धः सयोनीः ||
हिनोता नो अध्वरं देवयज्या हिनोत बरह्म सनयेधनानाम |
रतस्य योगे वि शयध्वमूधः शरुष्टीवरीर्भूतनास्मभ्यमापः ||
आपो रेवतीः कषयथा हि वस्वः करतुं च भद्रम्बिभ्र्थाम्र्तं च |
रायश्च सथ सवपत्यस्य पत्नीःसरस्वती तद गर्णते वयो धात ||
परति यदापो अद्र्श्रमायतीर्घ्र्तं पयांसि बिभ्रतीर्मधूनि |
अध्वर्युभिर्मनसा संविदाना इन्द्राय सोमंसुषुतं भरन्तीः ||
एमा अग्मन रेवतीर्जीवधन्या अध्वर्यवः सादयतासखायः |
नि बर्हिषि धत्तन सोम्यासो.अपां नप्त्रासंविदानास एनाः ||
आग्मन्नाप उशतीर्बर्हिरेदं नयध्वरे असदन्देवयन्तीः |
अध्वर्यवः सुनुतेन्द्राय सोममभूदु वःसुशका देवयज्या ||
pra devatrā brāhmaṇe ghāturetvapo achā manaso naprayukti |
mahīṃ mitrasya varuṇasya dhāsiṃ pṛthujrayaserīradhā suvṛktim ||
adhvaryavo haviṣmanto hi bhūtāchāpa itośatīruśantaḥ |
ava yāścaṣṭe aruṇaḥ suparṇastamāsyadhvamūrmimadyā suhastāḥ ||
adhvaryavo.apa itā samudramapāṃ napātaṃ haviṣā yajadhvam |
sa vo dadadūrmimadyā supūtaṃ tasmai somaṃ madhumantaṃsunota ||
yo anidhmo dīdayadapsvantaryaṃ viprāsa īḷateadhvareṣu |
apāṃ napān madhumatīrapo dā yābhirindrovāvṛdhe vīryāya ||
yābhiḥ somo modate harṣate ca kalyāṇībhiryuvatibhirnamaryaḥ |
tā adhvaryo apo achā parehi yadāsiñcāoṣadhībhiḥ punītāt ||
eved yūne yuvatayo namanta yadīmuśannuśatīretyacha |
saṃ jānate manasā saṃ cikitre.adhvaryavo dhiṣaṇāpaścadevīḥ ||
yo vo vṛtābhyo akṛṇodu lokaṃ yo vo mahyā abhiśasteramuñcat |
tasmā indrāya madhumantamūrmiṃ devamādanampra hiṇotanāpaḥ ||
prāsmai hinota madhumantamūrmiṃ gharbho yo vaḥ sindhavomadhva utsaḥ |
ghṛtapṛṣṭhamīḍyamadhvareṣvāpo revatīḥśṛṇutā havaṃ me ||
taṃ sindhavo matsaramindrapānamūrmiṃ pra heta ya ubheiyarti |
madacyutamauśānaṃ nabhojāṃ pari tritantuṃvicarantamutsam ||
āvarvṛtatīradha nu dvidhārā ghoṣuyudho na niyavaṃcarantīḥ |
ṛṣe janitrīrbhuvanasya patnīrapo vandasvasavṛdhaḥ sayonīḥ ||
hinotā no adhvaraṃ devayajyā hinota brahma sanayedhanānām |
ṛtasya yoghe vi śyadhvamūdhaḥ śruṣṭīvarīrbhūtanāsmabhyamāpaḥ ||
āpo revatīḥ kṣayathā hi vasvaḥ kratuṃ ca bhadrambibhṛthāmṛtaṃ ca |
rāyaśca stha svapatyasya patnīḥsarasvatī tad ghṛṇate vayo dhāt ||
prati yadāpo adṛśramāyatīrghṛtaṃ payāṃsi bibhratīrmadhūni |
adhvaryubhirmanasā saṃvidānā indrāya somaṃsuṣutaṃ bharantīḥ ||
emā aghman revatīrjīvadhanyā adhvaryavaḥ sādayatāsakhāyaḥ |
ni barhiṣi dhattana somyāso.apāṃ naptrāsaṃvidānāsa enāḥ ||
āghmannāpa uśatīrbarhiredaṃ nyadhvare asadandevayantīḥ |
adhvaryavaḥ sunutendrāya somamabhūdu vaḥsuśakā devayajyā ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 31

आ नो देवानामुप वेतु शंसो विश्वेभिस्तुरैरवसेयजत्रः |
तेभिर्वयं सुषखायो भवेम तरन्तो विश्वादुरिता सयाम ||
परि चिन मर्तो दरविणं ममन्याद रतस्य पथा नमसाविवासेत |
अत सवेन करतुना सं वदेत शरेयांसन्दक्षं मनसा जग्र्भ्यात ||
अधायि धीतिरसस्र्ग्रमंशास्तीर्थे न दस्ममुपयन्त्युमाः |
अभ्यानश्म सुवितस्य शूषं नवेदसोम्र्तानामभूम ||
नित्यश्चाकन्यात सवपतिर्दामूना यस्मा उ देवः सवितजजान |
भगो वा गोभिरर्यमेमनज्यात सो अस्मै चरुश्छदयदुत सयात ||
इयं सा भूया उषसामिव कष यद ध कषुमन्तःशवसा समायन |
अस्य सतुतिं जरितुर्भिक्षमाणा आनः शग्मास उप यन्तु वाजाः ||
अस्येदेषा सुमतिः पप्रथानाभवत पूर्व्या भुमनागौः |
अस्य सनीळा असुरस्य योनौ समान आ भरणेबिभ्रमाणाः ||
किं सविद वनं क उ स वर्क्ष आस यतो दयावाप्र्थिवीनिष्टतक्षुः |
सन्तस्थाने अजरे इतूती अहानि पूर्वीरुषसो जरन्त ||
नैतावदेना परो अन्यदस्त्युक्षा स दयावाप्र्थिवीबिभर्ति |
तवदं पवित्रं कर्णुत सवधावान यदींसूर्यं न हरितो वहन्ति ||
सतेगो न कषामत्येति पर्थ्वीं मिहं न वातो वि हवाति भूम |
मित्रो यत्र वरुणो अज्यमानो.अग्निर्वने न वयस्र्ष्ट शोकम ||
सतरीर्यत सूत सद्यो अज्यमाना वयथिरव्यथिः कर्णुतस्वगोपा |
पुत्रो यत पुर्वः पित्रोर्जनिष्ट शम्यां गौर्जगार यद ध पर्छान ||
उत कण्वं नर्षदः पुत्रमाहुरुत शयावो धनमादत्तवाजि |
पर कर्ष्णाय रुशदपिन्वतोधरतमत्र नकिरस्मा अपीपेत ||
ā no devānāmupa vetu śaṃso viśvebhisturairavaseyajatraḥ |
tebhirvayaṃ suṣakhāyo bhavema taranto viśvāduritā syāma ||
pari cin marto draviṇaṃ mamanyād ṛtasya pathā namasāvivāset |
ata svena kratunā saṃ vadeta śreyāṃsandakṣaṃ manasā jaghṛbhyāt ||
adhāyi dhītirasasṛghramaṃśāstīrthe na dasmamupayantyumāḥ |
abhyānaśma suvitasya śūṣaṃ navedasoamṛtānāmabhūma ||
nityaścākanyāt svapatirdāmūnā yasmā u devaḥ savitajajāna |
bhagho vā ghobhiraryamemanajyāt so asmai caruśchadayaduta syāt ||
iyaṃ sā bhūyā uṣasāmiva kṣa yad dha kṣumantaḥśavasā samāyan |
asya stutiṃ jariturbhikṣamāṇā ānaḥ śaghmāsa upa yantu vājāḥ ||
asyedeṣā sumatiḥ paprathānābhavat pūrvyā bhumanāghauḥ |
asya sanīḷā asurasya yonau samāna ā bharaṇebibhramāṇāḥ ||
kiṃ svid vanaṃ ka u sa vṛkṣa āsa yato dyāvāpṛthivīniṣṭatakṣuḥ |
santasthāne ajare itaūtī ahāni pūrvīruṣaso jaranta ||
naitāvadenā paro anyadastyukṣā sa dyāvāpṛthivībibharti |
tvadaṃ pavitraṃ kṛṇuta svadhāvān yadīṃsūryaṃ na harito vahanti ||
stegho na kṣāmatyeti pṛthvīṃ mihaṃ na vāto vi havāti bhūma |
mitro yatra varuṇo ajyamāno.aghnirvane na vyasṛṣṭa śokam ||
starīryat sūta sadyo ajyamānā vyathiravyathiḥ kṛṇutasvaghopā |
putro yat purvaḥ pitrorjaniṣṭa śamyāṃ ghaurjaghāra yad dha pṛchān ||
uta kaṇvaṃ nṛṣadaḥ putramāhuruta śyāvo dhanamādattavāji |
pra kṛṣṇāya ruśadapinvatodhartamatra nakirasmā apīpet ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 32

पर सु गमन्ता धियसानस्य सक्षणि वरेभिर्वरानभिषु परसीदतः |
अस्माकमिन्द्र उभयं जुजोषति यत्सोम्यस्यान्धसो बुबोधति ||
वीन्द्र यासि दिव्यानि रोचना वि पार्थिवानि रजसापुरुष्टुत |
ये तवा वहन्ति मुहुरध्वरानुप ते सुवन्वन्तु वग्यनानराधसः ||
तदिन मे छन्त्सत वपुषो वपुष्टरं पुत्रो यज्जानम्पित्रोरधीयति |
जाया पतिं वहति वग्नुना सुमत पुंसैद भद्रो वहतुः परिष्क्र्तः ||
तदित सधस्थमभि चारु दीधय गावो यच्छासन्वहतुं न धेनवः |
माता यन मन्तुर्यूथस्यपूर्व्याभि वाणस्य सप्तधातुरिज्जनः ||
पर वो.अछा रिरिचे देवयुष पदमेको रुद्रेभिर्यातितुर्वणिः |
जरा वा येष्वम्र्तेषु दावने परि वूमेभ्यः सिञ्चता मधु ||
निधीयमानमपगूळमप्सु पर मे देवानां वरतपाुवाच |
इन्द्रो विद्वाननु हि तवा चचक्ष तेनाहमग्नेनुशिष्ट आगाम ||
अक्षेत्रवित कषेत्रविदं हयप्राट स परैतिक्षेत्रविदानुशिष्टः |
एतद वै भद्रमनुशासनोस्योतस्रुतिं विन्दत्यञ्जसीनाम ||
अद्येदु पराणीदममन्निमाहापीव्र्तो अधयन मातुरूधः |
एमेनमाप जरिमा युवानमहेळन वसुः सुमनाबभूव ||
एतानि भद्रा कलश करियाम कुरुश्रवण ददतो मघानि |
दान इद वो मघवानः सो अस्त्वयं च सोमो हर्दि यम्बिभर्मि ||
pra su ghmantā dhiyasānasya sakṣaṇi varebhirvarānabhiṣu prasīdataḥ |
asmākamindra ubhayaṃ jujoṣati yatsomyasyāndhaso bubodhati ||
vīndra yāsi divyāni rocanā vi pārthivāni rajasāpuruṣṭuta |
ye tvā vahanti muhuradhvarānupa te suvanvantu vaghyanānarādhasaḥ ||
tadin me chantsat vapuṣo vapuṣṭaraṃ putro yajjānampitroradhīyati |
jāyā patiṃ vahati vaghnunā sumat puṃsaid bhadro vahatuḥ pariṣkṛtaḥ ||
tadit sadhasthamabhi cāru dīdhaya ghāvo yacchāsanvahatuṃ na dhenavaḥ |
mātā yan manturyūthasyapūrvyābhi vāṇasya saptadhāturijjanaḥ ||
pra vo.achā ririce devayuṣ padameko rudrebhiryātiturvaṇiḥ |
jarā vā yeṣvamṛteṣu dāvane pari vaūmebhyaḥ siñcatā madhu ||
nidhīyamānamapaghūḷamapsu pra me devānāṃ vratapāuvāca |
indro vidvānanu hi tvā cacakṣa tenāhamaghneanuśiṣṭa āghām ||
akṣetravit kṣetravidaṃ hyaprāṭ sa praitikṣetravidānuśiṣṭaḥ |
etad vai bhadramanuśāsanosyotasrutiṃ vindatyañjasīnām ||
adyedu prāṇīdamamannimāhāpīvṛto adhayan māturūdhaḥ |
emenamāpa jarimā yuvānamaheḷan vasuḥ sumanābabhūva ||
etāni bhadrā kalaśa kriyāma kuruśravaṇa dadato maghāni |
dāna id vo maghavānaḥ so astvayaṃ ca somo hṛdi yambibharmi ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 33

पर मा युयुज्रे परयुजो जनानां वहामि सम पुषणमन्तरेण |
विश्वे देवासो अध मामरक्षन दुःशासुरागादिति घोष आसीत ||
सं मा तपन्त्यभितः सपत्नीरिव पर्शवः |
नि बाधतेमतिर्नग्नता जसुर्वेर्न वेवीयते मतिः ||
मूषो न शिश्ना वयदन्ति माध्य सतोतारं ते शतक्रतो |
सक्र्त सु नो मघवन्निन्द्र मर्ळयाधा पितेव नो भव ||
कुरुश्रवणमाव्र्णि राजानं तरासदस्यवम |
मंहिष्ठंवाघतां रषिः ||
यस्य मा हरितो रथे तिस्रो वहन्ति साधुया |
सतवैसहस्रदक्षिणे ||
यस्य परस्वादसो गिर उपमश्रवसः पितुः |
कषेत्रं नरण्वमूचुषे ||
अधि पुत्रोपमश्रवो नपान मित्रातिथेरिहि |
पितुष टे अस्मिवन्दिता ||
यदीशीयाम्र्तानामुत वा मर्त्यानाम |
जीवेदिन्मघवा मम ||
न देवानामति वरतं शतात्मा चन जीवति |
तथायुजा वि वाव्र्ते ||
pra mā yuyujre prayujo janānāṃ vahāmi sma puṣaṇamantareṇa |
viśve devāso adha māmarakṣan duḥśāsurāghāditi ghoṣa āsīt ||
saṃ mā tapantyabhitaḥ sapatnīriva parśavaḥ |
ni bādhateamatirnaghnatā jasurverna vevīyate matiḥ ||
mūṣo na śiśnā vyadanti mādhya stotāraṃ te śatakrato |
sakṛt su no maghavannindra mṛḷayādhā piteva no bhava ||
kuruśravaṇamāvṛṇi rājānaṃ trāsadasyavam |
maṃhiṣṭhaṃvāghatāṃ ṛṣiḥ ||
yasya mā harito rathe tisro vahanti sādhuyā |
stavaisahasradakṣiṇe ||
yasya prasvādaso ghira upamaśravasaḥ pituḥ |
kṣetraṃ naraṇvamūcuṣe ||
adhi putropamaśravo napān mitrātitherihi |
pituṣ ṭe asmivanditā ||
yadīśīyāmṛtānāmuta vā martyānām |
jīvedinmaghavā mama ||
na devānāmati vrataṃ śatātmā cana jīvati |
tathāyujā vi vāvṛte ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 34

परावेपा मा बर्हतो मादयन्ति परवातेजा इरिणे वर्व्र्तानाः |
सोमस्येव मौजवतस्य भक्षो विभीदको जाग्र्विर्मह्यमछान ||
न मा मिमेथ न जिहीळ एषा शिवा सखिभ्य उत मह्यमासीत |
अक्षस्याहमेकपरस्य हेतोरनुव्रतामप जायामरोधम ||
दवेष्टि शवश्रूरप जाया रुणद्धि न नाथितो विन्दतेमर्डितारम |
अश्वस्येव जरतो वस्न्यस्य नाहं विन्दामिकितवस्य भोगम ||
अन्ये जायां परि मर्शन्त्यस्य यस्याग्र्धद वेदने वाज्यक्षः |
पिता मता भरातर एनमाहुर्न जानीमो नयताबद्धमेतम ||
यदादीध्ये न दविषाण्येभिः परायद्भ्यो.अव हीयेसखिभ्यः |
नयुप्ताश्च बभ्रवो वाचमक्रतनेमीदेषां निष्क्र्तं जारिणीव ||
सभामेति कितवः पर्छमानो जेष्यामीति तन्वाशूशुजानः |
अक्षासो अस्य वि तिरन्ति कामं परतिदीव्नेदधत आ कर्तानि ||
अक्षास इदनकुशिनो नितोदिनो निक्र्त्वानस्तपनास्तापयिष्णवः |
कुमारदेष्णा जयतः पुनर्हणो मध्वासम्प्र्क्ताः कितवस्य बर्हणा ||
तरिपञ्चाशः करीळति वरात एषां देव इव सवितासत्यधर्मा |
उग्रस्य चिन मन्यवे ना नमन्ते राजा चिदेभ्योनम इत कर्णोति ||
नीचा वर्तन्त उपरि सफुरन्त्यहस्तासो हस्तवन्तं सहन्ते |
दिव्या अङगारा इरिणे नयुप्ताः शीताः सन्तो हर्दयंनिर्दहन्ति ||
जाया तप्यते कितवस्य हीना माता पुत्रस्य चरतः कवस्वित |
रणावा बिभ्यद धनमिछमानो.अन्येषामस्तमुपनक्तमेति ||
सत्रियं दर्ष्ट्वाय कितवं ततापान्येषां जायांसुक्र्तं च योनिम |
पूर्वाह्णे अश्वान युयुजे हि बभ्रून सोग्नेरन्ते वर्षलः पपाद ||
यो वः सेनानीर्महतो गणस्य राजा वरातस्य परथमोबभूव |
तस्मै कर्णोमि न धना रुणध्मि दशाहम्प्राचीस्तद रतं वदामि ||
अक्षैर्मा दीव्यः कर्षिमित कर्षस्व वित्ते रमस्व बहुमन्यमानः |
तत्र गावः कितव तत्र जाया तन मे विचष्टे सवितायमर्यः ||
मित्रं कर्णुध्वं खलु मर्लता नो मा नो घोरेण चरताभिध्र्ष्णु |
नि वो नु मन्युर्विशतामरातिरन्यो बभ्रूणाम्प्रसितौ नवस्तु ||
prāvepā mā bṛhato mādayanti pravātejā iriṇe varvṛtānāḥ |
somasyeva maujavatasya bhakṣo vibhīdako jāghṛvirmahyamachān ||
na mā mimetha na jihīḷa eṣā śivā sakhibhya uta mahyamāsīt |
akṣasyāhamekaparasya hetoranuvratāmapa jāyāmarodham ||
dveṣṭi śvaśrūrapa jāyā ruṇaddhi na nāthito vindatemarḍitāram |
aśvasyeva jarato vasnyasya nāhaṃ vindāmikitavasya bhogham ||
anye jāyāṃ pari mṛśantyasya yasyāghṛdhad vedane vājyakṣaḥ |
pitā matā bhrātara enamāhurna jānīmo nayatābaddhametam ||
yadādīdhye na daviṣāṇyebhiḥ parāyadbhyo.ava hīyesakhibhyaḥ |
nyuptāśca babhravo vācamakratanemīdeṣāṃ niṣkṛtaṃ jāriṇīva ||
sabhāmeti kitavaḥ pṛchamāno jeṣyāmīti tanvāśūśujānaḥ |
akṣāso asya vi tiranti kāmaṃ pratidīvnedadhata ā kṛtāni ||
akṣāsa idankuśino nitodino nikṛtvānastapanāstāpayiṣṇavaḥ |
kumāradeṣṇā jayataḥ punarhaṇo madhvāsampṛktāḥ kitavasya barhaṇā ||
tripañcāśaḥ krīḷati vrāta eṣāṃ deva iva savitāsatyadharmā |
ughrasya cin manyave nā namante rājā cidebhyonama it kṛṇoti ||
nīcā vartanta upari sphurantyahastāso hastavantaṃ sahante |
divyā aṅghārā iriṇe nyuptāḥ śītāḥ santo hṛdayaṃnirdahanti ||
jāyā tapyate kitavasya hīnā mātā putrasya carataḥ kvasvit |
ṛṇāvā bibhyad dhanamichamāno.anyeṣāmastamupanaktameti ||
striyaṃ dṛṣṭvāya kitavaṃ tatāpānyeṣāṃ jāyāṃsukṛtaṃ ca yonim |
pūrvāhṇe aśvān yuyuje hi babhrūn soaghnerante vṛṣalaḥ papāda ||
yo vaḥ senānīrmahato ghaṇasya rājā vrātasya prathamobabhūva |
tasmai kṛṇomi na dhanā ruṇadhmi daśāhamprācīstad ṛtaṃ vadāmi ||
akṣairmā dīvyaḥ kṛṣimit kṛṣasva vitte ramasva bahumanyamānaḥ |
tatra ghāvaḥ kitava tatra jāyā tan me vicaṣṭe savitāyamaryaḥ ||
mitraṃ kṛṇudhvaṃ khalu mṛlatā no mā no ghoreṇa caratābhidhṛṣṇu |
ni vo nu manyurviśatāmarātiranyo babhrūṇāmprasitau nvastu ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 35

अबुध्रमु तय इन्द्रवन्तो अग्नयो जयोतिर्भरन्त उषसोव्युष्टिषु |
मही दयावाप्र्थिवी चेततामपो.अद्यादेवानामव आ वर्णीमहे ||
दिवस्प्र्थिव्योरव आ वर्णीमहे मातॄन सिन्धून पर्वताञ्छर्यणावतः |
अनागास्त्वं सूर्यमुषासमीमहे भद्रंसोमः सुवानो अद्या कर्णोतु नः ||
दयावा नो अद्य पर्थिवी अनागसो मही तरायेतां सुवितायमातरा |
उषा उछन्त्यप बाधतामघं सवस्त्यग्निंसमिधानमीमहे ||
इयं न उस्रा परथमा सुदेव्यं रेवत सनिभ्यो रेवती वयुछतु |
आरे मन्युं दुर्विदत्रस्य धीमहि सवस्त्यग्निंसमिधानमीमहे ||
पर याः सिस्रते सूर्यस्य रश्मिभिर्ज्योतिर्भरन्तीरुषसो वयुष्टिषु |
भद्रा नो अद्य शरवसे वयुछत सवस्त्यग्निं समिधानमीमहे ||
अनमीवा उषस आ चरन्तु न उदग्नयो जिहतां जयोतिषाब्र्हत |
आयुक्षातामश्विना तूतुजिं रथं सवस्त्यग्निंसमिधानमीमहे ||
शरेष्ठं नो अद्य सवितर्वरेण्यं भागमा सुव स हिरत्नधा असि |
रायो जनित्रीं धिषणामुप बरुवे सवस्त्यग्निं समिधानमीमहे ||
पिपर्तु मा तद रतस्य परवाचनं देवानां यन मनुष्यामन्महि |
विश्वा इदुस्रा सपळ उदेति सूर्यः सवस्त्यग्निं समिधानमीमहे ||
अद्वेषो अद्य बर्हिष सतरीमणि गराव्णां योगे मन्मनःसाध ईमहे |
आदित्यानां शर्मणि सथा भुरण्यसि सवस्त्यग्निं समिधानमीमहे ||
आ नो बर्हिः सधमादे बर्हद दिवि देवानीळे सादयासप्त होतॄन |
इन्द्रं मित्रं वरुणं सातये भगं सवस्त्यग्निं समिधानमीमहे ||
त आदित्या आ गता सर्वतातये वर्धे नो यज्ञमवतासजोषसः |
बर्हस्पतिं पूषणमश्विना भगं सवस्त्यग्निं समिधानमीमहे ||
तन नो देवा यछत सुप्रवाचनं छर्दिरादित्याः सुभरंन्र्पाय्यम |
पश्वे तोकाय तनयाय जीवसे सवस्त्यग्निंसमिधानमीमहे ||
विश्वे अद्य मरुतो विश्व ऊती विश्वे भवन्त्वग्नयःसमिद्धाः |
विश्वे नो देवा अवसा गमन्तु विश्वमस्तुद्रविणं वाजो अस्मे ||
यं देवासो.अवथ वाजसातौ यं तरायध्वे यं पिप्र्थात्यंहः |
यो वो गोपीथे न भयस्य वेद ते सयामदेववीतये तुरासः ||
abudhramu tya indravanto aghnayo jyotirbharanta uṣasovyuṣṭiṣu |
mahī dyāvāpṛthivī cetatāmapo.adyādevānāmava ā vṛṇīmahe ||
divaspṛthivyorava ā vṛṇīmahe mātṝn sindhūn parvatāñcharyaṇāvataḥ |
anāghāstvaṃ sūryamuṣāsamīmahe bhadraṃsomaḥ suvāno adyā kṛṇotu naḥ ||
dyāvā no adya pṛthivī anāghaso mahī trāyetāṃ suvitāyamātarā |
uṣā uchantyapa bādhatāmaghaṃ svastyaghniṃsamidhānamīmahe ||
iyaṃ na usrā prathamā sudevyaṃ revat sanibhyo revatī vyuchatu |
āre manyuṃ durvidatrasya dhīmahi svastyaghniṃsamidhānamīmahe ||
pra yāḥ sisrate sūryasya raśmibhirjyotirbharantīruṣaso vyuṣṭiṣu |
bhadrā no adya śravase vyuchata svastyaghniṃ samidhānamīmahe ||
anamīvā uṣasa ā carantu na udaghnayo jihatāṃ jyotiṣābṛhat |
āyukṣātāmaśvinā tūtujiṃ rathaṃ svastyaghniṃsamidhānamīmahe ||
śreṣṭhaṃ no adya savitarvareṇyaṃ bhāghamā suva sa hiratnadhā asi |
rāyo janitrīṃ dhiṣaṇāmupa bruve svastyaghniṃ samidhānamīmahe ||
pipartu mā tad ṛtasya pravācanaṃ devānāṃ yan manuṣyāamanmahi |
viśvā idusrā spaḷ udeti sūryaḥ svastyaghniṃ samidhānamīmahe ||
adveṣo adya barhiṣa starīmaṇi ghrāvṇāṃ yoghe manmanaḥsādha īmahe |
ādityānāṃ śarmaṇi sthā bhuraṇyasi svastyaghniṃ samidhānamīmahe ||
ā no barhiḥ sadhamāde bṛhad divi devānīḷe sādayāsapta hotṝn |
indraṃ mitraṃ varuṇaṃ sātaye bhaghaṃ svastyaghniṃ samidhānamīmahe ||
ta ādityā ā ghatā sarvatātaye vṛdhe no yajñamavatāsajoṣasaḥ |
bṛhaspatiṃ pūṣaṇamaśvinā bhaghaṃ svastyaghniṃ samidhānamīmahe ||
tan no devā yachata supravācanaṃ chardirādityāḥ subharaṃnṛpāyyam |
paśve tokāya tanayāya jīvase svastyaghniṃsamidhānamīmahe ||
viśve adya maruto viśva ūtī viśve bhavantvaghnayaḥsamiddhāḥ |
viśve no devā avasā ghamantu viśvamastudraviṇaṃ vājo asme ||
yaṃ devāso.avatha vājasātau yaṃ trāyadhve yaṃ pipṛthātyaṃhaḥ |
yo vo ghopīthe na bhayasya veda te syāmadevavītaye turāsaḥ ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 36

उषासानक्ता बर्हती सुपेशसा दयावाक्षामा वरुणोमित्रो अर्यमा |
इन्द्रं हुवे मरुतः पर्वतानप आदित्यान्द्यावाप्र्थिवी अपः सवः ||
दयौश्च नः पर्थिवी च परचेतस रतावरी रक्षतामंहसोरिषः |
मा दुर्विदत्रा निरतिर्न ईशत तद देवानामवोद्या वर्णीमहे ||
विश्वस्मान नो अदितिः पात्वंहसो माता मित्रस्य वरुणस्यरेवतः |
सवर्वज्ज्योतिरव्र्कं नशीमहि तद देवानां ... ||
गरावा वदन्नप रक्षांसि सेधतु दुष्वप्न्यं निरतिंविश्वमत्रिणम |
आदित्यं शर्म मरुतामशीमहि तद्देवानां ... ||
एन्द्रो बर्हिः सीदतु पिन्वतामिळा बर्हस्पतिः सामभिरकवो अर्चतु |
सुप्रकेतं जीवसे मन्म धीमहि तद्देवानां ... ||
दिविस्प्र्शं यज्ञमस्माकमश्विना जीराध्वरं कर्णुतंसुम्नमिष्टये |
पराचीनरश्मिमाहुतं घर्तेन तद्देवानां ... ||
उप हवये सुहवं मारुतं गणं पावकं रष्वं सख्यायशम्भुवम |
रायस पोषं सौश्रवसाय धीमहि तद्देवानां ... ||
अपां पेरुं जीवधन्यं भरामहे देवाव्यं सुहवमध्वरश्रियम |
सुरश्मिं सोममिन्द्रियं यमीमहि तद्देवानां ... ||
सनेम तत सुसनिता सनित्वभिर्वयं जीवा जीवपुत्रानागसः |
बरह्मद्विषो विष्वगेनो भरेरत तद्देवानां ... ||
ये सथा मनोर्यज्ञियास्ते शर्णोतन यद वो देवा ईमहेतद ददातन |
जैत्रं करतुं रयिमद वीरवद यशस्तद्देवानां ... ||
महदद्य महतामा वर्णीमहे.अवो देवानां बर्हतामनर्वणाम |
यथा वसु वीरजातं नशामहै तद्देवानां ... ||
महो अग्नेः समिधानस्य शर्मण्यनागा मित्रे वरुणेस्वस्तये |
शरेष्ठे सयाम सवितुः सवीमनि तद्देवानां ... ||
ये सवितुः सत्यसवस्य विश्वे मित्रस्य वरते वरुणस्यदेवाः |
ते सौभगं वीरवद गोमदप्नो दधातनद्रविणं चित्रमस्मे ||
सविता पश्चातात सविता पुरस्तात सवितोत्तरात्तात्सविताधरात्तात |
सविता नः सुवतु सर्वतातिं सविता नोरासतां दीर्घमयुः ||
uṣāsānaktā bṛhatī supeśasā dyāvākṣāmā varuṇomitro aryamā |
indraṃ huve marutaḥ parvatānapa ādityāndyāvāpṛthivī apaḥ svaḥ ||
dyauśca naḥ pṛthivī ca pracetasa ṛtāvarī rakṣatāmaṃhasoriṣaḥ |
mā durvidatrā nirtirna īśata tad devānāmavoadyā vṛṇīmahe ||
viśvasmān no aditiḥ pātvaṃhaso mātā mitrasya varuṇasyarevataḥ |
svarvajjyotiravṛkaṃ naśīmahi tad devānāṃ ... ||
ghrāvā vadannapa rakṣāṃsi sedhatu duṣvapnyaṃ nirtiṃviśvamatriṇam |
ādityaṃ śarma marutāmaśīmahi taddevānāṃ ... ||
endro barhiḥ sīdatu pinvatāmiḷā bṛhaspatiḥ sāmabhirkvo arcatu |
supraketaṃ jīvase manma dhīmahi taddevānāṃ ... ||
divispṛśaṃ yajñamasmākamaśvinā jīrādhvaraṃ kṛṇutaṃsumnamiṣṭaye |
prācīnaraśmimāhutaṃ ghṛtena taddevānāṃ ... ||
upa hvaye suhavaṃ mārutaṃ ghaṇaṃ pāvakaṃ ṛṣvaṃ sakhyāyaśambhuvam |
rāyas poṣaṃ sauśravasāya dhīmahi taddevānāṃ ... ||
apāṃ peruṃ jīvadhanyaṃ bharāmahe devāvyaṃ suhavamadhvaraśriyam |
suraśmiṃ somamindriyaṃ yamīmahi taddevānāṃ ... ||
sanema tat susanitā sanitvabhirvayaṃ jīvā jīvaputrāanāghasaḥ |
brahmadviṣo viṣvagheno bharerata taddevānāṃ ... ||
ye sthā manoryajñiyāste śṛṇotana yad vo devā īmahetad dadātana |
jaitraṃ kratuṃ rayimad vīravad yaśastaddevānāṃ ... ||
mahadadya mahatāmā vṛṇīmahe.avo devānāṃ bṛhatāmanarvaṇām |
yathā vasu vīrajātaṃ naśāmahai taddevānāṃ ... ||
maho aghneḥ samidhānasya śarmaṇyanāghā mitre varuṇesvastaye |
śreṣṭhe syāma savituḥ savīmani taddevānāṃ ... ||
ye savituḥ satyasavasya viśve mitrasya vrate varuṇasyadevāḥ |
te saubhaghaṃ vīravad ghomadapno dadhātanadraviṇaṃ citramasme ||
savitā paścātāt savitā purastāt savitottarāttātsavitādharāttāt |
savitā naḥ suvatu sarvatātiṃ savitā norāsatāṃ dīrghamayuḥ ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 37

नमो मित्रस्य वरुणस्य चक्षसे महो देवाय तद रतंसपर्यत |
दूरेद्र्शे देवजाताय केतवे दिवस पुत्रायसूर्याय शंसत ||
सा मा सत्योक्तिः परि पातु विश्वतो दयावा च यत्रततनन्नहानि च |
विश्वमन्यन नि विशते यदेजतिविश्वाहापो विश्वाहोदेति सूर्यः ||
न ते अदेवः परदिवो नि वासते यदेतशेभिः पतरैरथर्यसि |
पराचीनमन्यदनु वर्तते रज उदन्येनज्योतिषा यासि सूर्य ||
येन सूर्य जयोतिषा बाधसे तमो जगच्च विश्वमुदियर्षिभानुना |
तेनास्मद विश्वामनिरामनाहुतिमपामीवामप दुष्वप्न्यं सुव ||
विश्वस्य हि परेषितो रक्षसि वरतमहेळयन्नुच्चरसिस्वधा अनु |
यदद्य तवा सूर्योपब्रवामहै तं नो देवानु मंसीरत करतुम ||
तं नो दयावाप्र्थिवी तन न आप इन्द्रः शर्ण्वन्तु मरुतोहवं वचः |
मा शूने भूम सूर्यस्य सन्द्र्शिभद्रं जीवन्तो जरणामशीमहि ||
विश्वाहा तवा सुमनसः सुचक्षसः परजावन्तो अनमीवानागसः |
उद्यन्तं तवा मित्रमहो दिवे-दिवे जयोग जीवाःप्रति पश्येम सूर्य ||
महि जयोतिर्बिभ्रतं तवा विचक्षण भास्वन्तं चक्षुषे चक्षुषे मयः |
आरोहन्तं बर्हतः पाजसस परि वयंजीवाः परति पश्येम सूर्य ||
यस्य ते विश्वा भुवनानि केतुना पर चेरते नि च विशन्तेक्तुभिः |
अनागास्त्वेन हरिकेश सूर्याह्नाह्ना नोवस्यसा-वस्यसोदिहि ||
शं नो भव चक्षसा शं नो अह्ना शं भानुना शंहिमा शं घर्णेन |
यथा शमध्वञ्छमसद दुरोणेतत सूर्य दरविणं धेहि चित्रम ||
अस्माकं देवा उभयाय जन्मने शर्म यछत दविपदेचतुष्पदे |
अदत पिबदूर्जयमानमाशितं तदस्मेशं योररपो दधातन ||
यद वो देवाश्चक्र्म जिह्वया गुरु मनसो वा परयुतीदेवहेळनम |
अरावा यो नो अभि दुछुनायते तस्मिन तदेनोवसवो नि धेतन ||
namo mitrasya varuṇasya cakṣase maho devāya tad ṛtaṃsaparyata |
dūredṛśe devajātāya ketave divas putrāyasūryāya śaṃsata ||
sā mā satyoktiḥ pari pātu viśvato dyāvā ca yatratatanannahāni ca |
viśvamanyan ni viśate yadejativiśvāhāpo viśvāhodeti sūryaḥ ||
na te adevaḥ pradivo ni vāsate yadetaśebhiḥ patarairatharyasi |
prācīnamanyadanu vartate raja udanyenajyotiṣā yāsi sūrya ||
yena sūrya jyotiṣā bādhase tamo jaghacca viśvamudiyarṣibhānunā |
tenāsmad viśvāmanirāmanāhutimapāmīvāmapa duṣvapnyaṃ suva ||
viśvasya hi preṣito rakṣasi vratamaheḷayannuccarasisvadhā anu |
yadadya tvā sūryopabravāmahai taṃ no devāanu maṃsīrata kratum ||
taṃ no dyāvāpṛthivī tan na āpa indraḥ śṛṇvantu marutohavaṃ vacaḥ |
mā śūne bhūma sūryasya sandṛśibhadraṃ jīvanto jaraṇāmaśīmahi ||
viśvāhā tvā sumanasaḥ sucakṣasaḥ prajāvanto anamīvāanāghasaḥ |
udyantaṃ tvā mitramaho dive-dive jyogh jīvāḥprati paśyema sūrya ||
mahi jyotirbibhrataṃ tvā vicakṣaṇa bhāsvantaṃ cakṣuṣe cakṣuṣe mayaḥ |
ārohantaṃ bṛhataḥ pājasas pari vayaṃjīvāḥ prati paśyema sūrya ||
yasya te viśvā bhuvanāni ketunā pra cerate ni ca viśanteaktubhiḥ |
anāghāstvena harikeśa sūryāhnāhnā novasyasā-vasyasodihi ||
śaṃ no bhava cakṣasā śaṃ no ahnā śaṃ bhānunā śaṃhimā śaṃ ghṛṇena |
yathā śamadhvañchamasad duroṇetat sūrya draviṇaṃ dhehi citram ||
asmākaṃ devā ubhayāya janmane śarma yachata dvipadecatuṣpade |
adat pibadūrjayamānamāśitaṃ tadasmeśaṃ yorarapo dadhātana ||
yad vo devāścakṛma jihvayā ghuru manaso vā prayutīdevaheḷanam |
arāvā yo no abhi duchunāyate tasmin tadenovasavo ni dhetana ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 38

अस्मिन न इन्द्र पर्त्सुतौ यशस्वति शिमीवति करन्दसि परावसातये |
यत्र गोषाता धर्षितेषु खादिषु विष्वक्पतन्ति दिद्यवो नर्षाह्ये ||
स नः कषुमन्तं सदने वयूर्णुहि गोर्णसं रयिमिन्द्रश्रवाय्यम |
सयाम ते जयतः शक्र मेदिनो यथा वयमुश्मसि तद वसो कर्धि ||
यो नो दास आर्यो वा पुरुष्टुतादेव इन्द्र युधये चिकेतति |
अस्माभिष टे सुषहाः सन्तु शत्रवस्त्वया वयं तान्वनुयाम संगमे ||
यो दभ्रेभिर्हव्यो यश्च भूरिभिर्यो अभीके वरिवोविन्न्र्षाह्ये |
तं विखादे सस्निमद्य शरुतं नरमर्वाञ्चमिन्द्रमवसे करामहे ||
सवव्र्जं हि तवामहमिन्द्र शुश्रवानानुदं वर्षभरध्रचोदनम |
पर मुञ्चस्व परि कुत्सादिहा गहि किमुत्वावान मुष्कयोर्बद्ध आसते ||
asmin na indra pṛtsutau yaśasvati śimīvati krandasi prāvasātaye |
yatra ghoṣātā dhṛṣiteṣu khādiṣu viṣvakpatanti didyavo nṛṣāhye ||
sa naḥ kṣumantaṃ sadane vyūrṇuhi ghoarṇasaṃ rayimindraśravāyyam |
syāma te jayataḥ śakra medino yathā vayamuśmasi tad vaso kṛdhi ||
yo no dāsa āryo vā puruṣṭutādeva indra yudhaye ciketati |
asmābhiṣ ṭe suṣahāḥ santu śatravastvayā vayaṃ tānvanuyāma saṃghame ||
yo dabhrebhirhavyo yaśca bhūribhiryo abhīke varivovinnṛṣāhye |
taṃ vikhāde sasnimadya śrutaṃ naramarvāñcamindramavase karāmahe ||
svavṛjaṃ hi tvāmahamindra śuśravānānudaṃ vṛṣabharadhracodanam |
pra muñcasva pari kutsādihā ghahi kimutvāvān muṣkayorbaddha āsate ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 39

यो वां परिज्मा सुव्र्दश्विना रथो दोषामुषासो हव्योहविष्मता |
शश्वत्तमासस्तमु वामिदं वयं पितुर्ननाम सुहवं हवामहे ||
चोदयतं सून्र्ताः पिन्वतं धिय उत पुरन्धीरीरयतन्तदुश्मसि |
यशसं भागं कर्णुतं नो अश्विना सोमं नचारुं मघवत्सु नस कर्तम ||
अमाजुरश्चिद भवथो युवं भगो.अनाशोश्चिदवितारापमस्य चित |
अन्धस्य चिन नासत्या कर्शस्य चिद युवामिदाहुर्भिषजा रुतस्य चित ||
युवं चयवानं सनयं यथा रथं पुनर्युवानंचरथाय तक्षथुः |
निष टौग्र्यमूहथुरद्भ्यस परिविश्वेत ता वां सवनेषु परवाच्या ||
पुराणा वां वीर्या पर बरवा जने.अथो हासथुर्भिषजामयोभुवा |
ता वां नु नव्याववसे करामहे.अयंनासत्या शरदरिर्यथा दधत ||
इयं वामह्वे शर्णुतं मे अश्विना पुत्रायेव पितरा मह्यंशिक्षतम |
अनापिरज्ञा असजात्यामतिः पुरा तस्याभिशस्तेरव सप्र्तम ||
युवं रथेन विमदाय शुन्ध्युवं नयूहथुः पुरुमित्रस्ययोषणाम |
युवं हवं वध्रिमत्या अगछतं युवंसुषुतिं चक्रथुः पुरन्धये ||
युवं विप्रस्य जरणामुपेयुषः पुनः कलेरक्र्णुतंयुवद वयः |
युवं वन्दनं रश्यदादुदूपथुर्युवंसद्यो विश्पलामेतवे कर्थः ||
युवं ह रेभं वर्षणा गुहा हितमुदैरयतम्मम्र्वांसमश्विना |
युवं रबीसमुत तप्तमत्रयोमन्वन्तं चक्रथुः सप्तवध्रये ||
युवं शवेतं पेदवे.अश्विनाश्वं नवभिर्वाजैर्नवतीच वाजिनम |
चर्क्र्त्यं ददथुर्द्रावयत्सखं भगं नन्र्भ्यो हव्यं मयोभुबम ||
न तं राजानावदिते कुतश्चन नांहो अश्नोति दुरितंनकिर्भयम |
यमश्विना सुहवा रुद्रवर्तनी पुरोरथंक्र्णुथः पत्न्या सह ||
आ तेन यातं मनसो जवीयसा रथं यं वां रभवश्चक्रुरश्विना |
यस्य योगे दुहिता जायते दिव उभे अहनीसुदिने विवस्वतः ||
ता वर्तिर्यातं जयुषा वि पर्वतमपिन्वतं शयवेधेनुमश्विना |
वर्कस्य चिद वर्तिकामन्तरास्याद युवंशचीभिर्ग्रसिताममुञ्चतम ||
एतं वां सतोममश्विनावकर्मातक्षाम भर्गवो न रथम |
नयम्र्क्षाम योषणां न मर्ये नित्यं न सूनुन्तनयं दधानाः ||
yo vāṃ parijmā suvṛdaśvinā ratho doṣāmuṣāso havyohaviṣmatā |
śaśvattamāsastamu vāmidaṃ vayaṃ piturnanāma suhavaṃ havāmahe ||
codayataṃ sūnṛtāḥ pinvataṃ dhiya ut purandhīrīrayatantaduśmasi |
yaśasaṃ bhāghaṃ kṛṇutaṃ no aśvinā somaṃ nacāruṃ maghavatsu nas kṛtam ||
amājuraścid bhavatho yuvaṃ bhagho.anāśościdavitārāpamasya cit |
andhasya cin nāsatyā kṛśasya cid yuvāmidāhurbhiṣajā rutasya cit ||
yuvaṃ cyavānaṃ sanayaṃ yathā rathaṃ punaryuvānaṃcarathāya takṣathuḥ |
niṣ ṭaughryamūhathuradbhyas pariviśvet tā vāṃ savaneṣu pravācyā ||
purāṇā vāṃ vīryā pra bravā jane.atho hāsathurbhiṣajāmayobhuvā |
tā vāṃ nu navyāvavase karāmahe.ayaṃnāsatyā śradariryathā dadhat ||
iyaṃ vāmahve śṛṇutaṃ me aśvinā putrāyeva pitarā mahyaṃśikṣatam |
anāpirajñā asajātyāmatiḥ purā tasyāabhiśasterava spṛtam ||
yuvaṃ rathena vimadāya śundhyuvaṃ nyūhathuḥ purumitrasyayoṣaṇām |
yuvaṃ havaṃ vadhrimatyā aghachataṃ yuvaṃsuṣutiṃ cakrathuḥ purandhaye ||
yuvaṃ viprasya jaraṇāmupeyuṣaḥ punaḥ kalerakṛṇutaṃyuvad vayaḥ |
yuvaṃ vandanaṃ ṛśyadādudūpathuryuvaṃsadyo viśpalāmetave kṛthaḥ ||
yuvaṃ ha rebhaṃ vṛṣaṇā ghuhā hitamudairayatammamṛvāṃsamaśvinā |
yuvaṃ ṛbīsamuta taptamatrayaomanvantaṃ cakrathuḥ saptavadhraye ||
yuvaṃ śvetaṃ pedave.aśvināśvaṃ navabhirvājairnavatīca vājinam |
carkṛtyaṃ dadathurdrāvayatsakhaṃ bhaghaṃ nanṛbhyo havyaṃ mayobhubam ||
na taṃ rājānāvadite kutaścana nāṃho aśnoti duritaṃnakirbhayam |
yamaśvinā suhavā rudravartanī purorathaṃkṛṇuthaḥ patnyā saha ||
ā tena yātaṃ manaso javīyasā rathaṃ yaṃ vāṃ ṛbhavaścakruraśvinā |
yasya yoghe duhitā jāyate diva ubhe ahanīsudine vivasvataḥ ||
tā vartiryātaṃ jayuṣā vi parvatamapinvataṃ śayavedhenumaśvinā |
vṛkasya cid vartikāmantarāsyād yuvaṃśacībhirghrasitāmamuñcatam ||
etaṃ vāṃ stomamaśvināvakarmātakṣāma bhṛghavo na ratham |
nyamṛkṣāma yoṣaṇāṃ na marye nityaṃ na sūnuntanayaṃ dadhānāḥ ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 40

रथं यान्तं कुह को ह वां नरा परति दयुमन्तंसुविताय भूषति |
परातर्यावाणं विभ्वं विशे-विशेवस्तोर वस्तोर्वहमानं धिया शमि ||
कुह सविद दोषा कुह वस्तोरश्विना कुहाभिपित्वं करतःकुहोषतुः |
को वां शयुत्रा विधवेव देवरं मर्यं नयोषा कर्णुते सधस्थ आ ||
परातर्जरेथे जरणेव कापया वस्तोर-वस्तोर्यजता गछथोग्र्हम |
कस्य धवस्रा भवथः कस्य वा नरा राजपुत्रेवसवनाव गछथः ||
युवां मर्गेव वारणा मर्गण्यवो दोषा वस्तोर्हविषा निह्वयामहे |
युवं होत्रां रतुथा जुह्वते नरेषं जनायवहथः शुभस पती ||
युवां ह घोषा पर्यश्विना यती राज्ञ ऊचे दुहिताप्र्छे वां नरा |
भूतं मे अह्न उत भूतमक्तवेऽशवावते रथिने शक्तमर्वते ||
युवं कवी षठः पर्यश्विना रथं विशो न कुत्सोजरितुर्नशायथः |
युवोर्ह मक्षा पर्यश्विना मध्वासा भरत निष्क्र्तं न योषणा ||
युवं ह भुज्युं युवमश्विना वशं युवं शिञ्जारमुशनामुपारथुः |
युवो ररावा परि सख्यमासते युवोरहमवसा सुम्नमा चके ||
युवं ह कर्शं युवमश्विना शयुं युवं विधन्तंविधवामुरुष्यथः |
युवं सनिभ्य सतनयन्तमश्विनापव्रजमूर्णुथः सप्तास्यम ||
जनिष्ट योषा पतयत कनीनको वि चारुहन वीरुधोदंसना अनु |
आस्मै रीयन्ते निवनेव सिन्धवो.अस्मा अह्नेभवति तत पतित्वनम ||
जीवं रुदन्ति वि मयन्ते अध्वरे दीर्घामनु परसितिन्दीधियुर्नरः |
वामं पित्र्भ्यो य इदं समेरिरे मयःपतिभ्यो जनयः परिष्वजे ||
न तस्य विद्म तदु षु पर वोचत युवा ह यद युवत्याःक्षेति योनिषु |
परियोस्रियस्य वर्षभस्य रेतिनो गर्हंगमेमाश्विना तदुश्मसि ||
आ वामगन सुमतिर्वाजिनीवसू नयश्विना हर्त्सु कामायंसत |
अभूतं गोपा मिथुना शुभस पती परियार्यम्णो दुर्यानशीमहि ||
ता मन्दसाना मनुषो दुरोण आ धत्तं रयिं सहवीरंवचस्यवे |
कर्तं तीर्थं सुप्रपाणं शुभस पतीस्थाणुं पथेष्ठामप दुर्मतिं हतम ||
कव सविदद्य कतमास्वश्विना विक्षु दस्रा मादयेतेशुभस पती |
क ईं नि येमे कतमस्य जग्मतुर्विप्रस्य वायजमानस्य वा गर्हम ||
rathaṃ yāntaṃ kuha ko ha vāṃ narā prati dyumantaṃsuvitāya bhūṣati |
prātaryāvāṇaṃ vibhvaṃ viśe-viśevastor vastorvahamānaṃ dhiyā śami ||
kuha svid doṣā kuha vastoraśvinā kuhābhipitvaṃ karataḥkuhoṣatuḥ |
ko vāṃ śayutrā vidhaveva devaraṃ maryaṃ nayoṣā kṛṇute sadhastha ā ||
prātarjarethe jaraṇeva kāpayā vastor-vastoryajatā ghachathoghṛham |
kasya dhvasrā bhavathaḥ kasya vā narā rājaputrevasavanāva ghachathaḥ ||
yuvāṃ mṛgheva vāraṇā mṛghaṇyavo doṣā vastorhaviṣā nihvayāmahe |
yuvaṃ hotrāṃ ṛtuthā juhvate nareṣaṃ janāyavahathaḥ śubhas patī ||
yuvāṃ ha ghoṣā paryaśvinā yatī rājña ūce duhitāpṛche vāṃ narā |
bhūtaṃ me ahna uta bhūtamaktave'śvāvate rathine śaktamarvate ||
yuvaṃ kavī ṣṭhaḥ paryaśvinā rathaṃ viśo na kutsojariturnaśāyathaḥ |
yuvorha makṣā paryaśvinā madhvāsā bharata niṣkṛtaṃ na yoṣaṇā ||
yuvaṃ ha bhujyuṃ yuvamaśvinā vaśaṃ yuvaṃ śiñjāramuśanāmupārathuḥ |
yuvo rarāvā pari sakhyamāsate yuvorahamavasā sumnamā cake ||
yuvaṃ ha kṛśaṃ yuvamaśvinā śayuṃ yuvaṃ vidhantaṃvidhavāmuruṣyathaḥ |
yuvaṃ sanibhya stanayantamaśvināpavrajamūrṇuthaḥ saptāsyam ||
janiṣṭa yoṣā patayat kanīnako vi cāruhan vīrudhodaṃsanā anu |
āsmai rīyante nivaneva sindhavo.asmā ahnebhavati tat patitvanam ||
jīvaṃ rudanti vi mayante adhvare dīrghāmanu prasitindīdhiyurnaraḥ |
vāmaṃ pitṛbhyo ya idaṃ samerire mayaḥpatibhyo janayaḥ pariṣvaje ||
na tasya vidma tadu ṣu pra vocata yuvā ha yad yuvatyāḥkṣeti yoniṣu |
priyosriyasya vṛṣabhasya retino ghṛhaṃghamemāśvinā taduśmasi ||
ā vāmaghan sumatirvājinīvasū nyaśvinā hṛtsu kāmāayaṃsata |
abhūtaṃ ghopā mithunā śubhas patī priyāaryamṇo duryānaśīmahi ||
tā mandasānā manuṣo duroṇa ā dhattaṃ rayiṃ sahavīraṃvacasyave |
kṛtaṃ tīrthaṃ suprapāṇaṃ śubhas patīsthāṇuṃ patheṣṭhāmapa durmatiṃ hatam ||
kva svidadya katamāsvaśvinā vikṣu dasrā mādayeteśubhas patī |
ka īṃ ni yeme katamasya jaghmaturviprasya vāyajamānasya vā ghṛham ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 41

समानमु तयं पुरुहूतमुक्थ्यं रथं तरिचक्रं सवनागनिग्मतम |
परिज्मानं विदथ्यं सुव्र्क्तिभिर्वयंव्युष्टा उषसो हवामहे ||
परातर्युजं नासत्याधि तिष्ठथः परातर्यावाणम्मधुवाहनं रथम |
विशो येन गछथो यज्वरीर्नराकीरेश्चिद यज्ञं होत्र्मन्तमश्विना ||
अध्वर्युं वा मधुपाणिं सुहस्त्यमग्निधं वाध्र्तदक्षं दमूनसम |
विप्रस्य वा यत सवननि गछथोऽत आ यातं मधुपेयमश्विना ||
samānamu tyaṃ puruhūtamukthyaṃ rathaṃ tricakraṃ savanāghanighmatam |
parijmānaṃ vidathyaṃ suvṛktibhirvayaṃvyuṣṭā uṣaso havāmahe ||
prātaryujaṃ nāsatyādhi tiṣṭhathaḥ prātaryāvāṇammadhuvāhanaṃ ratham |
viśo yena ghachatho yajvarīrnarākīreścid yajñaṃ hotṛmantamaśvinā ||
adhvaryuṃ vā madhupāṇiṃ suhastyamaghnidhaṃ vādhṛtadakṣaṃ damūnasam |
viprasya vā yat savanani ghachatho'ta ā yātaṃ madhupeyamaśvinā ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 42

अस्तेव सु परतरं लायमस्यन भूषन्निव पर भरास्तोममस्मै |
वाचा विप्रास्तरत वाचमर्यो नि रामयजरितः सोम इन्द्रम ||
दोहेन गामुप शिक्षा सखायं पर बोधय जरितर्जारमिन्द्रम |
कोशं न पूर्णं वसुना नय्र्ष्टमा चयावयमघदेयाय शूरम ||
किमङग तवा मघवन भोजमाहुः शिशीहि मा शिशयन्त्वा शर्णोमि |
अप्नस्वती मम धीरस्तु शक्र वसुविदम्भगमिन्द्रा भरा नः ||
तवां जना ममसत्येष्विन्द्र सन्तस्थाना वि हवयन्तेसमीके |
अत्रा युजं कर्णुते यो हविष्मान नासुन्वतासख्यं वष्टि शूरः ||
धनं न सयन्द्रं बहुलं यो अस्मै तीव्रान सोमानासुनोतिप्रयस्वान |
तस्मै शत्रून सुतुकान परातरह्नो निस्वष्ट्रान युवति हन्ति वर्त्रम ||
यस्मिन वयं दधिमा शंसमिन्द्रे यः शिश्राय मघवाकाममस्मे |
आराच्चित सन भयतामस्य शत्रुर्न्यस्मैद्युम्ना जन्या नमन्ताम ||
आराच्छत्रुमप बाधस्व दूरमुग्रो यः शम्बःपुरुहूत तेन |
अस्मे धेहि यवमद गोमदिन्द्र कर्धी धियंजरित्रे वाजरत्नाम ||
पर यमन्तर्व्र्षसवासो अग्मन तीव्राः सोमा बहुलान्तासैन्द्रम |
नाह दामानं मघवा नि यंसन नि सुन्वते वहतिभूरि वामम ||
उत परहामतिदीव्या जयाति कर्तं यच्छ्वघ्नी विचिनोतिकाले |
यो देवकामो न धना रुणद्धि समित तं रायास्र्जति सवधावान ||
गोभिष टरेमामतिं दुरेवां यवेन कषुधं पुरुहूतविश्वाम |
वयं राजभिः परथमा धनान्यस्माकेनव्र्जनेना जयेम ||
बर्हस्पतिर्नः परि पातु पश्चादुतोत्तरस्मादधरादघायोः |
इद्रः पुरस्तादुत मध्यतो नः सखा सखिभ्योवरिवः कर्णोतु ||
asteva su prataraṃ lāyamasyan bhūṣanniva pra bharāstomamasmai |
vācā viprāstarata vācamaryo ni rāmayajaritaḥ soma indram ||
dohena ghāmupa śikṣā sakhāyaṃ pra bodhaya jaritarjāramindram |
kośaṃ na pūrṇaṃ vasunā nyṛṣṭamā cyāvayamaghadeyāya śūram ||
kimaṅgha tvā maghavan bhojamāhuḥ śiśīhi mā śiśayantvā śṛṇomi |
apnasvatī mama dhīrastu śakra vasuvidambhaghamindrā bharā naḥ ||
tvāṃ janā mamasatyeṣvindra santasthānā vi hvayantesamīke |
atrā yujaṃ kṛṇute yo haviṣmān nāsunvatāsakhyaṃ vaṣṭi śūraḥ ||
dhanaṃ na syandraṃ bahulaṃ yo asmai tīvrān somānāsunotiprayasvān |
tasmai śatrūn sutukān prātarahno nisvaṣṭrān yuvati hanti vṛtram ||
yasmin vayaṃ dadhimā śaṃsamindre yaḥ śiśrāya maghavākāmamasme |
ārāccit san bhayatāmasya śatrurnyasmaidyumnā janyā namantām ||
ārācchatrumapa bādhasva dūramughro yaḥ śambaḥpuruhūta tena |
asme dhehi yavamad ghomadindra kṛdhī dhiyaṃjaritre vājaratnām ||
pra yamantarvṛṣasavāso aghman tīvrāḥ somā bahulāntāsaindram |
nāha dāmānaṃ maghavā ni yaṃsan ni sunvate vahatibhūri vāmam ||
uta prahāmatidīvyā jayāti kṛtaṃ yacchvaghnī vicinotikāle |
yo devakāmo na dhanā ruṇaddhi samit taṃ rāyāsṛjati svadhāvān ||
ghobhiṣ ṭaremāmatiṃ durevāṃ yavena kṣudhaṃ puruhūtaviśvām |
vayaṃ rājabhiḥ prathamā dhanānyasmākenavṛjanenā jayema ||
bṛhaspatirnaḥ pari pātu paścādutottarasmādadharādaghāyoḥ |
idraḥ purastāduta madhyato naḥ sakhā sakhibhyovarivaḥ kṛṇotu ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 43

अछा म इन्द्रं मतयः सवर्विदः सध्रीचीर्विश्वाुशतीरनूषत |
परि षवजन्ते जनयो यथा पतिं मर्यंन शुन्ध्युं मघवानमूतये ||
न घा तवद्रिगप वेति मे मनस्त्वे इत कामं पुरुहूतशिश्रय |
राजेव दस्म नि षदो.अधि बर्हिष्यस्मिन सु सोमेऽवपानमस्तु ते ||
विषूव्र्दिन्द्रो अमतेरुत कषुधः स इद रायो मघवावस्व ईशते |
तस्येदिमे परवणे सप्त सिन्धवो वयोवर्धन्ति वर्षभस्य शुष्मिणः ||
वयो न वर्क्षं सुपलाशमासदन सोमास इन्द्रं मन्दिनश्चमूषदः |
परैषामनीकं शवसा दविद्युतद विदत्स्वर्मनवे जयोतिरार्यम ||
कर्तं न शवघ्नी वि चिनोति देवने संवर्गं यन मघवासूर्यं जयत |
न तत ते अन्यो अनु वीर्यं शकन नपुराणो मघवन नोत नूतनः ||
विशं-विशं मघवा पर्यशायत जनानां धेनावचाकशद वर्षा |
यस्याह शक्रः सवनेषु रण्यति सतीव्रैः सोमैः सहते पर्तन्यतः ||
आपो न सिन्धुमभि यत समक्षरन सोमास इन्द्रं कुल्यािव हरदम |
वर्धन्ति विप्रा महो अस्य सादने यवं नव्र्ष्टिर्दिव्येन दानुना ||
वर्षा न करुद्धः पतयद रजस्स्वा यो अर्यपत्नीरक्र्णोदिमा अपः |
स सुन्वते मघवा जीरदानवे.अविन्दज्ज्योतिर्मनवे हविष्मते ||
उज्जायतां परशुर्ज्योतिषा सह भूया रतस्य सुदुघापुराणवत |
वि रोचतामरुषो भानुना शुचिः सवर्णशुक्रं शुशुचीत सत्पतिः ||
गोभिष टरेमामतिं ... ||
बर्हस्पतिर्नः परि ... ||
achā ma indraṃ matayaḥ svarvidaḥ sadhrīcīrviśvāuśatīranūṣata |
pari ṣvajante janayo yathā patiṃ maryaṃna śundhyuṃ maghavānamūtaye ||
na ghā tvadrighapa veti me manastve it kāmaṃ puruhūtaśiśraya |
rājeva dasma ni ṣado.adhi barhiṣyasmin su some'vapānamastu te ||
viṣūvṛdindro amateruta kṣudhaḥ sa id rāyo maghavāvasva īśate |
tasyedime pravaṇe sapta sindhavo vayovardhanti vṛṣabhasya śuṣmiṇaḥ ||
vayo na vṛkṣaṃ supalāśamāsadan somāsa indraṃ mandinaścamūṣadaḥ |
praiṣāmanīkaṃ śavasā davidyutad vidatsvarmanave jyotirāryam ||
kṛtaṃ na śvaghnī vi cinoti devane saṃvarghaṃ yan maghavāsūryaṃ jayat |
na tat te anyo anu vīryaṃ śakan napurāṇo maghavan nota nūtanaḥ ||
viśaṃ-viśaṃ maghavā paryaśāyata janānāṃ dhenāavacākaśad vṛṣā |
yasyāha śakraḥ savaneṣu raṇyati satīvraiḥ somaiḥ sahate pṛtanyataḥ ||
āpo na sindhumabhi yat samakṣaran somāsa indraṃ kulyāiva hradam |
vardhanti viprā maho asya sādane yavaṃ navṛṣṭirdivyena dānunā ||
vṛṣā na kruddhaḥ patayad rajassvā yo aryapatnīrakṛṇodimā apaḥ |
sa sunvate maghavā jīradānave.avindajjyotirmanave haviṣmate ||
ujjāyatāṃ paraśurjyotiṣā saha bhūyā ṛtasya sudughāpurāṇavat |
vi rocatāmaruṣo bhānunā śuciḥ svarṇaśukraṃ śuśucīta satpatiḥ ||
ghobhiṣ ṭaremāmatiṃ ... ||
bṛhaspatirnaḥ pari ... ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 44

आ यात्विन्द्रः सवपतिर्मदाय यो धर्मणा तूतुजानस्तुविष्मान |
परत्वक्षाणो अति विश्वा सहांस्यपारेणमहता वर्ष्ण्येन ||
सुष्ठामा रथः सुयमा हरी ते मिम्यक्ष वज्रो नर्पतेगभस्तौ |
शीभं राजन सुपथा याह्यर्वां वर्धामते पपुषो वर्ष्ण्यानि ||
एन्द्रवाहो नर्पतिं वज्रबाहुमुग्रमुग्रासस्तविषास एनम |
परत्वक्षसं वर्षभं सत्यशुष्ममेमस्मत्रा सधमादोवहन्तु ||
एवा पतिं दरोणसाचं सचेतसमूर्ज सकम्भं धरुणा वर्षायसे |
ओजः कर्ष्व सं गर्भाय तवे अप्यसो यथाकेनिपानामिनो वर्धे ||
गमन्नस्मे वसून्या हि शंसिषं सवाशिषं भरमायाहि सोमिनः |
तवमीशिषे सास्मिन्ना सत्सि बर्हिष्यनाध्र्ष्या तव पात्राणि धर्मणा ||
पर्थक परायन परथमा देवहूतयो.अक्र्ण्वत शरवस्यानिदुष्टरा |
न ये शेकुर्यज्ञियां नावमारुहमीर्मैवते नयविशन्त केपयः ||
एवैवापागपरे सन्तु दूढ्यो.अश्वा येषां दुर्युजायुयुज्रे |
इत्था ये परागुपरे सन्ति दावने पुरूणियत्र वयुनानि भोजना ||
गिरीन्रज्रान रेजमानानधारयद दयौः करन्ददन्तरिक्षाणि कोपयत |
समीचीने धिषणे वि षकभायतिव्र्ष्णः पीत्वा मद उक्थानि शंसति ||
इमं बिभर्मि सुक्र्तं ते अङकुशं येनारुजासि मघवञ्छफारुजः |
अस्मिन सु ते सवने अस्त्वोक्यं सुत इष्टौमघवन बोध्याभगः ||
गोभिष टरेमामतिं ... ||
बर्हस्पतिर्नः परि ... ||
ā yātvindraḥ svapatirmadāya yo dharmaṇā tūtujānastuviṣmān |
pratvakṣāṇo ati viśvā sahāṃsyapāreṇamahatā vṛṣṇyena ||
suṣṭhāmā rathaḥ suyamā harī te mimyakṣa vajro nṛpateghabhastau |
śībhaṃ rājan supathā yāhyarvāṃ vardhāmate papuṣo vṛṣṇyāni ||
endravāho nṛpatiṃ vajrabāhumughramughrāsastaviṣāsa enam |
pratvakṣasaṃ vṛṣabhaṃ satyaśuṣmamemasmatrā sadhamādovahantu ||
evā patiṃ droṇasācaṃ sacetasamūrja skambhaṃ dharuṇaā vṛṣāyase |
ojaḥ kṛṣva saṃ ghṛbhāya tve apyaso yathākenipānāmino vṛdhe ||
ghamannasme vasūnyā hi śaṃsiṣaṃ svāśiṣaṃ bharamāyāhi sominaḥ |
tvamīśiṣe sāsminnā satsi barhiṣyanādhṛṣyā tava pātrāṇi dharmaṇā ||
pṛthak prāyan prathamā devahūtayo.akṛṇvata śravasyāniduṣṭarā |
na ye śekuryajñiyāṃ nāvamāruhamīrmaivate nyaviśanta kepayaḥ ||
evaivāpāghapare santu dūḍhyo.aśvā yeṣāṃ duryujaāyuyujre |
itthā ye prāghupare santi dāvane purūṇiyatra vayunāni bhojanā ||
ghirīnrajrān rejamānānadhārayad dyauḥ krandadantarikṣāṇi kopayat |
samīcīne dhiṣaṇe vi ṣkabhāyativṛṣṇaḥ pītvā mada ukthāni śaṃsati ||
imaṃ bibharmi sukṛtaṃ te aṅkuśaṃ yenārujāsi maghavañchaphārujaḥ |
asmin su te savane astvokyaṃ suta iṣṭaumaghavan bodhyābhaghaḥ ||
ghobhiṣ ṭaremāmatiṃ ... ||
bṛhaspatirnaḥ pari ... ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 45

दिवस परि परथमं जज्ञे अग्निरस्मद दवितीयं परिजातवेदाः |
तर्तीयमप्सु नर्मणा अजस्रमिन्धान एनंजरते सवाधीः ||
विद्मा ते अग्ने तरेधा तरयाणि विद्मा ते धाम विभ्र्तापुरुत्रा |
विद्मा ते नाम परमं गुहा यद विद्मा तमुत्सं यत आजगन्थ ||
समुद्रे तवा नर्मणा अप्स्वन्तर्न्र्चक्षा ईधे दिवो अग्नूधन |
तर्तीये तवा रजसि तस्थिवांसमपामुपस्थेमहिषा अवर्धन ||
अक्रन्ददग्नि सतनयन्निव दयौः कषामा रेरिहद वीरुधःसमञ्जन |
सद्यो जज्ञानो वि हीमिद्धो अख्यदा रोदसीभानुना भात्यन्तः ||
शरीणामुदारो धरुणो रयीणां मनीषाणाम्प्रार्पणः सोमगोपाः |
वसुः सूनुः सहसो अप्सु राजावि भात्यग्र उषसामिधानः ||
विश्वस्य केतुर्भुवनस्य गर्भ आ रोदसी अप्र्णाज्जायमानः |
वीळुं चिदद्रिमभिनत परायञ जना यदग्निमयजन्त पञ्च ||
उशिक पावको अरतिः सुमेधा मर्तेष्वग्निरम्र्तो नि धायि |
इयर्ति धूममरुषं भरिभ्रदुच्छुक्रेण शोचिषाद्या इनक्षन ||
दर्शानो रुक्म उर्विया वयद्यौद दुर्मर्षमायुः शरियेरुचानः |
अग्निरम्र्तो अभवद वयोभिर्यदेनं दयौर्जनयत सुरेताः ||
यस्ते अद्य कर्णवद भद्रशोचे.अपूपं देव घर्तवन्तमग्ने |
पर तं नय परतरं वस्यो अछाभि सुम्नं देवभक्तंयविष्ठ ||
आ तं भज सौश्रवसेष्वग्न उक्थौक्थ आ भज शस्यमाने |
परियः सूर्ये परियो अग्ना भवात्युज्जातेन भिनददुज्जनित्वैः ||
तवामग्ने यजमाना अनु दयून विश्वा वसु दधिरे वार्याणि |
तवया सह दरविणमिछमाना वरजं गोमन्तमुशिजो विवव्रुः ||
अस्ताव्यग्निर्नरां सुशेवो वैश्वानर रषिभिःसोमगोपाः |
अद्वेषे दयावाप्र्थिवी हुवेम देवा धत्त रयिमस्मे सुवीरम ||
divas pari prathamaṃ jajñe aghnirasmad dvitīyaṃ parijātavedāḥ |
tṛtīyamapsu nṛmaṇā ajasramindhāna enaṃjarate svādhīḥ ||
vidmā te aghne tredhā trayāṇi vidmā te dhāma vibhṛtāpurutrā |
vidmā te nāma paramaṃ ghuhā yad vidmā tamutsaṃ yata ājaghantha ||
samudre tvā nṛmaṇā apsvantarnṛcakṣā īdhe divo aghnaūdhan |
tṛtīye tvā rajasi tasthivāṃsamapāmupasthemahiṣā avardhan ||
akrandadaghni stanayanniva dyauḥ kṣāmā rerihad vīrudhaḥsamañjan |
sadyo jajñāno vi hīmiddho akhyadā rodasībhānunā bhātyantaḥ ||
śrīṇāmudāro dharuṇo rayīṇāṃ manīṣāṇāmprārpaṇaḥ somaghopāḥ |
vasuḥ sūnuḥ sahaso apsu rājāvi bhātyaghra uṣasāmidhānaḥ ||
viśvasya keturbhuvanasya gharbha ā rodasī apṛṇājjāyamānaḥ |
vīḷuṃ cidadrimabhinat parāyañ janā yadaghnimayajanta pañca ||
uśik pāvako aratiḥ sumedhā marteṣvaghniramṛto ni dhāyi |
iyarti dhūmamaruṣaṃ bharibhraducchukreṇa śociṣādyā inakṣan ||
dṛśāno rukma urviyā vyadyaud durmarṣamāyuḥ śriyerucānaḥ |
aghniramṛto abhavad vayobhiryadenaṃ dyaurjanayat suretāḥ ||
yaste adya kṛṇavad bhadraśoce.apūpaṃ deva ghṛtavantamaghne |
pra taṃ naya prataraṃ vasyo achābhi sumnaṃ devabhaktaṃyaviṣṭha ||
ā taṃ bhaja sauśravaseṣvaghna ukthauktha ā bhaja śasyamāne |
priyaḥ sūrye priyo aghnā bhavātyujjātena bhinadadujjanitvaiḥ ||
tvāmaghne yajamānā anu dyūn viśvā vasu dadhire vāryāṇi |
tvayā saha draviṇamichamānā vrajaṃ ghomantamuśijo vivavruḥ ||
astāvyaghnirnarāṃ suśevo vaiśvānara ṛṣibhiḥsomaghopāḥ |
adveṣe dyāvāpṛthivī huvema devā dhatta rayimasme suvīram ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 46

पर होता जातो महान नभोविन नर्षद्वा सीददपामुपस्थे |
दधिर्यो धायि स ते वयांसि यन्ता वसूनि विधतेतनूपाः ||
इमं विधन्तो अपां सधस्थे पशुं न नष्टं पदैरनु गमन |
गुहा चतन्तमुशिजो नमोभिरिछन्तो धीराभ्र्गवो.अविन्दन ||
इमं तरितो भूर्यविन्ददिछन वैभूवसो मूर्धन्यघ्न्यायाः |
स शेव्र्धो जात आ हर्म्येषु नाभिर्युवाभवति रोचनस्य ||
मन्द्रं होतारमुशिजो नमोभिः पराञ्चं यज्ञं नेतारमध्वराणाम |
विशामक्र्ण्वन्नरतिं पावकं हव्यवाहन्दधतो मानुषेषु ||
पर भूर्जयन्तं महां विपोधां मूरा अमूरं पुरान्दर्माणम |
नयन्तो गर्भं वनां धियं धुर्हिरिश्मश्रुं नार्वाणं धनर्चम ||
नि पस्त्यासु तरित सतभूयन परिवीतो योनौ सीददन्तः |
अतः संग्र्भ्या विशां दमूना विधर्मणायन्त्रैरीयतेनॄन ||
अस्याजरासो दमामरित्रा अर्चद्धूमासो अग्नयः पावकाः |
शवितीचयः शवात्रासो भुरण्यवो वनर्षदो वायवो नसोमाः ||
पर जिह्वया भरते वेपो अग्निः पर वयुनानि चेतसाप्र्थिव्याः |
तमायवः शुचयन्तं पावकं मन्द्रंहोतारं दधिरे यजिष्ठम ||
दयावा यमग्निं पर्थिवी जनिष्टामापस्त्वष्टा भर्गवोयं सहोभिः |
ईळेन्यं परथमं मातरिश्वा देवास्ततक्षुर्मनवे यजत्रम ||
यं तवा देवा दधिरे हव्यवाहं पुरुस्प्र्हो मानुषासोयजत्रम |
स यामन्नग्ने सतुवते वयो धाः पर देवयन्यशसः सं हि पूर्वीः ||
pra hotā jāto mahān nabhovin nṛṣadvā sīdadapāmupasthe |
dadhiryo dhāyi sa te vayāṃsi yantā vasūni vidhatetanūpāḥ ||
imaṃ vidhanto apāṃ sadhasthe paśuṃ na naṣṭaṃ padairanu ghman |
ghuhā catantamuśijo namobhirichanto dhīrābhṛghavo.avindan ||
imaṃ trito bhūryavindadichan vaibhūvaso mūrdhanyaghnyāyāḥ |
sa śevṛdho jāta ā harmyeṣu nābhiryuvābhavati rocanasya ||
mandraṃ hotāramuśijo namobhiḥ prāñcaṃ yajñaṃ netāramadhvarāṇām |
viśāmakṛṇvannaratiṃ pāvakaṃ havyavāhandadhato mānuṣeṣu ||
pra bhūrjayantaṃ mahāṃ vipodhāṃ mūrā amūraṃ purāndarmāṇam |
nayanto gharbhaṃ vanāṃ dhiyaṃ dhurhiriśmaśruṃ nārvāṇaṃ dhanarcam ||
ni pastyāsu trita stabhūyan parivīto yonau sīdadantaḥ |
ataḥ saṃghṛbhyā viśāṃ damūnā vidharmaṇāyantrairīyatenṝn ||
asyājarāso damāmaritrā arcaddhūmāso aghnayaḥ pāvakāḥ |
śvitīcayaḥ śvātrāso bhuraṇyavo vanarṣado vāyavo nasomāḥ ||
pra jihvayā bharate vepo aghniḥ pra vayunāni cetasāpṛthivyāḥ |
tamāyavaḥ śucayantaṃ pāvakaṃ mandraṃhotāraṃ dadhire yajiṣṭham ||
dyāvā yamaghniṃ pṛthivī janiṣṭāmāpastvaṣṭā bhṛghavoyaṃ sahobhiḥ |
īḷenyaṃ prathamaṃ mātariśvā devāstatakṣurmanave yajatram ||
yaṃ tvā devā dadhire havyavāhaṃ puruspṛho mānuṣāsoyajatram |
sa yāmannaghne stuvate vayo dhāḥ pra devayanyaśasaḥ saṃ hi pūrvīḥ ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 47

जग्र्भ्मा ते दक्षिणमिन्द्र हस्तं वसूयवो वसुपतेवसूनाम |
विद्मा हि तवा गोपतिं शूर गोनामस्मभ्यंचित्रं वर्षणं रयिं दाः ||
सवायुधं सववसं सुनीथं चतुःसमुद्रं धरुनंरयीणाम |
चर्क्र्त्यं शंस्यं भूरिवारमस्मभ्यंचित्रं वर्षणं रयिं दाः ||
सुब्रह्माणं देववन्तं बर्हन्तमुरुं गभीरं पर्थुबुध्नमिन्द्र |
शरुतर्षिमुग्रमभिमातिषाहमस्मभ्यं चित्रंव्र्षणं रयिं दाः ||
सनद्वाजं विप्रवीरं तरुत्रं धनस्प्र्तं शूशुवांसंसुदक्षम |
दस्युहनं पूर्भिदमिन्द्र सत्यमस्मभ्यंचित्रं वर्षणं रयिं दाः ||
अश्वावन्तं रथिनं वीरवन्तं सहस्रिणं शतिनंवाजमिन्द्र |
भद्रव्रातं विप्रवीरं सवर्षामस्मभ्यंचित्रं वर्षणं रयिं दाः ||
पर सप्तगुं रतधीतिं सुमेधां बर्हस्पतिं मतिरछाजिगाति |
य आङगिरसो नमसोपसद्यो.अस्मभ्यं चित्रंव्र्षणं रयिं दाः ||
वनीवानो मम दूतास इन्द्रं सतोमाश्चरन्ति सुमतीरियानाः |
हर्दिस्प्र्शो मनसा वच्यमाना अस्मभ्यं चित्रंव्र्षणं रयिं दाः ||
यत तवा यामि दद्धि तन न इन्द्र बर्हन्तं कषयमसमंजनानाम |
अभि तद दयावाप्र्थिवी गर्णीतामस्मभ्यंचित्रं वर्षणं रयिं दाः ||
jaghṛbhmā te dakṣiṇamindra hastaṃ vasūyavo vasupatevasūnām |
vidmā hi tvā ghopatiṃ śūra ghonāmasmabhyaṃcitraṃ vṛṣaṇaṃ rayiṃ dāḥ ||
svāyudhaṃ svavasaṃ sunīthaṃ catuḥsamudraṃ dharunaṃrayīṇām |
carkṛtyaṃ śaṃsyaṃ bhūrivāramasmabhyaṃcitraṃ vṛṣaṇaṃ rayiṃ dāḥ ||
subrahmāṇaṃ devavantaṃ bṛhantamuruṃ ghabhīraṃ pṛthubudhnamindra |
śrutaṛṣimughramabhimātiṣāhamasmabhyaṃ citraṃvṛṣaṇaṃ rayiṃ dāḥ ||
sanadvājaṃ vipravīraṃ tarutraṃ dhanaspṛtaṃ śūśuvāṃsaṃsudakṣam |
dasyuhanaṃ pūrbhidamindra satyamasmabhyaṃcitraṃ vṛṣaṇaṃ rayiṃ dāḥ ||
aśvāvantaṃ rathinaṃ vīravantaṃ sahasriṇaṃ śatinaṃvājamindra |
bhadravrātaṃ vipravīraṃ svarṣāmasmabhyaṃcitraṃ vṛṣaṇaṃ rayiṃ dāḥ ||
pra saptaghuṃ ṛtadhītiṃ sumedhāṃ bṛhaspatiṃ matirachājighāti |
ya āṅghiraso namasopasadyo.asmabhyaṃ citraṃvṛṣaṇaṃ rayiṃ dāḥ ||
vanīvāno mama dūtāsa indraṃ stomāścaranti sumatīriyānāḥ |
hṛdispṛśo manasā vacyamānā asmabhyaṃ citraṃvṛṣaṇaṃ rayiṃ dāḥ ||
yat tvā yāmi daddhi tan na indra bṛhantaṃ kṣayamasamaṃjanānām |
abhi tad dyāvāpṛthivī ghṛṇītāmasmabhyaṃcitraṃ vṛṣaṇaṃ rayiṃ dāḥ ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 48

अहं भुवं वसुनः पूर्व्यस पतिरहं धनानि संजयामि शश्वतः |
मां हवन्ते पितरं न जन्तवो.अहन्दाशुषे वि भजामि भोजनम ||
अहमिन्द्रो रोधो वक्षो अथर्वणस्त्रिताय गा अजनयमहेरधि |
अहं दस्युभ्यः परि नर्म्णमा ददे गोत्रा शिक्षन्दधीचे मातरिश्वने ||
मह्यं तवष्टा वज्रमतक्षदायसं मयि देवासो.अव्र्जन्नपि करतुम |
ममानीकं सूर्यस्येव दुष्टरं मामार्यन्तिक्र्तेन कर्त्वेन च ||
अहमेतं गव्ययमश्व्यं पशुं पुरीषिणं सायकेनाहिरण्ययम |
पुरू सहस्रा नि शिशामि दाशुषे यन मासोमास उक्थिनो अमन्दिषुः ||
अहमिन्द्रो न परा जिग्य इद धनं न मर्त्यवे.अव तस्थेकदा चन |
सोममिन मा सुन्वन्तो याचता वसु न मेपूरवः सख्ये रिषाथन ||
अहमेताञ्छाश्वसतो दवा-दवेन्द्रं ये वज्रं युधयेऽकर्ण्वत |
आह्वयमानानव हन्मनाहनं दर्ळा वदन्ननमस्युर्नमस्विनः ||
अभीदमेकमेको अस्मि निष्षाळ अभी दवा किमु तरयःकरन्ति |
खले न पर्षान परति हन्मि भूरि किं मा निन्दन्तिशत्रवो.अनिन्द्राः ||
अहं गुङगुभ्यो अतिथिग्वमिष्करमिषं न वर्त्रतुरंविक्षु धारयम |
यत पर्णयघ्न उत वा करञ्जहे पराहम्महे वर्त्रहत्ये अशुश्रवि ||
पर मे नमी साप्य इषे भुजे भूद गवामेषे सख्याक्र्णुत दविता |
दिद्युं यदस्य समिथेषु मंहयमादिदेनं शंस्यमुक्थ्यं करम ||
पर नेमस्मिन दद्र्शे सोमो अन्तर्गोपा नेममाविरस्थाक्र्णोति |
स तिग्मश्र्ङगं वर्षभं युयुत्सन दरुहस्तस्थौबहुले बद्धो अन्तः ||
आदित्यानां वसूनां रुद्रियाणां देवो देवानां नमिनामि धाम |
ते मा भद्राय शवसे ततक्षुरपराजितमस्त्र्तमषाळम ||
ahaṃ bhuvaṃ vasunaḥ pūrvyas patirahaṃ dhanāni saṃjayāmi śaśvataḥ |
māṃ havante pitaraṃ na jantavo.ahandāśuṣe vi bhajāmi bhojanam ||
ahamindro rodho vakṣo atharvaṇastritāya ghā ajanayamaheradhi |
ahaṃ dasyubhyaḥ pari nṛmṇamā dade ghotrā śikṣandadhīce mātariśvane ||
mahyaṃ tvaṣṭā vajramatakṣadāyasaṃ mayi devāso.avṛjannapi kratum |
mamānīkaṃ sūryasyeva duṣṭaraṃ māmāryantikṛtena kartvena ca ||
ahametaṃ ghavyayamaśvyaṃ paśuṃ purīṣiṇaṃ sāyakenāhiraṇyayam |
purū sahasrā ni śiśāmi dāśuṣe yan māsomāsa ukthino amandiṣuḥ ||
ahamindro na parā jighya id dhanaṃ na mṛtyave.ava tasthekadā cana |
somamin mā sunvanto yācatā vasu na mepūravaḥ sakhye riṣāthana ||
ahametāñchāśvasato dvā-dvendraṃ ye vajraṃ yudhaye'kṛṇvata |
āhvayamānānava hanmanāhanaṃ dṛḷā vadannanamasyurnamasvinaḥ ||
abhīdamekameko asmi niṣṣāḷ abhī dvā kimu trayaḥkaranti |
khale na parṣān prati hanmi bhūri kiṃ mā nindantiśatravo.anindrāḥ ||
ahaṃ ghuṅghubhyo atithighvamiṣkaramiṣaṃ na vṛtraturaṃvikṣu dhārayam |
yat parṇayaghna uta vā karañjahe prāhammahe vṛtrahatye aśuśravi ||
pra me namī sāpya iṣe bhuje bhūd ghavāmeṣe sakhyākṛṇuta dvitā |
didyuṃ yadasya samitheṣu maṃhayamādidenaṃ śaṃsyamukthyaṃ karam ||
pra nemasmin dadṛśe somo antarghopā nemamāvirasthākṛṇoti |
sa tighmaśṛṅghaṃ vṛṣabhaṃ yuyutsan druhastasthaubahule baddho antaḥ ||
ādityānāṃ vasūnāṃ rudriyāṇāṃ devo devānāṃ namināmi dhāma |
te mā bhadrāya śavase tatakṣuraparājitamastṛtamaṣāḷam ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 49

अहं दां गर्णते पूर्व्यं वस्वहं बरह्म कर्णवं मह्यंवर्धनम |
अहं भुवं यजमानस्य चोदितायज्वनः साक्षिविश्वस्मिन भरे ||
मां धुरिन्द्रं नाम देवता दिवश्च गमश्चापां चजन्तवः |
अहं हरी वर्षणा विव्रता रघू अहंवज्रं शवसे धर्ष्ण्वा ददे ||
अहमत्कं कवये शिश्नथं हथैरहं कुत्समावमाभिरूतिभिः |
अहं शुष्णस्य शनथिता वधर्यमंन यो रर आर्यं नाम दस्यवे ||
अहं पितेव वेतसून्रभिष्टये तुग्रं कुत्साय समदिभंच रन्धयम |
अहं भुवं यजमानस्य राजनि पर यद भरेतुजये न परियाध्र्षे ||
अहं रन्धयं मर्गयं शरुतर्वणे यन माजिहीत वयुनाचनानुषक |
अहं वेशं नम्रमायवे.अकरमहंसव्याय पड्ग्र्भिमरन्धयम ||
अहं स यो नववास्त्वं बर्हद्रथं सं वर्त्रेव दासंव्र्त्रहारुजम |
यद वर्धयन्तं परथयन्तमानुषग दूरेपारे रजसो रोचनाकरम ||
अहं सूर्यस्य परि याम्याशुभिः परैतशेभिर्वहमानोजसा |
यन मा सावो मनुष आह निर्णिज रधक कर्षेदासं कर्त्व्यं हथैः ||
अहं सप्तहा नहुषो नहुष्टरः पराश्राव यं शवसातुर्वशं यदुम |
अहं नयन्यं सहसा सहस करं नवव्राधतो नवतिं च वक्षयम ||
अहं सप्त सरवतो धारयं वर्षा दरवित्न्वः पर्थिव्यांसीरा अधि |
अहमर्णांसि वि तिरामि सुक्रतुर्युधा विदम्मनवे गातुमिष्टये ||
अहं तदासु धारयं यदासु न देवश्चनत्वष्टाधारयद रुशत |
सपार्हं गवामूधस्सुवक्षणास्वा मधोर्मधु शवात्र्यं सोममाशिरम ||
एवा देवानिन्द्रो विव्ये नॄन पर चयौत्नेन मघवासत्यराधाः |
विश्वेत ता ते हरिवः शचीवो.अभितुरासः सवयशो गर्णन्ति ||
ahaṃ dāṃ ghṛṇate pūrvyaṃ vasvahaṃ brahma kṛṇavaṃ mahyaṃvardhanam |
ahaṃ bhuvaṃ yajamānasya coditāyajvanaḥ sākṣiviśvasmin bhare ||
māṃ dhurindraṃ nāma devatā divaśca ghmaścāpāṃ cajantavaḥ |
ahaṃ harī vṛṣaṇā vivratā raghū ahaṃvajraṃ śavase dhṛṣṇvā dade ||
ahamatkaṃ kavaye śiśnathaṃ hathairahaṃ kutsamāvamābhirūtibhiḥ |
ahaṃ śuṣṇasya śnathitā vadharyamaṃna yo rara āryaṃ nāma dasyave ||
ahaṃ piteva vetasūnrabhiṣṭaye tughraṃ kutsāya smadibhaṃca randhayam |
ahaṃ bhuvaṃ yajamānasya rājani pra yad bharetujaye na priyādhṛṣe ||
ahaṃ randhayaṃ mṛghayaṃ śrutarvaṇe yan mājihīta vayunācanānuṣak |
ahaṃ veśaṃ namramāyave.akaramahaṃsavyāya paḍghṛbhimarandhayam ||
ahaṃ sa yo navavāstvaṃ bṛhadrathaṃ saṃ vṛtreva dāsaṃvṛtrahārujam |
yad vardhayantaṃ prathayantamānuṣagh dūrepāre rajaso rocanākaram ||
ahaṃ sūryasya pari yāmyāśubhiḥ praitaśebhirvahamānaojasā |
yan mā sāvo manuṣa āha nirṇija ṛdhak kṛṣedāsaṃ kṛtvyaṃ hathaiḥ ||
ahaṃ saptahā nahuṣo nahuṣṭaraḥ prāśrāva yaṃ śavasāturvaśaṃ yadum |
ahaṃ nyanyaṃ sahasā sahas karaṃ navavrādhato navatiṃ ca vakṣayam ||
ahaṃ sapta sravato dhārayaṃ vṛṣā dravitnvaḥ pṛthivyāṃsīrā adhi |
ahamarṇāṃsi vi tirāmi sukraturyudhā vidammanave ghātumiṣṭaye ||
ahaṃ tadāsu dhārayaṃ yadāsu na devaścanatvaṣṭādhārayad ruśat |
spārhaṃ ghavāmūdhassuvakṣaṇāsvā madhormadhu śvātryaṃ somamāśiram ||
evā devānindro vivye nṝn pra cyautnena maghavāsatyarādhāḥ |
viśvet tā te harivaḥ śacīvo.abhiturāsaḥ svayaśo ghṛṇanti ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 50

पर वो महे मन्दमानायान्धसो.अर्चा विश्वानरायविश्वाभुवे |
इन्द्रस्य यस्य सुमखं सहो महि शरवोन्र्म्णं च रोदसी सपर्यतः ||
सो चिन नु सख्या नर्य इन सतुतश्चर्क्र्त्य इन्द्रो मावतेनरे |
विश्वासु धूर्षु वाजक्र्त्येषु सत्पते वर्त्रे वाप्स्वभि शूर मन्दसे ||
के ते नर इन्द्र ये त इषे ये ते सुम्नं सधन्यमियक्षान |
के ते वाजायासुर्याय हिन्विरे के अप्सु सवासूर्वरासुपौंस्ये ||
भुवस्त्वमिन्द्र बरह्मणा महान भुवो विश्वेषु सवनेषुयज्ञियः |
भुवो नॄंश्च्यौत्नो विश्वस्मिन भरेज्येष्ठश्च मन्त्रो विश्वचर्षणे ||
अवा नु कं जयायान यज्ञवनसो महीं त ओमात्रांक्र्ष्टयो विदुः |
असो नु कमजरो वर्धाश्च विश्वेदेतासवना तूतुमा कर्षे ||
एता विश्वा सवना तूतुमाक्र्षे सवयं सूनो सहसो यानिदधिषे |
वराय ते पात्रं धर्मणे तना यज्ञो मन्त्रोब्रह्मोद्यतं वचः ||
ये ते विप्र बरह्मक्र्तः सुते सचा वसूनां च वसुनश्चदावने |
पर ते सुम्नस्य मनसा पथा भुवन मदे सुतस्यसोम्यस्यान्धसः ||
pra vo mahe mandamānāyāndhaso.arcā viśvānarāyaviśvābhuve |
indrasya yasya sumakhaṃ saho mahi śravonṛmṇaṃ ca rodasī saparyataḥ ||
so cin nu sakhyā narya ina stutaścarkṛtya indro māvatenare |
viśvāsu dhūrṣu vājakṛtyeṣu satpate vṛtre vāpsvabhi śūra mandase ||
ke te nara indra ye ta iṣe ye te sumnaṃ sadhanyamiyakṣān |
ke te vājāyāsuryāya hinvire ke apsu svāsūrvarāsupauṃsye ||
bhuvastvamindra brahmaṇā mahān bhuvo viśveṣu savaneṣuyajñiyaḥ |
bhuvo nṝṃścyautno viśvasmin bharejyeṣṭhaśca mantro viśvacarṣaṇe ||
avā nu kaṃ jyāyān yajñavanaso mahīṃ ta omātrāṃkṛṣṭayo viduḥ |
aso nu kamajaro vardhāśca viśvedetāsavanā tūtumā kṛṣe ||
etā viśvā savanā tūtumākṛṣe svayaṃ sūno sahaso yānidadhiṣe |
varāya te pātraṃ dharmaṇe tanā yajño mantrobrahmodyataṃ vacaḥ ||
ye te vipra brahmakṛtaḥ sute sacā vasūnāṃ ca vasunaścadāvane |
pra te sumnasya manasā pathā bhuvan made sutasyasomyasyāndhasaḥ ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 51

महत तदुल्बं सथविरं तदासीद येनाविष्टितःप्रविवेशिथापः |
विश्वा अपश्यद बहुधा ते अग्ने जातवेदस्तन्वो देव एकः ||
को मा ददर्श कतमः स देवो यो मे तन्वो बहुधापर्यपश्यत |
कवाह मित्रावरुणा कषियन्त्यग्नेर्विस्वाःसमिधो देवयानीः ||
ऐछाम तवा बहुधा जातवेदः परविष्टमग्ने अप्स्वोषधीषु |
तं तवा यमो अचिकेच्चित्रभानो दशान्तरुष्यादतिरोचमानम ||
होत्रादहं वरुण बिभ्यदायं नेदेव मा युनजन्नत्रदेवाः |
तस्य मे तन्वो बहुधा निविष्टा एतमर्थं नचिकेताहमग्निः ||
एहि मनुर्देवयुर्यज्ञकामो.अरंक्र्त्या तमसि कषेष्यग्ने |
सुगान पथः कर्णुहि देवयानान वह हव्यानिसुमनस्यमानः ||
अग्नेः पूर्वे भरातरो अर्थमेतं रथीवाध्वानमन्वावरीवुः |
तस्माद भिया वरुण दूरमायं गौरो नक्षेप्नोरविजे जयायाः ||
कुर्मस्त आयुरजरं यदग्ने यथा युक्तो जातवेदो नरिष्याः |
अथा वहासि सुमनस्यमानो भागं देवेभ्योहविषः सुजात ||
परयाजान मे अनुयाजांश्च केवलानूर्जस्वन्तं हविषोदत्त भागम |
घर्तं चापां पुरुषं चौषधीनामग्नेश्च दीर्घमायुरस्तु देवाः ||
तव परयाजा अनुयाजाश्च केवल ऊर्जस्वन्तो हविषः सन्तुभागाः |
तवाग्ने यज्ञो.अयमस्तु सर्वस्तुभ्यं नमन्ताम्प्रदिशश्चतस्रः ||
mahat tadulbaṃ sthaviraṃ tadāsīd yenāviṣṭitaḥpraviveśithāpaḥ |
viśvā apaśyad bahudhā te aghne jātavedastanvo deva ekaḥ ||
ko mā dadarśa katamaḥ sa devo yo me tanvo bahudhāparyapaśyat |
kvāha mitrāvaruṇā kṣiyantyaghnervisvāḥsamidho devayānīḥ ||
aichāma tvā bahudhā jātavedaḥ praviṣṭamaghne apsvoṣadhīṣu |
taṃ tvā yamo acikeccitrabhāno daśāntaruṣyādatirocamānam ||
hotrādahaṃ varuṇa bibhyadāyaṃ nedeva mā yunajannatradevāḥ |
tasya me tanvo bahudhā niviṣṭā etamarthaṃ naciketāhamaghniḥ ||
ehi manurdevayuryajñakāmo.araṃkṛtyā tamasi kṣeṣyaghne |
sughān pathaḥ kṛṇuhi devayānān vaha havyānisumanasyamānaḥ ||
aghneḥ pūrve bhrātaro arthametaṃ rathīvādhvānamanvāvarīvuḥ |
tasmād bhiyā varuṇa dūramāyaṃ ghauro nakṣepnoravije jyāyāḥ ||
kurmasta āyurajaraṃ yadaghne yathā yukto jātavedo nariṣyāḥ |
athā vahāsi sumanasyamāno bhāghaṃ devebhyohaviṣaḥ sujāta ||
prayājān me anuyājāṃśca kevalānūrjasvantaṃ haviṣodatta bhāgham |
ghṛtaṃ cāpāṃ puruṣaṃ cauṣadhīnāmaghneśca dīrghamāyurastu devāḥ ||
tava prayājā anuyājāśca kevala ūrjasvanto haviṣaḥ santubhāghāḥ |
tavāghne yajño.ayamastu sarvastubhyaṃ namantāmpradiśaścatasraḥ ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 52

विश्वे देवाः शास्तन मा यथेह होता वर्तो मनवै यन्निषद्य |
पर मे बरूत भागधेयं यथा वो येन पथाहव्यमा वो वहानि ||
अहं होता नयसीदं यजीयान विश्वे देवा मरुतो माजुनन्ति |
अहर-अहरश्विनाध्वर्यवं वां बरह्मा समिद भवतिसाहुतिर्वाम ||
अयं यो होता किरु स यमस्य कमप्यूहे यत समञ्जन्तिदेवाः |
अहर-अहर्जायते मासि-मास्यथा देवा दधिरेहव्यवाहम ||
मां देवा दधिरे हव्यवाहमपम्लुक्तं बहु कर्छ्राचरन्तम |
अग्निर्विद्वान यज्ञं नः कल्पयाति पञ्चयामन्त्रिव्र्तं सप्ततन्तुम ||
आ वो यक्ष्यम्र्तत्वं सुवीरं यथा वो देवा वरिवःकराणि |
आ बाह्वोर्वज्रमिन्द्रस्य धेयामथेमाविश्वाः पर्तना जयाति ||
तरीणि शता तरी सहस्राण्यग्निं तरिंशच्च देवा नवचासपर्यन |
औक्षन घर्तैरस्त्र्णन बर्हिरस्मा आदिद्धोतारं नयसादयन्त ||
viśve devāḥ śāstana mā yatheha hotā vṛto manavai yanniṣadya |
pra me brūta bhāghadheyaṃ yathā vo yena pathāhavyamā vo vahāni ||
ahaṃ hotā nyasīdaṃ yajīyān viśve devā maruto mājunanti |
ahar-aharaśvinādhvaryavaṃ vāṃ brahmā samid bhavatisāhutirvām ||
ayaṃ yo hotā kiru sa yamasya kamapyūhe yat samañjantidevāḥ |
ahar-aharjāyate māsi-māsyathā devā dadhirehavyavāham ||
māṃ devā dadhire havyavāhamapamluktaṃ bahu kṛchrācarantam |
aghnirvidvān yajñaṃ naḥ kalpayāti pañcayāmantrivṛtaṃ saptatantum ||
ā vo yakṣyamṛtatvaṃ suvīraṃ yathā vo devā varivaḥkarāṇi |
ā bāhvorvajramindrasya dheyāmathemāviśvāḥ pṛtanā jayāti ||
trīṇi śatā trī sahasrāṇyaghniṃ triṃśacca devā navacāsaparyan |
aukṣan ghṛtairastṛṇan barhirasmā ādiddhotāraṃ nyasādayanta ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 53

यमैछाम मनसा सो.अयमागाद यज्ञस्य विद्वान्परुषश्चिकित्वान |
स नो यक्षद देवताता यजीयान नि हिषत्सदन्तरः पूर्वो अस्मत ||
अराधि होता निषदा यजीयनभि परयांसि सुधितानि हिख्यत |
यजामहै यज्ञियान हन्त देवानीळामहाीड्यानाज्येन ||
साध्वीमकर्देववीतिं नो अद्य यज्ञस्य जिह्वामविदामगुह्याम |
स आयुरागात सुरभिर्वसानो भद्रामकर्देवहूतिं नो अद्य ||
तदद्य वाचः परथमं मसीय येनासुरानभि देवासाम |
ऊर्जाद उत यज्ञियसः पञ्च जना मम होत्रंजुषध्वम ||
पञ्च जना मम होत्रं जुषन्तां गोजाता उत येयज्ञियासः |
पर्थिवी नः पार्थिवात पात्वंअसोऽनतरिक्षं दिव्यात पात्वस्मान ||
तन्तुं तन्वन रजसो भानुमन्विहि जयोतिष्मतः पथोरक्ष धिया कर्तान |
अनुल्बणं वयत जोगुवामपो मनुर्भव जनया दैव्यं जनम ||
अक्षानहो नह्यतनोत सोम्या इष्क्र्णुध्वं रशना ओतपिंशत |
अष्टावन्धुरं वहताभितो रथं येन देवासोनयन्नभि परियम ||
अश्मन्वती रीयते सं रभध्वमुत तिष्ठत पर तरतासखायः |
अत्रा जहाम ये असन्नशेवाः शिवान वयमुत्तरेमाभि वाजान ||
तवष्टा माया वेदपसामपस्तमो बिभ्रत पात्रादेवपानानि शन्तमा |
शिशीते नूनं परशुं सवायसंयेन वर्श्चादेतशो बरह्मणस पतिः ||
सतो नूनं कवयः सं शिशीत वाशीभिर्याभिरम्र्ताय तक्षथ |
विद्वांसः पदा गुह्यानि कर्तन येनदेवासो अम्र्तत्वमानशुः ||
गर्भे योषामदधुर्वत्समासन्यपीच्येन मनसोतजिह्वया |
स विश्वाहा सुमना योग्या अभि सिषासनिर्वनतेकार इज्जितिम ||
yamaichāma manasā so.ayamāghād yajñasya vidvānparuṣaścikitvān |
sa no yakṣad devatātā yajīyān ni hiṣatsadantaraḥ pūrvo asmat ||
arādhi hotā niṣadā yajīyanabhi prayāṃsi sudhitāni hikhyat |
yajāmahai yajñiyān hanta devānīḷāmahāīḍyānājyena ||
sādhvīmakardevavītiṃ no adya yajñasya jihvāmavidāmaghuhyām |
sa āyurāghāt surabhirvasāno bhadrāmakardevahūtiṃ no adya ||
tadadya vācaḥ prathamaṃ masīya yenāsurānabhi devāasāma |
ūrjāda uta yajñiyasaḥ pañca janā mama hotraṃjuṣadhvam ||
pañca janā mama hotraṃ juṣantāṃ ghojātā uta yeyajñiyāsaḥ |
pṛthivī naḥ pārthivāt pātvaṃaso'ntarikṣaṃ divyāt pātvasmān ||
tantuṃ tanvan rajaso bhānumanvihi jyotiṣmataḥ pathorakṣa dhiyā kṛtān |
anulbaṇaṃ vayata joghuvāmapo manurbhava janayā daivyaṃ janam ||
akṣānaho nahyatanota somyā iṣkṛṇudhvaṃ raśanā otapiṃśata |
aṣṭāvandhuraṃ vahatābhito rathaṃ yena devāsoanayannabhi priyam ||
aśmanvatī rīyate saṃ rabhadhvamut tiṣṭhata pra taratāsakhāyaḥ |
atrā jahāma ye asannaśevāḥ śivān vayamuttaremābhi vājān ||
tvaṣṭā māyā vedapasāmapastamo bibhrat pātrādevapānāni śantamā |
śiśīte nūnaṃ paraśuṃ svāyasaṃyena vṛścādetaśo brahmaṇas patiḥ ||
sato nūnaṃ kavayaḥ saṃ śiśīta vāśībhiryābhiramṛtāya takṣatha |
vidvāṃsaḥ padā ghuhyāni kartana yenadevāso amṛtatvamānaśuḥ ||
gharbhe yoṣāmadadhurvatsamāsanyapīcyena manasotajihvayā |
sa viśvāhā sumanā yoghyā abhi siṣāsanirvanatekāra ijjitim ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 54

तां सु ते कीर्तिं मघवन महित्वा यत तवा भीते रोदसीह्वयेताम |
परावो देवानातिरो दासमोजः परजायैत्वस्यै यदशिक्ष इन्द्र ||
यदचरस्तन्वा वाव्र्धानो बलानीन्द्र परब्रुवाणो जनेषु |
मायेत सा ते यानि युद्धान्याहुर्नाद्य शत्रुं ननुपुरा विवित्से ||
क उ नु ते महिमनः समस्यास्मत पूर्व रषयो.अन्तमापुः |
यन मातरं च पितरं च साकमजनयथास्तन्वःस्वायाः ||
चत्वारि ते असुर्याणि नामादाभ्यानि महिषस्य सन्ति |
तवमङग तानि विश्वानि वित्से येभिः कर्माणि मघवञ्चकर्थ ||
तवं विश्वा दधिषे केवलानि यान्याविर्या च गुहावसूनि |
काममिन मे मघवन मा वि तारीस्त्वमाज्ञातात्वमिन्द्रासि दाता ||
यो अदधाज्ज्योतिषि जयोतिरन्तर्यो अस्र्जन मधुना सम्मधूनि |
अध परियं शूषमिन्द्राय मन्म बरह्मक्र्तोब्र्हदुक्थादवाचि ||
tāṃ su te kīrtiṃ maghavan mahitvā yat tvā bhīte rodasīahvayetām |
prāvo devānātiro dāsamojaḥ prajāyaitvasyai yadaśikṣa indra ||
yadacarastanvā vāvṛdhāno balānīndra prabruvāṇo janeṣu |
māyet sā te yāni yuddhānyāhurnādya śatruṃ nanupurā vivitse ||
ka u nu te mahimanaḥ samasyāsmat pūrva ṛṣayo.antamāpuḥ |
yan mātaraṃ ca pitaraṃ ca sākamajanayathāstanvaḥsvāyāḥ ||
catvāri te asuryāṇi nāmādābhyāni mahiṣasya santi |
tvamaṅgha tāni viśvāni vitse yebhiḥ karmāṇi maghavañcakartha ||
tvaṃ viśvā dadhiṣe kevalāni yānyāviryā ca ghuhāvasūni |
kāmamin me maghavan mā vi tārīstvamājñātātvamindrāsi dātā ||
yo adadhājjyotiṣi jyotirantaryo asṛjan madhunā sammadhūni |
adha priyaṃ śūṣamindrāya manma brahmakṛtobṛhadukthādavāci ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 55

दूरे तन नाम गुह्यं पराचैर्यत तवा भीते अह्वयेतांवयोधै |
उदस्तभ्नाः पर्थिवीं दयामभीके भरातुःपुत्रान मघवन तित्विषाणः ||
महत तन नाम गुह्यं पुरुस्प्र्ग येन भूतं जनयो येनभव्यम |
परत्नं जातं जयोतिर्यदस्य परियं परियाः समविशन्त पञ्च ||
आ रोदसी अप्र्णादोत मध्यं पञ्च देवान रतुशः सप्त सप्त |
चतुस्त्रिंशता पुरुधा वि चष्टे सरूपेण जयोतिषाविव्रतेन ||
यदुष औछः परथमा विभानामजनयो येन पुष्टस्यपुष्टम |
यत ते जामित्वमवरं परस्या महन महत्यासुरत्वमेकम ||
विधुं दद्राणं समने बहूनां युवानं सन्तं पलितोजगार |
देवस्य पश्य काव्यं महित्वाद्या ममार स हयःसमान ||
शाक्मना शाको अरुणः सुपर्ण आ यो महः शूरःसनादनीळः |
यच्चिकेत सत्यमित तन न मोघं वसुस्पार्हमुत जेतोत दाता ||
ऐभिर्ददे वर्ष्ण्या पौंस्यानि येभिरौक्षद वर्त्रहत्यायवज्री |
ये कर्मणः करियमाणस्य मह्न रतेकर्ममुदजायन्त देवाः ||
युजा कर्माणि जनयन विश्वौजा अशस्तिथा विश्वमनास्तुराषाट |
पीत्वी सोमस्य दिव आ वर्धानः शूरो निर्युधाधमद दस्यून ||
dūre tan nāma ghuhyaṃ parācairyat tvā bhīte ahvayetāṃvayodhai |
udastabhnāḥ pṛthivīṃ dyāmabhīke bhrātuḥputrān maghavan titviṣāṇaḥ ||
mahat tan nāma ghuhyaṃ puruspṛgh yena bhūtaṃ janayo yenabhavyam |
pratnaṃ jātaṃ jyotiryadasya priyaṃ priyāḥ samaviśanta pañca ||
ā rodasī apṛṇādota madhyaṃ pañca devān ṛtuśaḥ sapta sapta |
catustriṃśatā purudhā vi caṣṭe sarūpeṇa jyotiṣāvivratena ||
yaduṣa auchaḥ prathamā vibhānāmajanayo yena puṣṭasyapuṣṭam |
yat te jāmitvamavaraṃ parasyā mahan mahatyāasuratvamekam ||
vidhuṃ dadrāṇaṃ samane bahūnāṃ yuvānaṃ santaṃ palitojaghāra |
devasya paśya kāvyaṃ mahitvādyā mamāra sa hyaḥsamāna ||
śākmanā śāko aruṇaḥ suparṇa ā yo mahaḥ śūraḥsanādanīḷaḥ |
yacciketa satyamit tan na moghaṃ vasuspārhamuta jetota dātā ||
aibhirdade vṛṣṇyā pauṃsyāni yebhiraukṣad vṛtrahatyāyavajrī |
ye karmaṇaḥ kriyamāṇasya mahna ṛtekarmamudajāyanta devāḥ ||
yujā karmāṇi janayan viśvaujā aśastithā viśvamanāsturāṣāṭ |
pītvī somasya diva ā vṛdhānaḥ śūro niryudhādhamad dasyūn ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 56

इदं त एकं पर ऊ त एकं तर्तीयेन जयोतिषा संविशस्व |
संवेशने तन्वश्चारुरेधि परियो देवानाम्परमे जनित्रे ||
तनूष टे वाजिन तन्वं नयन्ती वाममस्मभ्यं धातुशर्म तुभ्यम |
अह्रुतो महो धरुणाय देवान दिवीवज्योतिः सवमा मिमीयाः ||
वाज्यसि वाजिनेना सुवेनीः सुवित सतोमं सुवितो दिवंगाः |
सुवितो धर्म परथमानु सत्या सुवितो देवान सुवितोऽनु पत्म ||
महिम्न एषां पितरश्चनेशिरे देवा देवेष्वदधुरपिक्रतुम |
समविव्यचुरुत यान्यत्विषुरैषां तनूषु निविविशुः पुनः ||
सहोभिर्विश्वं परि चक्रमू रजः पूर्वा धामान्यमितामिमानाः |
तनूषु विश्वा भुवना नि येमिरे परासारयन्तपुरुध परजा अनु ||
दविधा सूनवो.असुरं सवर्विदमास्थापयन्त तर्तीयेनकर्मणा |
सवां परजां पितरः पित्र्यं सह आवरेष्वदधुस्तन्तुमाततम ||
नावा न कषोदः परदिशः पर्थिव्याः सवस्तिभिरतिदुर्गाणि विश्वा |
सवां परजां बर्हदुक्थो महित्वावरेष्वदधादा परेषु ||
idaṃ ta ekaṃ para ū ta ekaṃ tṛtīyena jyotiṣā saṃviśasva |
saṃveśane tanvaścāruredhi priyo devānāmparame janitre ||
tanūṣ ṭe vājin tanvaṃ nayantī vāmamasmabhyaṃ dhātuśarma tubhyam |
ahruto maho dharuṇāya devān divīvajyotiḥ svamā mimīyāḥ ||
vājyasi vājinenā suvenīḥ suvita stomaṃ suvito divaṃghāḥ |
suvito dharma prathamānu satyā suvito devān suvito'nu patma ||
mahimna eṣāṃ pitaraścaneśire devā deveṣvadadhurapikratum |
samavivyacuruta yānyatviṣuraiṣāṃ tanūṣu niviviśuḥ punaḥ ||
sahobhirviśvaṃ pari cakramū rajaḥ pūrvā dhāmānyamitāmimānāḥ |
tanūṣu viśvā bhuvanā ni yemire prāsārayantapurudha prajā anu ||
dvidhā sūnavo.asuraṃ svarvidamāsthāpayanta tṛtīyenakarmaṇā |
svāṃ prajāṃ pitaraḥ pitryaṃ saha āvareṣvadadhustantumātatam ||
nāvā na kṣodaḥ pradiśaḥ pṛthivyāḥ svastibhiratidurghāṇi viśvā |
svāṃ prajāṃ bṛhaduktho mahitvāvareṣvadadhādā pareṣu ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 57

मा पर गाम पथो वयं मा यज्ञादिन्द्र सोमिनः |
मान्त सथुर्नो अरातयः ||
यो यज्ञस्य परसाधनस्तन्तुर्देवेष्वाततः |
तमाहुतं नशीमहि ||
मनो नवा हुवामहे नाराशंसेन सोमेन |
पितॄणां चमन्मभिः ||
आ त एतु मनः पुनः करत्वे दक्षाय जीवसे |
जयोक चसूर्यं दर्शे ||
पुनर्नः पितरो मनो ददातु दैव्यो जनः |
जीवं वरातंसचेमहि ||
वयं सोम वरते तव मनस्तनूषु बिभ्रतः |
परजावन्तः सचेमहि ||
mā pra ghāma patho vayaṃ mā yajñādindra sominaḥ |
mānta sthurno arātayaḥ ||
yo yajñasya prasādhanastanturdeveṣvātataḥ |
tamāhutaṃ naśīmahi ||
mano nvā huvāmahe nārāśaṃsena somena |
pitṝṇāṃ camanmabhiḥ ||
ā ta etu manaḥ punaḥ kratve dakṣāya jīvase |
jyok casūryaṃ dṛśe ||
punarnaḥ pitaro mano dadātu daivyo janaḥ |
jīvaṃ vrātaṃsacemahi ||
vayaṃ soma vrate tava manastanūṣu bibhrataḥ |
prajāvantaḥ sacemahi ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 58

यत ते यमं वैवस्वतं मनो जगाम दूरकम |
तत त आवर्तयामसीह कषयाय जीवसे ||
यत ते दिवं यत पर्थिवीं मनो जगाम दूरकम |
तत त ... ||
यत ते भूमिं चतुर्भ्र्ष्टिं मनो जगाम दूरकम |
तत त... ||
यत ते चतस्रः परदिशो मनो जगाम दूरकम |
तत त ... ||
यत ते समुद्रमर्णवं मनो जगाम दूरकम |
तत त ... ||
यत ते मरीचीः परवतो मनो जगाम दूरकम |
तत त ... ||
यत ते अपो यदोषधीर्मनो जगाम दूरकम |
तत त ... ||
यत ते सूर्यं यदुषसं मनो जगाम दूरकम |
तत त ... ||
यत ते पर्वतान बर्हतो मनो जगाम दूरकम |
तत त ... ||
यत ते विश्वमिदं जगन मनो जगाम दूरकम |
तत त ... ||
यत ते पराः परावतो मनो जगाम दूरकम |
तत त ... ||
यत ते भूतं च भव्यं च मनो जगाम दूरकम |
तत त... ||
yat te yamaṃ vaivasvataṃ mano jaghāma dūrakam |
tat ta āvartayāmasīha kṣayāya jīvase ||
yat te divaṃ yat pṛthivīṃ mano jaghāma dūrakam |
tat ta ... ||
yat te bhūmiṃ caturbhṛṣṭiṃ mano jaghāma dūrakam |
tat ta... ||
yat te catasraḥ pradiśo mano jaghāma dūrakam |
tat ta ... ||
yat te samudramarṇavaṃ mano jaghāma dūrakam |
tat ta ... ||
yat te marīcīḥ pravato mano jaghāma dūrakam |
tat ta ... ||
yat te apo yadoṣadhīrmano jaghāma dūrakam |
tat ta ... ||
yat te sūryaṃ yaduṣasaṃ mano jaghāma dūrakam |
tat ta ... ||
yat te parvatān bṛhato mano jaghāma dūrakam |
tat ta ... ||
yat te viśvamidaṃ jaghan mano jaghāma dūrakam |
tat ta ... ||
yat te parāḥ parāvato mano jaghāma dūrakam |
tat ta ... ||
yat te bhūtaṃ ca bhavyaṃ ca mano jaghāma dūrakam |
tat ta... ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 59

पर तार्यायुः परतरं नवीय सथातारेव करतुमतारथस्य |
अध चयवान उत तवीत्यर्थं परातरं सग़्म ||
सामन नु राये निधिमन नवन्नं करामहे सु पुरुधश्रवांसि |
ता नो विश्वानि जरिता ममत्तु परातरं सुनिरतिर्जिहीताम ||
अभी षवर्यः पौंस्यैर्भवेम दयौर्न भूमिं गिरयोनाज्रन |
ता नो विश्वानि जरिता चिकेत परातरं सुनिरतिर्जिहीताम ||
मो षु णः सोम मर्त्यवे परा दाः पश्येम नु सूर्यमुच्चरन्तम |
दयुभिर्हितो जरिमा सू नो अस्तु परातरं सुनिरतिर्जिहीताम ||
असुनीते मनो अस्मासु धारय जीवातवे सु पर तिरा नायुः |
रारन्धि नः सूर्यस्य सन्द्र्शि घर्तेन तवन्तन्वं वर्धयस्व ||
असुनीते पुनरस्मासु चक्षुः पुनः पराणमिह नो धेहिभोगम |
जयोक पश्येम सूर्यमुच्चरन्तमनुमते मर्ळया नह्स्वस्ति ||
पुनर्नो असुं पर्थिवी ददातु पुनर्द्यौर्देवी पुनरन्तरिक्षम |
पुनर्नः सोमस्तन्वं ददातु पुनः पूषापथ्यां या सवस्तिः ||
शं रोदसी सुबन्धवे यह्वी रतस्य मातरा |
भरतामप यद रपो दयौः पर्थिवि कषमा रपो मो षु ते किंचनाममत ||
अव दवके अव तरिका दिवश्चरन्ति भेषजा |
कषमाचरिष्ण्वेककं भरतामप यद रपो दयौः पर्थिवि कषमारपो मो षु ते किं चनाममत ||
समिन्द्रेरय गामनड्वाहं य आवहदुशीनराण्यानः |
भरतामप यद रपो दयौः पर्थिवि कषमा रपो मोषु ते किं चनाममत ||
pra tāryāyuḥ prataraṃ navīya sthātāreva kratumatārathasya |
adha cyavāna ut tavītyarthaṃ parātaraṃ sm ||
sāman nu rāye nidhiman nvannaṃ karāmahe su purudhaśravāṃsi |
tā no viśvāni jaritā mamattu parātaraṃ sunirtirjihītām ||
abhī ṣvaryaḥ pauṃsyairbhavema dyaurna bhūmiṃ ghirayonājran |
tā no viśvāni jaritā ciketa parātaraṃ sunirtirjihītām ||
mo ṣu ṇaḥ soma mṛtyave parā dāḥ paśyema nu sūryamuccarantam |
dyubhirhito jarimā sū no astu parātaraṃ sunirtirjihītām ||
asunīte mano asmāsu dhāraya jīvātave su pra tirā naāyuḥ |
rārandhi naḥ sūryasya sandṛśi ghṛtena tvantanvaṃ vardhayasva ||
asunīte punarasmāsu cakṣuḥ punaḥ prāṇamiha no dhehibhogham |
jyok paśyema sūryamuccarantamanumate mṛḷayā nahsvasti ||
punarno asuṃ pṛthivī dadātu punardyaurdevī punarantarikṣam |
punarnaḥ somastanvaṃ dadātu punaḥ pūṣāpathyāṃ yā svastiḥ ||
śaṃ rodasī subandhave yahvī ṛtasya mātarā |
bharatāmapa yad rapo dyauḥ pṛthivi kṣamā rapo mo ṣu te kiṃcanāmamat ||
ava dvake ava trikā divaścaranti bheṣajā |
kṣamācariṣṇvekakaṃ bharatāmapa yad rapo dyauḥ pṛthivi kṣamārapo mo ṣu te kiṃ canāmamat ||
samindreraya ghāmanaḍvāhaṃ ya āvahaduśīnarāṇyāanaḥ |
bharatāmapa yad rapo dyauḥ pṛthivi kṣamā rapo moṣu te kiṃ canāmamat ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 60

आ जनं तवेषसन्द्र्शं माहीनानामुपस्तुतम |
अगन्मबिभ्रतो नमः ||
असमातिं नितोशनं तवेषं निययिनं रथम |
भजेरथस्य सत्पतिम ||
यो जनान महिषानिवातितस्थौ पवीरवान |
उतापवीरवान्युधा ||
यस्येक्ष्वाकुरुप वरते रेवान मराय्येधते |
दिवीवपञ्च कर्ष्टयः ||
इन्द्र कषत्रासमातिषु रथप्रोष्ठेषु धारय |
दिवीवसूर्यं दर्शे ||
अगस्त्यस्य नद्भ्यः सप्ती युनक्षि रोहिता |
पणीन नयक्रमीरभि विश्वान राजन्नराधसः ||
अयं मातायं पितायं जीवातुरागमत |
इदं तवप्रसर्पणं सुबन्धवेहि निरिहि ||
यथा युगं वरत्रया नह्यन्ति धरुणाय कम |
एवादाधार ते मनो जीवातवे न मर्त्यवे.अथो अरिष्टतातये ||
यथेयं पर्थिवी मही दाधारेमान वनस्पतीन |
एवादाधार ते मनो जीवातवे न मर्त्यवे.अथो अरिष्टतातये ||
यमादहं वैवस्वतात सुबन्धोर्मन आभरम |
जीवातवेन मर्त्यवे.अथो अरिष्टतातये ||
नयग वातो.अव वाति नयक तपति सूर्यः |
नीचीनमघ्न्यादुहे नयग भवतु ते रपः ||
अयं मे हस्तो भगवानयं मे भगवत्तरः |
अयं मेविश्वभेषजो.अयं शिवाभिमर्शनः ||
ā janaṃ tveṣasandṛśaṃ māhīnānāmupastutam |
aghanmabibhrato namaḥ ||
asamātiṃ nitośanaṃ tveṣaṃ niyayinaṃ ratham |
bhajerathasya satpatim ||
yo janān mahiṣānivātitasthau pavīravān |
utāpavīravānyudhā ||
yasyekṣvākurupa vrate revān marāyyedhate |
divīvapañca kṛṣṭayaḥ ||
indra kṣatrāsamātiṣu rathaproṣṭheṣu dhāraya |
divīvasūryaṃ dṛśe ||
aghastyasya nadbhyaḥ saptī yunakṣi rohitā |
paṇīn nyakramīrabhi viśvān rājannarādhasaḥ ||
ayaṃ mātāyaṃ pitāyaṃ jīvāturāghamat |
idaṃ tavaprasarpaṇaṃ subandhavehi nirihi ||
yathā yughaṃ varatrayā nahyanti dharuṇāya kam |
evādādhāra te mano jīvātave na mṛtyave.atho ariṣṭatātaye ||
yatheyaṃ pṛthivī mahī dādhāremān vanaspatīn |
evādādhāra te mano jīvātave na mṛtyave.atho ariṣṭatātaye ||
yamādahaṃ vaivasvatāt subandhormana ābharam |
jīvātavena mṛtyave.atho ariṣṭatātaye ||
nyagh vāto.ava vāti nyak tapati sūryaḥ |
nīcīnamaghnyāduhe nyagh bhavatu te rapaḥ ||
ayaṃ me hasto bhaghavānayaṃ me bhaghavattaraḥ |
ayaṃ meviśvabheṣajo.ayaṃ śivābhimarśanaḥ ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 61

इदमित्था रौद्रं गूर्तवचा बरह्म करत्वा शच्यामन्तराजौ |
कराणा यदस्य पितरा मंहनेष्ठाः पर्षत्पक्थे अहन्ना सप्त होतॄन ||
स इद दानाय दभ्याय वन्वञ्च्यवानः सूदैरमिमीतवेदिम |
तूर्वयाणो गूर्तवचस्तमः कषोदो न रेत इतूतिसिञ्चत ||
मनो न येषु हवनेषु तिग्मं विपः शच्या वनुथोद्रवन्ता |
आ यः शर्यभिस्तुविन्र्म्णोस्याश्रीणीतादिशं गभस्तौ ||
कर्ष्णा यद गोष्वरुणीषु सीदद दिवो नपाताश्विनाहुवे वाम |
वीतं मे यज्ञमा गतं मे अन्नं ववन्वांसानेषमस्म्र्तध्रू ||
परथिष्ट यस्य वीरकर्ममिष्णदनुष्ठितं नु नर्योपौहत |
पुनस्तदा वर्हति यत कनाया दुहितुरानुभ्र्तमनर्वा ||
मध्या यत कर्त्वमभवदभीके कामं कर्ण्वाणेपितरि युवत्याम |
मनानग रेतो जहतुर्वियन्ता सानौनिषिक्तं सुक्र्तस्य योनौ ||
पिता यत सवां दुहितरमधिष्कन कष्मया रेतःसंजग्मानो नि षिञ्चत |
सवाध्यो.अजनयन बरह्म देवावास्तोष पतिं वरतपां निरतक्षन ||
स ईं वर्षा न फेनमस्यदाजौ समदा परैदपदभ्रचेताः |
सरत पदा न दक्षिणा पराव्रं न ता नुमे पर्शन्यो जग्र्भ्रे ||
मक्षू न वह्निः परजाया उपब्दिरग्निं न नग्न उपसीददूधः |
सनितेध्मं सनितोत वाजं स धर्ताजज्ञे सहसा यवीयुत ||
मक्षू कनायाः सख्यं नवग्वा रतं वदन्त रतयुक्तिमग्मन |
दविबर्हसो य उप गोपमागुरदक्षिणासो अच्युतादुदुक्षन ||
मक्षू कनायाः सख्यं नवीयो राधो न रेत रतमित्तुरण्यन |
शुचि यत ते रेक्ण आयजन्त सबर्दुघायाः पयौस्रियायाः ||
पश्वा यत पश्चा वियुता बुधन्तेति बरवीति वक्तरीरराणः |
वसोर्वसुत्वा कारवो.अनेहा विश्वं विवेष्टिद्रविणमुप कषु ||
तदिन नवस्य परिषद्वानो अग्मन पुरू सदन्तो नार्षदम्बिभित्सन |
वि शुष्णस्य संग्रथितमनर्वा विदत्पुरुप्रजातस्य गुहा यत ||
भर्गो ह नामोत यस्य देवाः सवर्ण ये तरिषधस्थेनिषेदुः |
अग्निर्ह नामोत जातवेदाः शरुधी नो होतरतस्य होताध्रुक ||
उत तया मे रौद्रावर्चिमन्ता नासत्याविन्द्र गूर्तयेयजध्यै |
मनुष्वद वर्क्तबर्हिषे रराणा मन्दूहितप्रयसा विक्षु यज्यू ||
अयं सतुतो राजा वन्दि वेधा अपश व विप्रस्तरतिस्वसेतुः |
स कक्षीवन्तं रेजयत सो अग्निं नेमिं नचक्रमर्वतो रघुद्रु ||
स दविबन्धुर्वैतरणो यष्टा सबर्धुं धेनुमस्वन्दुहध्यै |
सं यन मित्रावरुणा वर्ञ्ज उक्थैर्ज्येष्ठेभिरर्यमणं वरूथैः ||
तद्बन्धुः सूरिर्दिवि ते धियन्धा नाभानेदिष्ठो रपतिप्र वेनन |
सा नो नाभिः परमास्य वा घाहं तत्पश्चा कतिथश्चिदास ||
इयं मे नाभिरिह मे सधस्थमिमे मे देवा अयमस्मिसर्वः |
दविजा अह परथमजा रतस्येदं धेनुरदुहज्जायमाना ||
अधासु मन्द्रो अरतिर्विभावाव सयति दविवर्तनिर्वनेषाट |
ऊर्ध्वा यच्छ्रेणिर्न शिशुर्दन मक्षू सथिरंशेव्र्धं सूत माता ||
अधा गाव उपमातिं कनाया अनु शवान्तस्य कस्य चित्परेयुः |
शरुधि तवं सुद्रविणो नस्त्वं याळ आश्वघ्नस्यववर्धे सून्र्ताभिः ||
अध तवमिन्द्र विद्ध्यस्मान महो राये नर्पते वज्रबाहुः |
रक्षा च नो मघोनह पाहि सूरीननेहसस्ते हरिवोभिष्टौ ||
अध यद राजाना गविष्टौ सरत सरण्युः कारवेजरण्युः |
विप्रः परेष्ठः स हयेषां बभूव परा चवक्षदुत पर्षदेनान ||
अधा नवस्य जेन्यस्य पुष्टौ वर्था रेभन्त ईमहे तदूनु |
सरण्युरस्य सूनुरश्वो विप्रश्चासि शरवसश्चसातौ ||
युवोर्यदि सख्यायास्मे शर्धाय सतोमं जुजुषे नमस्वान्विश्वत्र यस्मिन्ना गिरः समीचीः पूर्वीव गतूर्दाशत सून्र्तायै ||
स गर्णानो अद्भिर्देववानिति सुबन्धुर्नमसा सूक्तैः |
वर्धदुक्थैर्वचोभिरा हि नूनं वयध्वैति पयसौस्रियायाः ||
त ऊ षु णो महो यजत्रा भूत देवास ऊतये सजोषाः |
ये वाजाननयता वियन्तो ये सथा निचेतारो अमूराः ||
idamitthā raudraṃ ghūrtavacā brahma kratvā śacyāmantarājau |
krāṇā yadasya pitarā maṃhaneṣṭhāḥ parṣatpakthe ahannā sapta hotṝn ||
sa id dānāya dabhyāya vanvañcyavānaḥ sūdairamimītavedim |
tūrvayāṇo ghūrtavacastamaḥ kṣodo na reta itaūtisiñcat ||
mano na yeṣu havaneṣu tighmaṃ vipaḥ śacyā vanuthodravantā |
ā yaḥ śaryabhistuvinṛmṇoasyāśrīṇītādiśaṃ ghabhastau ||
kṛṣṇā yad ghoṣvaruṇīṣu sīdad divo napātāśvināhuve vām |
vītaṃ me yajñamā ghataṃ me annaṃ vavanvāṃsāneṣamasmṛtadhrū ||
prathiṣṭa yasya vīrakarmamiṣṇadanuṣṭhitaṃ nu naryoapauhat |
punastadā vṛhati yat kanāyā duhiturāanubhṛtamanarvā ||
madhyā yat kartvamabhavadabhīke kāmaṃ kṛṇvāṇepitari yuvatyām |
manānagh reto jahaturviyantā sānauniṣiktaṃ sukṛtasya yonau ||
pitā yat svāṃ duhitaramadhiṣkan kṣmayā retaḥsaṃjaghmāno ni ṣiñcat |
svādhyo.ajanayan brahma devāvāstoṣ patiṃ vratapāṃ niratakṣan ||
sa īṃ vṛṣā na phenamasyadājau smadā paraidapadabhracetāḥ |
sarat padā na dakṣiṇā parāvṛṃ na tā nume pṛśanyo jaghṛbhre ||
makṣū na vahniḥ prajāyā upabdiraghniṃ na naghna upasīdadūdhaḥ |
sanitedhmaṃ sanitota vājaṃ sa dhartājajñe sahasā yavīyut ||
makṣū kanāyāḥ sakhyaṃ navaghvā ṛtaṃ vadanta ṛtayuktimaghman |
dvibarhaso ya upa ghopamāghuradakṣiṇāso acyutādudukṣan ||
makṣū kanāyāḥ sakhyaṃ navīyo rādho na reta ṛtamitturaṇyan |
śuci yat te rekṇa āyajanta sabardughāyāḥ payausriyāyāḥ ||
paśvā yat paścā viyutā budhanteti bravīti vaktarīrarāṇaḥ |
vasorvasutvā kāravo.anehā viśvaṃ viveṣṭidraviṇamupa kṣu ||
tadin nvasya pariṣadvāno aghman purū sadanto nārṣadambibhitsan |
vi śuṣṇasya saṃghrathitamanarvā vidatpuruprajātasya ghuhā yat ||
bhargho ha nāmota yasya devāḥ svarṇa ye triṣadhastheniṣeduḥ |
aghnirha nāmota jātavedāḥ śrudhī no hotartasya hotādhruk ||
uta tyā me raudrāvarcimantā nāsatyāvindra ghūrtayeyajadhyai |
manuṣvad vṛktabarhiṣe rarāṇā mandūhitaprayasā vikṣu yajyū ||
ayaṃ stuto rājā vandi vedhā apaś va viprastaratisvasetuḥ |
sa kakṣīvantaṃ rejayat so aghniṃ nemiṃ nacakramarvato raghudru ||
sa dvibandhurvaitaraṇo yaṣṭā sabardhuṃ dhenumasvanduhadhyai |
saṃ yan mitrāvaruṇā vṛñja ukthairjyeṣṭhebhiraryamaṇaṃ varūthaiḥ ||
tadbandhuḥ sūrirdivi te dhiyandhā nābhānediṣṭho rapatipra venan |
sā no nābhiḥ paramāsya vā ghāhaṃ tatpaścā katithaścidāsa ||
iyaṃ me nābhiriha me sadhasthamime me devā ayamasmisarvaḥ |
dvijā aha prathamajā ṛtasyedaṃ dhenuraduhajjāyamānā ||
adhāsu mandro aratirvibhāvāva syati dvivartanirvaneṣāṭ |
ūrdhvā yacchreṇirna śiśurdan makṣū sthiraṃśevṛdhaṃ sūta mātā ||
adhā ghāva upamātiṃ kanāyā anu śvāntasya kasya citpareyuḥ |
śrudhi tvaṃ sudraviṇo nastvaṃ yāḷ āśvaghnasyavavṛdhe sūnṛtābhiḥ ||
adha tvamindra viddhyasmān maho rāye nṛpate vajrabāhuḥ |
rakṣā ca no maghonah pāhi sūrīnanehasaste harivoabhiṣṭau ||
adha yad rājānā ghaviṣṭau sarat saraṇyuḥ kāravejaraṇyuḥ |
vipraḥ preṣṭhaḥ sa hyeṣāṃ babhūva parā cavakṣaduta parṣadenān ||
adhā nvasya jenyasya puṣṭau vṛthā rebhanta īmahe tadūnu |
saraṇyurasya sūnuraśvo vipraścāsi śravasaścasātau ||
yuvoryadi sakhyāyāsme śardhāya stomaṃ jujuṣe namasvānviśvatra yasminnā ghiraḥ samīcīḥ pūrvīva ghatūrdāśat sūnṛtāyai ||
sa ghṛṇāno adbhirdevavāniti subandhurnamasā sūktaiḥ |
vardhadukthairvacobhirā hi nūnaṃ vyadhvaiti payasausriyāyāḥ ||
ta ū ṣu ṇo maho yajatrā bhūta devāsa ūtaye sajoṣāḥ |
ye vājānanayatā viyanto ye sthā nicetāro amūrāḥ ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 62

ये यज्ञेन दक्षिणया समक्ता इन्द्रस्य सख्यमम्र्तत्वमानश |
तेभ्यो भद्रमङगिरसो वो अस्तु परति गर्भ्णीतमानवं सुमेधसः ||
य उदाजन पितरो गोमयं वस्व रतेनाभिन्दन परिवत्सरेवलम |
दीर्घायुत्वमङगिरसो वो अस्तु परति गर्भ्णीतमानवं सुमेधसः ||
य रतेन सूर्यमारोहयन दिव्यप्रथयन पर्थिवीं मातरंवि |
सुप्रजास्त्वमङगिरसो वो अस्तु परति गर्भ्णीत मानवंसुमेधसः ||
अयं नाभा वदति वल्गु वो गर्हे देवपुत्रा रषयस्तच्छ्र्णोतन |
सुब्रह्मण्यमङगिरसो वो अस्तु परति गर्भ्णीतमानवं सुमेधसः ||
विरूपास इद रषयस्त इद गम्भीरवेपसः |
ते अङगिरसःसूनवस्ते अग्नेः परि जज्ञिरे ||
ये अग्नेः परि जज्ञिरे विरूपासो दिवस परि |
नवग्वो नुदशग्वो अङगिरस्तमो सचा देवेषु मंअते ||
इन्द्रेण युजा निः सर्जन्त वाघतो वरजं गोमन्तमश्विनम |
सहस्रं मे ददतो अष्टकर्ण्यः शरवो देवेष्वक्रत ||
पर नूनं जायतामयं मनुस्तोक्मेव रोहतु |
यः सहस्रंशताश्वं सद्यो दानाय मंहते ||
न तमश्नोति कश्चन दिव इव सान्वारभम |
सावर्ण्यस्य दक्षिणा वि सिन्धुरिव पप्रथे ||
उत दासा परिविषे समद्दिष्टी गोपरीणसा |
यदुस्तुर्वश्च मामहे ||
सहस्रदा गरामणीर्मा रिषन मनुः सूर्येणास्ययतमानैतु दक्षिणा |
सावर्णेर्देवाः पर तिरन्त्वायुर्यस्मिन्नश्रान्ता असनाम वाजम ||
ye yajñena dakṣiṇayā samaktā indrasya sakhyamamṛtatvamānaśa |
tebhyo bhadramaṅghiraso vo astu prati ghṛbhṇītamānavaṃ sumedhasaḥ ||
ya udājan pitaro ghomayaṃ vasv ṛtenābhindan parivatsarevalam |
dīrghāyutvamaṅghiraso vo astu prati ghṛbhṇītamānavaṃ sumedhasaḥ ||
ya ṛtena sūryamārohayan divyaprathayan pṛthivīṃ mātaraṃvi |
suprajāstvamaṅghiraso vo astu prati ghṛbhṇīta mānavaṃsumedhasaḥ ||
ayaṃ nābhā vadati valghu vo ghṛhe devaputrā ṛṣayastacchṛṇotana |
subrahmaṇyamaṅghiraso vo astu prati ghṛbhṇītamānavaṃ sumedhasaḥ ||
virūpāsa id ṛṣayasta id ghambhīravepasaḥ |
te aṅghirasaḥsūnavaste aghneḥ pari jajñire ||
ye aghneḥ pari jajñire virūpāso divas pari |
navaghvo nudaśaghvo aṅghirastamo sacā deveṣu maṃate ||
indreṇa yujā niḥ sṛjanta vāghato vrajaṃ ghomantamaśvinam |
sahasraṃ me dadato aṣṭakarṇyaḥ śravo deveṣvakrata ||
pra nūnaṃ jāyatāmayaṃ manustokmeva rohatu |
yaḥ sahasraṃśatāśvaṃ sadyo dānāya maṃhate ||
na tamaśnoti kaścana diva iva sānvārabham |
sāvarṇyasya dakṣiṇā vi sindhuriva paprathe ||
uta dāsā pariviṣe smaddiṣṭī ghoparīṇasā |
yadusturvaśca māmahe ||
sahasradā ghrāmaṇīrmā riṣan manuḥ sūryeṇāsyayatamānaitu dakṣiṇā |
sāvarṇerdevāḥ pra tirantvāyuryasminnaśrāntā asanāma vājam ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 63

परावतो ये दिधिषन्त आप्यं मनुप्रीतासो जनिमाविवस्वतः |
ययातेर्ये नहुष्यस्य बर्हिषि देवा आसते तेधि बरुवन्तु नः ||
विश्वा हि वो नमस्यानि वन्द्या नामानि देवा उत यज्ञियानिवः |
ये सथ जाता अदितेरब्ध्यस परि ये पर्थिव्यास्तेम इह शरुता हवम ||
येभ्यो माता मधुमत पिन्वते पयः पीयूषं दयौरदितिरद्रिबर्हाः |
उक्थशुष्मान वर्षभरान सवप्नसस्तानादित्याननु मदा सवस्तये ||
नर्चक्षसो अनिमिषन्तो अर्हणा बर्हद देवासो अम्र्तत्वमानशुः |
जयोतीरथा अहिमाया अनागसो दिवो वर्ष्माणंवसते सवस्तये ||
सम्राजो ये सुव्र्धो यज्ञमाययुरपरिह्व्र्ता दधिरे दिविक्षयम |
ताना विवास नमसा सुव्र्क्तिभिर्महो आदित्यानदितिं सवस्तये ||
को व सतोमं राधति यं जुजोषथ विश्वे देवासो मनुषोयति षठन |
को वो.अध्वरं तुविजाता अरं करद यो नःपर्षदत्यंहः सवस्तये ||
येभ्यो होत्रां परथमामायेजे मनुः समिद्धाग्निर्मनसासप्त होत्र्भिः |
त आदित्या अभयं शर्म यछत सुगा नःकर्त सुपथा सवस्तये ||
य ईशिरे भुवनस्य परचेतसो विश्वस्य सथातुर्जगतश्चमन्तवः |
ते नः कर्तादक्र्तादेनसस पर्यद्या देवासःपिप्र्ता सवस्तये ||
भरेष्विन्द्रं सुहवं हवामहे.अंहोमुचं सुक्र्तन्दैव्यं जनम |
अग्निं मित्रं वरुणं सातये भगन्द्यावाप्र्थिवी मरुतः सवस्तये ||
सुत्रामाणं पर्थिवीं दयामनेहसं सुशर्माणमदितिंसुप्रणीतिम |
दैवीं नावं सवरित्रामनागसमस्रवन्तीमा रुहेमा सवस्तये ||
विश्वे यजत्रा अधि वोचतोतये तरायध्वं नो दुरेवायाभिह्रुतः |
सत्यया वो देवहूत्या हुवेम शर्ण्वतो देवावसे सवस्तये ||
अपामीवामप विश्वामनाहुतिमपारातिं दुर्विदत्रामघायतः |
आरे देवा दवेषो अस्मद युयोतनोरु णः शर्मयछता सवस्तये ||
अरिष्टः स मर्तो विश्व एधते पर परजाभिर्जायतेधर्मणस परि |
यमादित्यासो नयथा सुनीतिभिरतिविश्वानि दुरिता सवस्तये ||
यं देवासो.अवथ वाजसातौ यं शूरसाता मरुतो हितेधने |
परातर्यावाणं रथमिन्द्र सानसिमरिष्यन्तमारुहेमा सवस्तये ||
सवस्ति नः पथ्यासु धन्वसु सवस्त्यप्सु वर्जने सवर्वति |
सवस्ति नः पुत्रक्र्थेषु योनिषु सवस्ति राये मरुतो दधातन ||
सवस्तिरिद धि परपथे शरेष्ठा रेक्णस्वत्यभि यावाममेति |
सा नो अमा सो अरणे नि पातु सवावेशा भवतुदेवगोपा ||
एवा पलतेः सूनुरवीव्र्धद वो विश्व आदित्या अदितेमनीषी |
ईशानासो नरो अमर्त्येनास्तावि जनो दिव्योगयेन ||
parāvato ye didhiṣanta āpyaṃ manuprītāso janimāvivasvataḥ |
yayāterye nahuṣyasya barhiṣi devā āsate teadhi bruvantu naḥ ||
viśvā hi vo namasyāni vandyā nāmāni devā uta yajñiyānivaḥ |
ye stha jātā aditerabdhyas pari ye pṛthivyāstema iha śrutā havam ||
yebhyo mātā madhumat pinvate payaḥ pīyūṣaṃ dyauraditiradribarhāḥ |
ukthaśuṣmān vṛṣabharān svapnasastānādityānanu madā svastaye ||
nṛcakṣaso animiṣanto arhaṇā bṛhad devāso amṛtatvamānaśuḥ |
jyotīrathā ahimāyā anāghaso divo varṣmāṇaṃvasate svastaye ||
samrājo ye suvṛdho yajñamāyayuraparihvṛtā dadhire divikṣayam |
tānā vivāsa namasā suvṛktibhirmaho ādityānaditiṃ svastaye ||
ko va stomaṃ rādhati yaṃ jujoṣatha viśve devāso manuṣoyati ṣṭhana |
ko vo.adhvaraṃ tuvijātā araṃ karad yo naḥparṣadatyaṃhaḥ svastaye ||
yebhyo hotrāṃ prathamāmāyeje manuḥ samiddhāghnirmanasāsapta hotṛbhiḥ |
ta ādityā abhayaṃ śarma yachata sughā naḥkarta supathā svastaye ||
ya īśire bhuvanasya pracetaso viśvasya sthāturjaghataścamantavaḥ |
te naḥ kṛtādakṛtādenasas paryadyā devāsaḥpipṛtā svastaye ||
bhareṣvindraṃ suhavaṃ havāmahe.aṃhomucaṃ sukṛtandaivyaṃ janam |
aghniṃ mitraṃ varuṇaṃ sātaye bhaghandyāvāpṛthivī marutaḥ svastaye ||
sutrāmāṇaṃ pṛthivīṃ dyāmanehasaṃ suśarmāṇamaditiṃsupraṇītim |
daivīṃ nāvaṃ svaritrāmanāghasamasravantīmā ruhemā svastaye ||
viśve yajatrā adhi vocatotaye trāyadhvaṃ no durevāyāabhihrutaḥ |
satyayā vo devahūtyā huvema śṛṇvato devāavase svastaye ||
apāmīvāmapa viśvāmanāhutimapārātiṃ durvidatrāmaghāyataḥ |
āre devā dveṣo asmad yuyotanoru ṇaḥ śarmayachatā svastaye ||
ariṣṭaḥ sa marto viśva edhate pra prajābhirjāyatedharmaṇas pari |
yamādityāso nayathā sunītibhirativiśvāni duritā svastaye ||
yaṃ devāso.avatha vājasātau yaṃ śūrasātā maruto hitedhane |
prātaryāvāṇaṃ rathamindra sānasimariṣyantamāruhemā svastaye ||
svasti naḥ pathyāsu dhanvasu svastyapsu vṛjane svarvati |
svasti naḥ putrakṛtheṣu yoniṣu svasti rāye maruto dadhātana ||
svastirid dhi prapathe śreṣṭhā rekṇasvatyabhi yāvāmameti |
sā no amā so araṇe ni pātu svāveśā bhavatudevaghopā ||
evā plateḥ sūnuravīvṛdhad vo viśva ādityā aditemanīṣī |
īśānāso naro amartyenāstāvi jano divyoghayena ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 64

कथा देवानां कतमस्य यामनि सुमन्तु नाम शर्ण्वताम्मनामहे |
को मर्ळाति कतमो नो मयस करत कतम ऊती अभ्या ववर्तति ||
करतूयन्ति करतवो हर्त्सु धीतयो वेनन्ति वेनाः पतयन्त्या दिशः |
न मर्डिता विद्यते अन्य एभ्यो देवेषु मे अधिकामा अयंसत ||
नरा वा शंसं पूषणमगोह्यमग्निं देवेद्धमभ्यर्चसे गिरा |
सूर्यामासा चन्द्रमसा यमं दिवि तरितंवातमुषसमक्तुमश्विना ||
कथा कविस्तुवीरवान कया गिरा बर्हस्पतिर्वाव्र्धतेसुव्र्क्तिभिः |
अज एकपात सुहवेभिरकवभिरहिः शर्णोतुबुध्न्यो हवीमनि ||
दक्षस्य वादिते जन्मनि वरते राजाना मित्रावरुणाविवाससि |
अतूर्तपन्थाः पुरुरथो अर्यमा सप्तहोताविषुरूपेषु जन्मसु ||
ते नो अर्वन्तो हवनश्रुतो हवं विश्वे शर्ण्वन्तु वाजिनोमितद्रवः |
सहस्रसा मेधसाताविव तमना महो येधनं समिथेषु जभ्रिरे ||
पर वो वायुं रथयुजं पुरन्धिं सतोमैः कर्णुध्वंसख्याय पूषणम |
ते हि देवस्य सवितुः सवीमनिक्रतुं सचन्ते सचितः सचेतसः ||
तरिः सप्त सस्रा नद्यो महीरपो वनस्पतीन पर्वतानग्निमूतये |
कर्शानुमस्तॄन तिष्यं सधस्थ आ रुद्रंरुद्रेषु रुद्रियं हवामहे ||
सरस्वती सरयुः सिन्धुरूर्मिभिर्महो महीरवसा यन्तुवक्षणीः |
देवीरापो मातरः सूदयित्न्वो घर्तवत पयोमधुमन नो अर्चत ||
उत माता बर्हद्दिवा शर्णोतु नस्त्वष्टा देवेभिर्जनिभिःपिता वचः |
रभुक्षा वाजो रथस्पतिर्भगो रण्वःशण्सः शशमानस्य पातु नः ||
रण्वः सन्द्र्ष्टौ पितुमानिव कषयो भद्रा रुद्राणाम्मरुतामुपस्तुतिः |
गोभिः षयाम यशसो जनेष्वा सदादेवास इळया सचेमहि ||
यां मे धियं मरुत इन्द्र देवा अददात वरुण मित्र यूयम |
तां पीपयत पयसेव धेनुं कुविद गिरो अधि रथेवहाथ ||
कुविदङग परति यथा चिदस्य नः सजात्यस्य मरुतोबुबोधथ |
नाभा यत्र परथमं संनशामहे तत्रजामित्वमदितिर्दधातु नः ||
ते हि दयावाप्र्थिवी मातरा मही देवी देवाञ जन्मनायज्ञिये इतः |
उभे बिभ्र्त उभयं भरीमभिः पुरूरेतांसि पित्र्भिश्च सिञ्चतः ||
वि षा होत्रा विश्वमश्नोति वार्यं बर्हस्पतिररमतिःपनीयसी |
गरावा यत्र मधुषुदुच्यते बर्हदवीवशन्तमतिभिर्मनीषिणः ||
एवा कविस्तुवीरवान रतज्ञा दरविणस्युर्द्रविणसश्चकानः |
उक्थेभिरत्र मतिभिश्च विप्रो.अपीपयद गयोदिव्यानि जन्म ||
एवा पलतेः सूनुर... ||
kathā devānāṃ katamasya yāmani sumantu nāma śṛṇvatāmmanāmahe |
ko mṛḷāti katamo no mayas karat katama ūtī abhyā vavartati ||
kratūyanti kratavo hṛtsu dhītayo venanti venāḥ patayantyā diśaḥ |
na marḍitā vidyate anya ebhyo deveṣu me adhikāmā ayaṃsata ||
narā vā śaṃsaṃ pūṣaṇamaghohyamaghniṃ deveddhamabhyarcase ghirā |
sūryāmāsā candramasā yamaṃ divi tritaṃvātamuṣasamaktumaśvinā ||
kathā kavistuvīravān kayā ghirā bṛhaspatirvāvṛdhatesuvṛktibhiḥ |
aja ekapāt suhavebhirkvabhirahiḥ śṛṇotubudhnyo havīmani ||
dakṣasya vādite janmani vrate rājānā mitrāvaruṇāvivāsasi |
atūrtapanthāḥ pururatho aryamā saptahotāviṣurūpeṣu janmasu ||
te no arvanto havanaśruto havaṃ viśve śṛṇvantu vājinomitadravaḥ |
sahasrasā medhasātāviva tmanā maho yedhanaṃ samitheṣu jabhrire ||
pra vo vāyuṃ rathayujaṃ purandhiṃ stomaiḥ kṛṇudhvaṃsakhyāya pūṣaṇam |
te hi devasya savituḥ savīmanikratuṃ sacante sacitaḥ sacetasaḥ ||
triḥ sapta sasrā nadyo mahīrapo vanaspatīn parvatānaghnimūtaye |
kṛśānumastṝn tiṣyaṃ sadhastha ā rudraṃrudreṣu rudriyaṃ havāmahe ||
sarasvatī sarayuḥ sindhurūrmibhirmaho mahīravasā yantuvakṣaṇīḥ |
devīrāpo mātaraḥ sūdayitnvo ghṛtavat payomadhuman no arcata ||
uta mātā bṛhaddivā śṛṇotu nastvaṣṭā devebhirjanibhiḥpitā vacaḥ |
ṛbhukṣā vājo rathaspatirbhagho raṇvaḥśaṇsaḥ śaśamānasya pātu naḥ ||
raṇvaḥ sandṛṣṭau pitumāniva kṣayo bhadrā rudrāṇāmmarutāmupastutiḥ |
ghobhiḥ ṣyāma yaśaso janeṣvā sadādevāsa iḷayā sacemahi ||
yāṃ me dhiyaṃ maruta indra devā adadāta varuṇa mitra yūyam |
tāṃ pīpayata payaseva dhenuṃ kuvid ghiro adhi rathevahātha ||
kuvidaṅgha prati yathā cidasya naḥ sajātyasya marutobubodhatha |
nābhā yatra prathamaṃ saṃnaśāmahe tatrajāmitvamaditirdadhātu naḥ ||
te hi dyāvāpṛthivī mātarā mahī devī devāñ janmanāyajñiye itaḥ |
ubhe bibhṛta ubhayaṃ bharīmabhiḥ purūretāṃsi pitṛbhiśca siñcataḥ ||
vi ṣā hotrā viśvamaśnoti vāryaṃ bṛhaspatiraramatiḥpanīyasī |
ghrāvā yatra madhuṣuducyate bṛhadavīvaśantamatibhirmanīṣiṇaḥ ||
evā kavistuvīravān ṛtajñā draviṇasyurdraviṇasaścakānaḥ |
ukthebhiratra matibhiśca vipro.apīpayad ghayodivyāni janma ||
evā plateḥ sūnur... ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 65

अग्निरिन्द्रो वरुणो मित्रो अर्यमा वायुः पूषा सरस्वतीसजोषसः |
आदित्या विष्णुर्मरुतः सवर्ब्र्हत सोमो रुद्रोदितिर्ब्रह्मणस पतिः ||
इन्द्राग्नी वर्त्रहत्येषु सत्पती मिथो हिन्वाना तन्वासमोकसा |
अन्तरिक्षं मह्या पप्रुरोजसा सोमो घर्तश्रीर्महिमानमीरयन ||
तेषां हि मह्ना महतामनर्वणां सतोमानियर्म्य्र्तज्ञा रताव्र्धाम |
ये अप्सवमर्णवं चित्रराधसस्तेनो रासन्तां महये सुमित्र्याः ||
सवर्णरमन्तरिक्षाणि रोचना दयावाभूमी पर्थिवींस्कम्भुरोजसा |
पर्क्षा इव महयन्तः सुरातयो देवास्तवन्ते मनुषाय सूरयः ||
मित्राय शिक्ष वरुणाय दाशुषे या सम्राजा मनसा नप्रयुछतः |
ययोर्धाम धर्मणा रोचते बर्हद ययोरुभेरोदसी नाधसी वर्तौ ||
या गौर्वर्तनिं पर्येति निष्क्र्तं पयो दुहाना वरतनीरवारतः |
सा परब्रुवाणा वरुणाय दाशुषे देवेभ्योदाशद धविषा विवस्वते ||
दिवक्षसो अग्निजिह्वा रताव्र्ध रतस्य योनिं विम्र्शन्त आसते |
दयां सकभित्व्यप आ चक्रुरोजसा यज्ञं जनित्वीतन्वी नि माम्र्जुः ||
परिक्षिता पितरा पूर्वजावरी रतस्य योना कषयतःसमोकसा |
दयावाप्र्थिवी वरुणाय सव्रते घर्तवत पयोमहिषाय पिन्वतः ||
पर्जन्यावाता वर्षभा पुरीषिणेन्द्रवायू वरुणो मित्रोर्यमा |
देवानादित्यानदितिं हवामहे ये पार्थिवासोदिव्यासो अप्सु ये ||
तवष्टारं वायुं रभवो य ओहते दैव्या होतारा उषसंस्वस्तये |
बर्हस्पतिं वर्त्रखादं सुमेधसमिन्द्रियंसोमं धनसा उ ईमहे ||
बरह्म गामश्वं जनयन्त ओषधीर्वनस्पतीन पर्थिवीम्पर्वतानपः |
सूर्यं दिवि रोहयन्तः सुदानव आर्याव्रता विस्र्जन्तो अधि कषमि ||
भुज्युमंहसः पिप्र्थो निरश्विना शयावं पुत्रंवध्रिमत्या अजिन्वतम |
कमद्युवं विमदायोहथुर्युवंविष्णाप्वं विश्वकायाव सर्जथः ||
पावीरवी तन्यतुरेकपादजो दिवो धर्ता सिन्धुरापःसमुद्रियः |
विश्वे देवासः शर्णवन वचांसि मे सरस्वतीसह धीभिः पुरन्ध्या ||
विश्वे देवाः सह धीभिः पुरन्ध्या मनोर्यजत्राम्र्ता रतज्ञाः |
रातिषाचो अभिषाचः सवर्विदः सवर्गिरो बरह्म सूक्तं जुषेरत ||
देवान वसिष्ठो अम्र्तान ववन्दे ये विश्वा भुवनाभिप्रतस्थुः |
ते नो रासन्तामुरुगायमद्य यूयं पातस्वस्तिभिः सदा नः ||
aghnirindro varuṇo mitro aryamā vāyuḥ pūṣā sarasvatīsajoṣasaḥ |
ādityā viṣṇurmarutaḥ svarbṛhat somo rudroaditirbrahmaṇas patiḥ ||
indrāghnī vṛtrahatyeṣu satpatī mitho hinvānā tanvāsamokasā |
antarikṣaṃ mahyā paprurojasā somo ghṛtaśrīrmahimānamīrayan ||
teṣāṃ hi mahnā mahatāmanarvaṇāṃ stomāniyarmyṛtajñā ṛtāvṛdhām |
ye apsavamarṇavaṃ citrarādhasasteno rāsantāṃ mahaye sumitryāḥ ||
svarṇaramantarikṣāṇi rocanā dyāvābhūmī pṛthivīṃskambhurojasā |
pṛkṣā iva mahayantaḥ surātayo devāstavante manuṣāya sūrayaḥ ||
mitrāya śikṣa varuṇāya dāśuṣe yā samrājā manasā naprayuchataḥ |
yayordhāma dharmaṇā rocate bṛhad yayorubherodasī nādhasī vṛtau ||
yā ghaurvartaniṃ paryeti niṣkṛtaṃ payo duhānā vratanīravārataḥ |
sā prabruvāṇā varuṇāya dāśuṣe devebhyodāśad dhaviṣā vivasvate ||
divakṣaso aghnijihvā ṛtāvṛdha ṛtasya yoniṃ vimṛśanta āsate |
dyāṃ skabhitvyapa ā cakrurojasā yajñaṃ janitvītanvī ni māmṛjuḥ ||
parikṣitā pitarā pūrvajāvarī ṛtasya yonā kṣayataḥsamokasā |
dyāvāpṛthivī varuṇāya savrate ghṛtavat payomahiṣāya pinvataḥ ||
parjanyāvātā vṛṣabhā purīṣiṇendravāyū varuṇo mitroaryamā |
devānādityānaditiṃ havāmahe ye pārthivāsodivyāso apsu ye ||
tvaṣṭāraṃ vāyuṃ ṛbhavo ya ohate daivyā hotārā uṣasaṃsvastaye |
bṛhaspatiṃ vṛtrakhādaṃ sumedhasamindriyaṃsomaṃ dhanasā u īmahe ||
brahma ghāmaśvaṃ janayanta oṣadhīrvanaspatīn pṛthivīmparvatānapaḥ |
sūryaṃ divi rohayantaḥ sudānava āryāvratā visṛjanto adhi kṣami ||
bhujyumaṃhasaḥ pipṛtho niraśvinā śyāvaṃ putraṃvadhrimatyā ajinvatam |
kamadyuvaṃ vimadāyohathuryuvaṃviṣṇāpvaṃ viśvakāyāva sṛjathaḥ ||
pāvīravī tanyaturekapādajo divo dhartā sindhurāpaḥsamudriyaḥ |
viśve devāsaḥ śṛṇavan vacāṃsi me sarasvatīsaha dhībhiḥ purandhyā ||
viśve devāḥ saha dhībhiḥ purandhyā manoryajatrāamṛtā ṛtajñāḥ |
rātiṣāco abhiṣācaḥ svarvidaḥ svarghiro brahma sūktaṃ juṣerata ||
devān vasiṣṭho amṛtān vavande ye viśvā bhuvanābhipratasthuḥ |
te no rāsantāmurughāyamadya yūyaṃ pātasvastibhiḥ sadā naḥ ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 66

देवान हुवे बर्हच्छ्रवसः सवस्तये जयोतिष्क्र्तो अध्वरस्यप्रचेतसः |
ये वाव्र्धुः परतरं विश्ववेदसैन्द्रज्येष्ठासो अम्र्ता रताव्र्धः ||
इन्द्रप्रसूता वरुणप्रशिष्टा ये सूर्यस्य जयोतिषो भागमानशुः |
मरुद्गणे वर्जने मन्म धीमहि माघोने यज्ञंजनयन्त सूरयः ||
इन्द्रो वसुभिः परि पातु नो गयमादित्यैर्नो अदितः शर्मयछ्तु |
रुद्रो रुद्रेभिर्देवो मर्ळयाति नस्त्वष्टा नोग्नाभिः सुविताय जिन्वतु ||
अदितिर्द्यावाप्र्थिवी रतं महदिन्द्राविष्णू मरुतःस्वर्ब्र्हत |
देवानादित्यानवसे हवामहे वसून रुद्रांसवितारं सुदंससम ||
सरस्वान धीभिर्वरुणो धर्तव्रतः पूषा विष्णुर्महिमावायुरश्विना |
बरह्मक्र्तो अम्र्ता विश्ववेदसः शर्म नोयंसन तरिवरूथमंहसः ||
वर्षा यज्ञो वर्षणः सन्तु यज्ञिया वर्षणो देवाव्र्षणो हविष्क्र्तः |
वर्षणा दयावाप्र्थिवी रतावरीव्र्षा पर्जन्यो वर्षणो वर्षस्तुभः ||
अग्नीषोमा वर्षणा वाजसातये पुरुप्रशस्ता वर्षणा उपब्रुवे |
यावीजिरे वर्षणो देवयज्यया ता नः शर्मत्रिवरूथं वि यंसतः ||
धर्तव्रताः कषत्रिया यज्ञनिष्क्र्तो बर्हद्दिवा अध्वराणामभिश्रियः |
अग्निहोतार रतसापो अद्रुहो.अपो अस्र्जन्ननुव्र्त्रतूर्ये ||
दयावाप्र्थिवी जनयन्नभि वरताप ओषधीर्वनिनानियज्ञिया |
अन्तरिक्षं सवरा पप्रुरूतये वशं देवासस्तन्वी नि माम्र्जुः ||
धर्तारो दिव रभवः सुहस्ता वातापर्जन्या महिषस्यतन्यतोः |
आप ओषधीः पर तिरन्तु नो गिरो भगो रातिर्वाजिनो यन्तु मे हवम ||
समुद्रः सिन्धू रजो अन्तरिक्षमज एकपात तनयित्नुरर्णवः |
अहिर्बुध्न्यः शर्णवद वचांसि मे विश्वे देवासौत सूरयो मम ||
सयाम वो मनवो देववीतये पराञ्चं नो यज्ञं पर णयतसाधुया |
आदित्या रुद्रा वसवः सुदानव इमा बरह्मशस्यमानानि जिन्वत ||
दैव्या होतारा परथमा पुरोहित रतस्य पन्थामन्वेमिसाधुया |
कषेत्रस्य पतिं परतिवेशमीमहे विश्वान देवानम्र्तानप्रयुछतः ||
वसिष्ठासः पित्र्वद वाचमक्रत देवानीळाना रषिवत्स्वस्तये |
परीता इव जञातयः काममेत्यास्मे देवासो.अवधूनुता वसु ||
देवान वसिष्ठो अम्र्तान ववन्दे ... ||
devān huve bṛhacchravasaḥ svastaye jyotiṣkṛto adhvarasyapracetasaḥ |
ye vāvṛdhuḥ prataraṃ viśvavedasaindrajyeṣṭhāso amṛtā ṛtāvṛdhaḥ ||
indraprasūtā varuṇapraśiṣṭā ye sūryasya jyotiṣo bhāghamānaśuḥ |
marudghaṇe vṛjane manma dhīmahi māghone yajñaṃjanayanta sūrayaḥ ||
indro vasubhiḥ pari pātu no ghayamādityairno aditḥ śarmayachtu |
rudro rudrebhirdevo mṛḷayāti nastvaṣṭā noghnābhiḥ suvitāya jinvatu ||
aditirdyāvāpṛthivī ṛtaṃ mahadindrāviṣṇū marutaḥsvarbṛhat |
devānādityānavase havāmahe vasūn rudrāṃsavitāraṃ sudaṃsasam ||
sarasvān dhībhirvaruṇo dhṛtavratḥ pūṣā viṣṇurmahimāvāyuraśvinā |
brahmakṛto amṛtā viśvavedasaḥ śarma noyaṃsan trivarūthamaṃhasaḥ ||
vṛṣā yajño vṛṣaṇaḥ santu yajñiyā vṛṣaṇo devāvṛṣaṇo haviṣkṛtaḥ |
vṛṣaṇā dyāvāpṛthivī ṛtāvarīvṛṣā parjanyo vṛṣaṇo vṛṣastubhaḥ ||
aghnīṣomā vṛṣaṇā vājasātaye purupraśastā vṛṣaṇā upabruve |
yāvījire vṛṣaṇo devayajyayā tā naḥ śarmatrivarūthaṃ vi yaṃsataḥ ||
dhṛtavratāḥ kṣatriyā yajñaniṣkṛto bṛhaddivā adhvarāṇāmabhiśriyaḥ |
aghnihotāra ṛtasāpo adruho.apo asṛjannanuvṛtratūrye ||
dyāvāpṛthivī janayannabhi vratāpa oṣadhīrvanināniyajñiyā |
antarikṣaṃ svarā paprurūtaye vaśaṃ devāsastanvī ni māmṛjuḥ ||
dhartāro diva ṛbhavaḥ suhastā vātāparjanyā mahiṣasyatanyatoḥ |
āpa oṣadhīḥ pra tirantu no ghiro bhagho rātirvājino yantu me havam ||
samudraḥ sindhū rajo antarikṣamaja ekapāt tanayitnurarṇavaḥ |
ahirbudhnyaḥ śṛṇavad vacāṃsi me viśve devāsauta sūrayo mama ||
syāma vo manavo devavītaye prāñcaṃ no yajñaṃ pra ṇayatasādhuyā |
ādityā rudrā vasavaḥ sudānava imā brahmaśasyamānāni jinvata ||
daivyā hotārā prathamā purohita ṛtasya panthāmanvemisādhuyā |
kṣetrasya patiṃ prativeśamīmahe viśvān devānamṛtānaprayuchataḥ ||
vasiṣṭhāsaḥ pitṛvad vācamakrata devānīḷānā ṛṣivatsvastaye |
prītā iva jñātayaḥ kāmametyāsme devāso.avadhūnutā vasu ||
devān vasiṣṭho amṛtān vavande ... ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 67

इमां धियं सप्तशीर्ष्णीं पिता न रतप्रजातां बर्हतीमविन्दत |
तुरीयं सविज्जनयद विश्वजन्यो.अयास्य उक्थमिन्द्राय शंसन ||
रतं शंसन्त रजु दीध्याना दिवस पुत्रासो असुरस्यवीराः |
विप्रं पदमङगिरसो दधाना यज्ञस्य धामप्रथमं मनन्त ||
हंसैरिव सखिभिर्वावदद्भिरश्मन्मयानि नहनाव्यस्यन |
बर्हस्पतिरभिकनिक्रदद गा उत परास्तौदुच्चविद्वानगायत ||
अवो दवाभ्यां पर एकया गा गुहा तिष्ठन्तीरन्र्तस्यसेतौ |
बर्हस्पतिस्तमसि जयोतिरिछन्नुदुस्रा आकर्विहि तिस्र आवः ||
विभिद्या पुरं शयाथेमपाचीं निस्त्रीणि साकमुदधेरक्र्न्तत |
बर्हस्पतिरुषसं सूर्यं गामर्कंविवेद सतनयन्निव दयौः ||
इन्द्रो वलं रक्षितारं दुघानां करेणेव वि चकर्तारवेण |
सवेदाञ्जिभिराशिरमिछमानो.अरोदयत पणिमागा अमुष्णात ||
स ईं सत्येभिः सखिभिः शुचद्भिर्गोधायसं विधनसैरदर्दः |
बरह्मणस पतिर्व्र्षभिर्वराहैर्घर्मस्वेदेभिर्द्रविणं वयानट ||
ते सत्येन मनसा गोपतिं गा इयानास इषणयन्तधीभिः |
बर्हस्पतिर्मिथोवद्यपेभिरुदुस्रिया अस्र्जतस्वयुग्भिः ||
तं वर्धयन्तो मतिभिः शिवाभिः सिंअमिव नानदतंसधस्थे |
बर्हस्पतिं वर्षणं शूरसातौ भरे-भरे अनुमदेम जिष्णुम ||
यदा वाजमसनद विश्वरूपमा दयामरुक्षदुत्तराणिसद्म |
बर्हस्पतिं वर्षणं वर्धयन्तो नाना सन्तोबिभ्रतो जयोतिरासा ||
सत्यामाशिषं कर्णुता वयोधै कीरिं चिद धयवथस्वेभिरेवैः |
पश्चा मर्धो अप भवन्तु विश्वास्तद्रोदसी शर्णुतं विश्वमिन्वे ||
इन्द्रो मह्ना महतो अर्णवस्य वि मूर्धानमभिनदर्बुदस्य |
अहन्नहिमरिणात सप्त सिन्धून देवैर्द्यावाप्र्थिवीप्रावतं नः ||
imāṃ dhiyaṃ saptaśīrṣṇīṃ pitā na ṛtaprajātāṃ bṛhatīmavindat |
turīyaṃ svijjanayad viśvajanyo.ayāsya ukthamindrāya śaṃsan ||
ṛtaṃ śaṃsanta ṛju dīdhyānā divas putrāso asurasyavīrāḥ |
vipraṃ padamaṅghiraso dadhānā yajñasya dhāmaprathamaṃ mananta ||
haṃsairiva sakhibhirvāvadadbhiraśmanmayāni nahanāvyasyan |
bṛhaspatirabhikanikradad ghā uta prāstauduccavidvānaghāyat ||
avo dvābhyāṃ para ekayā ghā ghuhā tiṣṭhantīranṛtasyasetau |
bṛhaspatistamasi jyotirichannudusrā ākarvihi tisra āvaḥ ||
vibhidyā puraṃ śayāthemapācīṃ nistrīṇi sākamudadherakṛntat |
bṛhaspatiruṣasaṃ sūryaṃ ghāmarkaṃviveda stanayanniva dyauḥ ||
indro valaṃ rakṣitāraṃ dughānāṃ kareṇeva vi cakartāraveṇa |
svedāñjibhirāśiramichamāno.arodayat paṇimāghā amuṣṇāt ||
sa īṃ satyebhiḥ sakhibhiḥ śucadbhirghodhāyasaṃ vidhanasairadardaḥ |
brahmaṇas patirvṛṣabhirvarāhairgharmasvedebhirdraviṇaṃ vyānaṭ ||
te satyena manasā ghopatiṃ ghā iyānāsa iṣaṇayantadhībhiḥ |
bṛhaspatirmithoavadyapebhirudusriyā asṛjatasvayughbhiḥ ||
taṃ vardhayanto matibhiḥ śivābhiḥ siṃamiva nānadataṃsadhasthe |
bṛhaspatiṃ vṛṣaṇaṃ śūrasātau bhare-bhare anumadema jiṣṇum ||
yadā vājamasanad viśvarūpamā dyāmarukṣaduttarāṇisadma |
bṛhaspatiṃ vṛṣaṇaṃ vardhayanto nānā santobibhrato jyotirāsā ||
satyāmāśiṣaṃ kṛṇutā vayodhai kīriṃ cid dhyavathasvebhirevaiḥ |
paścā mṛdho apa bhavantu viśvāstadrodasī śṛṇutaṃ viśvaminve ||
indro mahnā mahato arṇavasya vi mūrdhānamabhinadarbudasya |
ahannahimariṇāt sapta sindhūn devairdyāvāpṛthivīprāvataṃ naḥ ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 68

उदप्रुतो न वयो रक्षमाणा वावदतो अभ्रियस्येव घोषाः |
गिरिभ्रजो नोर्मयो मदन्तो बर्हस्पतिमभ्यर्का अनावन ||
सं गोभिराङगिरसो नक्षमाणो भग इवेदर्यमणंनिनाय |
जने मित्रो न दम्पती अनक्ति बर्हस्पतेवाजयाशून्रिवाजौ ||
साध्वर्या अतिथिनीरिषिरा सपार्हाः सुवर्णानवद्यरूपाः |
बर्हस्पतिः पर्वते भयो वितूर्या निर्गाूपे यवमिव सथिविभ्यः ||
आप्रुषायन मधुन रतस्य योनिमवक्षिपन्नर्क उल्कामिवद्योः |
बर्हस्पतिरुद्धरन्नश्मनो गा भूम्या उद्नेव वित्वचं बिभेद ||
अप जयोतिषा तमो अन्तरिक्षादुद्नः शीपालमिव वाताजत |
बर्हस्पतिरनुम्र्श्या वलस्याभ्रमिव वात आ चक्रा गाः ||
यदा वलस्य पीयतो जसुं भेद बर्हस्पतिरग्नितपोभिरर्कैः |
दद्भिर्न जिह्वा परिविष्टमाददाविर्निधीन्रक्र्णोदुस्रियाणाम ||
बर्हस्पतिरमत हि तयदासां नाम सवरीणां सदनेगुहा यत |
आण्डेव भित्त्वा शकुनस्य गर्भमुदुस्रियाःपर्वतस्य तमनाजत ||
अश्नापिनद्धं मधु पर्यपश्यन मत्स्यं न दीन उदनिक्षियन्तम |
निष टज्जभार चमसं न वर्क्षाद्ब्र्हस्पतिर्विरवेणा विक्र्त्य ||
सोषामविन्दत स सवः सो अग्निं सो अर्केण वि बबाधेतमांसि |
बर्हस्पतिर्गोवपुषो वलस्य निर्मज्जानं नपर्वणो जभार ||
हिमेव पर्णा मुषिता वनानि बर्हस्पतिनाक्र्पयद वलो गाः |
अनानुक्र्त्यमपुनश्चकार यात सूर्यामासा मिथौच्चरातः ||
अभि शयावं न कर्शनेभिरश्वं नक्षत्रेभिः पितरोद्यामपिंशन |
रात्र्यां तमो अदधुर्ज्योतिरहन्ब्र्हस्पतिर्भिनदद्रिं विदद गाः ||
इदमकर्म नमो अभ्रियाय यः पूर्वीरन्वानोनवीति |
बर्हस्पतिः स हि गोभिः सो अश्वैः स वीरेभिः सन्र्भिर्नो वयो धात ||
udapruto na vayo rakṣamāṇā vāvadato abhriyasyeva ghoṣāḥ |
ghiribhrajo normayo madanto bṛhaspatimabhyarkā anāvan ||
saṃ ghobhirāṅghiraso nakṣamāṇo bhagha ivedaryamaṇaṃnināya |
jane mitro na dampatī anakti bṛhaspatevājayāśūnrivājau ||
sādhvaryā atithinīriṣirā spārhāḥ suvarṇāanavadyarūpāḥ |
bṛhaspatiḥ parvate bhyo vitūryā nirghāūpe yavamiva sthivibhyaḥ ||
āpruṣāyan madhuna ṛtasya yonimavakṣipannarka ulkāmivadyoḥ |
bṛhaspatiruddharannaśmano ghā bhūmyā udneva vitvacaṃ bibheda ||
apa jyotiṣā tamo antarikṣādudnaḥ śīpālamiva vātaājat |
bṛhaspatiranumṛśyā valasyābhramiva vāta ā cakraā ghāḥ ||
yadā valasya pīyato jasuṃ bhed bṛhaspatiraghnitapobhirarkaiḥ |
dadbhirna jihvā pariviṣṭamādadāvirnidhīnrakṛṇodusriyāṇām ||
bṛhaspatiramata hi tyadāsāṃ nāma svarīṇāṃ sadaneghuhā yat |
āṇḍeva bhittvā śakunasya gharbhamudusriyāḥparvatasya tmanājat ||
aśnāpinaddhaṃ madhu paryapaśyan matsyaṃ na dīna udanikṣiyantam |
niṣ ṭajjabhāra camasaṃ na vṛkṣādbṛhaspatirviraveṇā vikṛtya ||
soṣāmavindat sa svaḥ so aghniṃ so arkeṇa vi babādhetamāṃsi |
bṛhaspatirghovapuṣo valasya nirmajjānaṃ naparvaṇo jabhāra ||
himeva parṇā muṣitā vanāni bṛhaspatinākṛpayad valo ghāḥ |
anānukṛtyamapunaścakāra yāt sūryāmāsā mithauccarātaḥ ||
abhi śyāvaṃ na kṛśanebhiraśvaṃ nakṣatrebhiḥ pitarodyāmapiṃśan |
rātryāṃ tamo adadhurjyotirahanbṛhaspatirbhinadadriṃ vidad ghāḥ ||
idamakarma namo abhriyāya yaḥ pūrvīranvānonavīti |
bṛhaspatiḥ sa hi ghobhiḥ so aśvaiḥ sa vīrebhiḥ sanṛbhirno vayo dhāt ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 69

भद्रा अग्नेर्वध्र्यश्वस्य सन्द्र्शो वामी परणीतिःसुरणा उपेतयः |
यदीं सुमित्रा विशो अग्र इन्धतेघ्र्तेनाहुतो जरते दविद्युतत ||
घर्तमग्नेर्वध्र्यश्वस्य वर्धनं घर्तमन्नं घर्तं वस्य मेदनम |
घर्तेनाहुत उर्विया वि पप्रथे सूर्य इवरोचते सर्पिरासुतिः ||
यत ते मनुर्यदनीकं सुमित्रः समीधे अग्ने तदिदंनवीयः |
स रेवच्छोच स गिरो जुषस्व स वाजं दर्षिस इह शरवो धाः ||
यं तवा पूर्वमीळितो वध्र्यश्वः समीधे अग्ने स इदंजुषस्व |
स न सतिपा उत भवा तनूपा दात्रं रक्षस्वयदिदं ते अस्मे ||
भवा दयुम्नी वाध्र्यश्वोत गोपा मा तवा तारीदभिमातिर्जनानाम |
शूर इव धर्ष्णुश्च्यवनः सुमित्रः पर नुवोचं वाध्र्यश्वस्य नाम ||
समज्र्या पर्वत्या वसूनि दासा वर्त्राण्यार्या जिगेथ |
शूर इव धर्ष्णुश्च्यवनो जनानां तवमग्ने पर्तनायून्रभि षयाः ||
दीर्घतन्तुर्ब्र्हदुक्षायमग्निः सहस्रस्तरीः शतनीथर्भ्वा |
दयुमान दयुमत्सु नर्भिर्म्र्ज्यमानः सुमित्रेषु दीदयोदेवयत्सु ||
तवे धेनुः सुदुघा जातवेदो.असश्चतेव समना सबर्धुक |
तवं नर्भिर्दक्षिणावद्भिरग्ने सुमित्रेभिरिध्यसेदेवयद्भिः ||
देवाश्चित ते अम्र्ता जातवेदो महिमानं वाध्र्यश्व पर वोचन |
यत सम्प्र्छं मानुषीर्विश आयन तवं नर्भिरजयस्त्वाव्र्धेभिः ||
पितेव पुत्रमबिभरुपस्थे तवामग्ने वध्र्यश्वः सपर्यन्जुषाणो अस्य समिधं यविष्ठोत पूर्वानवनोर्व्राधतश्चित ||
शश्वदग्निर्वध्र्यश्वस्य शात्रून नर्भिर्जिगायसुतसोमवद्भिः |
समनं चिददहश्चित्रभानो.अवव्राधन्तमभिनद वर्धश्चित ||
अयमग्निर्वध्र्यश्वस्य वर्त्रहा सनकात परेद्धोनमसोपवाक्यः |
स नो अजामीन्रुत वा विजामीनभितिष्ठ शर्धतो वाध्र्यश्व ||
bhadrā aghnervadhryaśvasya sandṛśo vāmī praṇītiḥsuraṇā upetayaḥ |
yadīṃ sumitrā viśo aghra indhateghṛtenāhuto jarate davidyutat ||
ghṛtamaghnervadhryaśvasya vardhanaṃ ghṛtamannaṃ ghṛtaṃ vasya medanam |
ghṛtenāhuta urviyā vi paprathe sūrya ivarocate sarpirāsutiḥ ||
yat te manuryadanīkaṃ sumitraḥ samīdhe aghne tadidaṃnavīyaḥ |
sa revacchoca sa ghiro juṣasva sa vājaṃ darṣisa iha śravo dhāḥ ||
yaṃ tvā pūrvamīḷito vadhryaśvaḥ samīdhe aghne sa idaṃjuṣasva |
sa na stipā uta bhavā tanūpā dātraṃ rakṣasvayadidaṃ te asme ||
bhavā dyumnī vādhryaśvota ghopā mā tvā tārīdabhimātirjanānām |
śūra iva dhṛṣṇuścyavanaḥ sumitraḥ pra nuvocaṃ vādhryaśvasya nāma ||
samajryā parvatyā vasūni dāsā vṛtrāṇyāryā jighetha |
śūra iva dhṛṣṇuścyavano janānāṃ tvamaghne pṛtanāyūnrabhi ṣyāḥ ||
dīrghatanturbṛhadukṣāyamaghniḥ sahasrastarīḥ śatanīthaṛbhvā |
dyumān dyumatsu nṛbhirmṛjyamānaḥ sumitreṣu dīdayodevayatsu ||
tve dhenuḥ sudughā jātavedo.asaścateva samanā sabardhuk |
tvaṃ nṛbhirdakṣiṇāvadbhiraghne sumitrebhiridhyasedevayadbhiḥ ||
devāścit te amṛtā jātavedo mahimānaṃ vādhryaśva pra vocan |
yat sampṛchaṃ mānuṣīrviśa āyan tvaṃ nṛbhirajayastvāvṛdhebhiḥ ||
piteva putramabibharupasthe tvāmaghne vadhryaśvaḥ saparyanjuṣāṇo asya samidhaṃ yaviṣṭhota pūrvānavanorvrādhataścit ||
śaśvadaghnirvadhryaśvasya śātrūn nṛbhirjighāyasutasomavadbhiḥ |
samanaṃ cidadahaścitrabhāno.avavrādhantamabhinad vṛdhaścit ||
ayamaghnirvadhryaśvasya vṛtrahā sanakāt preddhonamasopavākyaḥ |
sa no ajāmīnruta vā vijāmīnabhitiṣṭha śardhato vādhryaśva ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 70

इमां मे अग्ने समिधं जुषस्वेळस पदे परति हर्याघ्र्ताचीम |
वर्ष्मन पर्थिव्याः सुदिनत्वे अह्नामूर्ध्वोभव सुक्रतो देवयज्या ||
आ देवानामग्रयावेह यातु नराशंसो विश्वरूपेभिरश्वैः |
रतस्य पथा नमसा मियेधो देवेभ्यो देवतमःसुषूदत ||
शश्वत्तममीळते दूत्याय हविष्मन्तो मनुष्यासो अग्निम |
वहिष्ठैरश्वैः सुव्र्ता रथेना देवान वक्षि निषदेह होता ||
वि परथतां देवजुष्टं तिरश्चा दीर्घं दराघ्मासुरभि भूत्वस्मे |
अहेळता मनसा देव बर्हिरिन्द्रज्येष्ठानुशतो यक्षि देवान ||
दिवो वा सानु सप्र्शता वरीयः पर्थिव्या वा मात्रया विश्रयध्वम |
उशतीर्द्वारो महिना महद्भिर्देवं रथंरथयुर्धारयध्वम ||
देवी दिवो दुहितरा सुशिल्पे उषासानक्ता सदतां नियोनौ |
आ वां देवास उशती उशन्त उरौ सीदन्तु सुभगेुपस्थे ||
ऊर्ध्वो गरावा बर्हदग्निः समिद्धः परिया धामान्यदितेरुपस्थे |
पुरोहिताव रत्विजा यज्ञे अस्मिन विदुष्टराद्रविणमा यजेथाम ||
तिस्रो देवीर्बर्हिरिदं वरीय आ सीदत चक्र्मा वःस्योनम |
मनुष्वद यज्ञं सुधिता हवींषीळा देवीघ्र्तपदी जुषन्त ||
देव तवष्टर्यद ध चारुत्वमानड यदङगिरसामभवः सचाभूः |
स देवानां पाथ उप पर विद्वानुशन यक्षि दरविणोदः सुरत्नः ||
वनस्पते रशनया नियूया देवानां पाथ उप वक्षिविद्वान |
सवदाति देवः कर्णवद धवींष्यवतान्द्यावाप्र्थिवी हवं मे ||
आग्ने वह वरुणमिष्टये न इन्द्रं दिवो मरुतोन्तरिक्षात |
सीदन्तु बर्हिर्विश्व आ यजत्राः सवाहादेवा अम्र्ता मादयन्ताम ||
imāṃ me aghne samidhaṃ juṣasveḷas pade prati haryāghṛtācīm |
varṣman pṛthivyāḥ sudinatve ahnāmūrdhvobhava sukrato devayajyā ||
ā devānāmaghrayāveha yātu narāśaṃso viśvarūpebhiraśvaiḥ |
ṛtasya pathā namasā miyedho devebhyo devatamaḥsuṣūdat ||
śaśvattamamīḷate dūtyāya haviṣmanto manuṣyāso aghnim |
vahiṣṭhairaśvaiḥ suvṛtā rathenā devān vakṣi niṣadeha hotā ||
vi prathatāṃ devajuṣṭaṃ tiraścā dīrghaṃ drāghmāsurabhi bhūtvasme |
aheḷatā manasā deva barhirindrajyeṣṭhānuśato yakṣi devān ||
divo vā sānu spṛśatā varīyaḥ pṛthivyā vā mātrayā viśrayadhvam |
uśatīrdvāro mahinā mahadbhirdevaṃ rathaṃrathayurdhārayadhvam ||
devī divo duhitarā suśilpe uṣāsānaktā sadatāṃ niyonau |
ā vāṃ devāsa uśatī uśanta urau sīdantu subhagheupasthe ||
ūrdhvo ghrāvā bṛhadaghniḥ samiddhaḥ priyā dhāmānyaditerupasthe |
purohitāv ṛtvijā yajñe asmin viduṣṭarādraviṇamā yajethām ||
tisro devīrbarhiridaṃ varīya ā sīdata cakṛmā vaḥsyonam |
manuṣvad yajñaṃ sudhitā havīṃṣīḷā devīghṛtapadī juṣanta ||
deva tvaṣṭaryad dha cārutvamānaḍ yadaṅghirasāmabhavaḥ sacābhūḥ |
sa devānāṃ pātha upa pra vidvānuśan yakṣi draviṇodaḥ suratnaḥ ||
vanaspate raśanayā niyūyā devānāṃ pātha upa vakṣividvān |
svadāti devaḥ kṛṇavad dhavīṃṣyavatāndyāvāpṛthivī havaṃ me ||
āghne vaha varuṇamiṣṭaye na indraṃ divo marutoantarikṣāt |
sīdantu barhirviśva ā yajatrāḥ svāhādevā amṛtā mādayantām ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 71

बर्हस्पते परथमं वाचो अग्रं यत परैरत नामधेयन्दधानाः |
यदेषां शरेष्ठं यदरिप्रमासीत्प्रेणा तदेषां निहितं गुहाविः ||
सक्तुमिव-तित-उना पुनन्तो यत्र धीरा मनसा वाचमक्रत |
अत्रा सखायः सख्यानि जानते भद्रैषांलक्ष्मीर्निहिताधि वाचि ||
यज्ञेन वाचः पदवीयमायन तामन्वविन्दन्न्र्षिषुप्रविष्टाम |
तामाभ्र्त्या वयदधुः पुरुत्रा तां सप्तरेभा अभि सं नवन्ते ||
उत तवः पश्यन न ददर्श वाचमुत तवः शर्ण्वन नश्र्णोत्येनाम |
उतो तवस्मै तन्वं वि सस्रे जायेव पत्यौशती सुवासाः ||
उत तवं सख्ये सथिरपीतमाहुर्नैनं हिन्वन्त्यपिवाजिनेषु |
अधेन्वा चरति माययैष वाचं शुश्रुवानफलामपुष्पाम ||
यस्तित्याज सचिविदं सखायं न तस्य वाच्यपि भागोस्ति |
यदीं शर्णोत्यलकं शर्णोति नहि परवेद सुक्र्तस्यपन्थाम ||
अक्षण्वन्तः कर्णवन्तः सखायो मनोजवेष्वसमाबभूवुः |
आदघ्नास उपकक्षास उ तवे हरदा इव सनात्वा उत्वे दद्र्श्रे ||
हर्दा तष्टेषु मनसो जवेषु यद बराह्मणाः संयजन्तेसखायः |
अत्राह तवं वि जहुर्वेद्याभिरोहब्रह्माणो विचरन्त्यु तवे ||
इमे ये नार्वां न परश्चरन्ति न बराह्मणासो नसुतेकरासः |
त एते वाचमभिपद्य पापया सिरीस्तन्त्रं तन्वते अप्रजज्ञयः ||
सर्वे नन्दन्ति यशसागतेन सभासाहेन सख्या सखायः |
किल्बिषस्प्र्त पितुषणिर्ह्येषामरं हितो भवतिवाजिनाय ||
रचां तवः पोषमास्ते पुपुष्वान गायत्रं तवो गायतिशक्वरीषु |
बरह्मा तवो वदति जातविद्यां यज्ञस्यमात्रां वि मिमीत उ तवः ||
bṛhaspate prathamaṃ vāco aghraṃ yat prairata nāmadheyandadhānāḥ |
yadeṣāṃ śreṣṭhaṃ yadaripramāsītpreṇā tadeṣāṃ nihitaṃ ghuhāviḥ ||
saktumiva-tita-unā punanto yatra dhīrā manasā vācamakrata |
atrā sakhāyaḥ sakhyāni jānate bhadraiṣāṃlakṣmīrnihitādhi vāci ||
yajñena vācaḥ padavīyamāyan tāmanvavindannṛṣiṣupraviṣṭām |
tāmābhṛtyā vyadadhuḥ purutrā tāṃ saptarebhā abhi saṃ navante ||
uta tvaḥ paśyan na dadarśa vācamuta tvaḥ śṛṇvan naśṛṇotyenām |
uto tvasmai tanvaṃ vi sasre jāyeva patyauśatī suvāsāḥ ||
uta tvaṃ sakhye sthirapītamāhurnainaṃ hinvantyapivājineṣu |
adhenvā carati māyayaiṣa vācaṃ śuśruvānaphalāmapuṣpām ||
yastityāja sacividaṃ sakhāyaṃ na tasya vācyapi bhāghoasti |
yadīṃ śṛṇotyalakaṃ śṛṇoti nahi praveda sukṛtasyapanthām ||
akṣaṇvantaḥ karṇavantaḥ sakhāyo manojaveṣvasamābabhūvuḥ |
ādaghnāsa upakakṣāsa u tve hradā iva snātvā utve dadṛśre ||
hṛdā taṣṭeṣu manaso javeṣu yad brāhmaṇāḥ saṃyajantesakhāyaḥ |
atrāha tvaṃ vi jahurvedyābhirohabrahmāṇo vicarantyu tve ||
ime ye nārvāṃ na paraścaranti na brāhmaṇāso nasutekarāsaḥ |
ta ete vācamabhipadya pāpayā sirīstantraṃ tanvate aprajajñayaḥ ||
sarve nandanti yaśasāghatena sabhāsāhena sakhyā sakhāyaḥ |
kilbiṣaspṛt pituṣaṇirhyeṣāmaraṃ hito bhavativājināya ||
ṛcāṃ tvaḥ poṣamāste pupuṣvān ghāyatraṃ tvo ghāyatiśakvarīṣu |
brahmā tvo vadati jātavidyāṃ yajñasyamātrāṃ vi mimīta u tvaḥ ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 72

देवानां नु वयं जाना पर वोचाम विपन्यया |
उक्थेषुशस्यमानेषु यः पश्यादुत्तरे युगे ||
बरह्मणस पतिरेता सं कर्मार इवाधमत |
देवानाम्पूर्व्ये युगे.असतः सदजायत ||
देवानां युगे परथमे.असतः सदजायत |
तदाशा अन्वजायन्त तदुत्तानपदस परि ||
भूर्जज्ञ उत्तानपदो भुव आशा अजायन्त |
अदितेर्दक्षोजायत दक्षाद वदितिः परि ||
अदितिर्ह्यजनिष्ट दक्ष या दुहिता तव |
तां देवान्वजायन्त भद्रा अम्र्तबन्धवः ||
यद देवा अदः सलिले सुसंरब्धा अतिष्ठत |
अत्रा वोन्र्त्यतामिव तीव्रो रेणुरपायत ||
यद देवा यतयो यथा भुवनान्यपिन्वत |
अत्रा समुद्रा गूळमा सूर्यमजभर्तन ||
अष्टौ पुत्रासो अदितेर्ये जातास्तन्वस परि |
देवानुपप्रैत सप्तभिः परा मार्ताण्डमास्यत ||
सप्तभिः पुत्रैरदितिरुप परैत पूर्व्यं युगम |
परजायै मर्त्यवे तवत पुनर्मार्ताण्डमाभरत ||
devānāṃ nu vayaṃ jānā pra vocāma vipanyayā |
uktheṣuśasyamāneṣu yaḥ paśyāduttare yughe ||
brahmaṇas patiretā saṃ karmāra ivādhamat |
devānāmpūrvye yughe.asataḥ sadajāyata ||
devānāṃ yughe prathame.asataḥ sadajāyata |
tadāśā anvajāyanta taduttānapadas pari ||
bhūrjajña uttānapado bhuva āśā ajāyanta |
aditerdakṣoajāyata dakṣād vaditiḥ pari ||
aditirhyajaniṣṭa dakṣa yā duhitā tava |
tāṃ devāanvajāyanta bhadrā amṛtabandhavaḥ ||
yad devā adaḥ salile susaṃrabdhā atiṣṭhata |
atrā vonṛtyatāmiva tīvro reṇurapāyata ||
yad devā yatayo yathā bhuvanānyapinvata |
atrā samudraā ghūḷamā sūryamajabhartana ||
aṣṭau putrāso aditerye jātāstanvas pari |
devānupaprait saptabhiḥ parā mārtāṇḍamāsyat ||
saptabhiḥ putrairaditirupa prait pūrvyaṃ yugham |
prajāyai mṛtyave tvat punarmārtāṇḍamābharat ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 73

जनिष्था उग्रः सहसे तुराय मन्द्र ओजिष्ठोबहुलाभिमानः |
अवर्धन्निन्द्रं मरुतश्चिदत्र मातायद वीरं दधनद धनिष्ठा ||
दरुहो निषत्ता पर्शनी चिदेवैः पुरू शंसेन वाव्र्धुष्ट इन्द्रम |
अभीव्र्तेव ता महापदेन धवान्तात परपित्वादुदरन्त गर्भाः ||
रष्वा ते पादा पर यज्जिगास्यवर्धन वाजा उत ये चिदत्र |
तवमिन्द्र सालाव्र्कान सहस्रमासन दधिषे अश्विनावव्र्त्याः ||
समना तूर्णिरुप यासि यज्ञमा नासत्या सख्यायवक्षि |
वसाव्यामिन्द्र धारयः सहस्राश्विना शूर ददतुर्मघानि ||
मन्दमान रतादधि परजायै सखिभिरिन्द्र इषिरेभिरर्थम |
आभिर्हि माया उप दस्युमागान मिहः परतम्रा अवपत तमांसि ||
सनामाना चिद धवसयो नयस्मा अवाहन्निन्द्र उषसोयथानः रष्वैरगछः सखिभिर्निकामैः साकम्प्रतिष्ठा हर्द्या जघन्थ ||
तवं जघन्थ नमुचिं मखस्युं दासं कर्ण्वान रषयेविमायम |
तवं चकर्थ मनवे सयोनान पथो देवत्राञ्जसेवयानान ||
तवमेतानि पप्रिषे वि नामेशान इन्द्र दधिषे गभस्तौ |
अनु तवा देवाः शवसा मदन्त्युपरिबुध्नान वनिनश्चकर्थ ||
चक्रं यदस्याप्स्वा निषत्तमुतो तदस्मै मध्विच्चछद्यात |
पर्थिव्यामतिषितं यदूधः पयो गोष्वदधा ओषधीषु ||
अश्वादियायेति यद वदन्त्योजसो जातमुत मन्य एनम |
मन्योरियाय हर्म्येषु तस्थौ यतः परजज्ञ इन्द्रो अस्य वेद ||
वयः सुपर्णा उप सेदुरिन्द्रं परियमेधा रषयोनाधमानाः |
अप धवान्तमूर्णुहि पूर्धि चक्षुर्मुमुग्ध्यस्मान निधयेव बद्धान ||
janiṣthā ughraḥ sahase turāya mandra ojiṣṭhobahulābhimānaḥ |
avardhannindraṃ marutaścidatra mātāyad vīraṃ dadhanad dhaniṣṭhā ||
druho niṣattā pṛśanī cidevaiḥ purū śaṃsena vāvṛdhuṣṭa indram |
abhīvṛteva tā mahāpadena dhvāntāt prapitvādudaranta gharbhāḥ ||
ṛṣvā te pādā pra yajjighāsyavardhan vājā uta ye cidatra |
tvamindra sālāvṛkān sahasramāsan dadhiṣe aśvināvavṛtyāḥ ||
samanā tūrṇirupa yāsi yajñamā nāsatyā sakhyāyavakṣi |
vasāvyāmindra dhārayaḥ sahasrāśvinā śūra dadaturmaghāni ||
mandamāna ṛtādadhi prajāyai sakhibhirindra iṣirebhirartham |
ābhirhi māyā upa dasyumāghān mihaḥ pratamrā avapat tamāṃsi ||
sanāmānā cid dhvasayo nyasmā avāhannindra uṣasoyathānaḥ ṛṣvairaghachaḥ sakhibhirnikāmaiḥ sākampratiṣṭhā hṛdyā jaghantha ||
tvaṃ jaghantha namuciṃ makhasyuṃ dāsaṃ kṛṇvāna ṛṣayevimāyam |
tvaṃ cakartha manave syonān patho devatrāñjasevayānān ||
tvametāni papriṣe vi nāmeśāna indra dadhiṣe ghabhastau |
anu tvā devāḥ śavasā madantyuparibudhnān vaninaścakartha ||
cakraṃ yadasyāpsvā niṣattamuto tadasmai madhviccachadyāt |
pṛthivyāmatiṣitaṃ yadūdhaḥ payo ghoṣvadadhā oṣadhīṣu ||
aśvādiyāyeti yad vadantyojaso jātamuta manya enam |
manyoriyāya harmyeṣu tasthau yataḥ prajajña indro asya veda ||
vayaḥ suparṇā upa sedurindraṃ priyamedhā ṛṣayonādhamānāḥ |
apa dhvāntamūrṇuhi pūrdhi cakṣurmumughdhyasmān nidhayeva baddhān ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 74

वसूनां वा चर्क्र्ष इयक्षन धिया वा यज्ञैर्वारोदस्योः |
अर्वन्तो वा ये रयिमन्तः सातौ वनुं वा येसुश्रुणं सुश्रुतो धुः ||
हव एषामसुरो नक्षत दयां शरवस्यता मनसा निंसतक्षा |
चक्षाणा यत्र सुविताय देवा दयौर्न वारेभिःक्र्णवन्त सवैः ||
इयमेषामम्र्तानां गीः सर्वताता ये कर्पणन्त रत्नम |
धियं च यज्ञं च साधन्तस्ते नो धान्तु वसव्यमसामि ||
आ तत त इन्द्रायवः पनन्तभि य ऊर्वं गोमन्तन्तित्र्त्सान |
सक्र्त्स्वं ये पुरुपुत्रां महीं सहस्रधाराम्ब्र्हतीं दुदुक्षन ||
शचीव इन्द्रमवसे कर्णुध्वमनानतं दमयन्तं पर्तन्यून |
रभुक्षणं मघवानं सुव्र्क्तिं भर्ता यो वज्रं नर्यम्पुरुक्षुः ||
यद वावान पुरुतमं पुराषाळ आ वर्त्रहेन्द्रो नामान्यप्राः |
अचेति परासहस पतिस्तुविष्मान यदीमुश्मसिकर्तवे करत तत ||
vasūnāṃ vā carkṛṣa iyakṣan dhiyā vā yajñairvārodasyoḥ |
arvanto vā ye rayimantaḥ sātau vanuṃ vā yesuśruṇaṃ suśruto dhuḥ ||
hava eṣāmasuro nakṣata dyāṃ śravasyatā manasā niṃsatakṣā |
cakṣāṇā yatra suvitāya devā dyaurna vārebhiḥkṛṇavanta svaiḥ ||
iyameṣāmamṛtānāṃ ghīḥ sarvatātā ye kṛpaṇanta ratnam |
dhiyaṃ ca yajñaṃ ca sādhantaste no dhāntu vasavyamasāmi ||
ā tat ta indrāyavaḥ panantabhi ya ūrvaṃ ghomantantitṛtsān |
sakṛtsvaṃ ye puruputrāṃ mahīṃ sahasradhārāmbṛhatīṃ dudukṣan ||
śacīva indramavase kṛṇudhvamanānataṃ damayantaṃ pṛtanyūn |
ṛbhukṣaṇaṃ maghavānaṃ suvṛktiṃ bhartā yo vajraṃ naryampurukṣuḥ ||
yad vāvāna purutamaṃ purāṣāḷ ā vṛtrahendro nāmānyaprāḥ |
aceti prāsahas patistuviṣmān yadīmuśmasikartave karat tat ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 75

पर सु व आपो महिमानमुत्तमं कारुर्वोचाति सदनेविवस्वतः |
पर सप्त-सप्त तरेधा हि चक्रमुः परस्र्त्वरीणामति सिन्धुरोजसा ||
पर ते.अरदद वरुणो यातवे पथः सिन्धो यद वाजानभ्यद्रवस्त्वम |
भूम्या अधि परवता यासि सानुना यदेषामग्रं जगतामिरज्यसि ||
दिवि सवनो यतते भूम्योपर्यनन्तं शुष्ममुदियर्तिभानुना |
अभ्रादिव पर सतनयन्ति वर्ष्टयः सिन्धुर्यदेति वर्षभो न रोरुवत ||
अभि तवा सिन्धो शिशुमिन न मातरो वाश्रा अर्षन्तिपयसेव धेनवः |
राजेव युध्वा नयसि तवमित सिचौ यदासामग्रं परवतामिनक्षसि ||
इमं मे गङगे यमुने सरस्वति शुतुद्रि सतेमं सचता परुष्ण्या |
असिक्न्या मरुद्व्र्धे वितस्तयार्जीकीये शर्णुह्यासुषोमया ||
तर्ष्टामया परथमं यातवे सजूः ससर्त्वा रसयाश्वेत्या तया |
तवं सिन्धो कुभया गोमतीं करुमुम्मेहत्न्वा सरथं याभिरीयसे ||
रजीत्येनी रुशती महित्वा परि जरयांसि भरते रजांसि |
अदब्धा सिन्धुरपसामपस्तमाश्वा न चित्रावपुषीव दर्शता ||
सवश्वा सिन्धुः सुरथा सुवासा हिरण्ययी सुक्र्तावाजिनीवती |
ऊर्णावती युवतिः सीलमावत्युताधि वस्तेसुभगा मधुव्र्धम ||
सुखं रथं युयुजे सिधुरश्विनं तेन वाजं सनिषदस्मिन्नाजौ |
महान हयस्य महिमा पनस्यते.अदब्धस्यस्वयशसो विरप्शिनः ||
pra su va āpo mahimānamuttamaṃ kārurvocāti sadanevivasvataḥ |
pra sapta-sapta tredhā hi cakramuḥ prasṛtvarīṇāmati sindhurojasā ||
pra te.aradad varuṇo yātave pathaḥ sindho yad vājānabhyadravastvam |
bhūmyā adhi pravatā yāsi sānunā yadeṣāmaghraṃ jaghatāmirajyasi ||
divi svano yatate bhūmyoparyanantaṃ śuṣmamudiyartibhānunā |
abhrādiva pra stanayanti vṛṣṭayaḥ sindhuryadeti vṛṣabho na roruvat ||
abhi tvā sindho śiśumin na mātaro vāśrā arṣantipayaseva dhenavaḥ |
rājeva yudhvā nayasi tvamit sicau yadāsāmaghraṃ pravatāminakṣasi ||
imaṃ me ghaṅghe yamune sarasvati śutudri stemaṃ sacatā paruṣṇyā |
asiknyā marudvṛdhe vitastayārjīkīye śṛṇuhyāsuṣomayā ||
tṛṣṭāmayā prathamaṃ yātave sajūḥ sasartvā rasayāśvetyā tyā |
tvaṃ sindho kubhayā ghomatīṃ krumummehatnvā sarathaṃ yābhirīyase ||
ṛjītyenī ruśatī mahitvā pari jrayāṃsi bharate rajāṃsi |
adabdhā sindhurapasāmapastamāśvā na citrāvapuṣīva darśatā ||
svaśvā sindhuḥ surathā suvāsā hiraṇyayī sukṛtāvājinīvatī |
ūrṇāvatī yuvatiḥ sīlamāvatyutādhi vastesubhaghā madhuvṛdham ||
sukhaṃ rathaṃ yuyuje sidhuraśvinaṃ tena vājaṃ saniṣadasminnājau |
mahān hyasya mahimā panasyate.adabdhasyasvayaśaso virapśinaḥ ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 76

आ व रञ्जस ऊर्जां वयुष्टिष्विन्द्रं मरुतो रोदसीनक्तन |
उभे यथा नो अहनी सचाभुवा सदः-सदोवरिवस्यात उद्भिदा ||
तदु शरेष्ठं सवनं सुनोतनातयो न हस्तयतो अद्रिःसोतरि |
विदद धयर्यो अभिभूति पौंस्यं महो राये चित्तरुते यदर्वतः ||
तदिद धयस्य सवनं विवेरपो यथा पुरा मनवेगातुमश्रेत |
गोर्णसि तवाष्ट्रे अश्वनिर्णिजि परेमध्वरेष्वध्वरानशिश्रयुः ||
अप हत रक्षसो भङगुरावत सकभायत निरतिंसेधतामतिम |
आ नो रयिं सर्ववीरं सुनोतन देवाव्यम्भरत शलोकमद्रयः ||
दिवश्चिदा वो.अमवत्तरेभ्यो विभ्वना चिदाश्वपस्तरेभ्यः |
वायोश्चिद सोमरभस्तरेभ्यो.अग्नेश्चिदर्चपितुक्र्त्तरेभ्यः ||
भुरन्तु नो यशसः सोत्वन्धसो गरावाणो वाचा दिवितादिवित्मता |
नरो यत्र दुहते काम्यं मध्वाघोषयन्तोभितो मिथस्तुरः ||
सुन्वन्ति सोमं रथिरासो अद्रयो निरस्य रसं गविषोदुहन्ति ते |
दुहन्त्यूधरुपसेचनाय कं नरो हव्य नामर्जयन्त आसभिः ||
एते नरः सवपसो अभूतन य इन्द्राय सुनुथ सोममद्रयः |
वामं-वामं वो दिव्याय धाम्ने वसु-वसु वः पार्थिवयसुन्वते ||
ā va ṛñjasa ūrjāṃ vyuṣṭiṣvindraṃ maruto rodasīanaktana |
ubhe yathā no ahanī sacābhuvā sadaḥ-sadovarivasyāta udbhidā ||
tadu śreṣṭhaṃ savanaṃ sunotanātyo na hastayato adriḥsotari |
vidad dhyaryo abhibhūti pauṃsyaṃ maho rāye cittarute yadarvataḥ ||
tadid dhyasya savanaṃ viverapo yathā purā manaveghātumaśret |
ghoarṇasi tvāṣṭre aśvanirṇiji premadhvareṣvadhvarānaśiśrayuḥ ||
apa hata rakṣaso bhaṅghurāvata skabhāyata nirtiṃsedhatāmatim |
ā no rayiṃ sarvavīraṃ sunotana devāvyambharata ślokamadrayaḥ ||
divaścidā vo.amavattarebhyo vibhvanā cidāśvapastarebhyaḥ |
vāyościda somarabhastarebhyo.aghneścidarcapitukṛttarebhyaḥ ||
bhurantu no yaśasaḥ sotvandhaso ghrāvāṇo vācā divitādivitmatā |
naro yatra duhate kāmyaṃ madhvāghoṣayantoabhito mithasturaḥ ||
sunvanti somaṃ rathirāso adrayo nirasya rasaṃ ghaviṣoduhanti te |
duhantyūdharupasecanāya kaṃ naro havya nāmarjayanta āsabhiḥ ||
ete naraḥ svapaso abhūtana ya indrāya sunutha somamadrayaḥ |
vāmaṃ-vāmaṃ vo divyāya dhāmne vasu-vasu vaḥ pārthivayasunvate ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 77

अभ्रप्रुषो न वाचा परुषा वसु हविष्मन्तो न यज्ञाविजानुषः |
सुमारुतं न बरह्माणमर्हसे गणमस्तोष्येषां न शोभसे ||
शरिये मर्यासो अञ्जीन्रक्र्ण्वत सुमरुतं न पूर्विरतिक्षपः |
दिवस पुत्रास एता न येतिर आदित्यासस्ते अक्रन वाव्र्धुः ||
पर ये दिवः पर्थिव्य न बर्हणा तमना रिरिच्रे अभ्रान्न सूर्यः |
पाजस्वन्तो न वीराः पनस्यवो रिशादसो नमर्या अभिद्यवः ||
युष्माकं बुध्ने अपां न यामनि विथुर्यति न महीश्रथर्यति |
विश्वप्सुर्यज्ञो अर्वागयं सु वःप्रयस्वन्तो न सत्राच आ गत ||
यूयं धूर्षु परयुजो न रश्मिभिर्ज्योतिष्मन्तो न भासाव्युष्टिषु |
शयेनासो न सवयशसो रिशादसः परवासोन परसितासः परिप्रुषः ||
पर यद वहध्वे मरुतः पराकाद यूयं महःसंवरणस्य वस्वः |
विदानासो वसवो राध्यस्याराच्चिद्द्वेषः सनुतर्युयोत ||
य उद्र्चि यज्ञे अध्वरेष्ठा मरुद्भ्यो न मानुषो ददाशत |
रेवत स वयो दधते सुवीरं स देवानामपि गोपीथेस्तु ||
ते हि यज्ञेषु यज्ञियास ऊमा आदित्येन नाम्नाशम्भविष्ठाः |
ते नो.अवन्तु रथतूर्मनीषां महश्चयामन्नध्वरे चकानाः ||
abhrapruṣo na vācā pruṣā vasu haviṣmanto na yajñāvijānuṣaḥ |
sumārutaṃ na brahmāṇamarhase ghaṇamastoṣyeṣāṃ na śobhase ||
śriye maryāso añjīnrakṛṇvata sumarutaṃ na pūrviratikṣapaḥ |
divas putrāsa etā na yetira ādityāsaste akrana vāvṛdhuḥ ||
pra ye divaḥ pṛthivya na barhaṇā tmanā riricre abhrānna sūryaḥ |
pājasvanto na vīrāḥ panasyavo riśādaso namaryā abhidyavaḥ ||
yuṣmākaṃ budhne apāṃ na yāmani vithuryati na mahīśratharyati |
viśvapsuryajño arvāghayaṃ su vaḥprayasvanto na satrāca ā ghata ||
yūyaṃ dhūrṣu prayujo na raśmibhirjyotiṣmanto na bhāsāvyuṣṭiṣu |
śyenāso na svayaśaso riśādasaḥ pravāsona prasitāsaḥ paripruṣaḥ ||
pra yad vahadhve marutaḥ parākād yūyaṃ mahaḥsaṃvaraṇasya vasvaḥ |
vidānāso vasavo rādhyasyārācciddveṣaḥ sanutaryuyota ||
ya udṛci yajñe adhvareṣṭhā marudbhyo na mānuṣo dadāśat |
revat sa vayo dadhate suvīraṃ sa devānāmapi ghopītheastu ||
te hi yajñeṣu yajñiyāsa ūmā ādityena nāmnāśambhaviṣṭhāḥ |
te no.avantu rathatūrmanīṣāṃ mahaścayāmannadhvare cakānāḥ ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 78

विप्रासो न मन्मभिः सवाध्यो देवाव्यो न यज्ञैःस्वप्नसः |
राजानो न चित्राः सुसन्द्र्शः कषितीनां नमर्या अरेपसः ||
अग्निर्न ये भाजसा रुक्मवक्षसो वातासो न सवयुजःसद्यूतयः |
परज्ञातारो न जयेष्ठाः सुनीतयःसुशर्माणो न सोमा रतं यते ||
वातासो न ये धुनयो जिगत्नवो.अग्नीनां न जिह्वाविरोकिणः |
वर्मण्वन्तो न योधाः शिमीवन्तः पितॄणांन शंसाः सुरातयः ||
रथानां न ये.अराः सनाभयो जिगीवांसो न शूराभिद्यवः |
वरेयवो न मर्या घर्तप्रुषो.अभिस्वर्तारोर्कं न सुष्टुभः ||
अश्वासो न ये जयेष्ठास आशवो दिधिषवो न रथ्यःसुदानवः |
आपो न निम्नैरुदभिर्जिगत्नवो विश्वरूपाङगिरसो न सामभिः ||
गरावाणो न सूरयः सिन्धुमातर आदर्दिरासो अद्रयो नविश्वहा |
शिशूला न करीळयः सुमातरो महाग्रामो नयामन्नुत तविषा ||
उषसां न केतवो.अध्वरश्रियः शुभंयवो नाञ्जिभिर्व्यश्वितन |
सिन्धवो न ययियो भराजद्र्ष्टयः परावतो नयोजनानि ममिरे ||
सुभागान नो देवाः कर्णुता सुरत्नानस्मान सतोतॄन मरुतोवाव्र्धानाः |
अधि सतोत्रस्य सख्यस्य गात सनाद धि वोरत्नधेयानि सन्ति ||
viprāso na manmabhiḥ svādhyo devāvyo na yajñaiḥsvapnasaḥ |
rājāno na citrāḥ susandṛśaḥ kṣitīnāṃ namaryā arepasaḥ ||
aghnirna ye bhājasā rukmavakṣaso vātāso na svayujaḥsadyaūtayaḥ |
prajñātāro na jyeṣṭhāḥ sunītayaḥsuśarmāṇo na somā ṛtaṃ yate ||
vātāso na ye dhunayo jighatnavo.aghnīnāṃ na jihvāvirokiṇaḥ |
varmaṇvanto na yodhāḥ śimīvantaḥ pitṝṇāṃna śaṃsāḥ surātayaḥ ||
rathānāṃ na ye.arāḥ sanābhayo jighīvāṃso na śūrāabhidyavaḥ |
vareyavo na maryā ghṛtapruṣo.abhisvartāroarkaṃ na suṣṭubhaḥ ||
aśvāso na ye jyeṣṭhāsa āśavo didhiṣavo na rathyaḥsudānavaḥ |
āpo na nimnairudabhirjighatnavo viśvarūpāaṅghiraso na sāmabhiḥ ||
ghrāvāṇo na sūrayaḥ sindhumātara ādardirāso adrayo naviśvahā |
śiśūlā na krīḷayaḥ sumātaro mahāghrāmo nayāmannuta tviṣā ||
uṣasāṃ na ketavo.adhvaraśriyaḥ śubhaṃyavo nāñjibhirvyaśvitan |
sindhavo na yayiyo bhrājadṛṣṭayaḥ parāvato nayojanāni mamire ||
subhāghān no devāḥ kṛṇutā suratnānasmān stotṝn marutovāvṛdhānāḥ |
adhi stotrasya sakhyasya ghāta sanād dhi voratnadheyāni santi ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 79

अपश्यमस्य महतो महित्वममर्त्यस्य मर्त्यासु विक्षु |
नाना हनू विभ्र्ते सं भरेते असिन्वती बप्सती भूर्यत्तः ||
गुहा शिरो निहितं रधगक्षी असिन्वन्नत्ति जिह्वयावनानि |
अत्राण्यस्मै पड्भिः सं भरन्त्युत्तानहस्तानमसाधि विक्षु ||
पर मातुः परतरं गुह्यमिछन कुमारो न वीरुधःसर्पदुर्वीः |
ससं न पक्वमविदच्छुचन्तंरिरिह्वांसं रिप उपस्थे अन्तः ||
तद वां रतं रोदसी पर बरवीमि जायमानो मातरा गर्भोत्ति |
नाहं देवस्य मर्त्यश्चिकेताग्निरङग विचेताः सप्रचेताः ||
यो अस्मा अन्नं तर्ष्वादधात्याज्यैर्घ्र्तैर्जुहोतिपुष्यति |
तस्मै सहस्रमक्षभिर्वि चक्षे.अग्ने विश्वतःप्रत्यंं असि तवम ||
किं देवेषु तयज एनश्चकर्थाग्ने पर्छामि नु तवामविद्वान |
अक्रीळन करीळन हरिरत्तवे.अदन वि पर्वशश्चकर्त गामिवासिः ||
विषूचो अश्वान युयुजे वनेजा रजीतिभी रशनाभिर्ग्र्भीतान |
चक्षदे मित्रो वसुभिः सुजातः समान्र्धेपर्वभिर्वाव्र्धानः ||
apaśyamasya mahato mahitvamamartyasya martyāsu vikṣu |
nānā hanū vibhṛte saṃ bharete asinvatī bapsatī bhūryattaḥ ||
ghuhā śiro nihitaṃ ṛdhaghakṣī asinvannatti jihvayāvanāni |
atrāṇyasmai paḍbhiḥ saṃ bharantyuttānahastānamasādhi vikṣu ||
pra mātuḥ prataraṃ ghuhyamichan kumāro na vīrudhaḥsarpadurvīḥ |
sasaṃ na pakvamavidacchucantaṃririhvāṃsaṃ ripa upasthe antaḥ ||
tad vāṃ ṛtaṃ rodasī pra bravīmi jāyamāno mātarā gharbhoatti |
nāhaṃ devasya martyaściketāghniraṅgha vicetāḥ sapracetāḥ ||
yo asmā annaṃ tṛṣvādadhātyājyairghṛtairjuhotipuṣyati |
tasmai sahasramakṣabhirvi cakṣe.aghne viśvataḥpratyaṃṃ asi tvam ||
kiṃ deveṣu tyaja enaścakarthāghne pṛchāmi nu tvāmavidvān |
akrīḷan krīḷan harirattave.adan vi parvaśaścakarta ghāmivāsiḥ ||
viṣūco aśvān yuyuje vanejā ṛjītibhī raśanābhirghṛbhītān |
cakṣade mitro vasubhiḥ sujātaḥ samānṛdheparvabhirvāvṛdhānaḥ ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 80

अग्निः सप्तिं वाजम्भरं ददात्यग्निर्वीरं शरुत्यंकर्मनिष्ठाम |
अग्नी रोदसी वि चरत समञ्जन्नग्निर्नारीं वीरकुक्षिं पुरन्धिम ||
अग्नेरप्नसः समिदस्तु भद्राग्निर्मही रोदसी आ विवेश |
अग्निरेकं चोदयत समत्स्वग्निर्व्र्त्राणि दयते पुरूणि ||
अग्निर्ह तयं जरतः कर्णमावाग्निरद्भ्यो निरदहज्जरूथम |
अग्निरत्रिं घर्म उरुष्यदन्तरग्निर्न्र्मेधम्प्र जयास्र्जत सम ||
अग्निर्दाद दरविणं वीरपेशा अग्निरषिं यः सहस्रासनोति |
अग्निर्दिवि हव्यमा ततानाग्नेर्धामानिविभ्र्ता पुरुत्रा ||
अग्निमुक्थैरषयो वि हवयन्ते.अग्निं नरो यामनिबाधितासः |
अग्निं वयो अन्तरिक्षे पतन्तो.अग्निः सहस्रापरि याति गोनाम ||
अग्निं विश ईळते मानुषीर्या अग्निं मनुषो नहुषो विजाताः |
अग्निर्गान्धर्वीं पथ्यां रतस्याग्नेर्गव्यूतिर्घ्र्त आ निषत्ता ||
अग्नये बरह्म रभवस्ततक्षुरग्निं महामवोचामा सुव्र्क्तिम |
अग्ने पराव जरितारं यविष्ठाग्ने महि दरविणमायजस्व ||
aghniḥ saptiṃ vājambharaṃ dadātyaghnirvīraṃ śrutyaṃkarmaniṣṭhām |
aghnī rodasī vi carat samañjannaghnirnārīṃ vīrakukṣiṃ purandhim ||
aghnerapnasaḥ samidastu bhadrāghnirmahī rodasī ā viveśa |
aghnirekaṃ codayat samatsvaghnirvṛtrāṇi dayate purūṇi ||
aghnirha tyaṃ jarataḥ karṇamāvāghniradbhyo niradahajjarūtham |
aghniratriṃ gharma uruṣyadantaraghnirnṛmedhampra jayāsṛjat sam ||
aghnirdād draviṇaṃ vīrapeśā aghnirṣiṃ yaḥ sahasrāsanoti |
aghnirdivi havyamā tatānāghnerdhāmānivibhṛtā purutrā ||
aghnimukthairṣayo vi hvayante.aghniṃ naro yāmanibādhitāsaḥ |
aghniṃ vayo antarikṣe patanto.aghniḥ sahasrāpari yāti ghonām ||
aghniṃ viśa īḷate mānuṣīryā aghniṃ manuṣo nahuṣo vijātāḥ |
aghnirghāndharvīṃ pathyāṃ ṛtasyāghnerghavyūtirghṛta ā niṣattā ||
aghnaye brahma ṛbhavastatakṣuraghniṃ mahāmavocāmā suvṛktim |
aghne prāva jaritāraṃ yaviṣṭhāghne mahi draviṇamāyajasva ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 81

य इमा विश्वा भुवनानि जुह्वद रषिर्होता नयसीदत्पिता नः |
स आशिषा दरविणमिछमानः परथमछदवराना विवेश ||
किं सविदासीदधिष्ठनमारम्भणं कतमत सवित्कथासीत |
यतो भूमिं जनयन विश्वकर्म वि दयामौर्णोन महिना विश्वचक्षाः ||
विश्वतश्चक्षुरुत विश्वतोमुखो विश्वतोबाहुरुतविश्वतस्पात |
सं बाहुभ्यां धमति सं पतत्रैर्द्यावाभूमी जनयन देव एकः ||
किं सविद वनं क उ स वर्क्ष आस यतो दयावाप्र्थिवीनिष्टतक्षुः |
मनीषिणो मनसा पर्छतेदु तद यदध्यतिष्ठद भुवनानि धारयन ||
या ते धामानि परमाणि यावमा या मध्यमाविश्वकर्मन्नुतेमा |
शिक्षा सखिभ्यो हविषि सवधावःस्वयं यजस्व तन्वं वर्धानः ||
विश्वकर्मन हविषा वाव्र्धानः सवयं यजस्व पर्थिवीमुत दयाम |
मुह्यन्त्वन्ये अभितो जनास इहास्माकं मघवासूरिरस्तु ||
वाचस पतिं विश्वकर्माणमूतये मनोजुवं वाजे अद्याहुवेम |
स नो विश्वानि हवनानि जोषद विश्वशम्भूरवसेसाधुकर्मा ||
ya imā viśvā bhuvanāni juhvad ṛṣirhotā nyasīdatpitā naḥ |
sa āśiṣā draviṇamichamānaḥ prathamachadavarānā viveśa ||
kiṃ svidāsīdadhiṣṭhanamārambhaṇaṃ katamat svitkathāsīt |
yato bhūmiṃ janayan viśvakarma vi dyāmaurṇon mahinā viśvacakṣāḥ ||
viśvataścakṣuruta viśvatomukho viśvatobāhurutaviśvataspāt |
saṃ bāhubhyāṃ dhamati saṃ patatrairdyāvābhūmī janayan deva ekaḥ ||
kiṃ svid vanaṃ ka u sa vṛkṣa āsa yato dyāvāpṛthivīniṣṭatakṣuḥ |
manīṣiṇo manasā pṛchatedu tad yadadhyatiṣṭhad bhuvanāni dhārayan ||
yā te dhāmāni paramāṇi yāvamā yā madhyamāviśvakarmannutemā |
śikṣā sakhibhyo haviṣi svadhāvaḥsvayaṃ yajasva tanvaṃ vṛdhānaḥ ||
viśvakarman haviṣā vāvṛdhānaḥ svayaṃ yajasva pṛthivīmuta dyām |
muhyantvanye abhito janāsa ihāsmākaṃ maghavāsūrirastu ||
vācas patiṃ viśvakarmāṇamūtaye manojuvaṃ vāje adyāhuvema |
sa no viśvāni havanāni joṣad viśvaśambhūravasesādhukarmā ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 82

चक्षुषः पिता मनसा हि धीरो घर्तमेने अजनन्नन्नमाने |
यदेदन्ता अदद्र्हन्त पूर्व आदिद्द्यावाप्र्थिवी अप्रथेताम ||
विश्वकर्मा विमना आद विहाया धाता विधाता परमोतसन्द्र्क |
तेषामिष्टानि समिषा मदन्ति यत्रासप्तर्षीन पर एकमाहुः ||
यो नः पिता जनिता यो विधाता धामानि वेद भुवनानिविश्वा |
यो देवानां नामधा एक एव तं सम्प्रश्नम्भुवना यन्त्यन्या ||
त आयजन्त दरविणं समस्मा रषयः पूर्वे जरितारो नभूना |
असूर्ते सूर्ते रजसि निषत्ते ये भूतानिसमक्र्ण्वन्निमानि ||
परो दिवा पर एना पर्थिव्या परो देवेभिरसुरैर्यदस्ति |
कं सविद गर्भं परथमं दध्र आपो यत्र देवाःसमपश्यन्त विश्वे ||
तमिद गर्भं परथमं दध्र आपो यत्र देवाःसमगछन्त विश्वे |
अजस्य नाभावध्येकमर्पितंयस्मिन विश्वानि भुवनानि तस्थुः ||
न तं विदाथ य इमा जजानायद युष्माकमन्तरम्बभूव |
नीहारेण पराव्र्ता जल्प्या चासुत्र्प उक्थशासश्चरन्ति ||
cakṣuṣaḥ pitā manasā hi dhīro ghṛtamene ajanannannamāne |
yadedantā adadṛhanta pūrva ādiddyāvāpṛthivī aprathetām ||
viśvakarmā vimanā ād vihāyā dhātā vidhātā paramotasandṛk |
teṣāmiṣṭāni samiṣā madanti yatrāsaptaṛṣīn para ekamāhuḥ ||
yo naḥ pitā janitā yo vidhātā dhāmāni veda bhuvanāniviśvā |
yo devānāṃ nāmadhā eka eva taṃ sampraśnambhuvanā yantyanyā ||
ta āyajanta draviṇaṃ samasmā ṛṣayaḥ pūrve jaritāro nabhūnā |
asūrte sūrte rajasi niṣatte ye bhūtānisamakṛṇvannimāni ||
paro divā para enā pṛthivyā paro devebhirasurairyadasti |
kaṃ svid gharbhaṃ prathamaṃ dadhra āpo yatra devāḥsamapaśyanta viśve ||
tamid gharbhaṃ prathamaṃ dadhra āpo yatra devāḥsamaghachanta viśve |
ajasya nābhāvadhyekamarpitaṃyasmin viśvāni bhuvanāni tasthuḥ ||
na taṃ vidātha ya imā jajānāyad yuṣmākamantarambabhūva |
nīhāreṇa prāvṛtā jalpyā cāsutṛpa ukthaśāsaścaranti ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 83

यस्ते मन्यो.अविधद वज्र सायक सह ओजः पुष्यति विश्वमानुषक |
साह्याम दासमार्यं तवया युजा सहस्क्र्तेनसहसा सहस्वता ||
मन्युरिन्द्रो मन्युरेवास देवो मन्युर्होता वरुणोजातवेदाः |
मन्युं विश ईळते मानुषीर्याः पाहि नोमन्यो तपसा सजोषाः ||
अभीहि मन्यो तवसस्तवीयान तपसा युजा वि जहि शत्रून |
अमित्रहा वर्त्रहा दस्युहा च विश्वा वसून्या भरात्वं नः ||
तवं हि मन्यो अभिभूत्योजाः सवयम्भूर्भामोभिमातिषाहः |
विश्वचर्षणिः सहुरिः सहावानस्मास्वोजः पर्तनासु धेहि ||
अभागः सन्नप परेतो अस्मि तव करत्वा तविषस्यप्रचेतः |
तं तवा मन्यो अक्रतुर्जिहीळाहं सवा तनूर्बलदेयाय मेहि ||
अयं ते अस्म्युप मेह्यर्वां परतीचीनः सहुरे विश्वधायः |
मन्यो वज्रिन्नभि मामा वव्र्त्स्व हनाव दस्यून्रुतबोध्यापेः ||
अभि परेहि दक्षिणतो भवा मे.अधा वर्त्राणि जङघनावभूरि |
जुहोमि ते धरुणं मध्वो अग्रमुभा उपांशुप्रथमा पिबाव ||
yaste manyo.avidhad vajra sāyaka saha ojaḥ puṣyati viśvamānuṣak |
sāhyāma dāsamāryaṃ tvayā yujā sahaskṛtenasahasā sahasvatā ||
manyurindro manyurevāsa devo manyurhotā varuṇojātavedāḥ |
manyuṃ viśa īḷate mānuṣīryāḥ pāhi nomanyo tapasā sajoṣāḥ ||
abhīhi manyo tavasastavīyān tapasā yujā vi jahi śatrūn |
amitrahā vṛtrahā dasyuhā ca viśvā vasūnyā bharātvaṃ naḥ ||
tvaṃ hi manyo abhibhūtyojāḥ svayambhūrbhāmoabhimātiṣāhaḥ |
viśvacarṣaṇiḥ sahuriḥ sahāvānasmāsvojaḥ pṛtanāsu dhehi ||
abhāghaḥ sannapa pareto asmi tava kratvā taviṣasyapracetaḥ |
taṃ tvā manyo akraturjihīḷāhaṃ svā tanūrbaladeyāya mehi ||
ayaṃ te asmyupa mehyarvāṃ pratīcīnaḥ sahure viśvadhāyaḥ |
manyo vajrinnabhi māmā vavṛtsva hanāva dasyūnrutabodhyāpeḥ ||
abhi prehi dakṣiṇato bhavā me.adhā vṛtrāṇi jaṅghanāvabhūri |
juhomi te dharuṇaṃ madhvo aghramubhā upāṃśuprathamā pibāva ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 84

तवया मन्यो सरथमारुजन्तो हर्षमाणासो धर्षितामरुत्वः |
तिग्मेषव आयुधा संशिशाना अभि पर यन्तुनरो अग्निरूपाः ||
अग्निरिव मन्यो तविषितः सहस्व सेनानीर्नः सहुरे हूतेधि |
हत्वाय शत्रून वि भजस्व वेद ओजो मिमानो वि मर्धोनुदस्व ||
सहस्व मन्यो अभिमातिमस्मे रुजन मर्णन परम्र्णन परेहिशत्रून |
उग्रं ते पाजो नन्वा रुरुध्रे वशी वशंनयस एकज तवम ||
एको बहूनामसि मन्यवीळितो विशं-विशं युधये संशिशाधि |
अक्र्त्तरुक तवया युजा वयं दयुमन्तं घोषंविजयाय कर्ण्महे ||
विजेषक्र्दिन्द्र इवानवब्रवो.अस्माकं मन्यो अधिपा भवेह |
परियं ते नाम सहुरे गर्णीमसि विद्मा तमुत्सं यताबभूथ ||
आभूत्या सहजा वज्र सायक सहो बिभर्ष्यभिभूतौत्तरम |
करत्वा नो मन्यो सह मेद्येधि महाधनस्य पुरुहूतसंस्र्जि ||
संस्र्ष्टं धनमुभयं समाक्र्तमस्मभ्यं दत्तांवरुणश्च मन्युः |
भियं दधाना हर्दयेषु शत्रवःपराजितासो अप नि लयन्ताम ||
tvayā manyo sarathamārujanto harṣamāṇāso dhṛṣitāmarutvaḥ |
tighmeṣava āyudhā saṃśiśānā abhi pra yantunaro aghnirūpāḥ ||
aghniriva manyo tviṣitaḥ sahasva senānīrnaḥ sahure hūtaedhi |
hatvāya śatrūn vi bhajasva veda ojo mimāno vi mṛdhonudasva ||
sahasva manyo abhimātimasme rujan mṛṇan pramṛṇan prehiśatrūn |
ughraṃ te pājo nanvā rurudhre vaśī vaśaṃnayasa ekaja tvam ||
eko bahūnāmasi manyavīḷito viśaṃ-viśaṃ yudhaye saṃśiśādhi |
akṛttaruk tvayā yujā vayaṃ dyumantaṃ ghoṣaṃvijayāya kṛṇmahe ||
vijeṣakṛdindra ivānavabravo.asmākaṃ manyo adhipā bhaveha |
priyaṃ te nāma sahure ghṛṇīmasi vidmā tamutsaṃ yataābabhūtha ||
ābhūtyā sahajā vajra sāyaka saho bibharṣyabhibhūtauttaram |
kratvā no manyo saha medyedhi mahādhanasya puruhūtasaṃsṛji ||
saṃsṛṣṭaṃ dhanamubhayaṃ samākṛtamasmabhyaṃ dattāṃvaruṇaśca manyuḥ |
bhiyaṃ dadhānā hṛdayeṣu śatravaḥparājitāso apa ni layantām ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 85

सत्येनोत्तभिता भूमिः सूर्येणोत्तभिता दयौः |
रतेनादित्यास्तिष्ठन्ति दिवि सोमो अधि शरितः ||
सोमेनादित्या बलिनः सोमेन पर्थिवी मही |
अथोनक्षत्राणामेषामुपस्थे सोम आहितः ||
सोमं मन्यते पपिवन यत सम्पिंषन्त्योषधिम |
सोमं यम्ब्रह्माणो विदुर्न तस्याश्नाति कश्चन ||
आछद्विधानैर्गुपितो बार्हतैः सोम रक्षितः |
गरव्णामिच्छ्र्ण्वन तिष्ठसि न ते अश्नाति पार्थिवः ||
यत तवा देव परपिबन्ति तत आ पयायसे पुनः |
वायुःसोमस्य रक्षिता समानां मास आक्र्तिः ||
रैभ्यासीदनुदेयी नाराशंसि नयोचनी |
सूर्यायाभद्रमिद वासो गाथयैति परिष्क्र्तम ||
चित्तिरा उपबर्हणं चक्षुरा अभ्यञ्जनम |
दयौर्भूमिःकोश आसीद यदयात सूर्या पतिम ||
सतोमा आसन परतिधयः कुरिरं छन्द ओपशः |
सूर्यायाश्विना वराग्निरासीत पुरोगवः ||
सोमो वधूयुरभवदश्विनास्तामुभा वरा |
सूर्यांयत पत्ये शंसन्तीं मनसा सविताददात ||
मनो अस्या अन आसीद दयौरासीदुत छदिः |
शुक्रावनड्वाहवास्तां यदयात सूर्या बर्हम ||
रक्सामाभ्यामभिहितौ गावौ ते सामनावितः |
शरोत्रं तेचक्रे आस्तां दिवि पन्थाश्चराचारः ||
शुची ते चक्रे यात्या वयानो अक्ष आहतः |
अनोमनस्मयं सूर्यारोहत परयति पतिम ||
सूर्याया वहतुः परागात सविता यमवास्र्जत |
अघासुहन्यन्ते गावो.अर्जुन्योः पर्युह्यते ||
यदश्विना पर्छमानावयातं तरिचक्रेण वहतुंसूर्यायाः |
विश्वे देवा अनु तद वामजानन पुत्रःपितरावव्र्णीत पूषा ||
यदयातं शुभस पती वरेयं सूर्यामुप |
कवैकंचक्रं वामासीत कव देष्ट्राय तस्थथुः ||
दवे ते चक्रे सूर्ये बरह्माण रतुथ विदुः |
अथैकंचक्रं यद गुहा तदद्धातय इद विदुः ||
सूर्यायै देवेभ्यो मित्राय वरुणाय च |
ये भूतस्यप्रचेतस इदं तेभ्यो.अकरं नमः ||
पूर्वापरं चरतो माययैतौ शिशू करिळन्तौ परि यतोध्वरम |
विश्वान्यन्यो भुवनाभिचष्ट रतुन्रन्योविदधज्जायते पुनः ||
नवो-नवो भवति जायमानो.अह्नां केतुरुषसामेत्यग्रम |
भागं देवेभ्यो वि दधात्यायन पर चन्द्रमास्तिरतेदीर्घमयुः ||
सुकिंशुकं शल्मलिं विश्वरूपं हिरण्यवर्णं सुव्र्तंसुचक्रम |
आ रोह सूर्ये अम्र्तस्य लोकं सयोनं पत्ये वहतुंक्र्णुष्व ||
उदीर्ष्वातः पतिवती हयेषा विश्वावसुं नमसागीर्भिरीळे |
अन्यामिछ पित्र्षदं वयक्तां स ते भागोजनुषा तस्य विद्धि ||
उदीर्ष्वातो विश्वावसो नमसेळा महे तवा |
अन्यामिछप्रफर्व्यं सं जायां पत्या सर्ज ||
अन्र्क्षरा रजवः सन्तु पन्था येभिः सखायो यन्ति नोवरेयम |
समर्यमा सं भगो नो निनीयात सं जस्पत्यंसुयममस्तु देवाः ||
पर तवा मुञ्चामि वरुणस्य पाशाद येन तवाबध्नात सवितासुशेवः |
रतस्य योनौ सुक्र्तस्य लोके.अरिष्टां तवा सहपत्या दधामि ||
परेतो मुञ्चामि नामुतः सुबद्धाममुतस करम |
यथेयमिन्द्र मीढ्वः सुपुत्रा सुभगासति ||
पूषा तवेतो नयतु हस्तग्र्ह्याश्विना तवा पर वहतांरथेन |
गर्हान गछ गर्हपत्नी यथासो वशिनी तवंविदथमा वदासि ||
इह परियं परजया ते सं रध्यतामस्मिन गर्हे गार्हपत्यायजाग्र्हि |
एना पत्या तन्वं सं सर्जस्वाधा जिव्री विदथमा वदाथः ||
नीललोहितं भवति कर्त्यासक्तिर्व्यज्यते |
एधन्ते अस्याज्ञातयः पतिर्बन्धेषु बध्यते ||
परा देहि शामुल्यं बरह्मभ्यो वि भजा वसु |
कर्त्यैषापद्वती भूत्व्या जाया विशते पतिम ||
अश्रीरा तनूर्भवति रुशती पापयामुया |
पतिर्यद्वध्वो वाससा सवमङगमभिधित्सते ||
ये वध्वश्चन्द्रं वहतुं यक्ष्मा यन्ति जनादनु |
पुनस्तान यज्ञिया देवा नयन्तु यत आगताः ||
मा विदन परिपन्थिनो य आसीदन्ति दम्पती |
सुगेभिर्दुर्गमतीतामप दरान्त्वरातयः ||
सुमङगलीरियं वधूरिमां समेत पश्यत |
सौभाग्यमस्यै दत्त्वायाथास्तं वि परेतन ||
तर्ष्टमेतत कटुकमेतदपाष्ठवद विषवन नैतदत्तवे |
सूर्यां यो बरह्मा विद्यात स इद वाधूयमर्हति ||
आशसनं विशसनमथो अधिविकर्तनम |
सूर्यायः पश्यरूपाणि तानि बरह्मा तु शुन्धति ||
गर्भ्णामि ते सौभगत्वाय हस्तं मया पत्या जरदष्टिर्यथासः |
भगो अर्यमा सविता पुरन्धिर्मह्यं तवादुर्गार्हपत्याय देवाः ||
तां पूषञ्छिवतमामेरयस्व यस्यां बीजं मनुष्यावपन्ति |
या न ऊरू उशती विश्रयाते यस्यामुशन्तःप्रहराम शेपम ||
तुभ्यमग्रे पर्यवहन सूर्यां वहतुना सह |
पुनःपतिभ्यो जायां दा अग्ने परजया सह ||
पुनः पत्नीमग्निरदादायुषा सह वर्चसा |
दीर्घायुरस्या यः पतिर्जीवाति शरदः शतम ||
सोमः परथमो विविदे गन्धर्वो विविद उत्तरः |
तर्तीयोग्निष टे पतिस्तुरीयस्ते मनुष्यजाः ||
सोमो ददद गन्धर्वाय गन्धर्वो दददग्नये |
रयिं चपुत्रांश्चादादग्निर्मह्यमथो इमाम ||
इहैव सतं मा वि यौष्टं विश्वमायुर्व्यश्नुतम |
कॄळन्तौ पुत्रैर्नप्त्र्भिर्मोदमानौ सवे गर्हे ||
आ नः परजां हनयतु परजापतिराजरसाय समनक्त्वर्यमा |
अदुर्मङगलीः पतिलोकमा विश शं नो भवद्विपदे शं चतुष्पदे ||
अघोरचक्षुरपतिघ्न्येधि शिवा पशुभ्यः सुमनाःसुवर्चाः |
वीरसूर्देवकामा सयोना शं नो भव दविपदेशं चतुष्पदे ||
इमां तवमिन्द्र मीढ्वः सुपुत्रां सुभगां कर्णु |
दशास्यां पुत्राना धेहि पतिमेकादशं कर्धि ||
सम्राज्ञी शवशुरे भव सम्राज्ञी शवश्र्वां भव |
ननान्दरि सम्राज्ञी भव सम्राज्ञी अधि देव्र्षु ||
समञ्जन्तु विश्वे देवाः समापो हर्दयानि नौ |
सम्मातरिश्वा सं धाता समु देष्ट्री दधातु नौ ||
satyenottabhitā bhūmiḥ sūryeṇottabhitā dyauḥ |
ṛtenādityāstiṣṭhanti divi somo adhi śritaḥ ||
somenādityā balinaḥ somena pṛthivī mahī |
athonakṣatrāṇāmeṣāmupasthe soma āhitaḥ ||
somaṃ manyate papivan yat sampiṃṣantyoṣadhim |
somaṃ yambrahmāṇo vidurna tasyāśnāti kaścana ||
āchadvidhānairghupito bārhataiḥ soma rakṣitaḥ |
ghravṇāmicchṛṇvan tiṣṭhasi na te aśnāti pārthivaḥ ||
yat tvā deva prapibanti tata ā pyāyase punaḥ |
vāyuḥsomasya rakṣitā samānāṃ māsa ākṛtiḥ ||
raibhyāsīdanudeyī nārāśaṃsi nyocanī |
sūryāyābhadramid vāso ghāthayaiti pariṣkṛtam ||
cittirā upabarhaṇaṃ cakṣurā abhyañjanam |
dyaurbhūmiḥkośa āsīd yadayāt sūryā patim ||
stomā āsan pratidhayaḥ kuriraṃ chanda opaśaḥ |
sūryāyāaśvinā varāghnirāsīt puroghavaḥ ||
somo vadhūyurabhavadaśvināstāmubhā varā |
sūryāṃyat patye śaṃsantīṃ manasā savitādadāt ||
mano asyā ana āsīd dyaurāsīduta chadiḥ |
śukrāvanaḍvāhavāstāṃ yadayāt sūryā bṛham ||
ṛksāmābhyāmabhihitau ghāvau te sāmanāvitaḥ |
śrotraṃ tecakre āstāṃ divi panthāścarācāraḥ ||
śucī te cakre yātyā vyāno akṣa āhataḥ |
anomanasmayaṃ sūryārohat prayati patim ||
sūryāyā vahatuḥ prāghāt savitā yamavāsṛjat |
aghāsuhanyante ghāvo.arjunyoḥ paryuhyate ||
yadaśvinā pṛchamānāvayātaṃ tricakreṇa vahatuṃsūryāyāḥ |
viśve devā anu tad vāmajānan putraḥpitarāvavṛṇīta pūṣā ||
yadayātaṃ śubhas patī vareyaṃ sūryāmupa |
kvaikaṃcakraṃ vāmāsīt kva deṣṭrāya tasthathuḥ ||
dve te cakre sūrye brahmāṇa ṛtutha viduḥ |
athaikaṃcakraṃ yad ghuhā tadaddhātaya id viduḥ ||
sūryāyai devebhyo mitrāya varuṇāya ca |
ye bhūtasyapracetasa idaṃ tebhyo.akaraṃ namaḥ ||
pūrvāparaṃ carato māyayaitau śiśū kriḷantau pari yatoadhvaram |
viśvānyanyo bhuvanābhicaṣṭa ṛtunranyovidadhajjāyate punaḥ ||
navo-navo bhavati jāyamāno.ahnāṃ keturuṣasāmetyaghram |
bhāghaṃ devebhyo vi dadhātyāyan pra candramāstiratedīrghamayuḥ ||
sukiṃśukaṃ śalmaliṃ viśvarūpaṃ hiraṇyavarṇaṃ suvṛtaṃsucakram |
ā roha sūrye amṛtasya lokaṃ syonaṃ patye vahatuṃkṛṇuṣva ||
udīrṣvātaḥ pativatī hyeṣā viśvāvasuṃ namasāghīrbhirīḷe |
anyāmicha pitṛṣadaṃ vyaktāṃ sa te bhāghojanuṣā tasya viddhi ||
udīrṣvāto viśvāvaso namaseḷā mahe tvā |
anyāmichaprapharvyaṃ saṃ jāyāṃ patyā sṛja ||
anṛkṣarā ṛjavaḥ santu panthā yebhiḥ sakhāyo yanti novareyam |
samaryamā saṃ bhagho no ninīyāt saṃ jaspatyaṃsuyamamastu devāḥ ||
pra tvā muñcāmi varuṇasya pāśād yena tvābadhnāt savitāsuśevaḥ |
ṛtasya yonau sukṛtasya loke.ariṣṭāṃ tvā sahapatyā dadhāmi ||
preto muñcāmi nāmutaḥ subaddhāmamutas karam |
yatheyamindra mīḍhvaḥ suputrā subhaghāsati ||
pūṣā tveto nayatu hastaghṛhyāśvinā tvā pra vahatāṃrathena |
ghṛhān ghacha ghṛhapatnī yathāso vaśinī tvaṃvidathamā vadāsi ||
iha priyaṃ prajayā te saṃ ṛdhyatāmasmin ghṛhe ghārhapatyāyajāghṛhi |
enā patyā tanvaṃ saṃ sṛjasvādhā jivrī vidathamā vadāthaḥ ||
nīlalohitaṃ bhavati kṛtyāsaktirvyajyate |
edhante asyājñātayaḥ patirbandheṣu badhyate ||
parā dehi śāmulyaṃ brahmabhyo vi bhajā vasu |
kṛtyaiṣāpadvatī bhūtvyā jāyā viśate patim ||
aśrīrā tanūrbhavati ruśatī pāpayāmuyā |
patiryadvadhvo vāsasā svamaṅghamabhidhitsate ||
ye vadhvaścandraṃ vahatuṃ yakṣmā yanti janādanu |
punastān yajñiyā devā nayantu yata āghatāḥ ||
mā vidan paripanthino ya āsīdanti dampatī |
sughebhirdurghamatītāmapa drāntvarātayaḥ ||
sumaṅghalīriyaṃ vadhūrimāṃ sameta paśyata |
saubhāghyamasyai dattvāyāthāstaṃ vi paretana ||
tṛṣṭametat kaṭukametadapāṣṭhavad viṣavan naitadattave |
sūryāṃ yo brahmā vidyāt sa id vādhūyamarhati ||
āśasanaṃ viśasanamatho adhivikartanam |
sūryāyaḥ paśyarūpāṇi tāni brahmā tu śundhati ||
ghṛbhṇāmi te saubhaghatvāya hastaṃ mayā patyā jaradaṣṭiryathāsaḥ |
bhagho aryamā savitā purandhirmahyaṃ tvādurghārhapatyāya devāḥ ||
tāṃ pūṣañchivatamāmerayasva yasyāṃ bījaṃ manuṣyāvapanti |
yā na ūrū uśatī viśrayāte yasyāmuśantaḥpraharāma śepam ||
tubhyamaghre paryavahan sūryāṃ vahatunā saha |
punaḥpatibhyo jāyāṃ dā aghne prajayā saha ||
punaḥ patnīmaghniradādāyuṣā saha varcasā |
dīrghāyurasyā yaḥ patirjīvāti śaradaḥ śatam ||
somaḥ prathamo vivide ghandharvo vivida uttaraḥ |
tṛtīyoaghniṣ ṭe patisturīyaste manuṣyajāḥ ||
somo dadad ghandharvāya ghandharvo dadadaghnaye |
rayiṃ caputrāṃścādādaghnirmahyamatho imām ||
ihaiva staṃ mā vi yauṣṭaṃ viśvamāyurvyaśnutam |
kṝḷantau putrairnaptṛbhirmodamānau sve ghṛhe ||
ā naḥ prajāṃ hanayatu prajāpatirājarasāya samanaktvaryamā |
adurmaṅghalīḥ patilokamā viśa śaṃ no bhavadvipade śaṃ catuṣpade ||
aghoracakṣurapatighnyedhi śivā paśubhyaḥ sumanāḥsuvarcāḥ |
vīrasūrdevakāmā syonā śaṃ no bhava dvipadeśaṃ catuṣpade ||
imāṃ tvamindra mīḍhvaḥ suputrāṃ subhaghāṃ kṛṇu |
daśāsyāṃ putrānā dhehi patimekādaśaṃ kṛdhi ||
samrājñī śvaśure bhava samrājñī śvaśrvāṃ bhava |
nanāndari samrājñī bhava samrājñī adhi devṛṣu ||
samañjantu viśve devāḥ samāpo hṛdayāni nau |
sammātariśvā saṃ dhātā samu deṣṭrī dadhātu nau ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 86

वि हि सोतोरस्र्क्षत नेन्द्रं देवममंसत |
यत्रामदद्व्र्षाकपिरर्यः पुष्टेषु मत्सखा विश्वस्मादिन्द्रौत्तरः ||
परा हीन्द्र धावसि वर्षाकपेरति वयथिः |
नो अह परविन्दस्यन्यत्र सोमपीतये विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ||
किमयं तवां वर्षाकपिश्चकार हरितो मर्गः |
यस्मािरस्यसीदु नवर्यो वा पुष्टिमद वसु विश्वस्मादिन्द्रौत्तरः ||
यमिमं तवं वर्षाकपिं परियमिन्द्राभिरक्षसि |
शवा नवस्य जम्भिसअदपि कर्णे वरहयुर्विश्वस्मदिन्द्र उत्तरः ||
परिया तष्टानि मे कपिर्व्यक्ता वयदूदुषत |
शिरो नवस्य राविषं न सुगं दुष्क्र्ते भुवं विश्वस्मादिन्द्रौत्तरः ||
न मत सत्री सुभसत्तरा न सुयाशुतरा भुवत |
न मत्प्रतिच्यवीयसी न सक्थ्युद्यमीयसी विश्वस्मादिन्द्रौत्तरः ||
उवे अम्ब सुलाभिके यथेवाङग भविष्यति |
भसन मे अम्बसक्थि मे शिरो मे वीव हर्ष्यति विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ||
किं सुबाहो सवङगुरे पर्थुष्टो पर्थुजाघने |
किं शूरपत्निनस्त्वमभ्यमीषि वर्षाकपिं विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ||
अवीरामिव मामयं शरारुरभि मन्यते |
उताहमस्मिवीरिणीन्द्रपत्नी मरुत्सखा विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ||
संहोत्रं सम पुरा नारी समनं वाव गछति |
वेधार्तस्य वीरिणीन्द्रपत्नी महीयते विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ||
इन्द्राणीमासु नारिषु सुभगामहमश्रवम |
नह्यस्यापरं चन जरसा मरते पतिर्विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ||
नाहमिन्द्राणि रारण सख्युर्व्र्षाकपेरते |
यस्येदमप्यं हविः परियं देवेषु गछति विश्वस्मादिन्द्रौत्तरः ||
वर्षाकपायि रेवति सूपुत्र आदु सुस्नुषे |
घसत त इन्द्रौक्षणः परियं काचित्करं हविर्विश्वस्मादिन्द्रौत्तरः ||
उक्ष्णो हि मे पञ्चदश साकं पचन्ति विंशतिम |
उताहमद्मि पीव इदुभा कुक्षी पर्णन्ति मे विश्वस्मादिन्द्रौत्तरः ||
वर्षभो न तिग्मश्र्ङगो.अन्तर्यूथेषु रोरुवत |
मन्थस्तैन्द्र शं हर्दे यं ते सुनोति भावयुर्विश्वस्मादिन्द्रौत्तरः ||
न सेशे यस्य रम्बते.अन्तरा सक्थ्या कप्र्त |
सेदीशेयस्य रोमशं निषेदुषो विज्र्म्भते विश्वस्मादिन्द्रौत्तरः ||
न सेशे यस्य रोमशं निषेदुषो विज्र्म्भते |
सेदीशेयस्य रम्बते.अन्तरा सक्थ्या कप्र्द विश्वस्मादिन्द्रौत्तरः ||
अयमिन्द्र वर्षाकपिः परस्वन्तं हतं विदत |
असिंसूनां नवं चरुमादेधस्यान आचितं विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ||
अयमेमि विचाकशद विचिन्वन दासमार्यम |
पिबामिपाकसुत्वनो.अभि धीरमचाकशं विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ||
धन्व च यत कर्न्तत्रं च कति सवित ता वि योजना |
नेदीयासो वर्षाकपे.अस्तमेहि गर्हानुप विश्वस्मादिन्द्रौत्तरह ||
पुनरेहि वर्षाकपे सुविता कल्पयावहै |
य एषस्वप्ननंशनो.अस्तमेषि पथ पुनर्विश्वस्मादिन्द्रौत्तरः ||
यदुदञ्चो वर्षाकपे गर्हमिन्द्राजगन्तन |
कव सय पुल्वघोम्र्गः कमगञ जनयोपनो विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ||
पर्शुर्ह नाम मानवि साकं ससूव विंश तिम |
भद्रम्भल तयस्या अभूद यस्या उदरममयद विश्वस्मादिन्द्रौत्तरः ||
vi hi sotorasṛkṣata nendraṃ devamamaṃsata |
yatrāmadadvṛṣākapiraryaḥ puṣṭeṣu matsakhā viśvasmādindrauttaraḥ ||
parā hīndra dhāvasi vṛṣākaperati vyathiḥ |
no aha pravindasyanyatra somapītaye viśvasmādindra uttaraḥ ||
kimayaṃ tvāṃ vṛṣākapiścakāra harito mṛghaḥ |
yasmāirasyasīdu nvaryo vā puṣṭimad vasu viśvasmādindrauttaraḥ ||
yamimaṃ tvaṃ vṛṣākapiṃ priyamindrābhirakṣasi |
śvā nvasya jambhisadapi karṇe varahayurviśvasmadindra uttaraḥ ||
priyā taṣṭāni me kapirvyaktā vyadūduṣat |
śiro nvasya rāviṣaṃ na sughaṃ duṣkṛte bhuvaṃ viśvasmādindrauttaraḥ ||
na mat strī subhasattarā na suyāśutarā bhuvat |
na matpraticyavīyasī na sakthyudyamīyasī viśvasmādindrauttaraḥ ||
uve amba sulābhike yathevāṅgha bhaviṣyati |
bhasan me ambasakthi me śiro me vīva hṛṣyati viśvasmādindra uttaraḥ ||
kiṃ subāho svaṅghure pṛthuṣṭo pṛthujāghane |
kiṃ śūrapatninastvamabhyamīṣi vṛṣākapiṃ viśvasmādindra uttaraḥ ||
avīrāmiva māmayaṃ śarārurabhi manyate |
utāhamasmivīriṇīndrapatnī marutsakhā viśvasmādindra uttaraḥ ||
saṃhotraṃ sma purā nārī samanaṃ vāva ghachati |
vedhāṛtasya vīriṇīndrapatnī mahīyate viśvasmādindra uttaraḥ ||
indrāṇīmāsu nāriṣu subhaghāmahamaśravam |
nahyasyāaparaṃ cana jarasā marate patirviśvasmādindra uttaraḥ ||
nāhamindrāṇi rāraṇa sakhyurvṛṣākaperte |
yasyedamapyaṃ haviḥ priyaṃ deveṣu ghachati viśvasmādindrauttaraḥ ||
vṛṣākapāyi revati sūputra ādu susnuṣe |
ghasat ta indraukṣaṇaḥ priyaṃ kācitkaraṃ havirviśvasmādindrauttaraḥ ||
ukṣṇo hi me pañcadaśa sākaṃ pacanti viṃśatim |
utāhamadmi pīva idubhā kukṣī pṛṇanti me viśvasmādindrauttaraḥ ||
vṛṣabho na tighmaśṛṅgho.antaryūtheṣu roruvat |
manthastaindra śaṃ hṛde yaṃ te sunoti bhāvayurviśvasmādindrauttaraḥ ||
na seśe yasya rambate.antarā sakthyā kapṛt |
sedīśeyasya romaśaṃ niṣeduṣo vijṛmbhate viśvasmādindrauttaraḥ ||
na seśe yasya romaśaṃ niṣeduṣo vijṛmbhate |
sedīśeyasya rambate.antarā sakthyā kapṛd viśvasmādindrauttaraḥ ||
ayamindra vṛṣākapiḥ parasvantaṃ hataṃ vidat |
asiṃsūnāṃ navaṃ carumādedhasyāna ācitaṃ viśvasmādindra uttaraḥ ||
ayamemi vicākaśad vicinvan dāsamāryam |
pibāmipākasutvano.abhi dhīramacākaśaṃ viśvasmādindra uttaraḥ ||
dhanva ca yat kṛntatraṃ ca kati svit tā vi yojanā |
nedīyāso vṛṣākape.astamehi ghṛhānupa viśvasmādindrauttarah ||
punarehi vṛṣākape suvitā kalpayāvahai |
ya eṣasvapnanaṃśano.astameṣi patha punarviśvasmādindrauttaraḥ ||
yadudañco vṛṣākape ghṛhamindrājaghantana |
kva sya pulvaghomṛghaḥ kamaghañ janayopano viśvasmādindra uttaraḥ ||
parśurha nāma mānavi sākaṃ sasūva viṃśa tim |
bhadrambhala tyasyā abhūd yasyā udaramamayad viśvasmādindrauttaraḥ ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 87

रक्षोहणं वाजिनमा जिघर्मि मित्रं परथिष्ठमुपयामि शर्म |
शिशानो अग्निः करतुभिः समिद्धः स नोदिवा स रिषः पातु नक्तम ||
अयोदंष्ट्रो अर्चिषा यातुधानानुप सप्र्श जातवेदःसमिद्धः |
आ जिह्वया मुरदेवान रभस्व करव्यादो वर्क्त्व्यपि धत्स्वासन ||
उभोभयाविन्नुप धेहि दंष्ट्रा हिंस्रः शिशानो.अवरम्परं च |
उतान्तरिक्षे परि याहि राजञ जम्भैः सन्धेह्यभि यातुधानान ||
यज्ञैरिषूः संनममानो अग्ने वाचा शल्यानशनिभिर्दिहानः |
ताभिर्विध्य हर्दये यातुधानान परतीचो बाहून्प्रति भंध्येषाम ||
अग्ने तवचं यातुधानस्य भिन्धि हिंस्राशनिर्हरसाहन्त्वेनम |
पर पर्वाणि जातवेदः शर्णीहि करव्यात्क्रविष्णुर्वि चिनोतु वर्क्णम ||
यत्रेदानीं पश्यसि जातवेदस्तिष्ठन्तमग्न उत वाचरन्तम |
यद वान्तरिक्षे पथिभिः पतन्तं तमस्ताविध्य शर्वा शिशानः ||
उतालब्धं सप्र्णुहि जातवेद आलेभानाद रष्टिभिर्यातुधानात |
अग्ने पूर्वो नि जहि शोशुचान आमादःक्ष्विङकास्तमदन्त्वेनीः ||
इह पर बरूहि यतमः सो अग्ने यो यातुधानो य इदंक्र्णोति |
तमा रभस्व समिधा यविष्ठ नर्चक्षसश्चक्षुषे रन्धयैनम ||
तीक्ष्णेनाग्ने चक्षुषा रक्ष यज्ञं पराञ्चं वसुभ्यःप्र णय परचेतः |
हिंस्रं रक्षांस्यभि शोशुचानम्मा तवा दभन यातुधाना नर्चक्षः ||
नर्चक्षा रक्षः परि पश्य विक्षु तस्य तरीणि परतिश्र्णीह्यग्रा |
तस्याग्ने पर्ष्टीर्हरसा शर्णीहि तरेधामूलं यातुधानस्य वर्श्च ||
तरिर्यातुधानः परसितिं त एत्व रतं यो अग्ने अन्र्तेन हन्ति |
तमर्चिषा सफूर्जयञ जातवेदः समक्षमेनं गर्णतेनि वरंधि ||
तदग्ने चक्षुः परति धेहि रेभे शफारुजं येनपश्यसि यातुधानम |
अथर्ववज्ज्योतिषा दैव्येन सत्यन्धूर्वन्तमचितं नयोष ||
यदग्ने अद्य मिथुना शपातो यद वाचस्त्र्ष्टं जनयन्तरेभाः |
मन्योर्मनसः शरव्या जायते या तया विध्यह्र्दये यातुधानान ||
परा शर्णीहि तपसा यातुधानान पराग्ने रक्षो हरसाश्र्णीहि |
परार्चिषा मूरदेवाञ्छ्र्णीहि परासुत्र्पो अभिशोशुचानः ||
पराद्य देवा वर्जिनं शर्णन्तु परत्यगेनं शपथा यन्तुत्र्ष्टाः |
वाचास्तेनं शरव रछन्तु मर्मन विश्वस्यैतुप्रसितिं यातुधानः ||
यः पौरुषेयेण करविषा समङकते यो अश्वेयेन पशुनायातुधानः |
यो अघ्न्याया भरति कषीरमग्ने तेषांशीर्षाणि हरसापि वर्श्च ||
संवत्सरीणं पय उस्रियायास्तस्य माशीद यातुधानोन्र्चक्षः |
पीयूषमग्ने यतमस्तित्र्प्सात तं परत्यञ्चमर्चिषा विध्य मर्मन ||
विषं गवां यातुधानाः पिबन्त्वा वर्श्च्यन्तामदितयेदुरेवाः |
परैनान देवः सविता ददातु परा भागमोषधीनां जयन्ताम ||
सनादग्ने मर्णसि यातुधानान न तवा रक्षांसि पर्तनासुजिग्युः |
अनु दह सहमूरान करव्यादो मा ते हेत्या मुक्षतदैव्यायाः ||
तवं नो अग्ने अधरादुदक्तात तवं पश्चादुत रक्षापुरस्तात |
परति ते ते अजरासस्तपिष्ठा अघशंसंशोशुचतो दहन्तु ||
पश्चात पुरस्तादधरादुदक्तात कविः काव्येन परि पाहिराजन |
सखे सखायमजरो जरिम्णे.अग्ने मर्तानमर्त्यस्त्वं नः ||
परि तवाग्ने पुरं वयं विप्रं सहस्य धीमहि |
धर्षद्वर्णं दिवे-दिवे हन्तारं भङगुरावताम ||
विषेण भङगुरावतः परति षम रक्षसो दह |
अग्नेतिग्मेन शोचिषा तपुरग्राभिरषटिभिः ||
परत्यग्ने मिथुन दह यातुधाना किमीदिना |
सं तवाशिशामि जाब्र्ह्यदब्धं विप्र मन्मभिः ||
परत्यग्ने हरसा हरः शर्णीहि विश्वतः परति |
यातुधानस्य रक्षसो बलं वि रुज वीर्यम ||
rakṣohaṇaṃ vājinamā jigharmi mitraṃ prathiṣṭhamupayāmi śarma |
śiśāno aghniḥ kratubhiḥ samiddhaḥ sa nodivā sa riṣaḥ pātu naktam ||
ayodaṃṣṭro arciṣā yātudhānānupa spṛśa jātavedaḥsamiddhaḥ |
ā jihvayā muradevān rabhasva kravyādo vṛktvyapi dhatsvāsan ||
ubhobhayāvinnupa dhehi daṃṣṭrā hiṃsraḥ śiśāno.avaramparaṃ ca |
utāntarikṣe pari yāhi rājañ jambhaiḥ sandhehyabhi yātudhānān ||
yajñairiṣūḥ saṃnamamāno aghne vācā śalyānaśanibhirdihānaḥ |
tābhirvidhya hṛdaye yātudhānān pratīco bāhūnprati bhaṃdhyeṣām ||
aghne tvacaṃ yātudhānasya bhindhi hiṃsrāśanirharasāhantvenam |
pra parvāṇi jātavedaḥ śṛṇīhi kravyātkraviṣṇurvi cinotu vṛkṇam ||
yatredānīṃ paśyasi jātavedastiṣṭhantamaghna uta vācarantam |
yad vāntarikṣe pathibhiḥ patantaṃ tamastāvidhya śarvā śiśānaḥ ||
utālabdhaṃ spṛṇuhi jātaveda ālebhānād ṛṣṭibhiryātudhānāt |
aghne pūrvo ni jahi śośucāna āmādaḥkṣviṅkāstamadantvenīḥ ||
iha pra brūhi yatamaḥ so aghne yo yātudhāno ya idaṃkṛṇoti |
tamā rabhasva samidhā yaviṣṭha nṛcakṣasaścakṣuṣe randhayainam ||
tīkṣṇenāghne cakṣuṣā rakṣa yajñaṃ prāñcaṃ vasubhyaḥpra ṇaya pracetaḥ |
hiṃsraṃ rakṣāṃsyabhi śośucānammā tvā dabhan yātudhānā nṛcakṣaḥ ||
nṛcakṣā rakṣaḥ pari paśya vikṣu tasya trīṇi pratiśṛṇīhyaghrā |
tasyāghne pṛṣṭīrharasā śṛṇīhi tredhāmūlaṃ yātudhānasya vṛśca ||
triryātudhānaḥ prasitiṃ ta etv ṛtaṃ yo aghne anṛtena hanti |
tamarciṣā sphūrjayañ jātavedaḥ samakṣamenaṃ ghṛṇateni vṛṃdhi ||
tadaghne cakṣuḥ prati dhehi rebhe śaphārujaṃ yenapaśyasi yātudhānam |
atharvavajjyotiṣā daivyena satyandhūrvantamacitaṃ nyoṣa ||
yadaghne adya mithunā śapāto yad vācastṛṣṭaṃ janayantarebhāḥ |
manyormanasaḥ śaravyā jāyate yā tayā vidhyahṛdaye yātudhānān ||
parā śṛṇīhi tapasā yātudhānān parāghne rakṣo harasāśṛṇīhi |
parārciṣā mūradevāñchṛṇīhi parāsutṛpo abhiśośucānaḥ ||
parādya devā vṛjinaṃ śṛṇantu pratyaghenaṃ śapathā yantutṛṣṭāḥ |
vācāstenaṃ śarava ṛchantu marman viśvasyaituprasitiṃ yātudhānaḥ ||
yaḥ pauruṣeyeṇa kraviṣā samaṅkte yo aśveyena paśunāyātudhānaḥ |
yo aghnyāyā bharati kṣīramaghne teṣāṃśīrṣāṇi harasāpi vṛśca ||
saṃvatsarīṇaṃ paya usriyāyāstasya māśīd yātudhānonṛcakṣaḥ |
pīyūṣamaghne yatamastitṛpsāt taṃ pratyañcamarciṣā vidhya marman ||
viṣaṃ ghavāṃ yātudhānāḥ pibantvā vṛścyantāmaditayedurevāḥ |
parainān devaḥ savitā dadātu parā bhāghamoṣadhīnāṃ jayantām ||
sanādaghne mṛṇasi yātudhānān na tvā rakṣāṃsi pṛtanāsujighyuḥ |
anu daha sahamūrān kravyādo mā te hetyā mukṣatadaivyāyāḥ ||
tvaṃ no aghne adharādudaktāt tvaṃ paścāduta rakṣāpurastāt |
prati te te ajarāsastapiṣṭhā aghaśaṃsaṃśośucato dahantu ||
paścāt purastādadharādudaktāt kaviḥ kāvyena pari pāhirājan |
sakhe sakhāyamajaro jarimṇe.aghne martānamartyastvaṃ naḥ ||
pari tvāghne puraṃ vayaṃ vipraṃ sahasya dhīmahi |
dhṛṣadvarṇaṃ dive-dive hantāraṃ bhaṅghurāvatām ||
viṣeṇa bhaṅghurāvataḥ prati ṣma rakṣaso daha |
aghnetighmena śociṣā tapuraghrābhirṣṭibhiḥ ||
pratyaghne mithuna daha yātudhānā kimīdinā |
saṃ tvāśiśāmi jābṛhyadabdhaṃ vipra manmabhiḥ ||
pratyaghne harasā haraḥ śṛṇīhi viśvataḥ prati |
yātudhānasya rakṣaso balaṃ vi ruja vīryam ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 88

हविष पान्तमजरं सवर्विदि दिविस्प्र्श्याहुतं जुष्टमग्नौ |
तस्य भर्मणे भुवनाय देवा धर्मणे कंस्वधया पप्रथन्त ||
गीर्णं भुवनं तमसपगूळमाविः सवरभवज्जातेग्नौ |
तस्य देवाः पर्थिवि दयौरुतापो.अरणयन्नोषधीः सख्ये अस्य ||
देवेभिर्न्विषितो यज्ञियेभिरग्निं सतोषाण्यजरम्ब्र्हन्तम |
यो भानुना पर्थिविं दयामुतेमामाततानरोदसी अन्तरिक्षम ||
यो होतासीत परथमो देवजुष्टो यं समञ्जन्नाज्येनाव्र्णानः |
स पतत्रीत्वरं सथ जगद यच्छ्वात्रमग्निरक्र्नोज्जातवेदः ||
यज्जतवेदो भुवनस्य मूर्धन्नतिष्ठो अग्ने सह रोचनेन |
तं तवहेम मतिभिर्गीर्भिरुक्थैः स यज्ञियो अभवोरोदसिप्राः ||
मूर्धा भुवो भवति नक्तमग्निस्ततः सुर्यो जायतेप्रातरुद्यन |
मयामु तु यज्ञियानामेतमपो यत्तूर्णिश्चरति परजानन ||
दर्शेन्यो यो महिना समिद्धो.अरोचत दिवियोनिर्विभावा |
तस्मिन्नग्नौ सूक्तवाकेन देवा हविर्विश्व अजुहवुस्तनूपाः ||
सूक्तवकं परथममादिदग्निमादिद धविरजनयन्तदेवाः |
स एषां यज्ञो अभवत तनूपस्तं दयौर्वेदतं परिथिवि तमापः ||
यं देवासो अजनयन्ताग्निं यस्मिन्नाजुहवुर्भुवनानिविश्वा |
सो अर्चिषा पर्थिवीं दयामुतेमां रजूयमानोतपन महित्वा ||
सतोमेन हि दिवि देवासो अग्निमजीजनञ्छक्तिभीरोदसिप्राम |
तमू अक्र्ण्वन तरेधा भुवे कं स ओषधीःपचति विश्वरूपाः ||
यदेदेनमदधुर्यज्ञियासो दिवि देवाः सूर्यमादितेयम |
यदा चरिष्णू मिथुनावभूतामादित परापश्यन्भुवनानि विश्वा ||
विश्वस्मा अग्निं भुवनाय देवा वैश्वानरं केतुमह्नामक्र्ण्वन |
आ यस्ततानोषसो विभातीरपो ऊर्णोति तमोर्चिषा यन ||
वैश्वानरं कवयो यज्ञियासो.अग्निं देवा अजनयन्नजुर्यम |
नक्षत्रं परत्नममिनच्चरिष्णु यक्षस्याध्यक्षन्तविषं बर्हन्तम ||
वैश्वानरं विश्वहा दीदिवांसं मन्त्रैरग्निं कविमछा वदामः |
यो महिम्ना परिबभूवोर्वी उतावस्तादुतदेवः परस्तात ||
दवे सरुती अश्र्णवं पितॄणामहं देवानामुतमर्त्यानाम |
ताभ्यामिदं विश्वमेजत समेति यदन्तरापितरं मातरं च ||
दवे समीची बिभ्र्तश्चरन्तं शीर्षतो जातं मनसाविम्र्ष्टम |
स परत्यं विश्वा भुवनानि तस्थावप्रयुछन्तरणिर्भ्राजमानः ||
यत्रा वदेते अवरः परश्च यज्ञन्योः कतरो नौ वि वेद |
आ शेकुरित सधमादं सखायो नक्षन्त यज्ञं कैदं वि वोचत ||
कत्यग्नयः कति सूर्यासः कत्युषासः कत्यु सविदापः |
नोपस्पिजं वः पितरो वदामि पर्छामि वः कवयोविद्मने कम ||
यावन्मात्रमुषसो न परतीकं सुपर्ण्यो वसतेमातरिश्वः |
तावद दधात्युप यज्ञमायन बराह्मणोहोतुरवरो निषीदन ||
haviṣ pāntamajaraṃ svarvidi divispṛśyāhutaṃ juṣṭamaghnau |
tasya bharmaṇe bhuvanāya devā dharmaṇe kaṃsvadhayā paprathanta ||
ghīrṇaṃ bhuvanaṃ tamasapaghūḷamāviḥ svarabhavajjāteaghnau |
tasya devāḥ pṛthivi dyaurutāpo.araṇayannoṣadhīḥ sakhye asya ||
devebhirnviṣito yajñiyebhiraghniṃ stoṣāṇyajarambṛhantam |
yo bhānunā pṛthiviṃ dyāmutemāmātatānarodasī antarikṣam ||
yo hotāsīt prathamo devajuṣṭo yaṃ samañjannājyenāvṛṇānaḥ |
sa patatrītvaraṃ stha jaghad yacchvātramaghnirakṛnojjātavedaḥ ||
yajjatavedo bhuvanasya mūrdhannatiṣṭho aghne saha rocanena |
taṃ tvahema matibhirghīrbhirukthaiḥ sa yajñiyo abhavorodasiprāḥ ||
mūrdhā bhuvo bhavati naktamaghnistataḥ suryo jāyateprātarudyan |
mayāmu tu yajñiyānāmetamapo yattūrṇiścarati prajānan ||
dṛśenyo yo mahinā samiddho.arocata diviyonirvibhāvā |
tasminnaghnau sūktavākena devā havirviśva ajuhavustanūpāḥ ||
sūktavakaṃ prathamamādidaghnimādid dhavirajanayantadevāḥ |
sa eṣāṃ yajño abhavat tanūpastaṃ dyaurvedataṃ prithivi tamāpaḥ ||
yaṃ devāso ajanayantāghniṃ yasminnājuhavurbhuvanāniviśvā |
so arciṣā pṛthivīṃ dyāmutemāṃ ṛjūyamānoatapan mahitvā ||
stomena hi divi devāso aghnimajījanañchaktibhīrodasiprām |
tamū akṛṇvan tredhā bhuve kaṃ sa oṣadhīḥpacati viśvarūpāḥ ||
yadedenamadadhuryajñiyāso divi devāḥ sūryamāditeyam |
yadā cariṣṇū mithunāvabhūtāmādit prāpaśyanbhuvanāni viśvā ||
viśvasmā aghniṃ bhuvanāya devā vaiśvānaraṃ ketumahnāmakṛṇvan |
ā yastatānoṣaso vibhātīrapo ūrṇoti tamoarciṣā yan ||
vaiśvānaraṃ kavayo yajñiyāso.aghniṃ devā ajanayannajuryam |
nakṣatraṃ pratnamaminaccariṣṇu yakṣasyādhyakṣantaviṣaṃ bṛhantam ||
vaiśvānaraṃ viśvahā dīdivāṃsaṃ mantrairaghniṃ kavimachā vadāmaḥ |
yo mahimnā paribabhūvorvī utāvastādutadevaḥ parastāt ||
dve srutī aśṛṇavaṃ pitṝṇāmahaṃ devānāmutamartyānām |
tābhyāmidaṃ viśvamejat sameti yadantarāpitaraṃ mātaraṃ ca ||
dve samīcī bibhṛtaścarantaṃ śīrṣato jātaṃ manasāvimṛṣṭam |
sa pratyaṃ viśvā bhuvanāni tasthāvaprayuchantaraṇirbhrājamānaḥ ||
yatrā vadete avaraḥ paraśca yajñanyoḥ kataro nau vi veda |
ā śekurit sadhamādaṃ sakhāyo nakṣanta yajñaṃ kaidaṃ vi vocat ||
katyaghnayaḥ kati sūryāsaḥ katyuṣāsaḥ katyu svidāpaḥ |
nopaspijaṃ vaḥ pitaro vadāmi pṛchāmi vaḥ kavayovidmane kam ||
yāvanmātramuṣaso na pratīkaṃ suparṇyo vasatemātariśvaḥ |
tāvad dadhātyupa yajñamāyan brāhmaṇohoturavaro niṣīdan ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 89

इन्द्रं सतवा नर्तमं यस्य मह्ना विबबाधे रोचना वि जमोन्तान |
आ यः पप्रौ चर्षणीध्र्द वरोभिः परसिन्धुभ्यो रिरिचानो महित्वा ||
स सूर्यः पर्युरू वरांस्येन्द्रो वव्र्त्याद रथ्येवचक्रा |
अतिष्ठन्तमपस्यं न सर्गं कर्ष्णा तमांसित्विष्या जघान ||
समानमस्मा अनपाव्र्दर्च कष्मया दिवो असमं बरह्मनव्यम |
वि यः पर्ष्ठेव जनिमान्यर्य इन्द्रश्चिकाय नसखायमीषे ||
इन्द्राय गिरो अनिशितसर्गा अपः परेरयं सगरस्य बुध्नात |
यो अक्षेणेव चक्रिया शचीभिर्विष्वक तस्तम्भप्र्थिवीमुत दयाम ||
आपान्तमन्युस्त्र्पलप्रभर्मा धुनिः शिमीवाञ्छरुमान्र्जीषी |
सोमो विश्वान्यतसा वनानि नार्वागिन्द्रम्प्रतिमानानि देभुः ||
न यस्य दयावाप्र्थिवी न धन्व नान्तरिक्षं नाद्रयःसोमो अक्षाः |
यदस्य मन्युरधिनीयमानः सर्णाति वीळुरुजति सथिराणि ||
जघान वर्त्रं सवधितिर्वनेव रुरोज पुरो अरदन नसिन्धून |
बिभेद गिरिं नवमिन न कुम्भमा गा इन्द्रोक्र्णुत सवयुग्भिः ||
तवं ह तयद रणया इन्द्र धीरो.असिर्न पर्व वर्जिनाश्र्णासि |
पर ये मित्रस्य वरुणस्य धाम युजं न जनामिनन्ति मित्रम ||
पर ये मित्रं परार्यमणं दुरेवाः पर संगिरः परवरुणं मिनन्ति |
नयमित्रेषु वधमिन्द्र तुम्रं वर्षन्व्र्षाणमरुषं शिशीहि ||
इन्द्रो दिव इन्द्र ईशे पर्थिव्या इन्द्रो अपामिन्द्र इत्पर्वतानाम |
इन्द्रो वर्धामिन्द्र इन मेधिराणामिन्द्रःक्षेमे योगे हव्य इन्द्रः ||
पराक्तुभ्य इन्द्रः पर वर्धो अहभ्यः परान्तरिक्षात परसमुद्रस्य धासेः |
पर वातस्य परथसः पर जमो अन्तात्प्र सिन्धुभ्यो रिरिचे पर कषितिभ्यः ||
पर शोशुचत्या उषसो न केतुरसिन्वा ते वर्ततामिन्द्रहेतिः |
अश्मेव विध्य दिव आ सर्जानस्तपिष्ठेन हेषसाद्रोघमित्रान ||
अन्वह मासा अन्विद वनान्यन्वोषधीरनु पर्वतासः |
अन्विन्द्रं रोदसी वावशाने अन्वापो अजिहतजायमानम ||
कर्हि सवित सा त इन्द्र चेत्यासदघस्य यद भिनदो रक्षेषत |
मित्रक्रुवो यच्छसने न गावः पर्थिव्या आप्र्गमुया शयन्ते ||
शत्रूयन्तो अभि ये नस्ततस्रे महि वराधन्त ओगणासैन्द्र |
अन्धेनामित्रास्तमसा सचन्तां सुज्योतिषो अक्तवस्तानभि षयुः ||
पुरूणि हि तवा सवना जनानां बरह्माणि मन्दन गर्णताम्र्षीणाम |
इमामाघोषन्नवसा सहूतिं तिरो विश्वानर्चतो याह्यर्वां ||
एवा ते वयमिन्द्र भुञ्जतीनां विद्याम सुमतीनांनवानाम |
विद्याम वस्तोरवसा गर्णन्तो विश्वामित्रा उतत इन्द्र नूनम ||
शुनं हुवेम मघवानं ... ||
indraṃ stavā nṛtamaṃ yasya mahnā vibabādhe rocanā vi jmoantān |
ā yaḥ paprau carṣaṇīdhṛd varobhiḥ prasindhubhyo riricāno mahitvā ||
sa sūryaḥ paryurū varāṃsyendro vavṛtyād rathyevacakrā |
atiṣṭhantamapasyaṃ na sarghaṃ kṛṣṇā tamāṃsitviṣyā jaghāna ||
samānamasmā anapāvṛdarca kṣmayā divo asamaṃ brahmanavyam |
vi yaḥ pṛṣṭheva janimānyarya indraścikāya nasakhāyamīṣe ||
indrāya ghiro aniśitasarghā apaḥ prerayaṃ sagharasya budhnāt |
yo akṣeṇeva cakriyā śacībhirviṣvak tastambhapṛthivīmuta dyām ||
āpāntamanyustṛpalaprabharmā dhuniḥ śimīvāñcharumānṛjīṣī |
somo viśvānyatasā vanāni nārvāghindrampratimānāni debhuḥ ||
na yasya dyāvāpṛthivī na dhanva nāntarikṣaṃ nādrayaḥsomo akṣāḥ |
yadasya manyuradhinīyamānaḥ sṛṇāti vīḷurujati sthirāṇi ||
jaghāna vṛtraṃ svadhitirvaneva ruroja puro aradan nasindhūn |
bibheda ghiriṃ navamin na kumbhamā ghā indroakṛṇuta svayughbhiḥ ||
tvaṃ ha tyad ṛṇayā indra dhīro.asirna parva vṛjināśṛṇāsi |
pra ye mitrasya varuṇasya dhāma yujaṃ na janāminanti mitram ||
pra ye mitraṃ prāryamaṇaṃ durevāḥ pra saṃghiraḥ pravaruṇaṃ minanti |
nyamitreṣu vadhamindra tumraṃ vṛṣanvṛṣāṇamaruṣaṃ śiśīhi ||
indro diva indra īśe pṛthivyā indro apāmindra itparvatānām |
indro vṛdhāmindra in medhirāṇāmindraḥkṣeme yoghe havya indraḥ ||
prāktubhya indraḥ pra vṛdho ahabhyaḥ prāntarikṣāt prasamudrasya dhāseḥ |
pra vātasya prathasaḥ pra jmo antātpra sindhubhyo ririce pra kṣitibhyaḥ ||
pra śośucatyā uṣaso na keturasinvā te vartatāmindrahetiḥ |
aśmeva vidhya diva ā sṛjānastapiṣṭhena heṣasādroghamitrān ||
anvaha māsā anvid vanānyanvoṣadhīranu parvatāsaḥ |
anvindraṃ rodasī vāvaśāne anvāpo ajihatajāyamānam ||
karhi svit sā ta indra cetyāsadaghasya yad bhinado rakṣaeṣat |
mitrakruvo yacchasane na ghāvaḥ pṛthivyā āpṛghamuyā śayante ||
śatrūyanto abhi ye nastatasre mahi vrādhanta oghaṇāsaindra |
andhenāmitrāstamasā sacantāṃ sujyotiṣo aktavastānabhi ṣyuḥ ||
purūṇi hi tvā savanā janānāṃ brahmāṇi mandan ghṛṇatāmṛṣīṇām |
imāmāghoṣannavasā sahūtiṃ tiro viśvānarcato yāhyarvāṃ ||
evā te vayamindra bhuñjatīnāṃ vidyāma sumatīnāṃnavānām |
vidyāma vastoravasā ghṛṇanto viśvāmitrā utata indra nūnam ||
śunaṃ huvema maghavānaṃ ... ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 90

सहस्रशीर्षा पुरुषः सहस्राक्षः सहस्रपात |
सभूमिं विश्वतो वर्त्वात्यतिष्ठद दशाङगुलम ||
पुरुष एवेदं सर्वं यद भूतं यच्च भव्यम |
उताम्र्तत्वस्येशानो यदन्नेनातिरोहति ||
एतावानस्य महिमातो जयायांश्च पूरुषः |
पादो.अस्यविश्वा भूतानि तरिपादस्याम्र्तं दिवि ||
तरिपादूर्ध्व उदैत पुरुषः पादो.अस्येहाभवत पुनः |
ततो विष्वं वयक्रामत साशनानशने अभि ||
तस्माद विराळ अजायत विराजो अधि पूरुषः |
स जातोत्यरिच्यत पश्चाद भूमिमथो पुरः ||
यत पुरुषेण हविषा देवा यज्ञमतन्वत |
वसन्तोस्यासीदाज्यं गरीष्म इध्मः शरद धविः ||
तं यज्ञं बर्हिषि परौक्षन पुरुषं जातमग्रतः |
तेन देवा अयजन्त साध्या रषयश्च ये ||
तस्माद यज्ञात सर्वहुतः सम्भ्र्तं पर्षदाज्यम |
पशून्तांश्चक्रे वायव्यानारण्यान गराम्याश्च ये ||
तस्माद यज्ञात सर्वहुत रचः सामानि जज्ञिरे |
छन्दांसिजज्ञिरे तस्माद यजुस्तस्मादजायत ||
तस्मादश्वा अजायन्त ये के चोभयादतः |
गावो हजज्ञिरे तस्मात तस्माज्जाता अजावयः ||
यत पुरुषं वयदधुः कतिधा वयकल्पयन |
मुखं किमस्य कौ बाहू का ऊरू पादा उच्येते ||
बराह्मणो.अस्य मुखमासीद बाहू राजन्यः कर्तः |
ऊरूतदस्य यद वैश्यः पद्भ्यां शूद्रो अजायत ||
चन्द्रमा मनसो जातश्चक्षोः सूर्यो अजायत |
मुखादिन्द्रश्चाग्निश्च पराणाद वायुरजायत ||
नाभ्या आसीदन्तरिक्षं शीर्ष्णो दयौः समवर्तत |
पद्भ्यां भूमिर्दिशः शरोत्रात तथा लोकानकल्पयन ||
सप्तास्यासन परिधयस्त्रिः सप्त समिधः कर्ताः |
देवायद यज्ञं तन्वाना अबध्नन पुरुषं पशुम ||
यज्ञेन यज्ञमयजन्त देवास्तानि धर्माणि परथमान्यासन |
ते ह नाकं महिमानः सचन्त यत्र पूर्वे साध्याःसन्ति देवाः ||
sahasraśīrṣā puruṣaḥ sahasrākṣaḥ sahasrapāt |
sabhūmiṃ viśvato vṛtvātyatiṣṭhad daśāṅghulam ||
puruṣa evedaṃ sarvaṃ yad bhūtaṃ yacca bhavyam |
utāmṛtatvasyeśāno yadannenātirohati ||
etāvānasya mahimāto jyāyāṃśca pūruṣaḥ |
pādo.asyaviśvā bhūtāni tripādasyāmṛtaṃ divi ||
tripādūrdhva udait puruṣaḥ pādo.asyehābhavat punaḥ |
tato viṣvaṃ vyakrāmat sāśanānaśane abhi ||
tasmād virāḷ ajāyata virājo adhi pūruṣaḥ |
sa jātoatyaricyata paścād bhūmimatho puraḥ ||
yat puruṣeṇa haviṣā devā yajñamatanvata |
vasantoasyāsīdājyaṃ ghrīṣma idhmaḥ śarad dhaviḥ ||
taṃ yajñaṃ barhiṣi praukṣan puruṣaṃ jātamaghrataḥ |
tena devā ayajanta sādhyā ṛṣayaśca ye ||
tasmād yajñāt sarvahutaḥ sambhṛtaṃ pṛṣadājyam |
paśūntāṃścakre vāyavyānāraṇyān ghrāmyāśca ye ||
tasmād yajñāt sarvahuta ṛcaḥ sāmāni jajñire |
chandāṃsijajñire tasmād yajustasmādajāyata ||
tasmādaśvā ajāyanta ye ke cobhayādataḥ |
ghāvo hajajñire tasmāt tasmājjātā ajāvayaḥ ||
yat puruṣaṃ vyadadhuḥ katidhā vyakalpayan |
mukhaṃ kimasya kau bāhū kā ūrū pādā ucyete ||
brāhmaṇo.asya mukhamāsīd bāhū rājanyaḥ kṛtaḥ |
ūrūtadasya yad vaiśyaḥ padbhyāṃ śūdro ajāyata ||
candramā manaso jātaścakṣoḥ sūryo ajāyata |
mukhādindraścāghniśca prāṇād vāyurajāyata ||
nābhyā āsīdantarikṣaṃ śīrṣṇo dyauḥ samavartata |
padbhyāṃ bhūmirdiśaḥ śrotrāt tathā lokānakalpayan ||
saptāsyāsan paridhayastriḥ sapta samidhaḥ kṛtāḥ |
devāyad yajñaṃ tanvānā abadhnan puruṣaṃ paśum ||
yajñena yajñamayajanta devāstāni dharmāṇi prathamānyāsan |
te ha nākaṃ mahimānaḥ sacanta yatra pūrve sādhyāḥsanti devāḥ ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 91

सं जाग्र्वद्भिर्जरमाण इध्यते दमे दमूना इषयन्निळस पदे |
विश्वस्य होता हविषो वरेण्यो विभुर्विभावासुषखा सखीयते ||
स दर्शतश्रीरतिथिर्ग्र्हे-गर्हे वने-वने शिश्रियेतक्ववीरिव |
जनं-जनं जन्यो नाति मन्यते विश आक्षेति विश्यो विशं विशम ||
सुदक्षो दक्षैः करतुनासि सुक्रतुरग्ने कविः काव्येनासिविश्ववित |
वसुर्वसूनां कषयसि तवमेक इद दयावा चयानि पर्थिवी च पुष्यतः ||
परजानन्नग्ने तव योनिं रत्वियमिळायास पदे घर्तवन्तमासदः |
आ ते चिकित्र उषसामिवेतयो.अरेपसः सूर्यस्येवरश्मयः ||
तव शरियो वर्ष्यस्येव विद्युतश्चित्राश्चिकित्र उषसांन केतवः |
यदोषधीरभिस्र्ष्टो वनानि च परिस्वयं चिनुषे अन्नमास्ये ||
तमोषधीर्दधिरे गर्भं रत्वियं तमापो अग्निंजनयन्त मातरः |
तमित समानं वनिनश्च वीरुधोऽनतर्वतीश्च सुवते च विश्वहा ||
वातोपधूत इषितो वशाननु तर्षु यदन्ना वेविषद्वितिष्ठसे |
आ ते यतन्ते रथ्यो यथा पर्थक छर्धांस्यग्ने अजराणि धक्षतः ||
मेधाकारं विदथस्य परसाधनमग्निं होतारम्परिभूतमं मतिम |
तमिदर्भे हविष्या समानमित्तमिन महे वर्णते नान्यं तवत ||
तवामिदत्र वर्णते तवायवो होतारमग्ने विदथेषुवेधसः |
यद देवयन्तो दधति परयाण्सि ते हविष्मन्तोमनवो वर्क्तबर्हिषः ||
तवाग्ने होत्रं तव पोत्रं रत्वियं तव नेष्ट्रं तवमग्निद रतायतः |
तव परशास्त्रं तवमध्वरीयसि बरह्माचासि गर्हपतिश्च नो दमे ||
यस्तुभ्यमग्ने अम्र्ताय मर्त्यः समिधा दाशदुत वाहविष्क्र्ति |
तस्य होता भवसि यासि दूत्यमुप बरूषेयजस्यध्वरीयसि ||
इमा अस्मै मतयो वाचो अस्मदान रचो गिरः सुष्टुतयःसमग्मत |
वसूयवो वसवे जातवेदसे वर्द्धासु चिद वर्धनोयासु चाकनत ||
इमां परत्नाय सुष्टुतिं नवीयसीं वोचेयमस्मा उशतेश्र्णोतु नः |
भूया अन्तरा हर्द्यस्य निस्प्र्शे जायेवपत्य उशती सुवासाः ||
यस्मिन्नश्वास रषभास उक्षणो वशा मेषावस्र्ष्टास आहुताः |
कीलालपे सोमप्र्ष्ठाय वेधसेह्र्दा मतिं जनये चारुमग्नये ||
अहाव्यग्ने हविरास्ये ते सरुचीव घर्तं चम्वीव सोमः |
वाजसनिं रयिमस्मे सुवीरं परशस्तं धेहि यशसम्ब्र्हन्तम ||
saṃ jāghṛvadbhirjaramāṇa idhyate dame damūnā iṣayanniḷas pade |
viśvasya hotā haviṣo vareṇyo vibhurvibhāvāsuṣakhā sakhīyate ||
sa darśataśrīratithirghṛhe-ghṛhe vane-vane śiśriyetakvavīriva |
janaṃ-janaṃ janyo nāti manyate viśa ākṣeti viśyo viśaṃ viśam ||
sudakṣo dakṣaiḥ kratunāsi sukraturaghne kaviḥ kāvyenāsiviśvavit |
vasurvasūnāṃ kṣayasi tvameka id dyāvā cayāni pṛthivī ca puṣyataḥ ||
prajānannaghne tava yoniṃ ṛtviyamiḷāyās pade ghṛtavantamāsadaḥ |
ā te cikitra uṣasāmivetayo.arepasaḥ sūryasyevaraśmayaḥ ||
tava śriyo varṣyasyeva vidyutaścitrāścikitra uṣasāṃna ketavaḥ |
yadoṣadhīrabhisṛṣṭo vanāni ca parisvayaṃ cinuṣe annamāsye ||
tamoṣadhīrdadhire gharbhaṃ ṛtviyaṃ tamāpo aghniṃjanayanta mātaraḥ |
tamit samānaṃ vaninaśca vīrudho'ntarvatīśca suvate ca viśvahā ||
vātopadhūta iṣito vaśānanu tṛṣu yadannā veviṣadvitiṣṭhase |
ā te yatante rathyo yathā pṛthak chardhāṃsyaghne ajarāṇi dhakṣataḥ ||
medhākāraṃ vidathasya prasādhanamaghniṃ hotāramparibhūtamaṃ matim |
tamidarbhe haviṣyā samānamittamin mahe vṛṇate nānyaṃ tvat ||
tvāmidatra vṛṇate tvāyavo hotāramaghne vidatheṣuvedhasaḥ |
yad devayanto dadhati prayāṇsi te haviṣmantomanavo vṛktabarhiṣaḥ ||
tavāghne hotraṃ tava potraṃ ṛtviyaṃ tava neṣṭraṃ tvamaghnid ṛtāyataḥ |
tava praśāstraṃ tvamadhvarīyasi brahmācāsi ghṛhapatiśca no dame ||
yastubhyamaghne amṛtāya martyaḥ samidhā dāśaduta vāhaviṣkṛti |
tasya hotā bhavasi yāsi dūtyamupa brūṣeyajasyadhvarīyasi ||
imā asmai matayo vāco asmadān ṛco ghiraḥ suṣṭutayaḥsamaghmata |
vasūyavo vasave jātavedase vṛddhāsu cid vardhanoyāsu cākanat ||
imāṃ pratnāya suṣṭutiṃ navīyasīṃ voceyamasmā uśateśṛṇotu naḥ |
bhūyā antarā hṛdyasya nispṛśe jāyevapatya uśatī suvāsāḥ ||
yasminnaśvāsa ṛṣabhāsa ukṣaṇo vaśā meṣāavasṛṣṭāsa āhutāḥ |
kīlālape somapṛṣṭhāya vedhasehṛdā matiṃ janaye cārumaghnaye ||
ahāvyaghne havirāsye te srucīva ghṛtaṃ camvīva somaḥ |
vājasaniṃ rayimasme suvīraṃ praśastaṃ dhehi yaśasambṛhantam ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 92

यज्ञस्य वो रथ्यं विश्पतिं विशां होतारमक्तोरतिथिं विभावसुम |
शोचञ्छुष्कासु हरिणीषु जर्भुरद्व्र्षा केतुर्यजतो दयामशायत ||
इममञ्जस्पामुभये अक्र्ण्वत धर्माणमग्निं विदथस्यसाधनम |
अक्तुं न यह्वमुषसः पुरोहितं तनूनपातमरुषस्य निंसते ||
बळ अस्य नीथा वि पणेश्च मन्महे वया अस्य परहुताासुरत्तवे |
यदा घोरासो अम्र्तत्वमाशतादिज्जनस्यदैव्यस्य चर्किरन ||
रतस्य हि परसितिर्द्यौरुरु वयचो नमो मह्यरमतिःपनीयसी |
इन्द्रो मित्रो वरुणः सं चिकित्रिरे.अथो भगःसविता पूतदक्षसः ||
पर रुद्रेण ययिना यन्ति सिन्धवस्तिरो महीमरमतिन्दधन्विरे |
येभिः परिज्मा परियन्नुरु जरयो वि रोरुवज्जठरे विश्वमुक्षते ||
कराणा रुद्रा मरुतो विश्वक्र्ष्टयो दिवः शयेनासोसुरस्य नीळयः |
तेभिश्चष्टे वरुणो मित्रो अर्यमेन्द्रोदेवेभिरर्वशेभिरर्वशः ||
इन्द्रे भुजं शशमानास आशत सूरो दर्शीके वर्षणश्च पौंस्ये |
पर ये नवस्यार्हणा ततक्षिरे युजं वज्रंन्र्षदनेषु कारवः ||
सूरश्चिदा हरितो अस्य रीरमदिन्द्रादा कश्चिद भयतेतवीयसः |
भीमस्य वर्ष्णो जठरादभिश्वसो दिवे-दिवेसहुरि सतन्नबाधितः ||
सतोमं वो अद्य रुद्राय शिक्वसे कषयद्वीराय नमसादिदिष्टन |
येभिः शिवः सववानेवयावभिर्दिवःसिषक्ति सवयशा निकामभिः ||
ते हि परजाया अभरन्त वि शरवो बर्हस्पतिर्व्र्षभःसोमजामयः |
यज्ञैरथर्वा परथमो वि धारयद देवादक्षैर्भ्र्गवः सं चिकित्रिरे ||
ते हि दयावाप्र्थिवी भूरिरेतसा नराशंसश्चतुरङगोयमो.अदितिः |
देवस्त्वष्टा दरविणोदा रभुक्षणः पररोदसी मरुतो विष्णुरर्हिरे ||
उत सय न उशिजामुर्विया कविरहिः शर्णोतु बुध्न्योहवीमनि |
सूर्यामासा विचरन्ता दिविक्षिता धियाशमीनहुषी अस्य बोधतम ||
पर नः पूषा चरथं विश्वदेव्यो.अपां नपादवतुवायुरिष्टये |
आत्मानं वस्यो अभि वातमर्चत तदश्विना सुहवा यामनि शरुतम ||
विशामासामभयानामधिक्षितं गीर्भिरु सवयशसंग्र्णीमसि |
गनाभिर्विश्वाभिरदितिमनर्वणमक्तोर्युवानं नर्मणा अधा पतिम ||
रेभदत्र जनुषा पूर्वो अङगिरा गरावाण ऊर्ध्वा अभिचक्षुरध्वरम |
येभिर्विहाया अभवद विचक्षणःपाथः सुमेकं सवधितिर्वनन्वति ||
yajñasya vo rathyaṃ viśpatiṃ viśāṃ hotāramaktoratithiṃ vibhāvasum |
śocañchuṣkāsu hariṇīṣu jarbhuradvṛṣā keturyajato dyāmaśāyata ||
imamañjaspāmubhaye akṛṇvata dharmāṇamaghniṃ vidathasyasādhanam |
aktuṃ na yahvamuṣasaḥ purohitaṃ tanūnapātamaruṣasya niṃsate ||
baḷ asya nīthā vi paṇeśca manmahe vayā asya prahutāāsurattave |
yadā ghorāso amṛtatvamāśatādijjanasyadaivyasya carkiran ||
ṛtasya hi prasitirdyaururu vyaco namo mahyaramatiḥpanīyasī |
indro mitro varuṇaḥ saṃ cikitrire.atho bhaghaḥsavitā pūtadakṣasaḥ ||
pra rudreṇa yayinā yanti sindhavastiro mahīmaramatindadhanvire |
yebhiḥ parijmā pariyannuru jrayo vi roruvajjaṭhare viśvamukṣate ||
krāṇā rudrā maruto viśvakṛṣṭayo divaḥ śyenāsoasurasya nīḷayaḥ |
tebhiścaṣṭe varuṇo mitro aryamendrodevebhirarvaśebhirarvaśaḥ ||
indre bhujaṃ śaśamānāsa āśata sūro dṛśīke vṛṣaṇaśca pauṃsye |
pra ye nvasyārhaṇā tatakṣire yujaṃ vajraṃnṛṣadaneṣu kāravaḥ ||
sūraścidā harito asya rīramadindrādā kaścid bhayatetavīyasaḥ |
bhīmasya vṛṣṇo jaṭharādabhiśvaso dive-divesahuri stannabādhitaḥ ||
stomaṃ vo adya rudrāya śikvase kṣayadvīrāya namasādidiṣṭana |
yebhiḥ śivaḥ svavānevayāvabhirdivaḥsiṣakti svayaśā nikāmabhiḥ ||
te hi prajāyā abharanta vi śravo bṛhaspatirvṛṣabhaḥsomajāmayaḥ |
yajñairatharvā prathamo vi dhārayad devādakṣairbhṛghavaḥ saṃ cikitrire ||
te hi dyāvāpṛthivī bhūriretasā narāśaṃsaścaturaṅghoyamo.aditiḥ |
devastvaṣṭā draviṇodā ṛbhukṣaṇaḥ prarodasī maruto viṣṇurarhire ||
uta sya na uśijāmurviyā kavirahiḥ śṛṇotu budhnyohavīmani |
sūryāmāsā vicarantā divikṣitā dhiyāśamīnahuṣī asya bodhatam ||
pra naḥ pūṣā carathaṃ viśvadevyo.apāṃ napādavatuvāyuriṣṭaye |
ātmānaṃ vasyo abhi vātamarcata tadaśvinā suhavā yāmani śrutam ||
viśāmāsāmabhayānāmadhikṣitaṃ ghīrbhiru svayaśasaṃghṛṇīmasi |
ghnābhirviśvābhiraditimanarvaṇamaktoryuvānaṃ nṛmaṇā adhā patim ||
rebhadatra januṣā pūrvo aṅghirā ghrāvāṇa ūrdhvā abhicakṣuradhvaram |
yebhirvihāyā abhavad vicakṣaṇaḥpāthaḥ sumekaṃ svadhitirvananvati ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 93

महि दयावाप्र्थिवी भूतमुर्वी नारी यह्वी न रोदसीसदं नः |
तेभिर्नः पातं सह्यस एभिर्नः पातंशूषणि ||
यज्ञे-यज्ञे स मर्त्यो देवान सपर्यति |
यः सुम्नैर्दीर्घश्रुत्तम आविवासत्येनान ||
विश्वेषामिरज्यवो देवानां वार्महः |
विश्वे हिविश्वमहसो विश्वे यज्ञेषु यज्ञियाः ||
ते घा राजानो अम्र्तस्य मन्द्रा अर्यमा मित्रो वरुणःपरिज्मा |
कद रुद्रो नर्णां सतुतो मरुतः पूषणो भगः ||
उत नो नक्तमपां वर्षण्वसू सूर्यामासा सदनायसधन्या |
सचा यत साद्येषामहिर्बुध्नेषु बुध्न्यः ||
उत नो देवावश्विना शुभस पती धामभिर्मित्रावरुणाुरुष्यताम |
महः स राय एषते.अति धन्वेव दुरिता ||
उत नो रुद्रा चिन मर्ळतामश्विना विश्वे देवासो रथस्पतिर्भगः |
रभुर्वाज रभुक्षणः परिज्मा विश्ववेदसः ||
रभुरभुक्षा रभुर्विधतो मद आ ते हरी जूजुवानस्यवाजिना |
दुष्टरं यस्य साम चिद रधग यज्ञो नमानुषः ||
कर्धी नो अह्रयो देव सवितः स च सतुषे मघोनाम |
सहो नैन्द्रो वह्निभिर्न्येषां चर्षणीनां चक्रं रश्मिं नयोयुवे ||
ऐषु दयावाप्र्थिवी धातं महदस्मे वीरेषु विश्वचर्षणिश्रवः |
पर्क्षं वाजस्य सातये पर्क्षं रायोततुर्वणे ||
एतं शंसमिन्द्रास्मयुष टवं कूचित सन्तं सहसावन्नभिष्टये सदा पाह्यभिष्टये |
मेदतां वेदता वसो ||
एतं मे सतोमं तना न सूर्ये दयुतद्यामानं वाव्र्धन्तन्र्णाम |
संवननं नाश्व्यं तष्टेवानपच्युतम ||
वावर्त येषां राया युक्तैषां हिरण्ययी |
नेमधितान पौंस्या वर्थेव विष्टान्ता ||
पर तद दुःशीमे पर्थवाने वेने पर रामे वोचमसुरेमघवत्सु |
ये युक्त्वाय पञ्च शतास्मयु पथा विश्राव्येषाम ||
अधीन नवत्र सप्ततिं च सप्त च |
सद्यो दिदिष्ट तान्वःसद्यो दिदिष्ट पार्थ्यः सद्यो दिदिष्ट मायवः ||
mahi dyāvāpṛthivī bhūtamurvī nārī yahvī na rodasīsadaṃ naḥ |
tebhirnaḥ pātaṃ sahyasa ebhirnaḥ pātaṃśūṣaṇi ||
yajñe-yajñe sa martyo devān saparyati |
yaḥ sumnairdīrghaśruttama āvivāsatyenān ||
viśveṣāmirajyavo devānāṃ vārmahaḥ |
viśve hiviśvamahaso viśve yajñeṣu yajñiyāḥ ||
te ghā rājāno amṛtasya mandrā aryamā mitro varuṇaḥparijmā |
kad rudro nṛṇāṃ stuto marutaḥ pūṣaṇo bhaghaḥ ||
uta no naktamapāṃ vṛṣaṇvasū sūryāmāsā sadanāyasadhanyā |
sacā yat sādyeṣāmahirbudhneṣu budhnyaḥ ||
uta no devāvaśvinā śubhas patī dhāmabhirmitrāvaruṇāuruṣyatām |
mahaḥ sa rāya eṣate.ati dhanveva duritā ||
uta no rudrā cin mṛḷatāmaśvinā viśve devāso rathaspatirbhaghaḥ |
ṛbhurvāja ṛbhukṣaṇaḥ parijmā viśvavedasaḥ ||
ṛbhurbhukṣā ṛbhurvidhato mada ā te harī jūjuvānasyavājinā |
duṣṭaraṃ yasya sāma cid ṛdhagh yajño namānuṣaḥ ||
kṛdhī no ahrayo deva savitaḥ sa ca stuṣe maghonām |
saho naindro vahnibhirnyeṣāṃ carṣaṇīnāṃ cakraṃ raśmiṃ nayoyuve ||
aiṣu dyāvāpṛthivī dhātaṃ mahadasme vīreṣu viśvacarṣaṇiśravaḥ |
pṛkṣaṃ vājasya sātaye pṛkṣaṃ rāyotaturvaṇe ||
etaṃ śaṃsamindrāsmayuṣ ṭvaṃ kūcit santaṃ sahasāvannabhiṣṭaye sadā pāhyabhiṣṭaye |
medatāṃ vedatā vaso ||
etaṃ me stomaṃ tanā na sūrye dyutadyāmānaṃ vāvṛdhantanṛṇām |
saṃvananaṃ nāśvyaṃ taṣṭevānapacyutam ||
vāvarta yeṣāṃ rāyā yuktaiṣāṃ hiraṇyayī |
nemadhitāna pauṃsyā vṛtheva viṣṭāntā ||
pra tad duḥśīme pṛthavāne vene pra rāme vocamasuremaghavatsu |
ye yuktvāya pañca śatāsmayu pathā viśrāvyeṣām ||
adhīn nvatra saptatiṃ ca sapta ca |
sadyo didiṣṭa tānvaḥsadyo didiṣṭa pārthyaḥ sadyo didiṣṭa māyavaḥ ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 94

परैते वदन्तु पर वयं वदाम गरावभ्यो वाचं वदतावदद्भ्यः |
यदद्रयः पर्वताः साकमाशवः शलोकंघोषं भरथेन्द्राय सोमिनः ||
एते वदन्ति शतवत सहस्रवदभि करन्दन्ति हरितेभिरासभिः |
विष्ट्वी गरावाणः सुक्र्तः सुक्र्त्यया होतुश्चित पूर्वे हविरद्यमाशत ||
एते वदन्त्यविदन्नना मधु नयूङखयन्ते अधि पक्वामिषि |
वर्क्षस्य शाखामरुणस्य बप्सतस्ते सूभर्वाव्र्षभाः परेमराविषुः ||
बर्हद वदन्ति मदिरेण मन्दिनेन्द्रं करोशन्तो.अविदन्ननामधु |
संरभ्या धीराः सवस्र्भिरनर्तिषुराघोषयन्तः पर्थिवीमुपब्दिभिः ||
सुपर्णा वाचमक्रतोप दयव्याखरे कर्ष्णा इषिरानर्तिषुः |
नयं नि यन्त्युपरस्य निष्क्र्तं पुरू रेतोदधिरे सूर्यश्वितः ||
उग्रा इव परवहन्तः समायमुः साकं युक्ता वर्षणोबिभ्रतो धुरः |
यच्छ्वसन्तो जग्रसाना अराविषुःश्र्ण्व एषां परोथथो अर्वतामिव ||
दशावनिभ्यो दशकक्ष्येभ्यो दशयोक्त्रेभ्यो दशयोजनेभ्यः |
दशाभीशुभ्यो अर्चताजरेभ्यो दश धुरो दश युक्तावहद्भ्यः ||
ते अद्रयो दशयन्त्रास आशवस्तेषामाधानं पर्येतिहर्यतम |
त ऊ सुतस्य सोम्यस्यान्धसो.अंशोः पीयूषम्प्रथमस्य भेजिरे ||
ते सोमादो हरी इन्द्रस्य निंसते.अंशुं दुहन्तो अध्यासतेगवि |
तेभिर्दुग्धं पपिवान सोम्यं मध्विन्द्रो वर्धतेप्रथते वर्षायते ||
वर्षा वो अंशुर्न किला रिषाथनेलावन्तः सदमित्स्थनाशिताः |
रैवत्येव महसा चारव सथन यस्यग्रावाणो अजुषध्वमध्वरम ||
तर्दिला अत्र्दिलासो अद्रयो.अश्रमणा अश्र्थिता अम्र्त्यवः |
अनातुरा अजरा सथामविष्णवः सुपीवसो अत्र्षितात्र्ष्णजः ||
धरुवा एव वः पितरो युगे-युगे कषेमकामासः सदसो नयुञ्जते |
अजुर्यासो हरिषाचो हरिद्रव आ दयां रवेणप्र्थिवीमशुश्रवुः ||
तदिद वदन्त्यद्रयो विमोचने यामन्नञ्जस्पा इव घेदुपब्दिभिः |
वपन्तो बीजमिव धान्याक्र्तः पर्ञ्चन्तिसोमं न मिनन्ति बप्सतः ||
सुते अध्वरे अधि वाचमक्रता करीळयो न मातरन्तुदन्तः |
वि षू मुञ्चा सुषुवुषो मनीषां वि वर्तन्तामद्रयश्चायमानाः ||
praite vadantu pra vayaṃ vadāma ghrāvabhyo vācaṃ vadatāvadadbhyaḥ |
yadadrayaḥ parvatāḥ sākamāśavaḥ ślokaṃghoṣaṃ bharathendrāya sominaḥ ||
ete vadanti śatavat sahasravadabhi krandanti haritebhirāsabhiḥ |
viṣṭvī ghrāvāṇaḥ sukṛtaḥ sukṛtyayā hotuścit pūrve haviradyamāśata ||
ete vadantyavidannanā madhu nyūṅkhayante adhi pakvaāmiṣi |
vṛkṣasya śākhāmaruṇasya bapsataste sūbharvāvṛṣabhāḥ premarāviṣuḥ ||
bṛhad vadanti madireṇa mandinendraṃ krośanto.avidannanāmadhu |
saṃrabhyā dhīrāḥ svasṛbhiranartiṣurāghoṣayantaḥ pṛthivīmupabdibhiḥ ||
suparṇā vācamakratopa dyavyākhare kṛṣṇā iṣirāanartiṣuḥ |
nyaṃ ni yantyuparasya niṣkṛtaṃ purū retodadhire sūryaśvitaḥ ||
ughrā iva pravahantaḥ samāyamuḥ sākaṃ yuktā vṛṣaṇobibhrato dhuraḥ |
yacchvasanto jaghrasānā arāviṣuḥśṛṇva eṣāṃ prothatho arvatāmiva ||
daśāvanibhyo daśakakṣyebhyo daśayoktrebhyo daśayojanebhyaḥ |
daśābhīśubhyo arcatājarebhyo daśa dhuro daśa yuktāvahadbhyaḥ ||
te adrayo daśayantrāsa āśavasteṣāmādhānaṃ paryetiharyatam |
ta ū sutasya somyasyāndhaso.aṃśoḥ pīyūṣamprathamasya bhejire ||
te somādo harī indrasya niṃsate.aṃśuṃ duhanto adhyāsateghavi |
tebhirdughdhaṃ papivān somyaṃ madhvindro vardhateprathate vṛṣāyate ||
vṛṣā vo aṃśurna kilā riṣāthanelāvantaḥ sadamitsthanāśitāḥ |
raivatyeva mahasā cārava sthana yasyaghrāvāṇo ajuṣadhvamadhvaram ||
tṛdilā atṛdilāso adrayo.aśramaṇā aśṛthitā amṛtyavaḥ |
anāturā ajarā sthāmaviṣṇavaḥ supīvaso atṛṣitāatṛṣṇajaḥ ||
dhruvā eva vaḥ pitaro yughe-yughe kṣemakāmāsaḥ sadaso nayuñjate |
ajuryāso hariṣāco haridrava ā dyāṃ raveṇapṛthivīmaśuśravuḥ ||
tadid vadantyadrayo vimocane yāmannañjaspā iva ghedupabdibhiḥ |
vapanto bījamiva dhānyākṛtaḥ pṛñcantisomaṃ na minanti bapsataḥ ||
sute adhvare adhi vācamakratā krīḷayo na mātarantudantaḥ |
vi ṣū muñcā suṣuvuṣo manīṣāṃ vi vartantāmadrayaścāyamānāḥ ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 95

हये जाये मनसा तिष्ठ घोरे वचांसि मिश्राक्र्णवावहै नु |
न नौ मन्त्रा अनुदितास एते मयस करन्परतरे चनाहन ||
किमेता वाचा कर्णवा तवाहं पराक्रमिषमुषसामग्रियेव |
पुरूरवः पुनरस्तं परेहि दुरापना वातैवाहमस्मि ||
इषुर्न शरिय इषुधेरसना गोषाः शतसा न रंहिः |
अवीरे करतौ वि दविद्युतन नोरा न मायुं चितयन्तधुनयः ||
सा वसु दधती शवशुराय वय उषो यदि वष्ट्यन्तिग्र्हात |
अस्तं ननक्षे यस्मिञ्चाकन दिवा नक्तंश्नथिता वैतसेन ||
तरिः सम माह्नः शनथयो वैतसेनोत सम मे.अव्यत्यैप्र्णासि |
पुरूरवो.अनु ते केतमायं राजा मे वीर तन्वस्तदासीः ||
या सुजूर्णिः शरेणिः सुम्नापिर्ह्रदेचक्षुर्न गरन्थिनीचरण्युः |
ता अञ्जयो.अरुणयो न सस्रुः शरिये गावो नधेनवो.अनवन्त ||
समस्मिञ जायमान आसत गना उतेमवर्धन नद्यःस्वगूर्ताः |
महे यत तवा पुरूरवो रणायावर्धयन्दस्युहत्याय देवाः ||
सचा यदासु जहतीष्वत्कममानुषीषु मानुषो निषेवे |
अप सम मत तरसन्ती न भुज्युस्ता अत्रसन रथस्प्र्शोनाश्वाः ||
यदासु मर्तो अम्र्तासु निस्प्र्क सं कषोणीभिः करतुभिर्नप्र्ङकते |
ता आतयो न तन्वः शुम्भत सवा अश्वासो नक्रीळयो दन्दशानाः ||
विद्युन न या पतन्ती दविद्योद भरन्ती मे अप्या काम्यानि |
जनिष्टो अपो नर्यः सुजातः परोर्वशी तिरत दीर्घमायुः ||
जज्ञिष इत्था गोपीथ्याय हि दधाथ तत पुरूरवो मोजः |
अशासं तवा विदुषी सस्मिन्नहन न म आश्र्णोःकिमभुग वदासि ||
कदा सूनुः पितरं जात इछाच्चक्रन नाश्रु वर्तयद्विजानन |
को दम्पती समनसा वि यूयोदध यदग्निःश्वशुरेषु दीदयत ||
परति बरवाणि वर्तयते अश्रु चक्रन न करन्ददाध्येशिवायै |
पर तत ते हिनवा यत ते अस्मे परेह्यस्तं नहिमूर मापः ||
सुदेवो अद्य परपतेदनाव्र्त परावतं परमां गन्तवा उ |
अधा शयीत निरतेरुपस्थे.अधैनं वर्का रभसासोद्युः ||
पुरूरवो मा मर्था मा पर पप्तो मा तवा वर्कासो अशिवास उक्षन |
न वै सत्रैणानि सख्यानि सन्ति सालाव्र्काणांह्र्दयान्येता ||
यद विरूपाचरं मर्त्येष्ववसं रात्रीः शरदश्चतस्रः |
घर्तस्य सतोकं सक्र्दह्न आश्नां तादेवेदन्तात्र्पाणा चरामि ||
अन्तरिक्षप्रां रजसो विमानीमुप शिक्षाम्युर्वशींवसिष्ठः |
उप तवा रातिः सुक्र्तस्य तिष्ठान नि वर्तस्वह्र्दयं तप्यते मे ||
इति तवा देवा इम आहुरैळ यथेमेतद भवसिम्र्त्युबन्धुः |
परजा ते देवान हविषा यजाति सवर्ग उ तवमपि मादयासे ||
haye jāye manasā tiṣṭha ghore vacāṃsi miśrākṛṇavāvahai nu |
na nau mantrā anuditāsa ete mayas karanparatare canāhan ||
kimetā vācā kṛṇavā tavāhaṃ prākramiṣamuṣasāmaghriyeva |
purūravaḥ punarastaṃ parehi durāpanā vātaivāhamasmi ||
iṣurna śriya iṣudherasanā ghoṣāḥ śatasā na raṃhiḥ |
avīre kratau vi davidyutan norā na māyuṃ citayantadhunayaḥ ||
sā vasu dadhatī śvaśurāya vaya uṣo yadi vaṣṭyantighṛhāt |
astaṃ nanakṣe yasmiñcākan divā naktaṃśnathitā vaitasena ||
triḥ sma māhnaḥ śnathayo vaitasenota sma me.avyatyaipṛṇāsi |
purūravo.anu te ketamāyaṃ rājā me vīra tanvastadāsīḥ ||
yā sujūrṇiḥ śreṇiḥ sumnaāpirhradecakṣurna ghranthinīcaraṇyuḥ |
tā añjayo.aruṇayo na sasruḥ śriye ghāvo nadhenavo.anavanta ||
samasmiñ jāyamāna āsata ghnā utemavardhan nadyaḥsvaghūrtāḥ |
mahe yat tvā purūravo raṇāyāvardhayandasyuhatyāya devāḥ ||
sacā yadāsu jahatīṣvatkamamānuṣīṣu mānuṣo niṣeve |
apa sma mat tarasantī na bhujyustā atrasan rathaspṛśonāśvāḥ ||
yadāsu marto amṛtāsu nispṛk saṃ kṣoṇībhiḥ kratubhirnapṛṅkte |
tā ātayo na tanvaḥ śumbhata svā aśvāso nakrīḷayo dandaśānāḥ ||
vidyun na yā patantī davidyod bharantī me apyā kāmyāni |
janiṣṭo apo naryaḥ sujātaḥ prorvaśī tirata dīrghamāyuḥ ||
jajñiṣa itthā ghopīthyāya hi dadhātha tat purūravo maojaḥ |
aśāsaṃ tvā viduṣī sasminnahan na ma āśṛṇoḥkimabhugh vadāsi ||
kadā sūnuḥ pitaraṃ jāta ichāccakran nāśru vartayadvijānan |
ko dampatī samanasā vi yūyodadha yadaghniḥśvaśureṣu dīdayat ||
prati bravāṇi vartayate aśru cakran na krandadādhyeśivāyai |
pra tat te hinavā yat te asme parehyastaṃ nahimūra māpaḥ ||
sudevo adya prapatedanāvṛt parāvataṃ paramāṃ ghantavā u |
adhā śayīta nirterupasthe.adhainaṃ vṛkā rabhasāsoadyuḥ ||
purūravo mā mṛthā mā pra papto mā tvā vṛkāso aśivāsa ukṣan |
na vai straiṇāni sakhyāni santi sālāvṛkāṇāṃhṛdayānyetā ||
yad virūpācaraṃ martyeṣvavasaṃ rātrīḥ śaradaścatasraḥ |
ghṛtasya stokaṃ sakṛdahna āśnāṃ tādevedantātṛpāṇā carāmi ||
antarikṣaprāṃ rajaso vimānīmupa śikṣāmyurvaśīṃvasiṣṭhaḥ |
upa tvā rātiḥ sukṛtasya tiṣṭhān ni vartasvahṛdayaṃ tapyate me ||
iti tvā devā ima āhuraiḷa yathemetad bhavasimṛtyubandhuḥ |
prajā te devān haviṣā yajāti svargha u tvamapi mādayāse ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 96

पर ते महे विदथे शंसिषं हरी पर ते वन्वे वनुषोहर्यतं मदम |
घर्तं न यो हरिभिश्चारु सेचत आ तवाविशन्तु हरिवर्पसं गिरः ||
हरिं हि योनिमभि ये समस्वरन हिन्वन्तो हरी दिव्यंयथा सदः |
आ यं पर्णन्ति हरिभिर्न धेनव इन्द्रायशूषं हरिवन्तमर्चत ||
सो अस्य वज्रो हरितो य आयसो हरिर्निकामो हरिरागभस्त्योः |
दयुम्नी सुशिप्रो हरिमन्युसायक इन्द्रे नि रूपाहरिता मिमिक्षिरे ||
दिवि न केतुरधि धायि हर्यतो विव्यचद वज्रो हरितो नरंह्या |
तुददहिं हरिशिप्रो य आयसः सहस्रशोकाभवद धरिम्भरः ||
तवं-तवमहर्यथा उपस्तुतः पूर्वेभिरिन्द्र हरिकेशयज्वभिः |
तवं हर्यसि तव विश्वमुक्थ्यमसामि राधोहरिजात हर्यतम ||
ता वज्रिणं मन्दिनं सतोम्यं मद इन्द्रं रथे वहतोहर्यता हरी |
पुरूण्यस्मै सवनानि हर्यत इन्द्रायसोमा हरयो दधन्विरे ||
अरं कामाय हरयो दधन्विरे सथिराय हिन्वन हरयो हरीतुरा |
अर्वद्भिर्यो हरिभिर्जोषमीयते सो अस्य कामंहरिवन्तमानशे ||
हरिश्मशारुर्हरिकेश आयसस्तुरस्पेये यो हरिपावर्धत |
अर्वद्भिर्यो हरिभिर्वाजिनीवसुरति विश्वादुरिता पारिषद धरी ||
सरुवेव यस्य हरिणी विपेततुः शिप्रे वाजाय हरिणीदविध्वतः |
पर यत कर्ते चमसे मर्म्र्जद धरी पीत्वामदस्य हयतस्याधसः ||
उत सम सद्म हर्यतस्य पस्त्योरत्यो न वाजं हरिवानचिक्रदत |
मही चिद धि धिषणाहर्यदोजसा बर्हद वयोदधिषे हर्यतश्चिदा ||
आ रोदसी हर्यमाणो महित्वा नव्यं-नव्यं हर्यसि मन्मनु परियम |
पर पस्त्यमसुर हर्यतं गोराविष्क्र्धि हरयेसूर्याय ||
आ तवा हर्यन्तं परयुजो जनानां रथे वहन्तु हरिशिप्रमिन्द्र |
पिबा यथा परतिभ्र्तस्य मध्वो हर्यन यज्ञंसधमादे दशोणिम ||
अपाः पूर्वेषां हरिवः सुतानामथो इदं सवनंकेवलं ते |
ममद्धि सोमं मधुमन्तमिन्द्र सत्रा वर्षञ्जठर आ वर्षस्व ||
pra te mahe vidathe śaṃsiṣaṃ harī pra te vanve vanuṣoharyataṃ madam |
ghṛtaṃ na yo haribhiścāru secata ā tvāviśantu harivarpasaṃ ghiraḥ ||
hariṃ hi yonimabhi ye samasvaran hinvanto harī divyaṃyathā sadaḥ |
ā yaṃ pṛṇanti haribhirna dhenava indrāyaśūṣaṃ harivantamarcata ||
so asya vajro harito ya āyaso harirnikāmo harirāghabhastyoḥ |
dyumnī suśipro harimanyusāyaka indre ni rūpāharitā mimikṣire ||
divi na keturadhi dhāyi haryato vivyacad vajro harito naraṃhyā |
tudadahiṃ hariśipro ya āyasaḥ sahasraśokāabhavad dharimbharaḥ ||
tvaṃ-tvamaharyathā upastutaḥ pūrvebhirindra harikeśayajvabhiḥ |
tvaṃ haryasi tava viśvamukthyamasāmi rādhoharijāta haryatam ||
tā vajriṇaṃ mandinaṃ stomyaṃ mada indraṃ rathe vahatoharyatā harī |
purūṇyasmai savanāni haryata indrāyasomā harayo dadhanvire ||
araṃ kāmāya harayo dadhanvire sthirāya hinvan harayo harīturā |
arvadbhiryo haribhirjoṣamīyate so asya kāmaṃharivantamānaśe ||
hariśmaśārurharikeśa āyasasturaspeye yo haripāavardhata |
arvadbhiryo haribhirvājinīvasurati viśvāduritā pāriṣad dharī ||
sruveva yasya hariṇī vipetatuḥ śipre vājāya hariṇīdavidhvataḥ |
pra yat kṛte camase marmṛjad dharī pītvāmadasya hayatasyādhasaḥ ||
uta sma sadma haryatasya pastyoratyo na vājaṃ harivānacikradat |
mahī cid dhi dhiṣaṇāharyadojasā bṛhad vayodadhiṣe haryataścidā ||
ā rodasī haryamāṇo mahitvā navyaṃ-navyaṃ haryasi manmanu priyam |
pra pastyamasura haryataṃ ghorāviṣkṛdhi harayesūryāya ||
ā tvā haryantaṃ prayujo janānāṃ rathe vahantu hariśipramindra |
pibā yathā pratibhṛtasya madhvo haryan yajñaṃsadhamāde daśoṇim ||
apāḥ pūrveṣāṃ harivaḥ sutānāmatho idaṃ savanaṃkevalaṃ te |
mamaddhi somaṃ madhumantamindra satrā vṛṣañjaṭhara ā vṛṣasva ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 97

या ओषधीः पूर्वा जाता देवेभ्यस्त्रियुगं पुरा |
मनैनु बभ्रूणामहं शतं धामानि सप्त च ||
शतं वो अम्ब धामानि सहस्रमुत वो रुहः |
अधाशतक्रत्वो यूयमिमं मे अगदं कर्त ||
ओषधीः परति मोदध्वं पुष्पवतीः परसूवरीः |
अश्वािव सजित्वरीर्वीरुधः पारयिष्ण्वः ||
ओषधीरिति मातरस्तद वो देवीरुप बरुवे |
सनेयमश्वंगां वास आत्मानं तव पूरुष ||
अश्वत्थे वो निषदनं पर्णे वो वसतिष कर्ता |
गोभाज इत्किलासथ यत सनवथ पूरुषम ||
यत्रौषधीः समग्मत राजानः समिताविव |
विप्रः सौच्यते भिषग रक्षोहामीवचातनः ||
अश्वावतीं सोमावतीमूर्जयन्तीमुदोजसम |
आवित्सिसर्वा ओषधीरस्मा अरिष्टतातये ||
उच्छुष्मा ओषधीनां गावो गोष्ठादिवेरते |
धनंसनिष्यन्तीनामात्मानं तव पूरुष ||
इष्क्र्तिर्नाम वो माताथो यूयं सथ निष्क्र्तीः |
सीराःपतत्र्णी सथन यदामयति निष कर्थ ||
अति विश्वाः परिष्ठा सतेन इव वरजमक्रमुः |
ओषधीःप्राचुच्यवुर्यत किं च तन्वो रपः ||
यदिमा वाजयन्नहमोषधीर्हस्त आदधे |
आत्मायक्ष्मस्य नश्यति पुरा जीवग्र्भो यथा ||
यस्यौषधीः परसर्पथाङगम-अञ्गं परुष-परुः |
ततोयक्ष्मं वि बाधध्व उग्रो मध्यमशीरिव ||
साकं यक्ष्म पर पत चाषेण किकिदीविना |
साकंवातस्य धराज्या साकं नश्य निहाकया ||
अन्या वो अन्यामवत्वन्यान्यस्या उपावत |
ताः सर्वाःसंविदाना इदं मे परावता वचः ||
याः फलिनीर्या अफला अपुष्पा याश्च पुष्पिणीः |
बर्हस्पतिप्रसूतास्ता नो मुञ्चन्त्वंहसः ||
मुञ्चन्तु मा शपथ्यादथो वरुण्यादुत |
अथो यमस्यपड्बीशात सर्वस्माद देवकिल्बिषात ||
अवपतन्तीरवदन दिव ओषधयस परि |
यं जीवमश्नवामहै न स रिष्याति पूरुषः ||
या ओषधीः सोमराज्ञीर्बह्वीः शतविचक्षणाः |
तासां तवमस्युत्तमारं कामाय शं हर्दे ||
या ओषधीः सोमराज्ञीर्विष्ठिताः पर्थिवीमनु |
बर्हस्पतिप्रसूता अस्यै सं दत्त वीर्यम ||
मा वो रिषत खनिता यस्मै चाहं खनामि वः |
दविपच्चतुष्पदस्माकं सर्वमस्त्वनातुरम ||
याश्चेदमुपश्र्ण्वन्ति याश्च दूरं परागताः |
सर्वाः संगत्य वीरुधो.अस्यै सं दत्त वीर्यम ||
ओषधयः सं वदन्ते सोमेन सह राज्ञा |
यस्मै कर्णोतिब्राह्मणस्तं राजन पारयामसि ||
तवमुत्तमास्योषधे तव वर्क्षा उपस्तयः |
उपस्तिरस्तुसो.अस्माकं यो अस्मानभिदासति ||
yā oṣadhīḥ pūrvā jātā devebhyastriyughaṃ purā |
manainu babhrūṇāmahaṃ śataṃ dhāmāni sapta ca ||
śataṃ vo amba dhāmāni sahasramuta vo ruhaḥ |
adhāśatakratvo yūyamimaṃ me aghadaṃ kṛta ||
oṣadhīḥ prati modadhvaṃ puṣpavatīḥ prasūvarīḥ |
aśvāiva sajitvarīrvīrudhaḥ pārayiṣṇvaḥ ||
oṣadhīriti mātarastad vo devīrupa bruve |
saneyamaśvaṃghāṃ vāsa ātmānaṃ tava pūruṣa ||
aśvatthe vo niṣadanaṃ parṇe vo vasatiṣ kṛtā |
ghobhāja itkilāsatha yat sanavatha pūruṣam ||
yatrauṣadhīḥ samaghmata rājānaḥ samitāviva |
vipraḥ saucyate bhiṣagh rakṣohāmīvacātanaḥ ||
aśvāvatīṃ somāvatīmūrjayantīmudojasam |
āvitsisarvā oṣadhīrasmā ariṣṭatātaye ||
ucchuṣmā oṣadhīnāṃ ghāvo ghoṣṭhādiverate |
dhanaṃsaniṣyantīnāmātmānaṃ tava pūruṣa ||
iṣkṛtirnāma vo mātātho yūyaṃ stha niṣkṛtīḥ |
sīrāḥpatatṛṇī sthana yadāmayati niṣ kṛtha ||
ati viśvāḥ pariṣṭhā stena iva vrajamakramuḥ |
oṣadhīḥprācucyavuryat kiṃ ca tanvo rapaḥ ||
yadimā vājayannahamoṣadhīrhasta ādadhe |
ātmāyakṣmasya naśyati purā jīvaghṛbho yathā ||
yasyauṣadhīḥ prasarpathāṅgham-añghaṃ paruṣ-paruḥ |
tatoyakṣmaṃ vi bādhadhva ughro madhyamaśīriva ||
sākaṃ yakṣma pra pata cāṣeṇa kikidīvinā |
sākaṃvātasya dhrājyā sākaṃ naśya nihākayā ||
anyā vo anyāmavatvanyānyasyā upāvata |
tāḥ sarvāḥsaṃvidānā idaṃ me prāvatā vacaḥ ||
yāḥ phalinīryā aphalā apuṣpā yāśca puṣpiṇīḥ |
bṛhaspatiprasūtāstā no muñcantvaṃhasaḥ ||
muñcantu mā śapathyādatho varuṇyāduta |
atho yamasyapaḍbīśāt sarvasmād devakilbiṣāt ||
avapatantīravadan diva oṣadhayas pari |
yaṃ jīvamaśnavāmahai na sa riṣyāti pūruṣaḥ ||
yā oṣadhīḥ somarājñīrbahvīḥ śatavicakṣaṇāḥ |
tāsāṃ tvamasyuttamāraṃ kāmāya śaṃ hṛde ||
yā oṣadhīḥ somarājñīrviṣṭhitāḥ pṛthivīmanu |
bṛhaspatiprasūtā asyai saṃ datta vīryam ||
mā vo riṣat khanitā yasmai cāhaṃ khanāmi vaḥ |
dvipaccatuṣpadasmākaṃ sarvamastvanāturam ||
yāścedamupaśṛṇvanti yāśca dūraṃ parāghatāḥ |
sarvāḥ saṃghatya vīrudho.asyai saṃ datta vīryam ||
oṣadhayaḥ saṃ vadante somena saha rājñā |
yasmai kṛṇotibrāhmaṇastaṃ rājan pārayāmasi ||
tvamuttamāsyoṣadhe tava vṛkṣā upastayaḥ |
upastirastuso.asmākaṃ yo asmānabhidāsati ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 98

बर्हस्पते परति मे देवतामिहि मित्रो वा यद वरुणो वासिपूषा |
आदित्यैर्वा यद वसुभिर्मरुत्वान स पर्जन्यंशन्तनवे वर्षाय ||
आ देवो दूतो अजिरश्चिकित्वान तवद देवापे अभि मामगछत |
परतीचीनः परति मामा वव्र्त्स्व दधामि ते दयुमतींवाचमासन ||
अस्मे धेहि दयुमतीं वाचमासन बर्हस्पते अनमीवामिषिराम |
यया वर्ष्टिं शन्तनवे वनाव दिवो दरप्सोमधुमाना विवेश ||
आ नो दरप्सा मधुमन्तो विशन्त्विन्द्र देह्यधिरथंसहस्रम |
नि षीद होत्रं रतुथा यजस्व देवान देवापेहविषा सपर्य ||
आर्ष्टिषेणो होत्रं रषिर्निषीदन देवापिर्देवसुमतिंचिकित्वान |
स उत्तरस्मादधरं समुद्रमपो दिव्या अस्र्जद्वर्ष्या अभि ||
अस्मिन समुद्रे अध्युत्तरस्मिन्नापो देवेभिर्निव्र्ता अतिष्ठन |
ता अद्रवन्नार्ष्टिषेणेन सर्ष्टा देवापिना परेषिताम्र्क्षिणीषु ||
यद देवापिः शन्तनवे पुरोहितो होत्राय वर्तः कर्पयन्नदीधेत |
देवश्रुतं वर्ष्टिवनिं रराणो बर्हस्पतिर्वाचमस्मा अयछत ||
यं तवा देवापिः शुशुचानो अग्न आर्ष्टिषेणो मनुष्यःसमीधे |
विश्वेभिर्देवैरनुमद्यमानः पर पर्जन्यमीरया वर्ष्टिमन्तम ||
तवां पूर्व रषयो गीर्भिरायन तवामध्वरेषु पुरुहूतविश्वे |
सहस्राण्यधिरथान्यस्मे आ नो यज्ञंरोहिदश्वोप याहि ||
एतान्यग्ने नवतिर्नव तवे आहुतान्यधिरथा सहस्र |
तेभिर्वर्धस्व तन्वः शूर पूर्वीर्दिवो नो वर्ष्टिमिषितोरिरीहि ||
एतान्यग्ने नवतिं सहस्रा सं पर यछ वर्ष्ण इन्द्रायभागम |
विद्वान पथ रतुशो देवयानानप्यौलानं दिविदेवेषु धेहि ||
अग्ने बाधस्व वि मर्धो वि दुर्गहापामीवामपरक्षांसि सेध |
अस्मात समुद्राद बर्हतो दिवो नो.अपाम्भूमानमुप नः सर्जेह ||
bṛhaspate prati me devatāmihi mitro vā yad varuṇo vāsipūṣā |
ādityairvā yad vasubhirmarutvān sa parjanyaṃśantanave vṛṣāya ||
ā devo dūto ajiraścikitvān tvad devāpe abhi māmaghachat |
pratīcīnaḥ prati māmā vavṛtsva dadhāmi te dyumatīṃvācamāsan ||
asme dhehi dyumatīṃ vācamāsan bṛhaspate anamīvāmiṣirām |
yayā vṛṣṭiṃ śantanave vanāva divo drapsomadhumānā viveśa ||
ā no drapsā madhumanto viśantvindra dehyadhirathaṃsahasram |
ni ṣīda hotraṃ ṛtuthā yajasva devān devāpehaviṣā saparya ||
ārṣṭiṣeṇo hotraṃ ṛṣirniṣīdan devāpirdevasumatiṃcikitvān |
sa uttarasmādadharaṃ samudramapo divyā asṛjadvarṣyā abhi ||
asmin samudre adhyuttarasminnāpo devebhirnivṛtā atiṣṭhan |
tā adravannārṣṭiṣeṇena sṛṣṭā devāpinā preṣitāmṛkṣiṇīṣu ||
yad devāpiḥ śantanave purohito hotrāya vṛtaḥ kṛpayannadīdhet |
devaśrutaṃ vṛṣṭivaniṃ rarāṇo bṛhaspatirvācamasmā ayachat ||
yaṃ tvā devāpiḥ śuśucāno aghna ārṣṭiṣeṇo manuṣyaḥsamīdhe |
viśvebhirdevairanumadyamānaḥ pra parjanyamīrayā vṛṣṭimantam ||
tvāṃ pūrva ṛṣayo ghīrbhirāyan tvāmadhvareṣu puruhūtaviśve |
sahasrāṇyadhirathānyasme ā no yajñaṃrohidaśvopa yāhi ||
etānyaghne navatirnava tve āhutānyadhirathā sahasra |
tebhirvardhasva tanvaḥ śūra pūrvīrdivo no vṛṣṭimiṣitorirīhi ||
etānyaghne navatiṃ sahasrā saṃ pra yacha vṛṣṇa indrāyabhāgham |
vidvān patha ṛtuśo devayānānapyaulānaṃ divideveṣu dhehi ||
aghne bādhasva vi mṛdho vi durghahāpāmīvāmaparakṣāṃsi sedha |
asmāt samudrād bṛhato divo no.apāmbhūmānamupa naḥ sṛjeha ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 99

कं नश्चित्रमिषण्यसि चिकित्वान पर्थुग्मानं वाश्रंवाव्र्धध्यै |
कत तस्य दातु शवसो वयुष्टौ तक्षद्वज्रं वर्त्रतुरमपिन्वत ||
स हि दयुता विद्युता वेति साम पर्थुं योनिमसुरत्वाससाद |
स सनीळेभिः परसहानो अस्य भरातुर्न रतेसप्तथस्य मायाः ||
स वाजं यातापदुष्पदा यन सवर्षाता परि षदत्सनिष्यन |
अनर्वा यच्छतदुरस्य वेदो घनञ्छिश्नदेवानभि वर्पसा भूत ||
स यह्व्यो.अवनीर्गोष्वर्वा जुहोति परधन्यासु सस्रिः |
अपादो यत्र युज्यासो.अरथा दरोण्यश्वास ईरते घर्तंवाः ||
स रुद्रेभिरशस्तवार रभ्वा हित्वी गयमारेवद्यागात |
वम्रस्य मन्ये मिथुना विवव्री अन्नमभीत्यारोदयन्मुषायन ||
स इद दासं तुवीरवं पतिर्दन षळक्षन्त्रिशीर्षाणं दमन्यत |
अस्य तरितो नवोजसा वर्धानो विपावराहमयोग्रया हन ||
स दरुह्वणे मनुष ऊर्ध्वसान आ साविषदर्शसानायशरुम |
स नर्तमो नहुषो.अस्मत सुजातः पुरो.अभिनदर्हन्दस्युहत्ये ||
सो अभ्रियो न यवस उदन्यन कषयाय गातुं विदन नो अस्मे |
उप यत सीददिन्दुं शरीरैः शयेनो.अयोपाष्टिर्हन्तिदस्यून ||
स वराधतः शवसानेभिरस्य कुत्साय शुष्णं कर्पणेपरादात |
अयं कविमनयच्छस्यमानमत्कं वो अस्यसनितोत नर्णाम ||
अयं दशस्यन नर्येभिरस्य दस्मो देवेभिर्वरुणो नमायी |
अयं कनीन रतुपा अवेद्यमिमीताररुं यश्चतुष्पात ||
अस्य सतोमेभिरौशिज रजिश्वा वरजं दरयद वर्षभेणपिप्रोः |
सुत्वा यद यजतो दीदयद गीः पुर इयानो अभिवर्पसा भूत ||
एवा महो असुर वक्षथाय वम्रकः पड्भिरुप सर्पदिन्द्रम |
स इयानः करति सवस्तिमस्मा इषमूर्जंसुक्षितिं विश्वमाभाः ||
kaṃ naścitramiṣaṇyasi cikitvān pṛthughmānaṃ vāśraṃvāvṛdhadhyai |
kat tasya dātu śavaso vyuṣṭau takṣadvajraṃ vṛtraturamapinvat ||
sa hi dyutā vidyutā veti sāma pṛthuṃ yonimasuratvāsasāda |
sa sanīḷebhiḥ prasahāno asya bhrāturna ṛtesaptathasya māyāḥ ||
sa vājaṃ yātāpaduṣpadā yan svarṣātā pari ṣadatsaniṣyan |
anarvā yacchatadurasya vedo ghnañchiśnadevānabhi varpasā bhūt ||
sa yahvyo.avanīrghoṣvarvā juhoti pradhanyāsu sasriḥ |
apādo yatra yujyāso.arathā droṇyaśvāsa īrate ghṛtaṃvāḥ ||
sa rudrebhiraśastavāra ṛbhvā hitvī ghayamāreavadyaāghāt |
vamrasya manye mithunā vivavrī annamabhītyārodayanmuṣāyan ||
sa id dāsaṃ tuvīravaṃ patirdan ṣaḷakṣantriśīrṣāṇaṃ damanyat |
asya trito nvojasā vṛdhāno vipāvarāhamayoaghrayā han ||
sa druhvaṇe manuṣa ūrdhvasāna ā sāviṣadarśasānāyaśarum |
sa nṛtamo nahuṣo.asmat sujātaḥ puro.abhinadarhandasyuhatye ||
so abhriyo na yavasa udanyan kṣayāya ghātuṃ vidan no asme |
upa yat sīdadinduṃ śarīraiḥ śyeno.ayopāṣṭirhantidasyūn ||
sa vrādhataḥ śavasānebhirasya kutsāya śuṣṇaṃ kṛpaṇeparādāt |
ayaṃ kavimanayacchasyamānamatkaṃ vo asyasanitota nṛṇām ||
ayaṃ daśasyan naryebhirasya dasmo devebhirvaruṇo namāyī |
ayaṃ kanīna ṛtupā avedyamimītāraruṃ yaścatuṣpāt ||
asya stomebhirauśija ṛjiśvā vrajaṃ darayad vṛṣabheṇapiproḥ |
sutvā yad yajato dīdayad ghīḥ pura iyāno abhivarpasā bhūt ||
evā maho asura vakṣathāya vamrakaḥ paḍbhirupa sarpadindram |
sa iyānaḥ karati svastimasmā iṣamūrjaṃsukṣitiṃ viśvamābhāḥ ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 100

इन्द्र दर्ह्य मघवन तवावदिद भुज इह सतुतः सुतपाबोधि नो वर्धे |
देवेभिर्नः सविता परावतु शरुतमासर्वतातिमदितिं वर्णीमहे ||
भराय सु भरत भागं रत्वियं पर वायवे शुचिपेक्रन्ददिष्टये |
गौरस्य यः पयसः पीतिमानश आसर्वतातिमदितिं वर्णीमहे ||
आ नो देवः सविता साविषद वय रजूयते यजमानायसुन्वते |
यथा देवान परतिभूषेम पाकवदा सर्वतातिमदितिं वर्णीमहे ||
इन्द्रो अस्मे सुमना अस्तु विश्वहा राजा सोमः सुवितस्याध्येतु नः |
यथा-यथा मित्रधितानि सन्दधुरा सर्वतातिमदितिं वर्णीमहे ||
इन्द्र उक्थेन शवसा परुर्दधे बर्हस्पते परतरीतास्यायुषः |
यज्ञो मनुः परमतिर्नः पिता हि कमासर्वतातिमदितिं वर्णीमहे ||
इन्द्रस्य नु सुक्र्तं दैव्यं सहो.अग्निर्ग्र्हे जरितामेधिरः कविः |
यज्ञश्च भूद विदथे चारुरन्तम आसर्वतातिमदितिं वर्णीमहे ||
न वो गुहा चक्र्म भूरि दुष्क्र्तं नाविष्ट्यं वसवोदेवहेळनम |
माकिर्नो देवा अन्र्तस्य वर्पस आ सर्वतातिमदितिं वर्णीमहे ||
अपामीवां सविता साविषन नयग वरीय इदप सेधन्त्वद्रयः |
गरावा यत्र मधुषुदुच्यते बर्हदासर्वतातिमदितिं वर्णीमहे ||
ऊर्ध्वो गरावा वसवो.अस्तु सोतरि विश्वा दवेषांसि सनुतर्युयोत |
स नो देवः सविता पायुरीड्य आ सर्वतातिमदितिं वर्णीमहे ||
ऊर्जं गावो यवसे पीवो अत्तन रतस्य याः सदने कोशेङगध्वे |
तनूरेव तन्वो अस्तु भेषजमा सर्वतातिंदितिं वर्णीमहे ||
करतुप्रावा जरिता शश्वतामव इन्द्र इद भद्राप्रमतिः सुतावताम |
पूर्णमूधर्दिव्यं यस्य सिक्तया सर्वतातिमदितिं वर्णीमहे ||
चित्रस्ते भानुः करतुप्रा अभिष्टिः सन्ति सप्र्धोजरणिप्रा अध्र्ष्टाः |
रजिष्ठया रज्या पश्व आ गोस्तूतूर्षत्य पर्यग्रं दुवस्युः ||
indra dṛhya maghavan tvāvadid bhuja iha stutaḥ sutapābodhi no vṛdhe |
devebhirnaḥ savitā prāvatu śrutamāsarvatātimaditiṃ vṛṇīmahe ||
bharāya su bharata bhāghaṃ ṛtviyaṃ pra vāyave śucipekrandadiṣṭaye |
ghaurasya yaḥ payasaḥ pītimānaśa āsarvatātimaditiṃ vṛṇīmahe ||
ā no devaḥ savitā sāviṣad vaya ṛjūyate yajamānāyasunvate |
yathā devān pratibhūṣema pākavadā sarvatātimaditiṃ vṛṇīmahe ||
indro asme sumanā astu viśvahā rājā somaḥ suvitasyādhyetu naḥ |
yathā-yathā mitradhitāni sandadhurā sarvatātimaditiṃ vṛṇīmahe ||
indra ukthena śavasā parurdadhe bṛhaspate pratarītāsyāyuṣaḥ |
yajño manuḥ pramatirnaḥ pitā hi kamāsarvatātimaditiṃ vṛṇīmahe ||
indrasya nu sukṛtaṃ daivyaṃ saho.aghnirghṛhe jaritāmedhiraḥ kaviḥ |
yajñaśca bhūd vidathe cārurantama āsarvatātimaditiṃ vṛṇīmahe ||
na vo ghuhā cakṛma bhūri duṣkṛtaṃ nāviṣṭyaṃ vasavodevaheḷanam |
mākirno devā anṛtasya varpasa ā sarvatātimaditiṃ vṛṇīmahe ||
apāmīvāṃ savitā sāviṣan nyagh varīya idapa sedhantvadrayaḥ |
ghrāvā yatra madhuṣuducyate bṛhadāsarvatātimaditiṃ vṛṇīmahe ||
ūrdhvo ghrāvā vasavo.astu sotari viśvā dveṣāṃsi sanutaryuyota |
sa no devaḥ savitā pāyurīḍya ā sarvatātimaditiṃ vṛṇīmahe ||
ūrjaṃ ghāvo yavase pīvo attana ṛtasya yāḥ sadane kośeaṅghdhve |
tanūreva tanvo astu bheṣajamā sarvatātiṃaditiṃ vṛṇīmahe ||
kratuprāvā jaritā śaśvatāmava indra id bhadrāpramatiḥ sutāvatām |
pūrṇamūdhardivyaṃ yasya siktayaā sarvatātimaditiṃ vṛṇīmahe ||
citraste bhānuḥ kratuprā abhiṣṭiḥ santi spṛdhojaraṇiprā adhṛṣṭāḥ |
rajiṣṭhayā rajyā paśva ā ghostūtūrṣaty paryaghraṃ duvasyuḥ ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 101

उद बुध्यध्वं समनसः सखायः समग्निमिन्ध्वं बहवःसनीळाः |
दधिक्रामग्निमुषसं च देवीमिन्द्रावतोऽवसे नि हवये वः ||
मन्द्रा कर्णुध्वं धिय आ तनुध्वं नावमरित्रपरणींक्र्णुध्वम |
इष्क्र्णुध्वमायुधारं कर्णुध्वं पराञ्चंयज्ञं पर णयता सखायः ||
युनक्त सीरा वि युगा तनुध्वं कर्ते योनौ वपतेह बीजम |
गिरा च शरुष्टिः शभरा असन नो नेदीय इत सर्ण्यःपक्वमेयात ||
सीरा युञ्जन्ति कवयो युगा वि तन्वते पर्थक |
धीरादेवेषु सुम्नया ||
निराहावान कर्णोतन सं वरत्रा दधातन |
सिञ्चामहावतमुद्रिणं वयं सुषेकमनुपक्षितम ||
इष्क्र्ताहावमवतं सुवरत्रं सुषेचनम |
उद्रिणं सिञ्चेक्षितम ||
परीणीताश्वान हितं जयाथ सवस्तिवाहं रथमित्क्र्णुध्वम |
दरोणाहावमवतमश्मचक्रमंसत्रकोशंसिञ्चता नर्पाणम ||
वरजं कर्णुध्वं स हि वो नर्पाणो वर्म सीव्यध्वं बहुलाप्र्थूनि |
पुरः कर्णुध्वमायसीरध्र्ष्टा मा वः सुस्रोच्चमसो दरंहता तम ||
आ वो धियं यज्ञियां वर्त ऊतये देवा देवीं यजतांयज्ञियामिह |
सा नो दुहीयद यवसेव गत्वी सहस्रधारापयसा मही गौः ||
आ तू षिञ्च हरिमीं दरोरुपस्थे वाशीभिस्तक्षताश्मन्मयीभिः |
परि षवजध्वं दश कक्ष्याभिरुभे धुरौ परति वह्निं युनक्त ||
उभे धुरौ वह्निरापिब्दमानो.अन्तर्योनेव चरति दविजानिः |
वनस्पतिं वन आस्थापयध्वं नि षू दधिध्वमखनन्त उत्सम ||
कप्र्न नरः कप्र्थमुद दधातन चोदयत खुदतवाजसातये |
निष्टिग्र्यः पुत्रमा चयावयोतय इन्द्रंसबाध इह सोमपीतये ||
ud budhyadhvaṃ samanasaḥ sakhāyaḥ samaghnimindhvaṃ bahavaḥsanīḷāḥ |
dadhikrāmaghnimuṣasaṃ ca devīmindrāvato'vase ni hvaye vaḥ ||
mandrā kṛṇudhvaṃ dhiya ā tanudhvaṃ nāvamaritraparaṇīṃkṛṇudhvam |
iṣkṛṇudhvamāyudhāraṃ kṛṇudhvaṃ prāñcaṃyajñaṃ pra ṇayatā sakhāyaḥ ||
yunakta sīrā vi yughā tanudhvaṃ kṛte yonau vapateha bījam |
ghirā ca śruṣṭiḥ śabharā asan no nedīya it sṛṇyaḥpakvameyāt ||
sīrā yuñjanti kavayo yughā vi tanvate pṛthak |
dhīrādeveṣu sumnayā ||
nirāhāvān kṛṇotana saṃ varatrā dadhātana |
siñcāmahāavatamudriṇaṃ vayaṃ suṣekamanupakṣitam ||
iṣkṛtāhāvamavataṃ suvaratraṃ suṣecanam |
udriṇaṃ siñceakṣitam ||
prīṇītāśvān hitaṃ jayātha svastivāhaṃ rathamitkṛṇudhvam |
droṇāhāvamavatamaśmacakramaṃsatrakośaṃsiñcatā nṛpāṇam ||
vrajaṃ kṛṇudhvaṃ sa hi vo nṛpāṇo varma sīvyadhvaṃ bahulāpṛthūni |
puraḥ kṛṇudhvamāyasīradhṛṣṭā mā vaḥ susroccamaso dṛṃhatā tam ||
ā vo dhiyaṃ yajñiyāṃ varta ūtaye devā devīṃ yajatāṃyajñiyāmiha |
sā no duhīyad yavaseva ghatvī sahasradhārāpayasā mahī ghauḥ ||
ā tū ṣiñca harimīṃ drorupasthe vāśībhistakṣatāśmanmayībhiḥ |
pari ṣvajadhvaṃ daśa kakṣyābhirubhe dhurau prati vahniṃ yunakta ||
ubhe dhurau vahnirāpibdamāno.antaryoneva carati dvijāniḥ |
vanaspatiṃ vana āsthāpayadhvaṃ ni ṣū dadhidhvamakhananta utsam ||
kapṛn naraḥ kapṛthamud dadhātana codayata khudatavājasātaye |
niṣṭighryaḥ putramā cyāvayotaya indraṃsabādha iha somapītaye ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 102

पर ते रथं मिथूक्र्तमिन्द्रो.अवतु धर्ष्णुया |
अस्मिन्नाजौ पुरुहूत शरवाय्ये धनभक्षेषु नो.अव ||
उत सम वातो वहति वासो.अस्या अधिरथं यदजयत सहस्रम |
रथीरभून मुद्गलानी गविष्टौ भरे कर्तं वयचेदिन्द्रसेना ||
अन्तर्यछ जिघांसतो वज्रमिन्द्राभिदासतः |
दासस्यवा मघवन्नार्यस्य वा सनुतर्यवया वधम ||
उद्नो हरदमपिबज्जर्ह्र्षाणः कूटं सम तरंहदभिमातिमेति |
पर मुष्कभारः शरव इछमानो.अजिरम्बाहू अभरत सिषासन ||
नयक्रन्दयन्नुपयन्त एनममेहयन वर्षभं मध्य आजेः |
तेन सूभर्वं शतवत सहस्रं गवां मुद्गलः परधनेजिगाय ||
ककर्दवे वर्षभो युक्त आसीदवावचीत सारथिरस्य केशी |
दुधेर्युक्तस्य दरवतः सहानस रछन्ति षमा निष्पदोमुद्गलानीम ||
उत परधिमुदहन्नस्य विद्वानुपायुनग वंसगमत्रशिक्षन |
इन्द्र उदावत पतिमघ्न्यानामरंहतपद्याभिः ककुद्मान ||
शुनमष्त्राव्यचरत कपर्दी वरत्रायां दार्वानह्यमानः |
नर्म्णानि कर्ण्वन बहवे जनाय गाःपस्पशानस्तविषीरधत्त ||
इमं तं पश्य वर्षभस्य युञ्जं काष्ठाया मध्येद्रुघणं शयानम |
येन जिगाय शतवत सहस्रं गवाम्मुद्गलः पर्तनाज्येषु ||
आरे अघा को नवित्था ददर्श यं युञ्जन्ति तं वास्थापयन्ति |
नास्मै तर्णं नोदकमा भरन्त्युत्तरो धुरोवहति परदेदिशत ||
परिव्र्क्तेव पतिविद्यमानट पीप्याना कूचक्रेणेव सिञ्चन |
एषैष्या चिद रथ्या जयेम सुमङगलं सिनवदस्तु सातम ||
तवं विश्वस्य जगतश्चक्षुरिन्द्रासि चक्षुषः |
वर्षायदाजिं वर्षणा सिषाससि चोदयन वध्रिणा युजा ||
pra te rathaṃ mithūkṛtamindro.avatu dhṛṣṇuyā |
asminnājau puruhūta śravāyye dhanabhakṣeṣu no.ava ||
ut sma vāto vahati vāso.asyā adhirathaṃ yadajayat sahasram |
rathīrabhūn mudghalānī ghaviṣṭau bhare kṛtaṃ vyacedindrasenā ||
antaryacha jighāṃsato vajramindrābhidāsataḥ |
dāsasyavā maghavannāryasya vā sanutaryavayā vadham ||
udno hradamapibajjarhṛṣāṇaḥ kūṭaṃ sma tṛṃhadabhimātimeti |
pra muṣkabhāraḥ śrava ichamāno.ajirambāhū abharat siṣāsan ||
nyakrandayannupayanta enamamehayan vṛṣabhaṃ madhya ājeḥ |
tena sūbharvaṃ śatavat sahasraṃ ghavāṃ mudghalaḥ pradhanejighāya ||
kakardave vṛṣabho yukta āsīdavāvacīt sārathirasya keśī |
dudheryuktasya dravataḥ sahānasa ṛchanti ṣmā niṣpadomudghalānīm ||
uta pradhimudahannasya vidvānupāyunagh vaṃsaghamatraśikṣan |
indra udāvat patimaghnyānāmaraṃhatapadyābhiḥ kakudmān ||
śunamaṣtrāvyacarat kapardī varatrāyāṃ dārvānahyamānaḥ |
nṛmṇāni kṛṇvan bahave janāya ghāḥpaspaśānastaviṣīradhatta ||
imaṃ taṃ paśya vṛṣabhasya yuñjaṃ kāṣṭhāyā madhyedrughaṇaṃ śayānam |
yena jighāya śatavat sahasraṃ ghavāmmudghalaḥ pṛtanājyeṣu ||
āre aghā ko nvitthā dadarśa yaṃ yuñjanti taṃ vāsthāpayanti |
nāsmai tṛṇaṃ nodakamā bharantyuttaro dhurovahati pradediśat ||
parivṛkteva patividyamānaṭ pīpyānā kūcakreṇeva siñcan |
eṣaiṣyā cid rathyā jayema sumaṅghalaṃ sinavadastu sātam ||
tvaṃ viśvasya jaghataścakṣurindrāsi cakṣuṣaḥ |
vṛṣāyadājiṃ vṛṣaṇā siṣāsasi codayan vadhriṇā yujā ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 103

आशुः शिशानो वर्षभो न भीमो घनाघनः कषोभणश्चर्षणीनाम |
संक्रन्दनो.अनिमिष एकवीरः शतं सेनाजयत साकमिन्द्रः ||
संक्रन्दनेनानिमिषेण जिष्णुना युत्कारेण दुश्च्यवनेनध्र्ष्णुना |
तदिन्द्रेण जयत तत सहध्वं युधो नरैषुहस्तेन वर्ष्णा ||
स इषुहस्तैः स निषङगिभिर्वशी संस्रष्टा स युधैन्द्रो गणेन |
संस्र्ष्टजित सोमपा बाहुशर्ध्युग्रधन्वाप्रतिहिताभिरस्ता ||
बर्हस्पते परि दीया रथेन रक्षोहामित्रानपबाधमानः |
परभञ्जन सेनाः परम्र्णो युधा जयन्नस्माकमेध्यविता रथानाम ||
बलविज्ञाय सथविरः परवीरः सहस्वान वाजी सहमानौग्रः |
अभिवीरो अभिसत्वा सहोजा जैत्रमिन्द्र रथमातिष्ठ गोवित ||
गोत्रभिदं गोविदं वज्रबाहुं जयन्तमज्म परम्र्णन्तमोजसा |
इमं सजाता अनु वीरयध्वमिन्द्रं सखायो अनुसं रभध्वम ||
अभि गोत्राणि सहसा गाहमानो.अदयो वीरः शतमन्युरिन्द्रः |
दुश्च्यवनः पर्तनाषाळ अयुध्यो.अस्माकं सेनावतु पर युत्सु ||
इन्द्र आसां नेता बर्हस्पतिर्दक्षिणा यज्ञः पुर एतुसोमः |
देवसेनानामभिभञ्जतीनां जयन्तीनां मरुतोयन्त्वग्रम ||
इन्द्रस्य वर्ष्णो वरुणस्य राज्ञ आदित्यानां मरुतांशर्ध उग्रम |
महामनसां भुवनच्यवानां घोषोदेवानां जयतामुदस्थात ||
उद धर्षय मघवन्नायुधान्युत सत्वनां मामकानाम्मनांसि |
उद वर्त्रहन वाजिनां वाजिनान्युद रथानांजयतां यन्तु घोषाः ||
अस्माकमिन्द्रः सम्र्तेषु धवजेष्वस्माकं या इषवस्ताजयन्तु |
अस्माकं वीरा उत्तरे भवन्त्वस्मानु देवा अवताहवेषु ||
अमीषां चित्तं परतिलोभयन्ती गर्हाणाङगान्यप्वे परेहि |
अभि परेहि निर्दह हर्त्सु शोकैरन्धेनामित्रास्तमसासचन्ताम ||
परेता जयता नर इन्द्रो वः शर्म यछतु |
उग्रा वः सन्तुबाहवो.अनाध्र्ष्या यथासथ ||
āśuḥ śiśāno vṛṣabho na bhīmo ghanāghanaḥ kṣobhaṇaścarṣaṇīnām |
saṃkrandano.animiṣa ekavīraḥ śataṃ senāajayat sākamindraḥ ||
saṃkrandanenānimiṣeṇa jiṣṇunā yutkāreṇa duścyavanenadhṛṣṇunā |
tadindreṇa jayata tat sahadhvaṃ yudho naraiṣuhastena vṛṣṇā ||
sa iṣuhastaiḥ sa niṣaṅghibhirvaśī saṃsraṣṭā sa yudhaindro ghaṇena |
saṃsṛṣṭajit somapā bāhuśardhyughradhanvāpratihitābhirastā ||
bṛhaspate pari dīyā rathena rakṣohāmitrānapabādhamānaḥ |
prabhañjan senāḥ pramṛṇo yudhā jayannasmākamedhyavitā rathānām ||
balavijñāya sthaviraḥ pravīraḥ sahasvān vājī sahamānaughraḥ |
abhivīro abhisatvā sahojā jaitramindra rathamātiṣṭha ghovit ||
ghotrabhidaṃ ghovidaṃ vajrabāhuṃ jayantamajma pramṛṇantamojasā |
imaṃ sajātā anu vīrayadhvamindraṃ sakhāyo anusaṃ rabhadhvam ||
abhi ghotrāṇi sahasā ghāhamāno.adayo vīraḥ śatamanyurindraḥ |
duścyavanaḥ pṛtanāṣāḷ ayudhyo.asmākaṃ senāavatu pra yutsu ||
indra āsāṃ netā bṛhaspatirdakṣiṇā yajñaḥ pura etusomaḥ |
devasenānāmabhibhañjatīnāṃ jayantīnāṃ marutoyantvaghram ||
indrasya vṛṣṇo varuṇasya rājña ādityānāṃ marutāṃśardha ughram |
mahāmanasāṃ bhuvanacyavānāṃ ghoṣodevānāṃ jayatāmudasthāt ||
ud dharṣaya maghavannāyudhānyut satvanāṃ māmakānāmmanāṃsi |
ud vṛtrahan vājināṃ vājinānyud rathānāṃjayatāṃ yantu ghoṣāḥ ||
asmākamindraḥ samṛteṣu dhvajeṣvasmākaṃ yā iṣavastājayantu |
asmākaṃ vīrā uttare bhavantvasmānu devā avatāhaveṣu ||
amīṣāṃ cittaṃ pratilobhayantī ghṛhāṇāṅghānyapve parehi |
abhi prehi nirdaha hṛtsu śokairandhenāmitrāstamasāsacantām ||
pretā jayatā nara indro vaḥ śarma yachatu |
ughrā vaḥ santubāhavo.anādhṛṣyā yathāsatha ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 104

असावि सोमः पुरुहूत तुभ्यं हरिभ्यां यज्ञमुप याहितूयम |
तुभ्यं गिरो विप्रवीरा इयाना दधन्विर इन्द्रपिबा सुतस्य ||
अप्सु धूतस्य हरिवः पिबेह नर्भिः सुतस्य जठरम्प्र्णस्व |
मिमिक्षुर्यमद्रय इन्द्र तुभ्यं तेभिर्वर्धस्वमदमुक्थवाहः ||
परोग्रां पीतिं वर्ष्ण इयर्मि सत्यां परयै सुतस्यहर्यश्व तुभ्यम |
इन्द्र धेनाभिरिह मादयस्व धीभिर्विश्वाभिः शच्या गर्णानः ||
ऊती शचीवस्तव वीर्येण वयो दधाना उशिज रतज्ञाः |
परजावदिन्द्र मनुषो दुरोणे तस्थुर्ग्र्णन्तःसधमाद्यासः ||
परणीतिभिष टे हर्यश्व सुष्टोः सुषुम्नस्य पुरुरुचोजनासः |
मंहिष्ठामूतिं वितिरे दधाना सतोतारैन्द्र तव सून्र्ताभिः ||
उप बरह्माणि हरिवो हरिभ्यां सोमस्य याहि पीतये सुतस्य |
इन्द्र तवा यज्ञः कषममाणमानड दाश्वानस्यध्वरस्य परकेतः ||
सहस्रवाजमभिमातिषाहं सुतेरणं मघवानं सुव्र्क्तिम |
उप भूषन्ति गिरो अप्रतीतमिन्द्रं नमस्या जरितुःपनन्त ||
सप्तापो देवीः सुरणा अम्र्क्ता याभिः सिन्धुमतर इन्द्रपूर्भित |
नवतिं सरोत्या नव च सरवन्तीर्देवेभ्यो गातुम्मनुषे च विन्दः ||
अपो महीरभिशस्तेरमुञ्चो.अजागरास्वधि देव एकः |
इन्द्र यास्त्वं वर्त्रतूर्ये चकर्थ ताभिर्विश्वायुस्तन्वं पुपुष्याः ||
वीरेण्यः करतुरिन्द्रः सुशस्तिरुतापि धेना पुरुहूतमीट्टे |
आर्दयद वर्त्रमक्र्णोदु लोकं ससाहे शक्रःप्र्तना अभिष्टिः ||
शुनं हुवेम मघवानमिन्द्रं ... ||
asāvi somaḥ puruhūta tubhyaṃ haribhyāṃ yajñamupa yāhitūyam |
tubhyaṃ ghiro vipravīrā iyānā dadhanvira indrapibā sutasya ||
apsu dhūtasya harivaḥ pibeha nṛbhiḥ sutasya jaṭharampṛṇasva |
mimikṣuryamadraya indra tubhyaṃ tebhirvardhasvamadamukthavāhaḥ ||
proghrāṃ pītiṃ vṛṣṇa iyarmi satyāṃ prayai sutasyaharyaśva tubhyam |
indra dhenābhiriha mādayasva dhībhirviśvābhiḥ śacyā ghṛṇānaḥ ||
ūtī śacīvastava vīryeṇa vayo dadhānā uśija ṛtajñāḥ |
prajāvadindra manuṣo duroṇe tasthurghṛṇantaḥsadhamādyāsaḥ ||
praṇītibhiṣ ṭe haryaśva suṣṭoḥ suṣumnasya pururucojanāsaḥ |
maṃhiṣṭhāmūtiṃ vitire dadhānā stotāraindra tava sūnṛtābhiḥ ||
upa brahmāṇi harivo haribhyāṃ somasya yāhi pītaye sutasya |
indra tvā yajñaḥ kṣamamāṇamānaḍ dāśvānasyadhvarasya praketaḥ ||
sahasravājamabhimātiṣāhaṃ suteraṇaṃ maghavānaṃ suvṛktim |
upa bhūṣanti ghiro apratītamindraṃ namasyā jarituḥpananta ||
saptāpo devīḥ suraṇā amṛktā yābhiḥ sindhumatara indrapūrbhit |
navatiṃ srotyā nava ca sravantīrdevebhyo ghātummanuṣe ca vindaḥ ||
apo mahīrabhiśasteramuñco.ajāgharāsvadhi deva ekaḥ |
indra yāstvaṃ vṛtratūrye cakartha tābhirviśvāyustanvaṃ pupuṣyāḥ ||
vīreṇyaḥ kraturindraḥ suśastirutāpi dhenā puruhūtamīṭṭe |
ārdayad vṛtramakṛṇodu lokaṃ sasāhe śakraḥpṛtanā abhiṣṭiḥ ||
śunaṃ huvema maghavānamindraṃ ... ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 105

कदा वसो सतोत्रं हर्यत आव शमशा रुधद वाः |
दीर्घं सुतं वाताप्याय ||
हरी यस्य सुयुजा विव्रता वेरर्वन्तानु शेपा |
उभारजी न केशिना पतिर्दन ||
अप योरिन्द्रः पापज आ मर्तो न शश्रमाणो बिभीवान |
शुभे यद युयुजे तविषीवान ||
सचायोरिन्द्रश्चर्क्र्ष आनुपानसः सपर्यन |
नदयोर्विव्रतयोः शूर इन्द्रः ||
अधि यस्तस्थौ केशवन्ता वयचस्वन्ता न पुष्ट्यै |
वनोति शिप्राभ्यां शिप्रिणीवान ||
परास्तौद रष्वौजा रष्वेभिस्ततक्ष शूरः शवसा |
रभुर्न करतुभिर्मातरिश्वा ||
वज्रं यश्चक्रे सुहनाय दस्यवे हिरीमशो हिरीमान |
अरुतहनुरद्भुतं न रजः ||
अव नो वर्जिना शिशीह्य रचा वनेमान्र्चः |
नाब्रह्मा यज्ञर्धग जोषति तवे ||
ऊर्ध्वा यत ते तरेतिनी भूद यज्ञस्य धूर्षु सद्मन |
सजूर्नावं सवयशसं सचायोः ||
शरिये ते पर्श्निरुपसेचनी भूच्छ्रिये दर्विररेपाः |
यया सवे पात्रे सिञ्चस उत ||
शतं वा यदसुर्य परति तवा सुमित्र इत्थास्तौद दुर्मित्रैत्थास्तौ |
आवो यद दस्युहत्ये कुत्सपुत्रं परावो यद्दस्युहत्ये कुत्सवत्सम ||
kadā vaso stotraṃ haryata āva śmaśā rudhad vāḥ |
dīrghaṃ sutaṃ vātāpyāya ||
harī yasya suyujā vivratā verarvantānu śepā |
ubhārajī na keśinā patirdan ||
apa yorindraḥ pāpaja ā marto na śaśramāṇo bibhīvān |
śubhe yad yuyuje taviṣīvān ||
sacāyorindraścarkṛṣa ānupānasaḥ saparyan |
nadayorvivratayoḥ śūra indraḥ ||
adhi yastasthau keśavantā vyacasvantā na puṣṭyai |
vanoti śiprābhyāṃ śipriṇīvān ||
prāstaud ṛṣvaujā ṛṣvebhistatakṣa śūraḥ śavasā |
ṛbhurna kratubhirmātariśvā ||
vajraṃ yaścakre suhanāya dasyave hirīmaśo hirīmān |
arutahanuradbhutaṃ na rajaḥ ||
ava no vṛjinā śiśīhy ṛcā vanemānṛcaḥ |
nābrahmā yajñaṛdhagh joṣati tve ||
ūrdhvā yat te tretinī bhūd yajñasya dhūrṣu sadman |
sajūrnāvaṃ svayaśasaṃ sacāyoḥ ||
śriye te pṛśnirupasecanī bhūcchriye darvirarepāḥ |
yayā sve pātre siñcasa ut ||
śataṃ vā yadasurya prati tvā sumitra itthāstaud durmitraitthāstau |
āvo yad dasyuhatye kutsaputraṃ prāvo yaddasyuhatye kutsavatsam ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 106

उभा उ नूनं तदिदर्थयेथे वि तन्वाथे धियोवश्त्रापसेव |
सध्रीचीना यातवे परेमजीगः सुदिनेवप्र्क्ष आ तंसयेथे ||
उष्टारेव फर्वरेषु शरयेथे परायोगेव शवात्र्या शासुरेथः |
दूतेव हि षठो यशसा जनेषु माप सथातम्महिषेवापानात ||
साकंयुजा शकुनस्येव पक्षा पश्वेव चित्रा यजुरागमिष्टम |
अग्निरिव देवयोर्दीदिवांसा परिज्मानेवयजथः पुरुत्रा ||
आपी वो अस्मे पितरेव पुत्रोग्रेव रुचा नर्पतीव तुर्यै |
इर्येव पुष्ट्यै किरणेव भुज्यै शरुष्टीवानेव हवमागमिष्टम ||
वंसगेव पूषर्या शिम्बाता मित्रेव रता शतराशातपन्ता |
वाजेवोच्चा वयसा घर्म्येष्ठा मेषेवेषासपर्या पुरीषा ||
सर्ण्येव जर्भरी तुर्फरीतू नैतोशेव तुर्फरीपर्फरीका |
उदन्यजेव जेमना मदेरू ता मे जराय्वजरम्मरायु ||
पज्रेव चर्चरं जारं मरायु कषद्मेवार्थेषु तर्तरीथौग्रा |
रभू नापत खरमज्रा खरज्रुर्वायुर्न पर्फरत्क्षयद रयीणाम ||
घर्मेव मधु जठरे सनेरू भगेविता तुर्फरीफारिवारम |
पतरेव चचरा चन्द्रनिर्णिं मनर्ङगामनन्या न जग्मी ||
बर्हन्तेव गम्भरेषु परतिष्ठां पादेव गाधं तरतेविदाथः |
कर्णेव शासुरनु हि समराथो.अंशेव नोभजतं चित्रमप्नः ||
आरङगरेव मध्वेरयेथे सारघेव गवि नीचीनबारे |
कीनारेव सवेदमासिष्विदाना कषामेवोर्जा सूयवसात्सचेथे ||
रध्याम सतोमं सनुयाम वाजमा नो मन्त्रं सरथेहोपयातम |
यशो न पक्वं मधु गोष्वन्तरा भूतांशोश्विनोः काममप्राः ||
ubhā u nūnaṃ tadidarthayethe vi tanvāthe dhiyovaśtrāpaseva |
sadhrīcīnā yātave premajīghaḥ sudinevapṛkṣa ā taṃsayethe ||
uṣṭāreva pharvareṣu śrayethe prāyogheva śvātryā śāsurethaḥ |
dūteva hi ṣṭho yaśasā janeṣu māpa sthātammahiṣevāpānāt ||
sākaṃyujā śakunasyeva pakṣā paśveva citrā yajurāghamiṣṭam |
aghniriva devayordīdivāṃsā parijmānevayajathaḥ purutrā ||
āpī vo asme pitareva putroghreva rucā nṛpatīva turyai |
iryeva puṣṭyai kiraṇeva bhujyai śruṣṭīvāneva havamāghamiṣṭam ||
vaṃsagheva pūṣaryā śimbātā mitreva ṛtā śatarāśātapantā |
vājevoccā vayasā gharmyeṣṭhā meṣeveṣāsaparyā purīṣā ||
sṛṇyeva jarbharī turpharītū naitośeva turpharīparpharīkā |
udanyajeva jemanā maderū tā me jarāyvajarammarāyu ||
pajreva carcaraṃ jāraṃ marāyu kṣadmevārtheṣu tartarīthaughrā |
ṛbhū nāpat kharamajrā kharajrurvāyurna parpharatkṣayad rayīṇām ||
gharmeva madhu jaṭhare sanerū bhaghevitā turpharīphārivāram |
patareva cacarā candranirṇiṃ manaṛṅghāmananyā na jaghmī ||
bṛhanteva ghambhareṣu pratiṣṭhāṃ pādeva ghādhaṃ taratevidāthaḥ |
karṇeva śāsuranu hi smarātho.aṃśeva nobhajataṃ citramapnaḥ ||
āraṅghareva madhverayethe sāragheva ghavi nīcīnabāre |
kīnāreva svedamāsiṣvidānā kṣāmevorjā sūyavasātsacethe ||
ṛdhyāma stomaṃ sanuyāma vājamā no mantraṃ sarathehopayātam |
yaśo na pakvaṃ madhu ghoṣvantarā bhūtāṃśoaśvinoḥ kāmamaprāḥ ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 107

आविरभून महि माघोनमेषां विश्वं जीवं तमसो निरमोचि |
महि जयोतिः पित्र्भिर्दत्तमागादुरुः पन्थादक्षिणाया अदर्शि ||
उच्चा दिवि दक्षिणावन्तो अस्थुर्ये अश्वदाः सह तेसूर्येण |
हिरण्यदा अम्र्तत्वं भजन्ते वासोदाः सोम परतिरन्त आयुः ||
दैवी पूर्तिर्दक्षिणा देवयज्या न कवारिभ्यो नहि तेप्र्णन्ति |
अथा नरः परयतदक्षिणासो.अवद्यभियाबहवः पर्णन्ति ||
शतधारं वायुमर्कं सवर्विदं नर्चक्षसस्ते अभिचक्षते हविः |
ये पर्णन्ति पर च यछन्ति संगमे तेदक्षिणां दुहते सप्तमातरम ||
दक्षिणावान परथमो हूत एति दक्षिणावान गरामणीरग्रमेति |
तमेव मन्ये नर्पतिं जनानां यः परथमोदक्षिणामाविवाय ||
तमेव रषिं तमु बरह्माणमाहुर्यज्ञन्यं सामगामुक्थशासम |
स शुक्रस्य तन्वो वेद तिस्रो यः परथमोदक्षिणया रराध ||
दक्षिणाश्वं दक्षिणा गां ददाति दक्षिणा चन्द्रमुत यद धिरण्यम |
दक्षिणान्नं वनुते यो न आत्मादक्षिणां वर्म कर्णुते विजानन ||
न भोजा मम्रुर्न नयर्थमीयुर्न रिष्यन्ति न वयथन्ते हभोजाः |
इदं यद विश्वं भुवनं सवश्चैतत सर्वन्दक्षिणैभ्यो ददाति ||
भोजा जिग्युः सुरभिं योनिमग्रे भोजा जिग्युर्वध्वं यासुवासाः |
भोजा जिग्युरन्तःपेयं सुराया भोजा जिग्युर्ये अहूताः परयन्ति ||
भोजायाश्वं सं मर्जन्त्याशुं भोजायास्ते कन्याशुम्भमाना |
भोजस्येदं पुष्करिणीव वेश्म परिष्क्र्तन्देवमानेव चित्रम ||
भोजमश्वाः सुष्ठुवाहो वहन्ति सुव्र्द रथो वर्ततेदक्षिणायाः |
भोजं देवासो.अवता भरेषु भोजःशत्रून समनीकेषु जेता ||
āvirabhūn mahi māghonameṣāṃ viśvaṃ jīvaṃ tamaso niramoci |
mahi jyotiḥ pitṛbhirdattamāghāduruḥ panthādakṣiṇāyā adarśi ||
uccā divi dakṣiṇāvanto asthurye aśvadāḥ saha tesūryeṇa |
hiraṇyadā amṛtatvaṃ bhajante vāsodāḥ soma pratiranta āyuḥ ||
daivī pūrtirdakṣiṇā devayajyā na kavāribhyo nahi tepṛṇanti |
athā naraḥ prayatadakṣiṇāso.avadyabhiyābahavaḥ pṛṇanti ||
śatadhāraṃ vāyumarkaṃ svarvidaṃ nṛcakṣasaste abhicakṣate haviḥ |
ye pṛṇanti pra ca yachanti saṃghame tedakṣiṇāṃ duhate saptamātaram ||
dakṣiṇāvān prathamo hūta eti dakṣiṇāvān ghrāmaṇīraghrameti |
tameva manye nṛpatiṃ janānāṃ yaḥ prathamodakṣiṇāmāvivāya ||
tameva ṛṣiṃ tamu brahmāṇamāhuryajñanyaṃ sāmaghāmukthaśāsam |
sa śukrasya tanvo veda tisro yaḥ prathamodakṣiṇayā rarādha ||
dakṣiṇāśvaṃ dakṣiṇā ghāṃ dadāti dakṣiṇā candramuta yad dhiraṇyam |
dakṣiṇānnaṃ vanute yo na ātmādakṣiṇāṃ varma kṛṇute vijānan ||
na bhojā mamrurna nyarthamīyurna riṣyanti na vyathante habhojāḥ |
idaṃ yad viśvaṃ bhuvanaṃ svaścaitat sarvandakṣiṇaibhyo dadāti ||
bhojā jighyuḥ surabhiṃ yonimaghre bhojā jighyurvadhvaṃ yāsuvāsāḥ |
bhojā jighyurantaḥpeyaṃ surāyā bhojā jighyurye ahūtāḥ prayanti ||
bhojāyāśvaṃ saṃ mṛjantyāśuṃ bhojāyāste kanyāśumbhamānā |
bhojasyedaṃ puṣkariṇīva veśma pariṣkṛtandevamāneva citram ||
bhojamaśvāḥ suṣṭhuvāho vahanti suvṛd ratho vartatedakṣiṇāyāḥ |
bhojaṃ devāso.avatā bhareṣu bhojaḥśatrūn samanīkeṣu jetā ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 108

किमिछन्ती सरमा परेदमानड दूरे हयध्वा जगुरिःपराचैः |
कास्मेहितिः का परितक्म्यासीत कथं रसायातरः पयांसि ||
इन्द्रस्य दूतीरिषिता चरामि मह इछन्ती पणयो निधीन्वः |
अतिष्कदो भियसा तन न आवत तथा रसाया अतरम्पयांसि ||
कीद्रंं इन्द्रः सरमे का दर्शीका यस्येदं दूतीरसरः पराकात |
आ च गछान मित्रमेना दधामाथागवां गोपतिर्नो भवाति ||
नाहं तं वेद दभ्यं दभत स यस्येदं दूतीरसरं पराकात |
न तं गूहन्ति सरवतो गभीरा हतािन्द्रेण पणयः शयध्वे ||
इमा गावः सरमे या ऐछः परि दिवो अन्तान सुभगेपतन्ती |
कस्त एना अव सर्जादयुध्व्युतास्माकमायुधासन्ति तिग्मा ||
असेन्या वः पणयो वचांस्यनिषव्यास्तन्वः सन्तु पापीः |
अध्र्ष्टो व एतवा अस्तु पन्था बर्हस्पतिर्व उभया नम्र्ळात ||
अयं निधिः सरमे अद्रिबुध्नो गोभिरश्वेभिर्वसुभिर्न्य्र्ष्टः |
रक्षन्ति तं पणयो ये सुगोपा रेकु पदमलकमा जगन्थ ||
एह गमन्न्र्षयः सोमशिता अयास्यो अङगिरसो नवग्वाः |
त एतमूर्वं वि भजन्त गोनामथैतद वचः पणयोवमन्नित ||
एवा च तवं सरम आजगन्थ परबाधिता सहसा दैव्येन |
सवसारं तवा कर्णवै मा पुनर्गा अप ते गवां सुभगेभजाम ||
नाहं वेद भरात्र्त्वं नो सवस्र्त्वमिन्द्रो विदुरङगिरसश्च घोराः |
गोकामा मे अछदयन यदायमपात इत पणयोवरीयः ||
दूरमित पणयो वरीय उद गावो यन्तु मिनतीरतेन |
बर्हस्पतिर्या अविन्दन निगूळाः सोमो गरावाण रषयश्च विप्राः ||
kimichantī saramā predamānaḍ dūre hyadhvā jaghuriḥparācaiḥ |
kāsmehitiḥ kā paritakmyāsīt kathaṃ rasāyāataraḥ payāṃsi ||
indrasya dūtīriṣitā carāmi maha ichantī paṇayo nidhīnvaḥ |
atiṣkado bhiyasā tan na āvat tathā rasāyā atarampayāṃsi ||
kīdṛṃṃ indraḥ sarame kā dṛśīkā yasyedaṃ dūtīrasaraḥ parākāt |
ā ca ghachān mitramenā dadhāmāthāghavāṃ ghopatirno bhavāti ||
nāhaṃ taṃ veda dabhyaṃ dabhat sa yasyedaṃ dūtīrasaraṃ parākāt |
na taṃ ghūhanti sravato ghabhīrā hatāindreṇa paṇayaḥ śayadhve ||
imā ghāvaḥ sarame yā aichaḥ pari divo antān subhaghepatantī |
kasta enā ava sṛjādayudhvyutāsmākamāyudhāsanti tighmā ||
asenyā vaḥ paṇayo vacāṃsyaniṣavyāstanvaḥ santu pāpīḥ |
adhṛṣṭo va etavā astu panthā bṛhaspatirva ubhayā namṛḷāt ||
ayaṃ nidhiḥ sarame adribudhno ghobhiraśvebhirvasubhirnyṛṣṭaḥ |
rakṣanti taṃ paṇayo ye sughopā reku padamalakamā jaghantha ||
eha ghamannṛṣayaḥ somaśitā ayāsyo aṅghiraso navaghvāḥ |
ta etamūrvaṃ vi bhajanta ghonāmathaitad vacaḥ paṇayovamannit ||
evā ca tvaṃ sarama ājaghantha prabādhitā sahasā daivyena |
svasāraṃ tvā kṛṇavai mā punarghā apa te ghavāṃ subhaghebhajāma ||
nāhaṃ veda bhrātṛtvaṃ no svasṛtvamindro viduraṅghirasaśca ghorāḥ |
ghokāmā me achadayan yadāyamapāta ita paṇayovarīyaḥ ||
dūramita paṇayo varīya ud ghāvo yantu minatīrtena |
bṛhaspatiryā avindan nighūḷāḥ somo ghrāvāṇa ṛṣayaśca viprāḥ ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 109

ते.अवदन परथमा बरह्मकिल्बिषे.अकूपारः सलिलोमातरिश्वा |
वीळुहरास्तप उग्रो मयोभूरापो देवीःप्रथमजा रतेन ||
सोमो राजा परथमो बरह्मजायां पुनः परायछदह्र्णीयमानः |
अन्वर्तिता वरुणो मित्र आसीदग्निर्होताहस्तग्र्ह्या निनाय ||
हस्तेनैव गराह्य आधिरस्या बरह्मजायेयमिति चेदवोचन |
न दूताय परह्ये तस्थ एषा तथा राष्ट्रं गुपितंक्षत्रियस्य ||
देवा एतस्यामवदन्त पूर्वे सप्तर्षयस्तपसे ये निषेदुः |
भीमा जाया बराह्मणस्योपनीता दुर्धां दधातिपरमे वयोमन ||
बरह्मचारी चरति वेविषद विषः स देवानां भवत्येकमङगम |
तेन जायामन्वविन्दद बर्हस्पतिः सोमेन नीतांजुह्वं न देवाः ||
पुनर्वै देवा अददुः पुनर्मनुष्या उत |
राजानःसत्यं कर्ण्वाना बरह्मजायां पुनर्ददुः ||
पुनर्दाय बरह्मजायां कर्त्वी देवैर्निकिल्बिषम |
ऊर्जम्प्र्थिव्या भक्त्वायोरुगायमुपासते ||
te.avadan prathamā brahmakilbiṣe.akūpāraḥ salilomātariśvā |
vīḷuharāstapa ughro mayobhūrāpo devīḥprathamajā ṛtena ||
somo rājā prathamo brahmajāyāṃ punaḥ prāyachadahṛṇīyamānaḥ |
anvartitā varuṇo mitra āsīdaghnirhotāhastaghṛhyā nināya ||
hastenaiva ghrāhya ādhirasyā brahmajāyeyamiti cedavocan |
na dūtāya prahye tastha eṣā tathā rāṣṭraṃ ghupitaṃkṣatriyasya ||
devā etasyāmavadanta pūrve saptaṛṣayastapase ye niṣeduḥ |
bhīmā jāyā brāhmaṇasyopanītā durdhāṃ dadhātiparame vyoman ||
brahmacārī carati veviṣad viṣaḥ sa devānāṃ bhavatyekamaṅgham |
tena jāyāmanvavindad bṛhaspatiḥ somena nītāṃjuhvaṃ na devāḥ ||
punarvai devā adaduḥ punarmanuṣyā uta |
rājānaḥsatyaṃ kṛṇvānā brahmajāyāṃ punardaduḥ ||
punardāya brahmajāyāṃ kṛtvī devairnikilbiṣam |
ūrjampṛthivyā bhaktvāyorughāyamupāsate ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 110

समिद्धो अद्य मनुषो दुरोणे देवो देवान यजसि जातवेदः |
आ च वह मित्रमहश्चिकित्वान तवं दूतः कविरसिप्रचेताः ||
तनूनपात पथ रतस्य यानान मध्वा समञ्जन सवदयासुजिह्व |
मन्मानि धीभिरुत यज्ञं रन्धन देवत्रा चक्र्णुह्यध्वरं नः ||
आजुह्वान ईड्यो वन्द्यश्चा याह्यग्ने वसुभिः सजोषाः |
तवं देवानामसि यह्व होता स एनान यक्षीषितो यजीयान ||
पराचीनं बर्हिः परदिशा पर्थिव्या वस्तोरस्या वर्ज्यतेग्रे अह्नाम |
वयु परथते वितरं वरीयो देवेभ्यो अदितयेस्योनम ||
वयचस्वतीरुर्विया वि शरयन्तां पतिभ्यो न जनयःशुम्भमानाः |
देवीर्द्वारो बर्हतीर्विश्वमिन्वा देवेभ्योभवत सुप्रायणाः ||
आ सुष्वयन्ती यजते उपाके उषासानक्ता सदतां नियोनौ |
दिव्ये योषणे बर्हती सुरुक्मे अधि शरियंशुक्रपिशं दधाने ||
दैव्या होतारा परथमा सुवाचा मिमाना यज्ञं मनुषोयजध्यै |
परचोदयन्ता विदथेषु कारू पराचीनं जयोतिःप्रदिशा दिशन्ता ||
आ नो यज्ञं भारती तूयमेत्विळा मनुष्वदिहचेतयन्ती |
तिस्रो देवीर्बर्हिरेदं सयोनं सरस्वतीस्वपसः सदन्तु ||
य इमे दयावाप्र्थिवी जनित्री रूपैरपिंशद भुवनानिविश्वा |
तमद्य होतरिषितो यजीयान देवं तवष्टारमिह यक्षि विद्वान ||
उपावस्र्ज तमन्या समञ्जन देवानां पाथ रतुथाहवींषि |
वनस्पतिः शमिता देवो अग्निः सवदन्तु हव्यम्मधुना घर्तेन ||
सद्यो जातो वयमिमीत यज्ञमग्निर्देवानामभवत्पुरोगाः |
अस्य होतुः परदिश्य रतस्य वाचि सवाहाक्र्तंहविरदन्तु देवाः ||
samiddho adya manuṣo duroṇe devo devān yajasi jātavedaḥ |
ā ca vaha mitramahaścikitvān tvaṃ dūtaḥ kavirasipracetāḥ ||
tanūnapāt patha ṛtasya yānān madhvā samañjan svadayāsujihva |
manmāni dhībhiruta yajñaṃ ṛndhan devatrā cakṛṇuhyadhvaraṃ naḥ ||
ājuhvāna īḍyo vandyaścā yāhyaghne vasubhiḥ sajoṣāḥ |
tvaṃ devānāmasi yahva hotā sa enān yakṣīṣito yajīyān ||
prācīnaṃ barhiḥ pradiśā pṛthivyā vastorasyā vṛjyateaghre ahnām |
vyu prathate vitaraṃ varīyo devebhyo aditayesyonam ||
vyacasvatīrurviyā vi śrayantāṃ patibhyo na janayaḥśumbhamānāḥ |
devīrdvāro bṛhatīrviśvaminvā devebhyobhavata suprāyaṇāḥ ||
ā suṣvayantī yajate upāke uṣāsānaktā sadatāṃ niyonau |
divye yoṣaṇe bṛhatī surukme adhi śriyaṃśukrapiśaṃ dadhāne ||
daivyā hotārā prathamā suvācā mimānā yajñaṃ manuṣoyajadhyai |
pracodayantā vidatheṣu kārū prācīnaṃ jyotiḥpradiśā diśantā ||
ā no yajñaṃ bhāratī tūyametviḷā manuṣvadihacetayantī |
tisro devīrbarhiredaṃ syonaṃ sarasvatīsvapasaḥ sadantu ||
ya ime dyāvāpṛthivī janitrī rūpairapiṃśad bhuvanāniviśvā |
tamadya hotariṣito yajīyān devaṃ tvaṣṭāramiha yakṣi vidvān ||
upāvasṛja tmanyā samañjan devānāṃ pātha ṛtuthāhavīṃṣi |
vanaspatiḥ śamitā devo aghniḥ svadantu havyammadhunā ghṛtena ||
sadyo jāto vyamimīta yajñamaghnirdevānāmabhavatpuroghāḥ |
asya hotuḥ pradiśy ṛtasya vāci svāhākṛtaṃhaviradantu devāḥ ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 111

मनीषिणः पर भरध्वं मनीषां यथा-यथा मतयःसन्ति नर्णाम |
इन्द्रं सत्यैरेरयामा कर्तेभिः स हिवीरो गिर्वणस्युर्विदानः ||
रतस्य हि सदसो धीतिरद्यौत सं गार्ष्टेयो वर्षभोगोभिरानट |
उदतिष्ठत तविषेणा रवेण महान्ति चित्सं विव्याचा रजांसि ||
इन्द्रः किल शरुत्या अस्य वेद स हि जिष्णुः पथिक्र्त्सूर्याय |
आन मेनां कर्ण्वन्नच्युतो भुवद गोः पतिर्दिवः सनजा अप्रतीतः ||
इन्द्रो मह्ना महतो अर्णवस्य वरतामिनादङगिरोभिर्ग्र्णानः |
पुरूणि चिन नि तताना रजांसि दाधार योधरुणं सत्यताता ||
इन्द्रो दिवः परतिमानं पर्थिव्या विश्वा वेद सवना हन्तिशुष्णम |
महीं चिद दयामातनोत सूर्येण चास्कम्भ चित्कम्भनेन सकभीयान ||
वज्रेण हि वर्त्रहा वर्त्रमस्तरदेवस्य शूशुवानस्यमायाः |
वि धर्ष्णो अत्र धर्षता जघन्थाथाभवोमघवन बाह्वोजाः ||
सचन्त यदुषसः सूर्येण चित्रामस्य केतवो रामविन्दन |
आ यन नक्षत्रं दद्र्शे दिवो न पुनर्यतो नकिरद्धा नु वेद ||
दूरं किल परथमा जग्मुरासामिन्द्रस्य याः परसवेसस्रुरापः |
कव सविदग्रं कव बुध्न आसामापोमध्यं कव वो नूनमन्तः ||
सर्जः सिन्धून्रहिना जग्रसानानादिदेताः पर विविज्रेजवेन |
मुमुक्षमाणा उत या मुमुच्रे.अधेदेता नरमन्ते नितिक्ताः ||
सध्रीचीः सिन्धुमुशतीरिवायन सनाज्जार आरितःपूर्भिदासाम |
अस्तमा ते पार्थिवा वसून्यस्मे जग्मुःसून्र्ता इन्द्र पूर्वीः ||
manīṣiṇaḥ pra bharadhvaṃ manīṣāṃ yathā-yathā matayaḥsanti nṛṇām |
indraṃ satyairerayāmā kṛtebhiḥ sa hivīro ghirvaṇasyurvidānaḥ ||
ṛtasya hi sadaso dhītiradyaut saṃ ghārṣṭeyo vṛṣabhoghobhirānaṭ |
udatiṣṭhat taviṣeṇā raveṇa mahānti citsaṃ vivyācā rajāṃsi ||
indraḥ kila śrutyā asya veda sa hi jiṣṇuḥ pathikṛtsūryāya |
ān menāṃ kṛṇvannacyuto bhuvad ghoḥ patirdivaḥ sanajā apratītaḥ ||
indro mahnā mahato arṇavasya vratāminādaṅghirobhirghṛṇānaḥ |
purūṇi cin ni tatānā rajāṃsi dādhāra yodharuṇaṃ satyatātā ||
indro divaḥ pratimānaṃ pṛthivyā viśvā veda savanā hantiśuṣṇam |
mahīṃ cid dyāmātanot sūryeṇa cāskambha citkambhanena skabhīyān ||
vajreṇa hi vṛtrahā vṛtramastaradevasya śūśuvānasyamāyāḥ |
vi dhṛṣṇo atra dhṛṣatā jaghanthāthābhavomaghavan bāhvojāḥ ||
sacanta yaduṣasaḥ sūryeṇa citrāmasya ketavo rāmavindan |
ā yan nakṣatraṃ dadṛśe divo na punaryato nakiraddhā nu veda ||
dūraṃ kila prathamā jaghmurāsāmindrasya yāḥ prasavesasrurāpaḥ |
kva svidaghraṃ kva budhna āsāmāpomadhyaṃ kva vo nūnamantaḥ ||
sṛjaḥ sindhūnrahinā jaghrasānānādidetāḥ pra vivijrejavena |
mumukṣamāṇā uta yā mumucre.adhedetā naramante nitiktāḥ ||
sadhrīcīḥ sindhumuśatīrivāyan sanājjāra āritaḥpūrbhidāsām |
astamā te pārthivā vasūnyasme jaghmuḥsūnṛtā indra pūrvīḥ ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 112

इन्द्र पिब परतिकामं सुतस्य परातःसावस्तव हिपूर्वपीतिः |
हर्षस्व हन्तवे शूर शत्रूनुक्थेभिष टेवीर्या पर बरवाम ||
यस्ते रथो मनसो जवीयानेन्द्र तेन सोमपेयाय याहि |
तूयमा ते हरयः पर दरवन्तु येभिर्यासि वर्षभिर्मन्दमानः ||
हरित्वता वर्चसा सूर्यस्य शरेष्ठै रूपैस्तन्वंस्पर्शयस्व |
अस्माभिरिन्द्र सखिभिर्हुवानः सध्रीचीनोमादयस्वा निषद्य ||
यस्य तयत ते महिमानं मदेष्विमे मही रोदसीनाविविक्ताम |
तदोक आ हरिभिरिन्द्र युक्तैः परियेभिर्याहि परियमन्नमछ ||
यस्य शश्वत पपिवानिन्द्र शत्रूननानुक्र्त्या रण्याचकर्थ |
स ते पुरन्धिं तविषीमियर्ति स ते मदायसुत इन्द्र सोमः ||
इदं ते पात्रं सनवित्तमिन्द्र पिबा सोममेना शतक्रतो |
पूर्ण आहावो मदिरस्य मध्वो यं विश्व इदभिहर्यन्तिदेवाः ||
वि हि तवामिन्द्र पुरुधा जनासो हितप्रयसो वर्षभह्वयन्ते |
अस्माकं ते मधुमत्तमानीमा भुवन सवना तेषुहर्य ||
पर त इन्द्र पूर्व्याणि पर नूनं वीर्या वोचं परथमाक्र्तानि |
सतीनमन्युरश्रथायो अद्रिं सुवेदनामक्र्णोर्ब्रह्मणे गाम ||
नि षु सीद गणपते गणेषु तवामाहुर्विप्रतमंकवीनाम |
न रते तवत करियते किं चनारे महामर्कंमघवञ्चित्रमर्च ||
अभिख्या नो मघवन नाधमानान सखे बोधि वसुपतेसखीनाम |
रणं कर्धि रणक्र्त सत्यशुष्माभक्ते चिदाभजा राये अस्मान ||
indra piba pratikāmaṃ sutasya prātaḥsāvastava hipūrvapītiḥ |
harṣasva hantave śūra śatrūnukthebhiṣ ṭevīryā pra bravāma ||
yaste ratho manaso javīyānendra tena somapeyāya yāhi |
tūyamā te harayaḥ pra dravantu yebhiryāsi vṛṣabhirmandamānaḥ ||
haritvatā varcasā sūryasya śreṣṭhai rūpaistanvaṃsparśayasva |
asmābhirindra sakhibhirhuvānaḥ sadhrīcīnomādayasvā niṣadya ||
yasya tyat te mahimānaṃ madeṣvime mahī rodasīnāviviktām |
tadoka ā haribhirindra yuktaiḥ priyebhiryāhi priyamannamacha ||
yasya śaśvat papivānindra śatrūnanānukṛtyā raṇyācakartha |
sa te purandhiṃ taviṣīmiyarti sa te madāyasuta indra somaḥ ||
idaṃ te pātraṃ sanavittamindra pibā somamenā śatakrato |
pūrṇa āhāvo madirasya madhvo yaṃ viśva idabhiharyantidevāḥ ||
vi hi tvāmindra purudhā janāso hitaprayaso vṛṣabhahvayante |
asmākaṃ te madhumattamānīmā bhuvan savanā teṣuharya ||
pra ta indra pūrvyāṇi pra nūnaṃ vīryā vocaṃ prathamākṛtāni |
satīnamanyuraśrathāyo adriṃ suvedanāmakṛṇorbrahmaṇe ghām ||
ni ṣu sīda ghaṇapate ghaṇeṣu tvāmāhurvipratamaṃkavīnām |
na ṛte tvat kriyate kiṃ canāre mahāmarkaṃmaghavañcitramarca ||
abhikhyā no maghavan nādhamānān sakhe bodhi vasupatesakhīnām |
raṇaṃ kṛdhi raṇakṛt satyaśuṣmābhakte cidābhajā rāye asmān ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 113

तमस्य दयावाप्र्थिवी सचेतसा विश्वेभिर्देवैरनुशुष्ममावताम |
यदैत कर्ण्वानो महिमानमिन्द्रियम्पीत्वी सोमस्य करतुमानवर्धत ||
तमस्य विष्णुर्महिमानमोजसांशुं दधन्वान मधुनोवि रप्शते |
देवेभिरिन्द्रो मघवा सयावभिर्व्र्त्रंजघन्वानभवद वरेण्यः ||
वर्त्रेण यदहिना बिभ्रदायुधा समस्थिथा युधयेशंसमाविदे |
विश्वे ते अत्र मरुतः सह तमनावर्धन्नुग्र महिमानमिन्द्रियम ||
जज्ञान एव वयबाधत सप्र्धः परापश्यद वीरो अभिपौंस्यं रणम |
अव्र्श्चदद्रिमव सस्यदः सर्जदस्तभ्नान नाकं सवपस्यया पर्थुम ||
आदिन्द्रः सत्रा तविषीरपत्यत वरीयो दयावाप्र्थिवीबाधत |
अवाभरद धर्षितो वज्रमायसं शेवं मित्रायवरुणाय दाशुषे ||
इन्द्रस्यात्र तविषीभ्यो विरप्शिन रघायतो अरंहयन्तमन्यवे |
वर्त्रं यदुग्रो वयव्र्श्चदोजसापो बिभ्रतन्तमसा परीव्र्तम ||
या वीर्याणि परथमानि कर्त्वा महित्वेभिर्यतमानौसमीयतुः |
धवान्तं तमो.अव दध्वसे हत इन्द्रो मह्नापूर्वहूतावपत्यत ||
विश्वे देवासो अध वर्ष्ण्यानि ते.अवर्धयन सोमवत्यावचस्यया |
रद्धं वर्त्रमहिमिन्द्रस्य हन्मनाग्निर्नजम्भैस्त्र्ष्वन्नमावयत ||
भूरि दक्षेभिर्वचनेभिरकवभिः सख्येभिः सख्यानिप्र वोचत |
इन्द्रो धुनिं च चुमुरिं च दम्भयञ्छ्रद्धामनस्या शर्णुते दभीतये ||
तवं पुरूण्या भरा सवश्व्या येभिर्मंसै निवचनानिशंसन |
सुगेभिर्विश्वा दुरिता तरेम विदो षु ण उर्वियागाधमद्य ||
tamasya dyāvāpṛthivī sacetasā viśvebhirdevairanuśuṣmamāvatām |
yadait kṛṇvāno mahimānamindriyampītvī somasya kratumānavardhata ||
tamasya viṣṇurmahimānamojasāṃśuṃ dadhanvān madhunovi rapśate |
devebhirindro maghavā sayāvabhirvṛtraṃjaghanvānabhavad vareṇyaḥ ||
vṛtreṇa yadahinā bibhradāyudhā samasthithā yudhayeśaṃsamāvide |
viśve te atra marutaḥ saha tmanāvardhannughra mahimānamindriyam ||
jajñāna eva vyabādhata spṛdhaḥ prāpaśyad vīro abhipauṃsyaṃ raṇam |
avṛścadadrimava sasyadaḥ sṛjadastabhnān nākaṃ svapasyayā pṛthum ||
ādindraḥ satrā taviṣīrapatyata varīyo dyāvāpṛthivīabādhata |
avābharad dhṛṣito vajramāyasaṃ śevaṃ mitrāyavaruṇāya dāśuṣe ||
indrasyātra taviṣībhyo virapśina ṛghāyato araṃhayantamanyave |
vṛtraṃ yadughro vyavṛścadojasāpo bibhratantamasā parīvṛtam ||
yā vīryāṇi prathamāni kartvā mahitvebhiryatamānausamīyatuḥ |
dhvāntaṃ tamo.ava dadhvase hata indro mahnāpūrvahūtāvapatyata ||
viśve devāso adha vṛṣṇyāni te.avardhayan somavatyāvacasyayā |
raddhaṃ vṛtramahimindrasya hanmanāghnirnajambhaistṛṣvannamāvayat ||
bhūri dakṣebhirvacanebhirkvabhiḥ sakhyebhiḥ sakhyānipra vocata |
indro dhuniṃ ca cumuriṃ ca dambhayañchraddhāmanasyā śṛṇute dabhītaye ||
tvaṃ purūṇyā bharā svaśvyā yebhirmaṃsai nivacanāniśaṃsan |
sughebhirviśvā duritā tarema vido ṣu ṇa urviyāghādhamadya ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 114

घर्मा समन्ता तरिव्र्तं वयापतुस्तयोर्जुष्टिम्मातरिश्वा जगाम |
दिवस पयो दिधिषाणा अवेषन विदुर्देवाः सहसामानमर्कम ||
तिस्रो देष्ट्राय निरतीरुपासते दीर्घश्रुतो वि हिजानन्ति वह्नयः |
तासां नि चिक्युः कवयो निदानम्परेषु या गुह्येषु वरतेषु ||
चतुष्कपर्दा युवतिः सुपेशा घर्तप्रतीका वयुनानि वस्ते |
तस्यां सुपर्णा वर्षणा नि षेदतुर्यत्र देवा दधिरेभागधेयम ||
एकः सुपर्णः स समुद्रमा विवेष स इदं विश्वम्भुवनं वि चष्टे |
तं पाकेन मनसापश्यमन्तितस्तम्माता रेळि स उ रेळि मातरम ||
सुपर्णं विप्राः कवयो वचोभिरेकं सन्तं बहुधाकल्पयन्ति |
छन्दांसि च दधतो अध्वरेषु गरहान सोमस्यमिमते दवादश ||
षट्त्रिंशांश्च चतुरः कल्पयन्तश्छन्दांसि चदधत आद्वादशम |
यज्ञं विमाय कवयो मनीषर्क्सामाभ्यां पर रथं वर्तयन्ति ||
चतुर्दशान्ये महिमानो अस्य तं धीरा वाचा पर णयन्तिसप्त |
आप्नानं तीर्थं क इह पर वोचद येन पथाप्रपिबन्ते सुतस्य ||
सहस्रधा पञ्चदशान्युक्था यावद दयावाप्र्थिवीतावदित तत |
सहस्रधा महिमानः सहस्रं यावद्ब्रह्म विष्ठितं तावती वाक ||
कश्छन्दसां योगमा वेद धीरः को धिष्ण्यां परतिवाचं पपाद |
कं रत्विजामष्टमं शूरमाहुर्हरीिन्द्रस्य नि चिकाय कः सवित ||
भूम्या अन्तं पर्येके चरन्ति रथस्य धूर्षु युक्तासोस्थुः |
शरमस्य दायं वि भजन्त्येभ्यो यदा यमो भवतिहर्म्ये हितः ||
gharmā samantā trivṛtaṃ vyāpatustayorjuṣṭimmātariśvā jaghāma |
divas payo didhiṣāṇā aveṣan vidurdevāḥ sahasāmānamarkam ||
tisro deṣṭrāya nirtīrupāsate dīrghaśruto vi hijānanti vahnayaḥ |
tāsāṃ ni cikyuḥ kavayo nidānampareṣu yā ghuhyeṣu vrateṣu ||
catuṣkapardā yuvatiḥ supeśā ghṛtapratīkā vayunāni vaste |
tasyāṃ suparṇā vṛṣaṇā ni ṣedaturyatra devā dadhirebhāghadheyam ||
ekaḥ suparṇaḥ sa samudramā viveṣa sa idaṃ viśvambhuvanaṃ vi caṣṭe |
taṃ pākena manasāpaśyamantitastammātā reḷi sa u reḷi mātaram ||
suparṇaṃ viprāḥ kavayo vacobhirekaṃ santaṃ bahudhākalpayanti |
chandāṃsi ca dadhato adhvareṣu ghrahān somasyamimate dvādaśa ||
ṣaṭtriṃśāṃśca caturaḥ kalpayantaśchandāṃsi cadadhata ādvādaśam |
yajñaṃ vimāya kavayo manīṣaṛksāmābhyāṃ pra rathaṃ vartayanti ||
caturdaśānye mahimāno asya taṃ dhīrā vācā pra ṇayantisapta |
āpnānaṃ tīrthaṃ ka iha pra vocad yena pathāprapibante sutasya ||
sahasradhā pañcadaśānyukthā yāvad dyāvāpṛthivītāvadit tat |
sahasradhā mahimānaḥ sahasraṃ yāvadbrahma viṣṭhitaṃ tāvatī vāk ||
kaśchandasāṃ yoghamā veda dhīraḥ ko dhiṣṇyāṃ prativācaṃ papāda |
kaṃ ṛtvijāmaṣṭamaṃ śūramāhurharīindrasya ni cikāya kaḥ svit ||
bhūmyā antaṃ paryeke caranti rathasya dhūrṣu yuktāsoasthuḥ |
śramasya dāyaṃ vi bhajantyebhyo yadā yamo bhavatiharmye hitaḥ ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 115

चित्र इच्छिशोस्तरुणस्य वक्षथो न यो मातरावप्येतिधातवे |
अनूधा यदि जीजनदधा च नु ववक्ष सद्योमहि दूत्यं चरन ||
अग्निर्ह नाम धायि दन्नपस्तमः सं यो वना युवतेभस्मना दता |
अभिप्रमुरा जुह्वा सवध्वर इनो नप्रोथमानो यवसे वर्षा ||
तं वो विं न दरुषदं देवमन्धस इन्दुं परोथन्तम्प्रवपन्तमर्णवम |
आसा वह्निं न शोचिषा विरप्शिनम्महिव्रतं न सरजन्तमध्वनः ||
वि यस्य ते जरयसानस्याजर धक्षोर्न वाताः परि सन्त्यच्युताः |
आ रण्वासो युयुधयो न सत्वनं तरितंनशन्त पर शिषन्त इष्टये ||
स इदग्निः कन्व्वतमः कण्वसखार्यः परस्यान्तरस्यतरुषः |
अग्निः पातु गर्णतो अग्निः सूरीनग्निर्ददातुतेषामवो नः ||
वाजिन्तमाय सह्यसे सुपित्र्य तर्षु चयवानो अनु जातवेदसे |
अनुद्रे चिद यो धर्षता वरं सते महिन्तमाय धन्वनेदविष्यते ||
एवाग्निर्मर्तैः सह सूरिभिर्वसु षटवे सहसः सूनरोन्र्भिः |
मित्रासो न ये सुधिता रतायवो दयावो न दयुम्नैरभि सन्ति मानुषान ||
ऊर्जो नपात सहसावन्निति तवोपस्तुतस्य वन्दते वर्षा वाक |
तवां सतोषाम तवया सुवीरा दराघीय आयुः परतरन्दधानाः ||
इति तवाग्ने वर्ष्टिहव्यस्य पुत्रा उपस्तुतास रषयो.अवोचन |
तांश्च पाहि गर्णतश्च सूरीन वषड वषळ इत्यूर्ध्वासो अनक्षन नमो नम इत्यूर्ध्वासो अनक्षन ||
citra icchiśostaruṇasya vakṣatho na yo mātarāvapyetidhātave |
anūdhā yadi jījanadadhā ca nu vavakṣa sadyomahi dūtyaṃ caran ||
aghnirha nāma dhāyi dannapastamaḥ saṃ yo vanā yuvatebhasmanā datā |
abhipramurā juhvā svadhvara ino naprothamāno yavase vṛṣā ||
taṃ vo viṃ na druṣadaṃ devamandhasa induṃ prothantampravapantamarṇavam |
āsā vahniṃ na śociṣā virapśinammahivrataṃ na sarajantamadhvanaḥ ||
vi yasya te jrayasānasyājara dhakṣorna vātāḥ pari santyacyutāḥ |
ā raṇvāso yuyudhayo na satvanaṃ tritaṃnaśanta pra śiṣanta iṣṭaye ||
sa idaghniḥ kanvvatamaḥ kaṇvasakhāryaḥ parasyāntarasyataruṣaḥ |
aghniḥ pātu ghṛṇato aghniḥ sūrīnaghnirdadātuteṣāmavo naḥ ||
vājintamāya sahyase supitrya tṛṣu cyavāno anu jātavedase |
anudre cid yo dhṛṣatā varaṃ sate mahintamāya dhanvanedaviṣyate ||
evāghnirmartaiḥ saha sūribhirvasu ṣṭave sahasaḥ sūnaronṛbhiḥ |
mitrāso na ye sudhitā ṛtāyavo dyāvo na dyumnairabhi santi mānuṣān ||
ūrjo napāt sahasāvanniti tvopastutasya vandate vṛṣā vāk |
tvāṃ stoṣāma tvayā suvīrā drāghīya āyuḥ pratarandadhānāḥ ||
iti tvāghne vṛṣṭihavyasya putrā upastutāsa ṛṣayo.avocan |
tāṃśca pāhi ghṛṇataśca sūrīn vaṣaḍ vaṣaḷ ityūrdhvāso anakṣan namo nama ityūrdhvāso anakṣan ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 116

पिबा सोमं महत इन्द्रियाय पिबा वर्त्राय हन्तवेशविष्ठ |
पिब राये शवसे हूयमानः पिब मध्वस्त्र्पदिन्द्रा वर्षस्व ||
अस्य पिब कषुमतः परस्थितस्येन्द्र सोमस्य वरमासुतश्य |
सवस्तिदा मनसा मादयस्वार्वाचीनो रेवतेसौभगाय ||
ममत्तु तवा दिव्यः सोम इन्द्र ममत्तु यः सूयतेपार्थिवेषु |
ममत्तु येन वरिवश्चकर्थ ममत्तु येननिरिणासि शत्रून ||
आ दविबर्हा अमिनो यात्विन्द्रो वर्षा हरिभ्यां परिषिक्तमन्धः |
गव्या सुतस्य परभ्र्तस्य मध्वः सत्रा खेदामरुशहा वर्षस्व ||
नि तिग्मानि भराशयन भराश्यान्यव सथिरा तनुहियातुजूनाम |
उग्राय ते सहो बलं ददामि परतीत्याशत्रून विगदेषु वर्श्च ||
वयर्य इन्द्र तनुहि शरवांस्योज सथिरेव धन्वनोऽभिमातीः |
अस्मद्र्यग वाव्र्धानः सहोभिरनिभ्र्ष्टस्तन्वं वाव्र्धस्व ||
इदं हविर्मघवन तुभ्यं रातं परति सम्राळ अह्र्णानोग्र्भाय |
तुभ्यं सुतो मघवन तुभ्यं पक्वो.अद्धीन्द्र पिबच परस्थितस्य ||
अद्धीदिन्द्र परस्थितेमा हवींषि चनो दधिष्व पचतोतसोमम |
परयस्वन्तः परति हर्यामसि तवा सत्याः सन्तुयजमानस्य कामाः ||
परेन्द्राग्निभ्यां सुवचस्यामियर्मि सिन्धाविव परेरयंनावमर्कैः |
अया इव परि चरन्ति देवा ये अस्मभ्यन्धनदा उद्भिदश्च ||
pibā somaṃ mahata indriyāya pibā vṛtrāya hantaveśaviṣṭha |
piba rāye śavase hūyamānaḥ piba madhvastṛpadindrā vṛṣasva ||
asya piba kṣumataḥ prasthitasyendra somasya varamāsutaśya |
svastidā manasā mādayasvārvācīno revatesaubhaghāya ||
mamattu tvā divyaḥ soma indra mamattu yaḥ sūyatepārthiveṣu |
mamattu yena varivaścakartha mamattu yenaniriṇāsi śatrūn ||
ā dvibarhā amino yātvindro vṛṣā haribhyāṃ pariṣiktamandhaḥ |
ghavyā sutasya prabhṛtasya madhvaḥ satrā khedāmaruśahā vṛṣasva ||
ni tighmāni bhrāśayan bhrāśyānyava sthirā tanuhiyātujūnām |
ughrāya te saho balaṃ dadāmi pratītyāśatrūn vighadeṣu vṛśca ||
vyarya indra tanuhi śravāṃsyoja sthireva dhanvano'bhimātīḥ |
asmadryagh vāvṛdhānaḥ sahobhiranibhṛṣṭastanvaṃ vāvṛdhasva ||
idaṃ havirmaghavan tubhyaṃ rātaṃ prati samrāḷ ahṛṇānoghṛbhāya |
tubhyaṃ suto maghavan tubhyaṃ pakvo.addhīndra pibaca prasthitasya ||
addhīdindra prasthitemā havīṃṣi cano dadhiṣva pacatotasomam |
prayasvantaḥ prati haryāmasi tvā satyāḥ santuyajamānasya kāmāḥ ||
prendrāghnibhyāṃ suvacasyāmiyarmi sindhāviva prerayaṃnāvamarkaiḥ |
ayā iva pari caranti devā ye asmabhyandhanadā udbhidaśca ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 117

न वा उ देवाः कषुधमिद वधं ददुरुताशितमुपगछन्ति मर्त्यवः |
उतो रयिः पर्णतो नोप दस्यत्युताप्र्णन्मर्डितारं न विन्दते ||
य आध्राय चकमानाय पित्वो.अन्नवान सन्रफितायोपजग्मुषे |
सथिरं मनः कर्णुते सेवते पुरोतोचित स मर्डितारं न विन्दते ||
स इद भोजो यो गर्हवे ददात्यन्नकामाय चरते कर्शाय |
अरमस्मै भवति यामहूता उतापरीषु कर्णुते सखायम ||
न स सखा यो न ददाति सख्ये सचाभुवे सचमानायपित्वः |
अपास्मात परेयान न तदोको अस्ति पर्णन्तमन्यमरणं चिदिचःेत ||
पर्णीयादिन नाधमानाय तव्यान दराघीयांसमनुपश्येत पन्थाम |
ओ हि वर्तन्ते रथ्येव चक्रान्यम-अन्यमुप तिष्ठन्त रायः ||
मोघमन्नं विन्दते अप्रचेताः सत्यं बरवीमि वध इत सतस्य |
नार्यमणं पुष्यति नो सखायं केवलाघो भवतिकेवलादी ||
कर्षन्नित फाल आशितं कर्णोति यन्नध्वानमप वर्ङकतेचरित्रैः |
वदन बरह्मावदतो वनीयान पर्णन्नापिरप्र्णन्तमभि षयात ||
एकपाद भूयो दविपदो वि चक्रमे दविपात तरिपादमभ्येतिपश्चात |
चतुष्पादेति दविपदामभिस्वरे सम्पश्यन्पङकतीरुपतिष्ठमानः ||
समौ चिद धस्तौ न समं विविष्टः सम्मातरा चिन नसमं दुहाते |
यमयोश्चिन न समा वीर्याणि जञाती चित्सन्तौ न समं पर्णीतः ||
na vā u devāḥ kṣudhamid vadhaṃ dadurutāśitamupaghachanti mṛtyavaḥ |
uto rayiḥ pṛṇato nopa dasyatyutāpṛṇanmarḍitāraṃ na vindate ||
ya ādhrāya cakamānāya pitvo.annavān sanraphitāyopajaghmuṣe |
sthiraṃ manaḥ kṛṇute sevate purotocit sa marḍitāraṃ na vindate ||
sa id bhojo yo ghṛhave dadātyannakāmāya carate kṛśāya |
aramasmai bhavati yāmahūtā utāparīṣu kṛṇute sakhāyam ||
na sa sakhā yo na dadāti sakhye sacābhuve sacamānāyapitvaḥ |
apāsmāt preyān na tadoko asti pṛṇantamanyamaraṇaṃ cidicḥet ||
pṛṇīyādin nādhamānāya tavyān drāghīyāṃsamanupaśyeta panthām |
o hi vartante rathyeva cakrānyam-anyamupa tiṣṭhanta rāyaḥ ||
moghamannaṃ vindate apracetāḥ satyaṃ bravīmi vadha it satasya |
nāryamaṇaṃ puṣyati no sakhāyaṃ kevalāgho bhavatikevalādī ||
kṛṣannit phāla āśitaṃ kṛṇoti yannadhvānamapa vṛṅktecaritraiḥ |
vadan brahmāvadato vanīyān pṛṇannāpirapṛṇantamabhi ṣyāt ||
ekapād bhūyo dvipado vi cakrame dvipāt tripādamabhyetipaścāt |
catuṣpādeti dvipadāmabhisvare sampaśyanpaṅktīrupatiṣṭhamānaḥ ||
samau cid dhastau na samaṃ viviṣṭaḥ sammātarā cin nasamaṃ duhāte |
yamayościn na samā vīryāṇi jñātī citsantau na samaṃ pṛṇītaḥ ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 118

अग्ने हंसि नयत्रिणं दीद्यन मर्त्येष्वा |
सवे कषयेशुचिव्रत ||
उत तिष्ठसि सवाहुतो घर्तानि परति मोदसे |
यत तवा सरुचःसमस्थिरन ||
स आहुतो वि रोचते.अग्निरीळेन्यो गिरा |
सरुचा परतीकमज्यते ||
घर्तेनाग्निः समज्यते मधुप्रतीक आहुतः |
रोचमानोविभावसुः ||
जरमाणः समिध्यसे देवेभ्यो हव्यवाहन |
तं तवा हवन्तमर्त्याः ||
तं मर्ता अमर्त्यं घर्तेनाग्निं सपर्यत |
अदाभ्यंग्र्हपतिम ||
अदाभ्येन शोचिषाग्ने रक्षस्त्वं दह |
गोपा रतस्यदीदिहि ||
स तवमग्ने परतीकेन परत्योष यातुधान्यः |
उरुक्षयेषुदीद्यत ||
तं तवा गीर्भिरुरुक्षया हव्यवाहं समीधिरे |
यजिष्ठं मानुषे जने ||
aghne haṃsi nyatriṇaṃ dīdyan martyeṣvā |
sve kṣayeśucivrata ||
ut tiṣṭhasi svāhuto ghṛtāni prati modase |
yat tvā srucaḥsamasthiran ||
sa āhuto vi rocate.aghnirīḷenyo ghirā |
srucā pratīkamajyate ||
ghṛtenāghniḥ samajyate madhupratīka āhutaḥ |
rocamānovibhāvasuḥ ||
jaramāṇaḥ samidhyase devebhyo havyavāhana |
taṃ tvā havantamartyāḥ ||
taṃ martā amartyaṃ ghṛtenāghniṃ saparyata |
adābhyaṃghṛhapatim ||
adābhyena śociṣāghne rakṣastvaṃ daha |
ghopā ṛtasyadīdihi ||
sa tvamaghne pratīkena pratyoṣa yātudhānyaḥ |
urukṣayeṣudīdyat ||
taṃ tvā ghīrbhirurukṣayā havyavāhaṃ samīdhire |
yajiṣṭhaṃ mānuṣe jane ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 119

इति वा इति मे मनो गामश्वं सनुयामिति |
कुवित्सोमस्यापामिति ||
पर वाता इव दोधत उन मा पीता अयंसत |
कुवित ... ||
उन मा पीता अयंसत रथमश्वा इवाशवः |
कुवित ... ||
उप मा मतिरस्थित वाश्रा पुत्रमिव परियम |
कुवित ... ||
अहं तष्टेव वन्धुरं पर्यचामि हर्दा मतिम |
कुवित ... ||
नहि मे अक्षिपच्चनाछान्त्सुः पञ्च कर्ष्टयः |
कुवित ... ||
नहि मे रोदसी उभे अन्यं पक्षं चन परति |
कुवित ... ||
अभि दयां महिना भुवमभीमां पर्थिवीं महीम |
कुवित... ||
हन्ताहं पर्थिवीमिमां नि दधानीह वेह वा |
कुवित ... ||
ओषमित पर्थिवीमहं जङघनानीह वेह वा |
कुवित ... ||
दिवि मे अन्यः पक्षो.अधो अन्यमचीक्र्षम |
कुवित ... ||
अहमस्मि महामहो.अभिनभ्यमुदीषितः |
कुवित ... ||
गर्हो याम्यरंक्र्तो देवेभ्यो हव्यवाहनः |
कुवित ... ||
iti vā iti me mano ghāmaśvaṃ sanuyāmiti |
kuvitsomasyāpāmiti ||
pra vātā iva dodhata un mā pītā ayaṃsata |
kuvit ... ||
un mā pītā ayaṃsata rathamaśvā ivāśavaḥ |
kuvit ... ||
upa mā matirasthita vāśrā putramiva priyam |
kuvit ... ||
ahaṃ taṣṭeva vandhuraṃ paryacāmi hṛdā matim |
kuvit ... ||
nahi me akṣipaccanāchāntsuḥ pañca kṛṣṭayaḥ |
kuvit ... ||
nahi me rodasī ubhe anyaṃ pakṣaṃ cana prati |
kuvit ... ||
abhi dyāṃ mahinā bhuvamabhīmāṃ pṛthivīṃ mahīm |
kuvit... ||
hantāhaṃ pṛthivīmimāṃ ni dadhānīha veha vā |
kuvit ... ||
oṣamit pṛthivīmahaṃ jaṅghanānīha veha vā |
kuvit ... ||
divi me anyaḥ pakṣo.adho anyamacīkṛṣam |
kuvit ... ||
ahamasmi mahāmaho.abhinabhyamudīṣitaḥ |
kuvit ... ||
ghṛho yāmyaraṃkṛto devebhyo havyavāhanaḥ |
kuvit ... ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 120

तदिदास भुवनेषु जयेष्ठं यतो जज्ञ उग्रस्त्वेषन्र्म्णः |
सद्यो जज्ञानो नि रिणाति शत्रूननु यंविश्वे मदन्त्यूमाः ||
वाव्र्धानः शवसा भूर्योजाः शत्रुर्दासाय भियसन्दधाति |
अव्यनच्च वयनच्च सस्नि सं ते नवन्त परभ्र्तामदेषु ||
तवे करतुमपि वर्ञ्जन्ति विश्वे दविर्यदेते तरिर्भवन्त्यूमाः |
सवादोः सवादीयः सवादुना सर्जा समदः सुमधु मधुनाभि योधीः ||
इति चिद धि तवा धना जयन्तं मदे-मदे अनुमदन्ति विप्राः |
ओजीयो धर्ष्णो सथिरमा तनुष्व मा तवा दभन्यातुधाना दुरेवाः ||
तवया वयं शाशद्महे रणेषु परपश्यन्तो युधेन्यानिभूरि |
चोदयामि त आयुधा वचोभिः सं ते शिशामिब्रह्मणा वयांसि ||
सतुषेय्यं पुरुवर्पसं रभ्वमिनतममाप्त्यमाप्त्यानाम |
आ दर्षते शवसा सप्त दानून पर साक्षते परतिमानानिभूरि ||
नि तद दधिषे.अवरं परं च यस्मिन्नाविथावसा दुरोणे |
आ मातरा सथापयसे जिगत्नू अत इनोषि कर्वरा पुरूणि ||
इमा बरह्म बर्हद्दिवो विवक्तीन्द्राय शूषमग्रियःस्वर्षाः |
महो गोत्रस्य कषयति सवराजो दुरश्च विश्वाव्र्णोदप सवाः ||
एवा महान बर्हद्दिवो अथर्वावोचत सवां तन्वमिन्द्रमेव |
सवसारो मातरिभ्वरीररिप्रा हिन्वन्ति च शवसावर्धयन्ति च ||
tadidāsa bhuvaneṣu jyeṣṭhaṃ yato jajña ughrastveṣanṛmṇaḥ |
sadyo jajñāno ni riṇāti śatrūnanu yaṃviśve madantyūmāḥ ||
vāvṛdhānaḥ śavasā bhūryojāḥ śatrurdāsāya bhiyasandadhāti |
avyanacca vyanacca sasni saṃ te navanta prabhṛtāmadeṣu ||
tve kratumapi vṛñjanti viśve dviryadete trirbhavantyūmāḥ |
svādoḥ svādīyaḥ svādunā sṛjā samadaḥ sumadhu madhunābhi yodhīḥ ||
iti cid dhi tvā dhanā jayantaṃ made-made anumadanti viprāḥ |
ojīyo dhṛṣṇo sthiramā tanuṣva mā tvā dabhanyātudhānā durevāḥ ||
tvayā vayaṃ śāśadmahe raṇeṣu prapaśyanto yudhenyānibhūri |
codayāmi ta āyudhā vacobhiḥ saṃ te śiśāmibrahmaṇā vayāṃsi ||
stuṣeyyaṃ puruvarpasaṃ ṛbhvaminatamamāptyamāptyānām |
ā darṣate śavasā sapta dānūn pra sākṣate pratimānānibhūri ||
ni tad dadhiṣe.avaraṃ paraṃ ca yasminnāvithāvasā duroṇe |
ā mātarā sthāpayase jighatnū ata inoṣi karvarā purūṇi ||
imā brahma bṛhaddivo vivaktīndrāya śūṣamaghriyaḥsvarṣāḥ |
maho ghotrasya kṣayati svarājo duraśca viśvāavṛṇodapa svāḥ ||
evā mahān bṛhaddivo atharvāvocat svāṃ tanvamindrameva |
svasāro mātaribhvarīrariprā hinvanti ca śavasāvardhayanti ca ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 121

हिरण्यगर्भः समवर्तताग्रे भूतस्य जातः पतिरेकासीत |
स दाधार पर्थिवीं दयामुतेमां कस्मै देवायहविषा विधेम ||
य आत्मदा बलदा यस्य विश्व उपासते परशिषं यस्यदेवाः |
यस्य छायाम्र्तं यस्य मर्त्युः कस्मै देवायहविषा विधेम ||
यः पराणतो निमिषतो महित्वैक इद राजा जगतो बभूव |
य ईशे अस्य दविपदश्चतुष्पदः कस्मै देवाय हविषाविधेम ||
यस्येमे हिमवन्तो महित्वा यस्य समुद्रं रसया सहाहुः |
यस्येमाः परदिशो यस्य बाहू कस्मै देवाय हविषाविधेम ||
येन दयौरुग्रा पर्थिवी च दर्ळ्हा येन सव सतभितं येननाकः |
यो अन्तरिक्षे रजसो विमानः कस्मै देवायहविषा विधेम ||
यं करन्दसी अवसा तस्तभाने अभ्यैक्षेतां मनसारेजमाने |
यत्राधि सूर उदितो विभाति कस्मै देवायहविषा विधेम ||
आपो ह यद बर्हतीर्विश्वमायन गर्भं दधानाजनयन्तीरग्निम |
ततो देवानां समवर्ततासुरेकःकस्मै देवाय हविषा विधेम ||
यश्चिदापो महिना पर्यपश्यद दक्षं दधानाजनयन्तीर्यज्ञम |
यो देवेष्वधि देव एक आसीत कस्मैदेवाय हविषा विधेम ||
मा नो हिंसीज्जनिता यः पर्थिव्या यो वा दिवंसत्यधर्मा जजान |
यश्चापश्चन्द्रा बर्हतीर्जजानकस्मै देवाय हविषा विधेम ||
परजापते न तवदेतान्यन्यो विश्वा जातानि परि ताबभूव |
यत्कामास्ते जुहुमस्तन नो अस्तु वयं सयाम पतयोरयीणाम ||
hiraṇyagharbhaḥ samavartatāghre bhūtasya jātaḥ patirekaāsīt |
sa dādhāra pṛthivīṃ dyāmutemāṃ kasmai devāyahaviṣā vidhema ||
ya ātmadā baladā yasya viśva upāsate praśiṣaṃ yasyadevāḥ |
yasya chāyāmṛtaṃ yasya mṛtyuḥ kasmai devāyahaviṣā vidhema ||
yaḥ prāṇato nimiṣato mahitvaika id rājā jaghato babhūva |
ya īśe asya dvipadaścatuṣpadaḥ kasmai devāya haviṣāvidhema ||
yasyeme himavanto mahitvā yasya samudraṃ rasayā sahāhuḥ |
yasyemāḥ pradiśo yasya bāhū kasmai devāya haviṣāvidhema ||
yena dyaurughrā pṛthivī ca dṛḷhā yena sva stabhitaṃ yenanākaḥ |
yo antarikṣe rajaso vimānaḥ kasmai devāyahaviṣā vidhema ||
yaṃ krandasī avasā tastabhāne abhyaikṣetāṃ manasārejamāne |
yatrādhi sūra udito vibhāti kasmai devāyahaviṣā vidhema ||
āpo ha yad bṛhatīrviśvamāyan gharbhaṃ dadhānājanayantīraghnim |
tato devānāṃ samavartatāsurekaḥkasmai devāya haviṣā vidhema ||
yaścidāpo mahinā paryapaśyad dakṣaṃ dadhānājanayantīryajñam |
yo deveṣvadhi deva eka āsīt kasmaidevāya haviṣā vidhema ||
mā no hiṃsījjanitā yaḥ pṛthivyā yo vā divaṃsatyadharmā jajāna |
yaścāpaścandrā bṛhatīrjajānakasmai devāya haviṣā vidhema ||
prajāpate na tvadetānyanyo viśvā jātāni pari tābabhūva |
yatkāmāste juhumastan no astu vayaṃ syāma patayorayīṇām ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 122

वसुं न चित्रमहसं गर्णीषे वामं शेवमतिथिमद्विषेण्यम |
स रासते शुरुधो विश्वधायसो.अग्निर्होताग्र्हपतिः सुवीर्यम ||
जुषाणो अग्ने परति हर्य मे वचो विश्वानि विद्वान वयुनानिसुक्रतो |
घर्तनिर्णिग बरह्मणे गातुमेरय तव देवाजनयन्ननु वरतम ||
सप्त धामानि परियन्नमर्त्यो दाशद दाशुषे सुक्र्तेमामहस्व |
सुवीरेण रयिणाग्ने सवाभुवा यस्त आनट्समिधा तं जुषस्व ||
यज्ञस्य केतुं परथमं पुरोहितं हविष्मन्त ईळते सप्तवाजिनम |
शर्ण्वन्तमग्निं घर्तप्र्ष्ठमुक्षणम्प्र्णन्तं देवं पर्णते सुवीर्यम ||
टवं दूतः परथमो वरेण्यः स हूयमानो अम्र्तायमत्स्व |
तवां मर्जयन मरुतो दाशुषो गर्हे तवां सतोमेभिर्भ्र्गवो वि रुरुचुः ||
इषं दुहन सुदुघां विश्वधायसं यज्ञप्रियेयजमानाय सुक्रतो |
अग्ने घर्तस्नुस्त्रिरतानि दीद्यद्वर्तिर्यज्ञं परियन सुक्रतूयसे ||
तवामिदस्या उषसो वयुष्टिषु दूतं कर्ण्वाना अयजन्तमानुषाः |
तवां देवा महयाय्याय वाव्र्धुराज्यमग्नेनिम्र्जन्तो अध्वरे ||
नि तवा वसिष्ठा अह्वन्त वाजिनं गर्णन्तो अग्ने विदथेषुवेधसः |
रायस पोषं यजमानेषु धारय यूयं पातस्वस्तिभिः सदा नः ||
vasuṃ na citramahasaṃ ghṛṇīṣe vāmaṃ śevamatithimadviṣeṇyam |
sa rāsate śurudho viśvadhāyaso.aghnirhotāghṛhapatiḥ suvīryam ||
juṣāṇo aghne prati harya me vaco viśvāni vidvān vayunānisukrato |
ghṛtanirṇigh brahmaṇe ghātumeraya tava devāajanayannanu vratam ||
sapta dhāmāni pariyannamartyo dāśad dāśuṣe sukṛtemāmahasva |
suvīreṇa rayiṇāghne svābhuvā yasta ānaṭsamidhā taṃ juṣasva ||
yajñasya ketuṃ prathamaṃ purohitaṃ haviṣmanta īḷate saptavājinam |
śṛṇvantamaghniṃ ghṛtapṛṣṭhamukṣaṇampṛṇantaṃ devaṃ pṛṇate suvīryam ||
ṭvaṃ dūtaḥ prathamo vareṇyaḥ sa hūyamāno amṛtāyamatsva |
tvāṃ marjayan maruto dāśuṣo ghṛhe tvāṃ stomebhirbhṛghavo vi rurucuḥ ||
iṣaṃ duhan sudughāṃ viśvadhāyasaṃ yajñapriyeyajamānāya sukrato |
aghne ghṛtasnustrirtāni dīdyadvartiryajñaṃ pariyan sukratūyase ||
tvāmidasyā uṣaso vyuṣṭiṣu dūtaṃ kṛṇvānā ayajantamānuṣāḥ |
tvāṃ devā mahayāyyāya vāvṛdhurājyamaghnenimṛjanto adhvare ||
ni tvā vasiṣṭhā ahvanta vājinaṃ ghṛṇanto aghne vidatheṣuvedhasaḥ |
rāyas poṣaṃ yajamāneṣu dhāraya yūyaṃ pātasvastibhiḥ sadā naḥ ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 123

अयं वेनश्चोदयत पर्श्निगर्भा जयोतिर्जरायू रजसोविमाने |
इममपां संगमे सूर्यस्य शिशुं न विप्रामतिभी रिहन्ति ||
समुद्रादूर्मिमुदियर्ति वेनो नभोजाः पर्ष्ठंहर्यतस्य दर्शि |
रतस्य सानावधि विष्टपि भराट्समानं योनिमभ्यनूषत वराः ||
समानं पूर्वीरभि वावशानास्तिष्ठन वत्सस्यमातरः सनीळाः |
रतस्य सानावधि चक्रमाणारिहन्ति मध्वो अम्र्तस्य वाणीः ||
जानन्तो रूपमक्र्पन्त विप्रा मर्गस्य घोषं महिषस्य हिग्मन |
रतेन यन्तो अधि सिन्धुमस्थुर्विदद गन्धर्वोम्र्तानि नाम ||
अप्सरा जारमुपसिष्मियाणा योषा बिभर्ति परमे वयोमन |
चरत परियस्य योनिषु परियः सन सीदत पक्षे हिरण्ययेस वेनः ||
नाके सुपर्णमुप यत पतन्तं हर्दा वेनन्तो अभ्यचक्षतत्वा |
हिरण्यपक्षं वरुणस्य दूतं यमस्य योनौशकुनं भुरण्युम ||
ऊर्ध्वो गन्धर्वो अधि नाके अस्थात परत्यं चित्रा बिभ्रदस्यायुधानि |
वसानो अत्कं सुरभिं दर्शे कं सवर्णनाम जनत परियाणि ||
दरप्सः समुद्रमभि यज्जिगाति पश्यन गर्ध्रस्य चक्षसाविधर्मन |
भानुः शुक्रेण शोचिषा चकानस्त्र्तीये चक्रेरजसि परियाणि ||
ayaṃ venaścodayat pṛśnigharbhā jyotirjarāyū rajasovimāne |
imamapāṃ saṃghame sūryasya śiśuṃ na viprāmatibhī rihanti ||
samudrādūrmimudiyarti veno nabhojāḥ pṛṣṭhaṃharyatasya darśi |
ṛtasya sānāvadhi viṣṭapi bhrāṭsamānaṃ yonimabhyanūṣata vrāḥ ||
samānaṃ pūrvīrabhi vāvaśānāstiṣṭhan vatsasyamātaraḥ sanīḷāḥ |
ṛtasya sānāvadhi cakramāṇārihanti madhvo amṛtasya vāṇīḥ ||
jānanto rūpamakṛpanta viprā mṛghasya ghoṣaṃ mahiṣasya highman |
ṛtena yanto adhi sindhumasthurvidad ghandharvoamṛtāni nāma ||
apsarā jāramupasiṣmiyāṇā yoṣā bibharti parame vyoman |
carat priyasya yoniṣu priyaḥ san sīdat pakṣe hiraṇyayesa venaḥ ||
nāke suparṇamupa yat patantaṃ hṛdā venanto abhyacakṣatatvā |
hiraṇyapakṣaṃ varuṇasya dūtaṃ yamasya yonauśakunaṃ bhuraṇyum ||
ūrdhvo ghandharvo adhi nāke asthāt pratyaṃ citrā bibhradasyāyudhāni |
vasāno atkaṃ surabhiṃ dṛśe kaṃ svarṇanāma janata priyāṇi ||
drapsaḥ samudramabhi yajjighāti paśyan ghṛdhrasya cakṣasāvidharman |
bhānuḥ śukreṇa śociṣā cakānastṛtīye cakrerajasi priyāṇi ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 124

इमं नो अग्न उप यज्ञमेहि पञ्चयामं तरिव्र्तंसप्ततन्तुम |
असो हव्यवाळ उत नः पुरोगा जयोगेवदीर्घं तम आशयिष्ठाः ||
अदेवाद देवः परचता गुहा यन परपश्यमानो अम्र्तत्वमेमि |
शिवं यत सन्तमशिवो जहामि सवात सख्यादरणींनाभिमेमि ||
पश्यन्नन्यस्या अतिथिं वयाया रतस्य धाम वि मिमेपुरूणि |
शंसामि पित्रे असुराय शेवमयज्ञियाद्यज्ञियं भागमेमि ||
बह्वीः समा अकरमन्तरस्मिन्निन्द्रं वर्णानः पितरंजहामि |
अग्निः सोमो वरुणस्ते चयवन्ते पर्यावर्द्राष्ट्रं तदवाम्यायन ||
निर्माया उ तये असुरा अभूवन तवं च मा वरुण कामयासे |
रतेन राजन्नन्र्तं विविञ्चन मम राष्ट्रस्याधिपत्यमेहि ||
इदं सवरिदमिदास वाममयं परकाश उर्वन्तरिक्षम |
हनाव वर्त्रं निरेहि सोम हविष टवा सन्तं हविषायजाम ||
कविः कवित्वा दिवि रूपमासजदप्रभूती वरुणो निरपः सर्जत |
कषेमं कर्ण्वाना जनयो न सिन्धवश ता अस्यवर्णं शुचयो भरिभ्रति ||
ता अस्य जयेष्ठमिन्द्रियं सचन्ते ता ईमा कषेतिस्वधया मदन्तीः |
ता इं विशो न राजानं वर्णानाबीभत्सुवो अप वर्त्रादतिष्ठन ||
बीभत्सूनां सयुजं हंसमाहुरपां दिव्यानांसख्ये चरन्तम |
अनुष्टुभमनु चर्चूर्यमाणमिन्द्रं निचिक्युः कवयो मनीषा ||
imaṃ no aghna upa yajñamehi pañcayāmaṃ trivṛtaṃsaptatantum |
aso havyavāḷ uta naḥ puroghā jyoghevadīrghaṃ tama āśayiṣṭhāḥ ||
adevād devaḥ pracatā ghuhā yan prapaśyamāno amṛtatvamemi |
śivaṃ yat santamaśivo jahāmi svāt sakhyādaraṇīṃnābhimemi ||
paśyannanyasyā atithiṃ vayāyā ṛtasya dhāma vi mimepurūṇi |
śaṃsāmi pitre asurāya śevamayajñiyādyajñiyaṃ bhāghamemi ||
bahvīḥ samā akaramantarasminnindraṃ vṛṇānaḥ pitaraṃjahāmi |
aghniḥ somo varuṇaste cyavante paryāvardrāṣṭraṃ tadavāmyāyan ||
nirmāyā u tye asurā abhūvan tvaṃ ca mā varuṇa kāmayāse |
ṛtena rājannanṛtaṃ viviñcan mama rāṣṭrasyādhipatyamehi ||
idaṃ svaridamidāsa vāmamayaṃ prakāśa urvantarikṣam |
hanāva vṛtraṃ nirehi soma haviṣ ṭvā santaṃ haviṣāyajāma ||
kaviḥ kavitvā divi rūpamāsajadaprabhūtī varuṇo nirapaḥ sṛjat |
kṣemaṃ kṛṇvānā janayo na sindhavaś tā asyavarṇaṃ śucayo bharibhrati ||
tā asya jyeṣṭhamindriyaṃ sacante tā īmā kṣetisvadhayā madantīḥ |
tā iṃ viśo na rājānaṃ vṛṇānābībhatsuvo apa vṛtrādatiṣṭhan ||
bībhatsūnāṃ sayujaṃ haṃsamāhurapāṃ divyānāṃsakhye carantam |
anuṣṭubhamanu carcūryamāṇamindraṃ nicikyuḥ kavayo manīṣā ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 125

अहं रुद्रेभिर्वसुभिश्चराम्यहमादित्यैरुतविश्वदेवैः |
अहं मित्रावरुणोभा बिभर्म्यहमिन्द्राग्नीहमश्विनोभा ||
अहं सोममाहनसं बिभर्म्यहं तवष्टारमुतपूषणं भगम |
अहं दधामि दरविणं हविष्मतेसुप्राव्ये यजमानाय सुन्वते ||
अहं राष्ट्री संगमनी वसूनां चिकितुषी परथमायज्ञियानाम |
तां मा देवा वयदधुः पुरुत्राभूरिस्थात्रां भूर्यावेशयन्तीम ||
मया सो अन्नमत्ति यो विपश्यति यः पराणिति य ईंश्र्णोत्युक्तम |
अमन्तवो मां त उप कषियन्ति शरुधिश्रुत शरद्धिवं ते वदामि ||
अहमेव सवयमिदं वदामि जुष्टं देवेभिरुतमानुषेभिः |
यं कामये तं-तमुग्रं कर्णोमि तम्ब्रह्माणं तं रषिं तं सुमेधाम ||
अहं रुद्राय धनुरा तनोमि बरह्मद्विषे शरवे हन्तवाु |
अहं जनाय समदं कर्णोम्यहं दयावाप्र्थिवी आविवेश ||
अहं सुवे पितरमस्य मूर्धन मम योनिरप्स्वन्तः समुद्रे |
ततो वि तिष्ठे भुवनानु विश्वोतामूं दयांवर्ष्मणोप सप्र्शामि ||
अहमेव वात इव पर वाम्यारभमाणा भुवनानि विश्वा |
परो दिवा पर एना पर्थिव्यैतावती महिना सं बभूव ||
ahaṃ rudrebhirvasubhiścarāmyahamādityairutaviśvadevaiḥ |
ahaṃ mitrāvaruṇobhā bibharmyahamindrāghnīahamaśvinobhā ||
ahaṃ somamāhanasaṃ bibharmyahaṃ tvaṣṭāramutapūṣaṇaṃ bhagham |
ahaṃ dadhāmi draviṇaṃ haviṣmatesuprāvye yajamānāya sunvate ||
ahaṃ rāṣṭrī saṃghamanī vasūnāṃ cikituṣī prathamāyajñiyānām |
tāṃ mā devā vyadadhuḥ purutrābhūristhātrāṃ bhūryāveśayantīm ||
mayā so annamatti yo vipaśyati yaḥ prāṇiti ya īṃśṛṇotyuktam |
amantavo māṃ ta upa kṣiyanti śrudhiśruta śraddhivaṃ te vadāmi ||
ahameva svayamidaṃ vadāmi juṣṭaṃ devebhirutamānuṣebhiḥ |
yaṃ kāmaye taṃ-tamughraṃ kṛṇomi tambrahmāṇaṃ taṃ ṛṣiṃ taṃ sumedhām ||
ahaṃ rudrāya dhanurā tanomi brahmadviṣe śarave hantavāu |
ahaṃ janāya samadaṃ kṛṇomyahaṃ dyāvāpṛthivī āviveśa ||
ahaṃ suve pitaramasya mūrdhan mama yonirapsvantaḥ samudre |
tato vi tiṣṭhe bhuvanānu viśvotāmūṃ dyāṃvarṣmaṇopa spṛśāmi ||
ahameva vāta iva pra vāmyārabhamāṇā bhuvanāni viśvā |
paro divā para enā pṛthivyaitāvatī mahinā saṃ babhūva ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 126

न तमंहो न दुरितं देवासो अष्ट मर्त्यम |
सजोषसोयमर्यमा मित्रो नयन्ति वरुणो अति दविषः ||
तद धि वयं वर्णीमहे वरुण मित्रार्यमन |
येना निरंहसो यूयं पाथ नेथा च मर्त्यमति दविषः ||
ते नूनं नो.अयमूतये वरुणो मित्रो अर्यमा |
नयिष्था उनो नेषणि पर्षिष्ठा उ नः पर्षण्यति दविषः ||
यूयं विश्वं परि पाथ वरुणो मित्रो अर्यमा |
युष्माकंशर्मणि परिये सयाम सुप्रणीतयो.अति दविषः ||
आदित्यासो अति सरिधो वरुणो मित्रो अर्यमा |
उग्रं मरुद्भीरुद्रं हुवेमेन्द्रमग्निं सवस्तये.अति दविषः ||
नेतार ऊ षु णस्तिरो वरुणो मित्रो अर्यमा |
अति विश्वानिदुरिता राजानश्चर्षणीनामति दविषः ||
शुनमस्मभ्यमूतये वरुणो मित्रो अर्यमा |
शर्म यछन्तुसप्रथ आदित्यासो यदीमहे अति दविषः ||
यथा ह तयद वसवो गौर्यं चित पदि षिताममुञ्चतायजत्राः |
एवो षवस्मन मुञ्चता वयंहः पर तार्यग्नेप्रतरं न आयुः ||
na tamaṃho na duritaṃ devāso aṣṭa martyam |
sajoṣasoyamaryamā mitro nayanti varuṇo ati dviṣaḥ ||
tad dhi vayaṃ vṛṇīmahe varuṇa mitrāryaman |
yenā niraṃhaso yūyaṃ pātha nethā ca martyamati dviṣaḥ ||
te nūnaṃ no.ayamūtaye varuṇo mitro aryamā |
nayiṣthā uno neṣaṇi parṣiṣṭhā u naḥ parṣaṇyati dviṣaḥ ||
yūyaṃ viśvaṃ pari pātha varuṇo mitro aryamā |
yuṣmākaṃśarmaṇi priye syāma supraṇītayo.ati dviṣaḥ ||
ādityāso ati sridho varuṇo mitro aryamā |
ughraṃ marudbhīrudraṃ huvemendramaghniṃ svastaye.ati dviṣaḥ ||
netāra ū ṣu ṇastiro varuṇo mitro aryamā |
ati viśvāniduritā rājānaścarṣaṇīnāmati dviṣaḥ ||
śunamasmabhyamūtaye varuṇo mitro aryamā |
śarma yachantusapratha ādityāso yadīmahe ati dviṣaḥ ||
yathā ha tyad vasavo ghauryaṃ cit padi ṣitāmamuñcatāyajatrāḥ |
evo ṣvasman muñcatā vyaṃhaḥ pra tāryaghneprataraṃ na āyuḥ ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 127

रात्री वयख्यदायती पुरुत्रा देव्यक्षभिः |
विश्वाधि शरियो.अधित ||
ओर्वप्रा अमर्त्या निवतो देव्युद्वतः |
जयोतिषा बाधतेतमः ||
निरु सवसारमस्क्र्तोषसं देव्यायती |
अपेदु हासतेतमः ||
सा नो अद्य यस्या वयं नि ते यामन्न्नविक्ष्महि |
वर्क्षेन वसतिं वयः ||
नि गरामासो अविक्षत नि पद्वन्तो नि पक्षिणः |
निश्येनासश्चिदर्थिनः ||
यावया वर्क्यं वर्कं यवय सतेनमूर्म्ये |
अथा नःसुतरा भव ||
उप मा पेपिशत तमः कर्ष्णं वयक्तमस्थित |
उष रणेवयातय ||
उप ते गा इवाकरं वर्णीष्व दुहितर्दिवः |
रात्रि सतोमंन जिग्युषे ||
rātrī vyakhyadāyatī purutrā devyakṣabhiḥ |
viśvāadhi śriyo.adhita ||
orvaprā amartyā nivato devyudvataḥ |
jyotiṣā bādhatetamaḥ ||
niru svasāramaskṛtoṣasaṃ devyāyatī |
apedu hāsatetamaḥ ||
sā no adya yasyā vayaṃ ni te yāmannnavikṣmahi |
vṛkṣena vasatiṃ vayaḥ ||
ni ghrāmāso avikṣata ni padvanto ni pakṣiṇaḥ |
niśyenāsaścidarthinaḥ ||
yāvayā vṛkyaṃ vṛkaṃ yavaya stenamūrmye |
athā naḥsutarā bhava ||
upa mā pepiśat tamaḥ kṛṣṇaṃ vyaktamasthita |
uṣa ṛṇevayātaya ||
upa te ghā ivākaraṃ vṛṇīṣva duhitardivaḥ |
rātri stomaṃna jighyuṣe ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 128

ममाग्ने वर्चो विहवेष्वस्तु वयं तवेन्धानास्तन्वम्पुषेम |
मह्यं नमन्तां परदिशश्चतस्रस्त्वयाध्यक्षेणप्र्तना जयेम ||
मम देवा विहवे सन्तु सर्व इन्द्रवन्तो मरुतो विष्णुरग्निः |
ममान्तरिक्षमुरुलोकमस्तु मह्यं वातः पवतांकामे अस्मिन ||
मयि देवा दरविणमा यजन्तां मय्याशीरस्तु मयिदेवहूतिः |
दैव्या होतारो वनुषन्त पूर्वे.अरिष्टाःस्याम तन्वा सुवीराः ||
मह्यं यजन्तु मम यानि हव्याकूतिः सत्या मनसो मे अस्तु |
एनो मा नि गां कतमच्चनाहं विश्वे देवासो अधिवोचता नः ||
देवीः षळ उर्वीरुरु नः कर्णोत विश्वे देवास इहवीरयध्वम |
मा हास्महि परजया मा तनूभिर्मा रधामद्विषते सोम राजन ||
अग्ने मन्युं परतिनुदन परेषामदब्धो गोपाः परि पाहि नस्त्वम |
परत्यञ्चो यन्तु निगुतः पुनस्ते.अमैषां चित्तम्प्रबुधां वि नेशत ||
धाता धातॄणां भुवनस्य यस पतिर्देवं तरातारमभिमातिषाहम |
इमं यज्ञमश्विनोभा बर्हस्पतिर्देवाः पान्तु यजमानं नयर्थात ||
उरुव्यचा नो महिषः शर्म यंसदस्मिन हवे पुरुहूतःपुरुक्षुः |
स नः परजायै हर्यश्व मर्ळयेन्द्र मा नोरीरिषो मा परा दाः ||
ये नः सपत्ना अप ते भवन्त्विन्द्राग्निभ्यामव बाधामहेतान |
वसवो रुद्रा आदित्या उपरिस्प्र्शं मोग्रं चेत्तारमधिराजमक्रन ||
mamāghne varco vihaveṣvastu vayaṃ tvendhānāstanvampuṣema |
mahyaṃ namantāṃ pradiśaścatasrastvayādhyakṣeṇapṛtanā jayema ||
mama devā vihave santu sarva indravanto maruto viṣṇuraghniḥ |
mamāntarikṣamurulokamastu mahyaṃ vātaḥ pavatāṃkāme asmin ||
mayi devā draviṇamā yajantāṃ mayyāśīrastu mayidevahūtiḥ |
daivyā hotāro vanuṣanta pūrve.ariṣṭāḥsyāma tanvā suvīrāḥ ||
mahyaṃ yajantu mama yāni havyākūtiḥ satyā manaso me astu |
eno mā ni ghāṃ katamaccanāhaṃ viśve devāso adhivocatā naḥ ||
devīḥ ṣaḷ urvīruru naḥ kṛṇota viśve devāsa ihavīrayadhvam |
mā hāsmahi prajayā mā tanūbhirmā radhāmadviṣate soma rājan ||
aghne manyuṃ pratinudan pareṣāmadabdho ghopāḥ pari pāhi nastvam |
pratyañco yantu nighutaḥ punaste.amaiṣāṃ cittamprabudhāṃ vi neśat ||
dhātā dhātṝṇāṃ bhuvanasya yas patirdevaṃ trātāramabhimātiṣāham |
imaṃ yajñamaśvinobhā bṛhaspatirdevāḥ pāntu yajamānaṃ nyarthāt ||
uruvyacā no mahiṣaḥ śarma yaṃsadasmin have puruhūtaḥpurukṣuḥ |
sa naḥ prajāyai haryaśva mṛḷayendra mā norīriṣo mā parā dāḥ ||
ye naḥ sapatnā apa te bhavantvindrāghnibhyāmava bādhāmahetān |
vasavo rudrā ādityā uparispṛśaṃ moghraṃ cettāramadhirājamakran ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 129

नासदासीन नो सदासीत तदानीं नासीद रजो नो वयोमापरो यत |
किमावरीवः कुह कस्य शर्मन्नम्भः किमासीद गहनं गभीरम ||
न मर्त्युरासीदम्र्तं न तर्हि न रात्र्या अह्न आसीत्प्रकेतः |
आनीदवातं सवधया तदेकं तस्माद्धान्यन न परः किं चनास ||
तम आसीत तमसा गूळमग्रे.अप्रकेतं सलिलं सर्वमािदम |
तुछ्येनाभ्वपिहितं यदासीत तपसस्तन्महिनाजायतैकम ||
कामस्तदग्रे समवर्तताधि मनसो रेतः परथमं यदासीत |
सतो बन्धुमसति निरविन्दन हर्दि परतीष्याकवयो मनीषा ||
तिरश्चीनो विततो रश्मिरेषामधः सविदासी.अ.अ.अत |
रेतोधाासन महिमान आसन सवधा अवस्तात परयतिः परस्तात ||
को अद्धा वेद क इह पर वोचत कुत आजाता कुत इयंविस्र्ष्टिः |
अर्वाग देवा अस्य विसर्जनेनाथा को वेद यताबभूव ||
इयं विस्र्ष्टिर्यत आबभूव यदि वा दधे यदि वा न |
यो अस्याध्यक्षः परमे वयोमन सो अङग वेद यदि वा नवेद ||
nāsadāsīn no sadāsīt tadānīṃ nāsīd rajo no vyomāparo yat |
kimāvarīvaḥ kuha kasya śarmannambhaḥ kimāsīd ghahanaṃ ghabhīram ||
na mṛtyurāsīdamṛtaṃ na tarhi na rātryā ahna āsītpraketaḥ |
ānīdavātaṃ svadhayā tadekaṃ tasmāddhānyan na paraḥ kiṃ canāsa ||
tama āsīt tamasā ghūḷamaghre.apraketaṃ salilaṃ sarvamāidam |
tuchyenābhvapihitaṃ yadāsīt tapasastanmahinājāyataikam ||
kāmastadaghre samavartatādhi manaso retaḥ prathamaṃ yadāsīt |
sato bandhumasati niravindan hṛdi pratīṣyākavayo manīṣā ||
tiraścīno vitato raśmireṣāmadhaḥ svidāsī.a.a.at |
retodhāāsan mahimāna āsan svadhā avastāt prayatiḥ parastāt ||
ko addhā veda ka iha pra vocat kuta ājātā kuta iyaṃvisṛṣṭiḥ |
arvāgh devā asya visarjanenāthā ko veda yataābabhūva ||
iyaṃ visṛṣṭiryata ābabhūva yadi vā dadhe yadi vā na |
yo asyādhyakṣaḥ parame vyoman so aṅgha veda yadi vā naveda ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 130

यो यज्ञो विश्वतस्तन्तुभिस्तत एकशतं देवकर्मेभिरायतः |
इमे वयन्ति पितरो य आययुः पर वयाप वयेत्यासते तते ||
पुमानेनं तनुत उत कर्णत्ति पुमान वि तत्ने अधि नाकेस्मिन |
इमे मयूखा उप सेदुरू सदः सामानि चक्रुस्तसराण्योतवे ||
कासीत परमा परतिमा किं निदानमाज्यं किमासीत्परिधिः क आसीत |
छन्दः किमासीत परौगं किमुक्थंयद देवा देवमयजन्त विश्वे ||
अग्नेर्गायत्र्यभवत सयुग्वोष्णिहया सविता सं बभूव |
अनुष्टुभा सोम उक्थैर्महस्वान बर्हस्पतेर्ब्र्हती वाचमावत ||
विराण मित्रावरुणयोरभिश्रीरिन्द्रस्य तरिष्टुब इहभागो अह्नः |
विश्वान देवाञ जगत्या विवेश तेनचाक्ळिप्र रषयो मनुष्याः ||
चाक्ळिप्रे तेन रषयो मनुष्या यज्ञे जाते पितरो नःपुराणे |
पश्यन मन्ये मनसा चक्षसा तान य इमंयज्ञमयजन्त पूर्वे ||
सहस्तोमाः सहछन्दस आव्र्तः सहप्रमा रषयः सप्तदैव्याः |
पूर्वेषां पन्थामनुद्र्श्य धीरा अन्वालेभिरेरथ्यो न रश्मीन ||
yo yajño viśvatastantubhistata ekaśataṃ devakarmebhirāyataḥ |
ime vayanti pitaro ya āyayuḥ pra vayāpa vayetyāsate tate ||
pumānenaṃ tanuta ut kṛṇatti pumān vi tatne adhi nākeasmin |
ime mayūkhā upa sedurū sadaḥ sāmāni cakrustasarāṇyotave ||
kāsīt pramā pratimā kiṃ nidānamājyaṃ kimāsītparidhiḥ ka āsīt |
chandaḥ kimāsīt praughaṃ kimukthaṃyad devā devamayajanta viśve ||
aghnerghāyatryabhavat sayughvoṣṇihayā savitā saṃ babhūva |
anuṣṭubhā soma ukthairmahasvān bṛhaspaterbṛhatī vācamāvat ||
virāṇ mitrāvaruṇayorabhiśrīrindrasya triṣṭub ihabhāgho ahnaḥ |
viśvān devāñ jaghatyā viveśa tenacākḷipra ṛṣayo manuṣyāḥ ||
cākḷipre tena ṛṣayo manuṣyā yajñe jāte pitaro naḥpurāṇe |
paśyan manye manasā cakṣasā tān ya imaṃyajñamayajanta pūrve ||
sahastomāḥ sahachandasa āvṛtaḥ sahapramā ṛṣayaḥ saptadaivyāḥ |
pūrveṣāṃ panthāmanudṛśya dhīrā anvālebhirerathyo na raśmīn ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 131

अप पराच इन्द्र विश्वानमित्रानपापाचो अभिभूते नुदस्व |
अपोदीचो अप शूराधराच उरौ यथा तव शर्मन्मदेम ||
कुविदङग यवमन्तो यवं चिद यथा दान्त्यनुपूर्वंवियूय |
इहेहैषां कर्णुहि भोजनानि ये बर्हिषोनमोव्र्क्तिं न जग्मुः ||
नहि सथूर्य रतुथा यातमस्ति नोत शरवो विविदेसंगमेषु |
गव्यन्त इन्द्रं सख्याय विप्रा अश्वायन्तोव्र्षणं वाजयन्तः ||
युवं सुराममश्विना नमुचावासुरे सचा |
विपिपानाशुभस पती इन्द्रं कर्मस्वावतम ||
पुत्रमिव पितरावश्विनोभेन्द्रावथुः काव्यैर्दंसनाभिः |
यत सुरामं वयपिबः शचीभिः सरस्वतीत्वा मघवन्नभिष्णक ||
इन्द्रः सुत्रामा सववानवोभिः सुम्र्ळीको भवतुविश्ववेदाः |
बाधतां दवेषो अभयं कर्णोतु सुवीर्यस्यपतयः सयाम ||
तस्य वयं सुमतौ यज्ञियस्यापि भद्रे सौमनसे सयाम |
स सुत्रामा सववानिन्द्रो अस्मे आराच्चिद दवेषः सनुतर्युयोतु ||
apa prāca indra viśvānamitrānapāpāco abhibhūte nudasva |
apodīco apa śūrādharāca urau yathā tava śarmanmadema ||
kuvidaṅgha yavamanto yavaṃ cid yathā dāntyanupūrvaṃviyūya |
ihehaiṣāṃ kṛṇuhi bhojanāni ye barhiṣonamovṛktiṃ na jaghmuḥ ||
nahi sthūry ṛtuthā yātamasti nota śravo vividesaṃghameṣu |
ghavyanta indraṃ sakhyāya viprā aśvāyantovṛṣaṇaṃ vājayantaḥ ||
yuvaṃ surāmamaśvinā namucāvāsure sacā |
vipipānāśubhas patī indraṃ karmasvāvatam ||
putramiva pitarāvaśvinobhendrāvathuḥ kāvyairdaṃsanābhiḥ |
yat surāmaṃ vyapibaḥ śacībhiḥ sarasvatītvā maghavannabhiṣṇak ||
indraḥ sutrāmā svavānavobhiḥ sumṛḷīko bhavatuviśvavedāḥ |
bādhatāṃ dveṣo abhayaṃ kṛṇotu suvīryasyapatayaḥ syāma ||
tasya vayaṃ sumatau yajñiyasyāpi bhadre saumanase syāma |
sa sutrāmā svavānindro asme ārāccid dveṣaḥ sanutaryuyotu ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 132

ईजानमिद दयौर्गूर्तावसुरीजानं भूमिरभिप्रभूषणि |
ईजानं देवावश्विनावभि सुम्नैरवर्धताम ||
ता वां मित्रावरुणा धारयत्क्षिती सुषुम्नेषितत्वतायजामसि |
युवोः कराणाय सख्यैरभि षयाम रक्षसः ||
अधा चिन नु यद दिधिषामहे वामभि परियं रेक्णःपत्यमानाः |
दद्वान वा यत पुष्यति रेक्णः सं वारन्नकिरस्य मघानि ||
असावन्यो असुर सूयत दयौस्त्वं विश्वेषां वरुणासिराजा |
मूर्धा रथस्य चाकन नैतावतैनसान्तकध्रुक ||
अस्मिन सवेतच्छकपूत एनो हिते मित्रे निगतान हन्ति वीरान |
अवोर्वा यद धात तनूष्ववः परियासु यज्ञियास्वर्वा ||
युवोर्हि मातादितिर्विचेतसा दयौर्न भूमिः पयसापुपूतनि |
अव परिया दिदिष्टन सूरो निनिक्त रश्मिभिः ||
युवं हयप्नराजावसीदतं तिष्ठद रथं नधूर्षदं वनर्षदम |
ता नः कणूकयन्तीर्न्र्मेधस्तत्रे अंहसः सुमेधस्तत्रे अंहसः ||
ījānamid dyaurghūrtāvasurījānaṃ bhūmirabhiprabhūṣaṇi |
ījānaṃ devāvaśvināvabhi sumnairavardhatām ||
tā vāṃ mitrāvaruṇā dhārayatkṣitī suṣumneṣitatvatāyajāmasi |
yuvoḥ krāṇāya sakhyairabhi ṣyāma rakṣasaḥ ||
adhā cin nu yad didhiṣāmahe vāmabhi priyaṃ rekṇaḥpatyamānāḥ |
dadvān vā yat puṣyati rekṇaḥ saṃ vārannakirasya maghāni ||
asāvanyo asura sūyata dyaustvaṃ viśveṣāṃ varuṇāsirājā |
mūrdhā rathasya cākan naitāvatainasāntakadhruk ||
asmin svetacchakapūta eno hite mitre nighatān hanti vīrān |
avorvā yad dhāt tanūṣvavaḥ priyāsu yajñiyāsvarvā ||
yuvorhi mātāditirvicetasā dyaurna bhūmiḥ payasāpupūtani |
ava priyā didiṣṭana sūro ninikta raśmibhiḥ ||
yuvaṃ hyapnarājāvasīdataṃ tiṣṭhad rathaṃ nadhūrṣadaṃ vanarṣadam |
tā naḥ kaṇūkayantīrnṛmedhastatre aṃhasaḥ sumedhastatre aṃhasaḥ ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 133

परो षवस्मै पुरोरथमिन्द्राय शूषमर्चत |
अभीके चिदुलोकक्र्त संगे समत्सु वर्त्रहास्माकं बोधि चोदितानभन्तामन्यकेषां जयाका अधि धन्वसु ||
तवं सिन्धून्रवास्र्जो.अधराचो अहन्नहिम |
अशत्रुरिन्द्रजज्ञिषे विश्वं पुष्यसि वार्यं तं तवा परि षवजामहेनभन्तामन्यकेषां जयाका अधि धन्वसु ||
वि षु विश्वा अरातयो.अर्यो नशन्त नो धियः |
अस्तासिशत्रवे वधं यो न इन्द्र जिघांसति या ते रातिर्ददिर्वसु नभन्तामन्यकेषां जयाका अधि धन्वसु ||
यो न इन्द्राभितो जनो वर्कायुरादिदेशति |
अधस्पदं तमीं कर्धि विबाधो असि सासहिर्नभन्तामन्यकेषां जयाकाधि धन्वसु ||
यो न इन्द्राभिदासति सनाभिर्यश्च निष्ट्यः |
अव तस्यबलं तिर महीव दयौरध तमना नभन्तामन्यकेषांज्याका अधि धन्वसु ||
वयमिन्द्र तवायवः सखित्वमा रभामहे |
रतस्य नःपथा नयाति विश्वानि दुरिता नभन्तामन्यकेषांज्याका अधि धन्वसु ||
अस्मभ्यं सु तवमिन्द्र तां शिक्ष या दोहते परति वरंजरित्रे |
अछिद्रोध्नी पीपयद यथा नः सहस्रधारापयसा मही गौः ||
pro ṣvasmai purorathamindrāya śūṣamarcata |
abhīke cidulokakṛt saṃghe samatsu vṛtrahāsmākaṃ bodhi coditānabhantāmanyakeṣāṃ jyākā adhi dhanvasu ||
tvaṃ sindhūnravāsṛjo.adharāco ahannahim |
aśatrurindrajajñiṣe viśvaṃ puṣyasi vāryaṃ taṃ tvā pari ṣvajāmahenabhantāmanyakeṣāṃ jyākā adhi dhanvasu ||
vi ṣu viśvā arātayo.aryo naśanta no dhiyaḥ |
astāsiśatrave vadhaṃ yo na indra jighāṃsati yā te rātirdadirvasu nabhantāmanyakeṣāṃ jyākā adhi dhanvasu ||
yo na indrābhito jano vṛkāyurādideśati |
adhaspadaṃ tamīṃ kṛdhi vibādho asi sāsahirnabhantāmanyakeṣāṃ jyākāadhi dhanvasu ||
yo na indrābhidāsati sanābhiryaśca niṣṭyaḥ |
ava tasyabalaṃ tira mahīva dyauradha tmanā nabhantāmanyakeṣāṃjyākā adhi dhanvasu ||
vayamindra tvāyavaḥ sakhitvamā rabhāmahe |
ṛtasya naḥpathā nayāti viśvāni duritā nabhantāmanyakeṣāṃjyākā adhi dhanvasu ||
asmabhyaṃ su tvamindra tāṃ śikṣa yā dohate prati varaṃjaritre |
achidrodhnī pīpayad yathā naḥ sahasradhārāpayasā mahī ghauḥ ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 134

उभे यदिन्द्र रोदसी आपप्राथोषा इव |
महान्तं तवामहीनां सम्राजं चर्षणीनां देवी जनित्र्यजीजनद्भद्रा जनित्र्यजीजनत ||
अव सम दुर्हणायतो मर्तस्य तनुहि सथिरम |
अधस्पदं तमीं कर्धि यो अस्मानादिदेशति देवी जनित्र्यजीजनद भद्राजनित्र्यजीजनत ||
अव तया बर्हतीरिषो विश्वश्चन्द्रा अमित्रहन |
शचीभिःशक्र धूनुहीन्द्र विश्वाभिरूतिभिर्देवी जनित्र्य ... ||
अव यत तवं शतक्रतविन्द्र विश्वानि धूनुषे |
रयिंन सुन्वते सचा सहस्रिणीभिरूतिभिर्देवी जनित्र्य ... ||
अव सवेदा इवाभितो विष्वक पतन्तु दिद्यवः |
दूर्वाया इवतन्तवो वयस्मदेतु दुर्मतिर्देवी जनीत्र्य ... ||
दीर्घं हयङकुशं यथा शक्तिं बिभर्षि मन्तुमः |
पूर्वेण मघवन पदाजो वयां यथा यमो देवी जनित्र्य... ||
नकिर्देवा मिनीमसि नकिरा योपयामसि मन्त्रश्रुत्यंचरामसि |
पक्षेभिरपिकक्षेभिरत्राभि सं रभामहे ||
ubhe yadindra rodasī āpaprāthoṣā iva |
mahāntaṃ tvāmahīnāṃ samrājaṃ carṣaṇīnāṃ devī janitryajījanadbhadrā janitryajījanat ||
ava sma durhaṇāyato martasya tanuhi sthiram |
adhaspadaṃ tamīṃ kṛdhi yo asmānādideśati devī janitryajījanad bhadrājanitryajījanat ||
ava tyā bṛhatīriṣo viśvaścandrā amitrahan |
śacībhiḥśakra dhūnuhīndra viśvābhirūtibhirdevī janitry ... ||
ava yat tvaṃ śatakratavindra viśvāni dhūnuṣe |
rayiṃna sunvate sacā sahasriṇībhirūtibhirdevī janitry ... ||
ava svedā ivābhito viṣvak patantu didyavaḥ |
dūrvāyā ivatantavo vyasmadetu durmatirdevī janītry ... ||
dīrghaṃ hyaṅkuśaṃ yathā śaktiṃ bibharṣi mantumaḥ |
pūrveṇa maghavan padājo vayāṃ yathā yamo devī janitry... ||
nakirdevā minīmasi nakirā yopayāmasi mantraśrutyaṃcarāmasi |
pakṣebhirapikakṣebhiratrābhi saṃ rabhāmahe ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 135

यस्मिन वर्क्षे सुपलाशे देवैः सम्पिबते यमः |
अत्रा नोविश्पतिः पिता पुराणाननु वेनति ||
पुराणाननुवेनन्तं चरन्तं पापयामुया |
असूयन्नभ्यचाक्षं तस्मा अस्प्र्हयं पुनः ||
यं कुमार नवं रथमचक्रं मनसाक्र्णोः |
एकेषंविश्वतः पराञ्चमपश्यन्नधि तिष्ठसि ||
यं कुमार परावर्तयो रथं विप्रेभ्यस परि |
तंसामानु परावर्तत समितो नाव्याहितम ||
कः कुमारमजनयद रथं को निरवर्तयत |
कः सवित तदद्य नो बरूयादनुदेयी यथाभवत ||
यथाभवदनुदेयी ततो अग्रमजायत |
पुरस्ताद बुध्नाततः पश्चान निरयणं कर्तम ||
इदं यमस्य सादनं देवमानं यदुच्यते |
इयमस्यधम्यते नाळीरयं गीर्भिः परिष्क्र्तः ||
yasmin vṛkṣe supalāśe devaiḥ sampibate yamaḥ |
atrā noviśpatiḥ pitā purāṇānanu venati ||
purāṇānanuvenantaṃ carantaṃ pāpayāmuyā |
asūyannabhyacākṣaṃ tasmā aspṛhayaṃ punaḥ ||
yaṃ kumāra navaṃ rathamacakraṃ manasākṛṇoḥ |
ekeṣaṃviśvataḥ prāñcamapaśyannadhi tiṣṭhasi ||
yaṃ kumāra prāvartayo rathaṃ viprebhyas pari |
taṃsāmānu prāvartata samito nāvyāhitam ||
kaḥ kumāramajanayad rathaṃ ko niravartayat |
kaḥ svit tadadya no brūyādanudeyī yathābhavat ||
yathābhavadanudeyī tato aghramajāyata |
purastād budhnaātataḥ paścān nirayaṇaṃ kṛtam ||
idaṃ yamasya sādanaṃ devamānaṃ yaducyate |
iyamasyadhamyate nāḷīrayaṃ ghīrbhiḥ pariṣkṛtaḥ ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 136

केश्यग्निं केशी विषं केशी बिभर्ति रोदसी |
केशीविश्वं सवर्द्र्शे केशीदं जयोतिरुच्यते ||
मुनयो वातरशनाः पिशङगा वसते मला |
वातस्यानुध्राजिं यन्ति यद देवासो अविक्षत ||
उन्मदिता मौनेयन वाताना तस्थिमा वयम |
शरीरेदस्माकं यूयं मर्तासो अभि पश्यथ ||
अन्तरिक्षेण पतति विश्वा रूपावचाकशत |
मुनिर्देवस्य-देवस्य सौक्र्त्याय सखा हितः ||
वातस्याश्वो वायोः सखाथो देवेषितो मुनिः |
उभौसमुद्रावा कषेति यश्च पूर्व उतापरः ||
अप्सरसां गन्धर्वाणां मर्गाणां चरणे चरन |
केशीकेतस्य विद्वान सखा सवादुर्मदिन्तमः ||
वायुरस्मा उपामन्थत पिनष्टि समा कुनन्नमा |
केशीविषस्य पात्रेण यद रुद्रेणापिबत सह ||
keśyaghniṃ keśī viṣaṃ keśī bibharti rodasī |
keśīviśvaṃ svardṛśe keśīdaṃ jyotirucyate ||
munayo vātaraśanāḥ piśaṅghā vasate malā |
vātasyānudhrājiṃ yanti yad devāso avikṣata ||
unmaditā mauneyana vātānā tasthimā vayam |
śarīredasmākaṃ yūyaṃ martāso abhi paśyatha ||
antarikṣeṇa patati viśvā rūpāvacākaśat |
munirdevasya-devasya saukṛtyāya sakhā hitaḥ ||
vātasyāśvo vāyoḥ sakhātho deveṣito muniḥ |
ubhausamudrāvā kṣeti yaśca pūrva utāparaḥ ||
apsarasāṃ ghandharvāṇāṃ mṛghāṇāṃ caraṇe caran |
keśīketasya vidvān sakhā svādurmadintamaḥ ||
vāyurasmā upāmanthat pinaṣṭi smā kunannamā |
keśīviṣasya pātreṇa yad rudreṇāpibat saha ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 137

उत देवा अवहितं देवा उन नयथा पुनः |
उतागश्चक्रुषं देवा देवा जीवयथा पुनः ||
दवाविमौ वातौ वात आ सिन्धोरा परावतः |
दक्षन्ते अन्य आ वातु परान्यो वातु यद रपः ||
आ वात वाहि भेषजं वि वात वाहि यद रपः |
तवं हिविश्वभेषजो देवानां दूत ईयसे ||
आ तवागमं शन्तातिभिरथो अरिष्टतातिभिः |
दक्षन्ते भद्रमाभार्षं परा यक्ष्मं सुवामि ते ||
तरायन्तामिह देवास्त्रायतां मरुतां गणः |
तरायन्तां विश्वा भूतानि यथायमरपा असत ||
आप इद वा उ भेषजीरापो अमीवचातनीः |
आपःसर्वस्य भेषजीस्तास्ते कर्ण्वन्तु भेषजम ||
हस्ताभ्यां दशशाखा भयां जिह्वा वाचः पुरोगवी |
अनामयित्नुभ्यां तवा तभ्यां तवोप सप्र्शामसि ||
uta devā avahitaṃ devā un nayathā punaḥ |
utāghaścakruṣaṃ devā devā jīvayathā punaḥ ||
dvāvimau vātau vāta ā sindhorā parāvataḥ |
dakṣante anya ā vātu parānyo vātu yad rapaḥ ||
ā vāta vāhi bheṣajaṃ vi vāta vāhi yad rapaḥ |
tvaṃ hiviśvabheṣajo devānāṃ dūta īyase ||
ā tvāghamaṃ śantātibhiratho ariṣṭatātibhiḥ |
dakṣante bhadramābhārṣaṃ parā yakṣmaṃ suvāmi te ||
trāyantāmiha devāstrāyatāṃ marutāṃ ghaṇaḥ |
trāyantāṃ viśvā bhūtāni yathāyamarapā asat ||
āpa id vā u bheṣajīrāpo amīvacātanīḥ |
āpaḥsarvasya bheṣajīstāste kṛṇvantu bheṣajam ||
hastābhyāṃ daśaśākhā bhyāṃ jihvā vācaḥ puroghavī |
anāmayitnubhyāṃ tvā tabhyāṃ tvopa spṛśāmasi ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 138

तव तय इन्द्र सख्येषु वह्नय रतं मन्वाना वयदर्दिरुर्वलम |
यत्रा दशस्यन्नुषसो रिणन्नपः कुत्सायमन्मन्नह्यश्च दंसयः ||
अवास्र्जः परस्वः शवञ्चयो गिरिनुदाज उस्रा अपिबोमधु परियम |
अवर्धयो वनिनो अस्य दंससा शुशोचसूर्य रतजातया गिरा ||
वि सूर्यो मध्ये अमुचद रथं दिवो विदद दासय परतिमानमार्यः |
दर्ळानि पिप्रोरसुरस्य मायिन इन्द्रो वयास्यच्चक्र्वान रजिश्वना ||
अनाध्र्ष्टानि धर्षितो वयास्यन निधीन्रदेवानम्र्णदयास्यः |
मासेव सूर्यो वसु पुर्यमा ददे गर्णानःशत्रून्रश्र्णाद विरुक्मता ||
अयुद्धसेनो विभ्वा विभिन्दता दाशद वर्त्रहा तुज्यानि तेजते |
इन्द्रस्य वज्रादबिभेदभिश्नथः पराक्रामच्छुन्ध्युरजहदुष अनः ||
एता तया ते शरुत्यानि केवला यदेक एकमक्र्णोरयज्ञम |
मासां विधानमदधा अधि दयवि तवया विभिन्नम्भरति परधिं पिता ||
tava tya indra sakhyeṣu vahnaya ṛtaṃ manvānā vyadardirurvalam |
yatrā daśasyannuṣaso riṇannapaḥ kutsāyamanmannahyaśca daṃsayaḥ ||
avāsṛjaḥ prasvaḥ śvañcayo ghirinudāja usrā apibomadhu priyam |
avardhayo vanino asya daṃsasā śuśocasūrya ṛtajātayā ghirā ||
vi sūryo madhye amucad rathaṃ divo vidad dāsaya pratimānamāryaḥ |
dṛḷāni piprorasurasya māyina indro vyāsyaccakṛvān ṛjiśvanā ||
anādhṛṣṭāni dhṛṣito vyāsyan nidhīnradevānamṛṇadayāsyaḥ |
māseva sūryo vasu puryamā dade ghṛṇānaḥśatrūnraśṛṇād virukmatā ||
ayuddhaseno vibhvā vibhindatā dāśad vṛtrahā tujyāni tejate |
indrasya vajrādabibhedabhiśnathaḥ prākrāmacchundhyurajahaduṣa anaḥ ||
etā tyā te śrutyāni kevalā yadeka ekamakṛṇorayajñam |
māsāṃ vidhānamadadhā adhi dyavi tvayā vibhinnambharati pradhiṃ pitā ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 139

सूर्यरश्मिर्हरिकेशः पुरस्तात सविता जयोतिरुदयानजस्रम |
तस्य पूषा परसवे याति विद्वान सम्पश्यन्विश्वा भुवनानि गोपाः ||
नर्चक्षा एष दिवो मध्य आस्त आपप्रिवान रोदसीन्तरिक्षम |
स विश्वाचीरभि चष्टे घर्ताचीरन्तरापूर्वमपरं च केतुम ||
रायो बुध्नः संगमनो वसूनां विश्वा रूपाभि चष्टेशचीभिः |
देव इव सविता सत्यधर्मेन्द्रो न तस्थौसमरे धनानाम ||
विश्वावसुं सोम गन्धर्वमापो दद्र्शुषीस्तद रतेना वयायन |
तदन्ववैदिन्द्रो रारहाण आसां परि सुर्यस्यपरिधिन्रपश्यत ||
विश्वावसुरभि तन नो गर्णातु दिव्यो गन्धर्वो रजसोविमानः |
यद वा घा सत्यमुत यन न विद्म धियोहिन्वानो धिय इन नो अव्याः ||
सस्निमविन्दच्चरणे नदीनामपाव्र्णोद दुरो अश्मव्रजानाम |
परासां गन्धर्वो अम्र्तानि वोचदिन्द्रो दक्षं परि जानादहीनाम ||
sūryaraśmirharikeśaḥ purastāt savitā jyotirudayānajasram |
tasya pūṣā prasave yāti vidvān sampaśyanviśvā bhuvanāni ghopāḥ ||
nṛcakṣā eṣa divo madhya āsta āpaprivān rodasīantarikṣam |
sa viśvācīrabhi caṣṭe ghṛtācīrantarāpūrvamaparaṃ ca ketum ||
rāyo budhnaḥ saṃghamano vasūnāṃ viśvā rūpābhi caṣṭeśacībhiḥ |
deva iva savitā satyadharmendro na tasthausamare dhanānām ||
viśvāvasuṃ soma ghandharvamāpo dadṛśuṣīstad ṛtenā vyāyan |
tadanvavaidindro rārahāṇa āsāṃ pari suryasyaparidhinrapaśyat ||
viśvāvasurabhi tan no ghṛṇātu divyo ghandharvo rajasovimānaḥ |
yad vā ghā satyamuta yan na vidma dhiyohinvāno dhiya in no avyāḥ ||
sasnimavindaccaraṇe nadīnāmapāvṛṇod duro aśmavrajānām |
prāsāṃ ghandharvo amṛtāni vocadindro dakṣaṃ pari jānādahīnām ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 140

अग्ने तव शरवो वयो महि भराजन्ते अर्चयो विभावसो |
बर्हद्भानो शवसा वाजमुक्थ्यं दधासि दाशुषे कवे ||
पावकवर्चाः शुक्रवर्चा अनूनवर्चा उदियर्षि भानुना |
पुत्रो मातरा विचरन्नुपावसि पर्णक्षि रोदसी उभे ||
ऊर्जो नपाज्जातवेदः सुशस्तिभिर्मन्दस्व धीतिभिर्हितः |
तवे इषः सं दधुर्भूरिवर्पसश्चित्रोतयो वामजाताः ||
इरज्यन्नग्ने परथयस्व जन्तुभिरस्मे रायो अमर्त्य |
सदर्शतस्य वपुषो वि राजसि पर्णक्षि सानसिं करतुम ||
इष्कर्तारमध्वरस्य परचेतसं कषयन्तं राधसो महः |
रातिं वामस्य सुभगां महीमिषं दधासि सानसिंरयिम ||
रतावानं महिषं विश्वदर्शतमग्निं सुम्नाय दधिरेपुरो जनाः |
शरुत्कर्णं सप्रथस्तमं तवा गिरा दैव्यम्मानुषा युगा ||
aghne tava śravo vayo mahi bhrājante arcayo vibhāvaso |
bṛhadbhāno śavasā vājamukthyaṃ dadhāsi dāśuṣe kave ||
pāvakavarcāḥ śukravarcā anūnavarcā udiyarṣi bhānunā |
putro mātarā vicarannupāvasi pṛṇakṣi rodasī ubhe ||
ūrjo napājjātavedaḥ suśastibhirmandasva dhītibhirhitaḥ |
tve iṣaḥ saṃ dadhurbhūrivarpasaścitrotayo vāmajātāḥ ||
irajyannaghne prathayasva jantubhirasme rāyo amartya |
sadarśatasya vapuṣo vi rājasi pṛṇakṣi sānasiṃ kratum ||
iṣkartāramadhvarasya pracetasaṃ kṣayantaṃ rādhaso mahaḥ |
rātiṃ vāmasya subhaghāṃ mahīmiṣaṃ dadhāsi sānasiṃrayim ||
ṛtāvānaṃ mahiṣaṃ viśvadarśatamaghniṃ sumnāya dadhirepuro janāḥ |
śrutkarṇaṃ saprathastamaṃ tvā ghirā daivyammānuṣā yughā ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 141

अग्ने अछा वदेह नः परत्यं नः सुमना भव |
पर नोयछ विशस पते धनदा असि नस्त्वम ||
पर नो यछत्वर्यमा पर भगः पर बर्हस्पतिः |
परदेवाः परोत सून्र्ता रायो देवी ददातु नः ||
सोमं राजानमवसे.अग्निं गीर्भिर्हवामहे |
आदित्यान्विष्णुं सूर्यं बरह्माणं च बर्हस्पतिम ||
इन्द्रवायू बर्हस्पतिं सुहवेह हवामहे |
यथा नः सर्वैज्जनः संगत्यां सुमना असत ||
अर्यमणं बर्हस्पतिमिन्द्रं दानाय चोदय |
वातंविष्णुं सरस्वतीं सवितारं च वाजिनम ||
तवं नो अग्ने अग्निभिर्ब्रह्म यज्ञं च वर्धय |
तवं नोदेवतातये रायो दानाय चोदय ||
aghne achā vadeha naḥ pratyaṃ naḥ sumanā bhava |
pra noyacha viśas pate dhanadā asi nastvam ||
pra no yachatvaryamā pra bhaghaḥ pra bṛhaspatiḥ |
pradevāḥ prota sūnṛtā rāyo devī dadātu naḥ ||
somaṃ rājānamavase.aghniṃ ghīrbhirhavāmahe |
ādityānviṣṇuṃ sūryaṃ brahmāṇaṃ ca bṛhaspatim ||
indravāyū bṛhaspatiṃ suhaveha havāmahe |
yathā naḥ sarvaijjanaḥ saṃghatyāṃ sumanā asat ||
aryamaṇaṃ bṛhaspatimindraṃ dānāya codaya |
vātaṃviṣṇuṃ sarasvatīṃ savitāraṃ ca vājinam ||
tvaṃ no aghne aghnibhirbrahma yajñaṃ ca vardhaya |
tvaṃ nodevatātaye rāyo dānāya codaya ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 142

अयमग्ने जरिता तवे अभूदपि सहसः सूनो नह्यन्यदस्त्याप्यम |
भद्रं हि शर्म तरिवरूथमस्ति त आरेहिंसानामप दिद्युमा कर्धि ||
परवत ते अग्ने जनिमा पितूयतः साचीव विश्वा भुवना नय्र्ञ्जसे |
पर सप्तयः पर सनिषन्त नो धियः पुरश्चरन्तिपशुपा इव तमना ||
उत वा उ परि वर्णक्षि बप्सद बहोरग्न उलपस्य सवधावः |
उत खिल्या उर्वराणां भवन्ति मा ते हेतिं तविषींचुक्रुधाम ||
यदुद्वतो निवतो यासि बप्सत पर्थगेषि परगर्धिनीवसेना |
यदा ते वातो अनुवाति शोचिर्वप्तेव शमश्रु वपसिप्र भूम ||
परत्यस्य शरेणयो दद्र्श्र एकं नियानं बहवो रथासः |
बाहू यदग्ने अनुमर्म्र्जानो नयंं उत्तानामन्वेषिभूमिम ||
उत ते शुष्मा जिहतामुत ते अर्चिरुत ते अग्ने शशमानस्यवाजाः |
उच्छ्वञ्चस्व नि नम वर्धमान आ तवाद्य विश्वेवसवः सदन्तु ||
अपामिदं नययनं समुद्रस्य निवेशनम |
अन्यंक्र्णुष्वेतः पन्थां तेन याहि वशाननु ||
आयने ते परायणे दूर्वा रोहन्तु पुष्पिणिः |
हरदाश्चपुण्डरीकाणि समुद्रस्य गर्हा इमे ||
ayamaghne jaritā tve abhūdapi sahasaḥ sūno nahyanyadastyāpyam |
bhadraṃ hi śarma trivarūthamasti ta ārehiṃsānāmapa didyumā kṛdhi ||
pravat te aghne janimā pitūyataḥ sācīva viśvā bhuvanā nyṛñjase |
pra saptayaḥ pra saniṣanta no dhiyaḥ puraścarantipaśupā iva tmanā ||
uta vā u pari vṛṇakṣi bapsad bahoraghna ulapasya svadhāvaḥ |
uta khilyā urvarāṇāṃ bhavanti mā te hetiṃ taviṣīṃcukrudhāma ||
yadudvato nivato yāsi bapsat pṛthagheṣi praghardhinīvasenā |
yadā te vāto anuvāti śocirvapteva śmaśru vapasipra bhūma ||
pratyasya śreṇayo dadṛśra ekaṃ niyānaṃ bahavo rathāsaḥ |
bāhū yadaghne anumarmṛjāno nyaṃṃ uttānāmanveṣibhūmim ||
ut te śuṣmā jihatāmut te arcirut te aghne śaśamānasyavājāḥ |
ucchvañcasva ni nama vardhamāna ā tvādya viśvevasavaḥ sadantu ||
apāmidaṃ nyayanaṃ samudrasya niveśanam |
anyaṃkṛṇuṣvetaḥ panthāṃ tena yāhi vaśānanu ||
āyane te parāyaṇe dūrvā rohantu puṣpiṇiḥ |
hradāścapuṇḍarīkāṇi samudrasya ghṛhā ime ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 143

तयं चिदत्रिं रतजुरमर्थमश्वं न यातवे |
कक्षिवन्तं यदी पुना रथं न कर्णुथो नवम ||
तयं चिदश्वं न वाजिनमरेणवो यमत्नत |
दर्ळंग्रन्थिं न वि षयतमत्रिं यविष्ठमा रजः ||
नरा दंसिष्ठवत्रये शुभ्रा सिषासतं धियः |
अथा हि वां दिवो नरा पुन सतोमो न विशसे ||
चिते तद वां सुराधसा रातिः सुमतिरश्विना |
आ यन्नः सदने पर्थौ समने पर्षथो नरा ||
युवं भुज्युं समुद्र आ रजसः पार ईङखितम |
यातमछा पतत्रिभिर्नासत्या सातये कर्तम ||
आ वां सुम्नैः शम्यू इव मंहिष्ठा विश्ववेदसा |
समस्मे भूषतं नरोत्सं न पिप्युषीरिषः ||
tyaṃ cidatriṃ ṛtajuramarthamaśvaṃ na yātave |
kakṣivantaṃ yadī punā rathaṃ na kṛṇutho navam ||
tyaṃ cidaśvaṃ na vājinamareṇavo yamatnata |
dṛḷaṃghranthiṃ na vi ṣyatamatriṃ yaviṣṭhamā rajaḥ ||
narā daṃsiṣṭhavatraye śubhrā siṣāsataṃ dhiyaḥ |
athā hi vāṃ divo narā puna stomo na viśase ||
cite tad vāṃ surādhasā rātiḥ sumatiraśvinā |
ā yannaḥ sadane pṛthau samane parṣatho narā ||
yuvaṃ bhujyuṃ samudra ā rajasaḥ pāra īṅkhitam |
yātamachā patatribhirnāsatyā sātaye kṛtam ||
ā vāṃ sumnaiḥ śamyū iva maṃhiṣṭhā viśvavedasā |
samasme bhūṣataṃ narotsaṃ na pipyuṣīriṣaḥ ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 144

अयं हि ते अमर्त्य इन्दुरत्यो न पत्यते |
दक्षो विश्वायुर्वेधसे ||
अयमस्मासु काव्य रभुर्वज्रो दास्वते |
अयं बिभर्त्यूर्ध्वक्र्शनं मदं रभुर्न कर्त्व्यं मदम ||
घर्षुः शयेनाय कर्त्वन आसु सवासु वंसगः |
अव दीधेदहीशुवः ||
यं सुपर्णः परावतः शयेनस्य पुत्र आभरत |
शतचक्रं यो.अह्यो वर्तनिः ||
यं ते शयेनश्चारुमव्र्कं पदाभरदरुणं मानमन्धसः |
एना वयो वि तार्यायुर्जीवस एना जागारबन्धुता ||
एवा तदिन्द्र इन्दुना देवेषु चिद धारयाते महि तयजः |
करत्वा वयो वि तार्यायुः सुक्रतो करत्वायमस्मदासुतः ||
ayaṃ hi te amartya induratyo na patyate |
dakṣo viśvāyurvedhase ||
ayamasmāsu kāvya ṛbhurvajro dāsvate |
ayaṃ bibhartyūrdhvakṛśanaṃ madaṃ ṛbhurna kṛtvyaṃ madam ||
ghṛṣuḥ śyenāya kṛtvana āsu svāsu vaṃsaghaḥ |
ava dīdhedahīśuvaḥ ||
yaṃ suparṇaḥ parāvataḥ śyenasya putra ābharat |
śatacakraṃ yo.ahyo vartaniḥ ||
yaṃ te śyenaścārumavṛkaṃ padābharadaruṇaṃ mānamandhasaḥ |
enā vayo vi tāryāyurjīvasa enā jāghārabandhutā ||
evā tadindra indunā deveṣu cid dhārayāte mahi tyajaḥ |
kratvā vayo vi tāryāyuḥ sukrato kratvāyamasmadāsutaḥ ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 145

इमां खनाम्योषधिं वीरुधं बलवत्तमाम |
ययासपत्नीं बाधते यया संविन्दते पतिम ||
उत्तानपर्णे सुभगे देवजूते सहस्वति |
सपत्नीं मे पराधम पतिं मे केवलं कुरु ||
उत्तराहमुत्तर उत्तरेदुत्तराभ्यः |
अथा सपत्नी याममाधरा साधराभ्यः ||
नह्यस्या नाम गर्भ्णामि नो अस्मिन रमते जने |
परामेवपरावतं सपत्नीं गमयामसि ||
अहमस्मि सहमानाथ तवमसि सासहिः |
उभे सहस्वतीभूत्वी सपत्नीं मे सहावहै ||
उप ते.अधां सहमानामभि तवाधां सहीयसा |
मामनुप्र ते मनो वत्सं गौरिव धावतु पथा वारिव धावतु ||
imāṃ khanāmyoṣadhiṃ vīrudhaṃ balavattamām |
yayāsapatnīṃ bādhate yayā saṃvindate patim ||
uttānaparṇe subhaghe devajūte sahasvati |
sapatnīṃ me parādhama patiṃ me kevalaṃ kuru ||
uttarāhamuttara uttareduttarābhyaḥ |
athā sapatnī yāmamādharā sādharābhyaḥ ||
nahyasyā nāma ghṛbhṇāmi no asmin ramate jane |
parāmevaparāvataṃ sapatnīṃ ghamayāmasi ||
ahamasmi sahamānātha tvamasi sāsahiḥ |
ubhe sahasvatībhūtvī sapatnīṃ me sahāvahai ||
upa te.adhāṃ sahamānāmabhi tvādhāṃ sahīyasā |
māmanupra te mano vatsaṃ ghauriva dhāvatu pathā vāriva dhāvatu ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 146

अरण्यान्यरण्यान्यसौ या परेव नश्यसि |
कथाग्रामं न पर्छसि न तवा भीरिव विन्दती.अ.अ.अन ||
वर्षारवाय वदते यदुपावति चिच्चिकः |
आघाटिभिरिवधावयन्नरण्यानिर्महीयते ||
उत गाव इवादन्त्युत वेश्मेव दर्श्यते |
उतो अरण्यानिःसायं शकटीरिव सर्जति ||
गामङगैष आ हवयति दार्वङगैषो अपावधीत |
वसन्नरण्यान्यां सायमक्रुक्षदिति मन्यते ||
न वा अरण्यानिर्हन्त्यन्यश्चेन नाभिगछति |
सवादोःफलस्य जग्ध्वाय यथाकामं नि पद्यते ||
आञ्जनगन्धिं सुरभिं बह्वन्नामक्र्षीवलाम |
पराहम्म्र्गाणां मातरमरण्यानिमशंसिषम ||
araṇyānyaraṇyānyasau yā preva naśyasi |
kathāghrāmaṃ na pṛchasi na tvā bhīriva vindatī.a.a.an ||
vṛṣāravāya vadate yadupāvati ciccikaḥ |
āghāṭibhirivadhāvayannaraṇyānirmahīyate ||
uta ghāva ivādantyuta veśmeva dṛśyate |
uto araṇyāniḥsāyaṃ śakaṭīriva sarjati ||
ghāmaṅghaiṣa ā hvayati dārvaṅghaiṣo apāvadhīt |
vasannaraṇyānyāṃ sāyamakrukṣaditi manyate ||
na vā araṇyānirhantyanyaścen nābhighachati |
svādoḥphalasya jaghdhvāya yathākāmaṃ ni padyate ||
āñjanaghandhiṃ surabhiṃ bahvannāmakṛṣīvalām |
prāhammṛghāṇāṃ mātaramaraṇyānimaśaṃsiṣam ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 147

शरत ते दधामि परथमाय मन्यवे.अहन यद वर्त्रं नर्यंविवेरपः |
उभे यत तवा भवतो रोदसी अनु रेजतेशुष्मात पर्थिवी चिदद्रिवः ||
तवं मायाभिरनवद्य मायिनं शरवस्यता मनसा वर्त्रमर्दयः |
तवमिन नरो वर्णते गविष्टिषु तवां विश्वासुहव्यास्विष्टिषु ||
ऐषु चाकन्धि पुरुहूत सूरिषु वर्धासो ये मघवन्नानशुर्मघम |
अर्चन्ति तोके तनये परिष्टिषु मेधसाता वाजिनमह्रये धने ||
स इन नु रायः सुभ्र्तस्य चाकनन मदं यो अस्य रंह्यंचिकेतति |
तवाव्र्धो मघवन दाश्वध्वरो मक्षू स वाजम्भरते धना नर्भिः ||
तवं शर्धाय महिना गर्णान उरु कर्धि मघवञ्छग्धिरायः |
तवं नो मित्रो वरुणो न मायी पित्वो न दस्मदयसे विभक्ता ||
śrat te dadhāmi prathamāya manyave.ahan yad vṛtraṃ naryaṃviverapaḥ |
ubhe yat tvā bhavato rodasī anu rejateśuṣmāt pṛthivī cidadrivaḥ ||
tvaṃ māyābhiranavadya māyinaṃ śravasyatā manasā vṛtramardayaḥ |
tvamin naro vṛṇate ghaviṣṭiṣu tvāṃ viśvāsuhavyāsviṣṭiṣu ||
aiṣu cākandhi puruhūta sūriṣu vṛdhāso ye maghavannānaśurmagham |
arcanti toke tanaye pariṣṭiṣu medhasātā vājinamahraye dhane ||
sa in nu rāyaḥ subhṛtasya cākanan madaṃ yo asya raṃhyaṃciketati |
tvāvṛdho maghavan dāśvadhvaro makṣū sa vājambharate dhanā nṛbhiḥ ||
tvaṃ śardhāya mahinā ghṛṇāna uru kṛdhi maghavañchaghdhirāyaḥ |
tvaṃ no mitro varuṇo na māyī pitvo na dasmadayase vibhaktā ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 148

सुष्वाणास इन्द्र सतुमसि तवा ससवांसश्च तुविन्र्म्णवाजम |
आ नो भर सुवितं यस्य चाकन तमना तनासनुयाम तवोताः ||
रष्वस्त्वमिन्द्र शूर जातो दासीर्विशः सूर्येणसह्याः |
गुहा हितं गुह्यं गूळमप्सु बिभ्र्मसिप्रस्रवणे न सोमम ||
अर्यो वा गिरो अभ्यर्च विद्वान रषीणां विप्रः सुमतिंचकानः |
ते सयाम ये रणयन्त सोमैरेनोत तुभ्यंरथोळ भक्षैः ||
इमा बरह्मेन्द्र तुभ्यं शंसि दा नर्भ्यो नर्णां शूरशवः |
तेभिर्भव सक्रतुर्येषु चाकन्नुत तरायस्वग्र्णत उत सतीन ||
शरुधी हवमिन्द्र शूर पर्थ्या उत सतवसे वेन्यस्यार्कैः |
आ यस्ते योनिं घर्तवन्तमस्वारूर्मिर्न निम्नैर्द्रवयन्त वक्वाः ||
suṣvāṇāsa indra stumasi tvā sasavāṃsaśca tuvinṛmṇavājam |
ā no bhara suvitaṃ yasya cākan tmanā tanāsanuyāma tvotāḥ ||
ṛṣvastvamindra śūra jāto dāsīrviśaḥ sūryeṇasahyāḥ |
ghuhā hitaṃ ghuhyaṃ ghūḷamapsu bibhṛmasiprasravaṇe na somam ||
aryo vā ghiro abhyarca vidvān ṛṣīṇāṃ vipraḥ sumatiṃcakānaḥ |
te syāma ye raṇayanta somairenota tubhyaṃrathoḷa bhakṣaiḥ ||
imā brahmendra tubhyaṃ śaṃsi dā nṛbhyo nṛṇāṃ śūraśavaḥ |
tebhirbhava sakraturyeṣu cākannuta trāyasvaghṛṇata uta stīn ||
śrudhī havamindra śūra pṛthyā uta stavase venyasyārkaiḥ |
ā yaste yoniṃ ghṛtavantamasvārūrmirna nimnairdravayanta vakvāḥ ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 149

सविता यन्त्रैः पर्थिवीमरम्णादस्कम्भने सविता दयामद्रंहत |
अश्वमिवाधुक्षद धुनिमन्तरिक्षमतूर्तेबद्धं सविता समुद्रम ||
यत्रा समुद्र सकभितो वयौनदपां नपात सविता तस्यवेद |
अतो भूरत आ उत्थितं रजो.अतो दयावाप्र्थिवीप्रथेताम ||
पश्चेदमन्यदभवद यजत्रममर्त्यस्य भुवनस्य भूना |
सुपर्णो अङग सवितुर्गरुत्मान पूर्वो जातः स उ अस्यानुधर्म ||
गाव इव गरामं यूयुधिरिवाश्वान वाश्रेव वत्संसुमना दुहाना |
पतिरिव जायामभि नो नयेतु धर्तादिवः सविता विश्ववारः ||
हिरण्यस्तूपः सवितर्यथा तवाङगिरसो जुह्वे वाजे अस्मिन |
एवा तवार्चन्नवसे वन्दमानः सोमस्येवाण्शुं परतिजागराहम ||
savitā yantraiḥ pṛthivīmaramṇādaskambhane savitā dyāmadṛṃhat |
aśvamivādhukṣad dhunimantarikṣamatūrtebaddhaṃ savitā samudram ||
yatrā samudra skabhito vyaunadapāṃ napāt savitā tasyaveda |
ato bhūrata ā utthitaṃ rajo.ato dyāvāpṛthivīaprathetām ||
paścedamanyadabhavad yajatramamartyasya bhuvanasya bhūnā |
suparṇo aṅgha saviturgharutmān pūrvo jātaḥ sa u asyānudharma ||
ghāva iva ghrāmaṃ yūyudhirivāśvān vāśreva vatsaṃsumanā duhānā |
patiriva jāyāmabhi no nyetu dhartādivaḥ savitā viśvavāraḥ ||
hiraṇyastūpaḥ savitaryathā tvāṅghiraso juhve vāje asmin |
evā tvārcannavase vandamānaḥ somasyevāṇśuṃ pratijāgharāham ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 150

समिद्धश्चित समिध्यसे देवेभ्यो हव्यवाहन |
आदित्यैरुद्रैर्वसुभिर्न आ गहि मर्ळीकाय न आ गहि ||
इमं यज्ञमिदं वचो जुजुषाण उपागहि |
मर्तासस्त्वासमिधान हवामहे मर्ळीकाय हवामहे ||
तवामु जातवेदसं विश्ववारं गर्णे धिया |
अग्ने देवाना वह नः परियव्रतान मर्ळीकाय परियव्रतान ||
अग्निर्देवो देवानामभवत पुरोहितो.अग्निं मनुष्या रषयःसमीधिरे |
अग्निं महो धनसातावहं हुवे मर्ळीकन्धनसातये ||
अग्निरत्रिं भरद्वाजं गविष्ठिरं परावन नः कण्वन्त्रसदस्युमाहवे |
अग्निं वसिष्ठो हवते पुरोहितोम्र्ळीकाय पुरोहितः ||
samiddhaścit samidhyase devebhyo havyavāhana |
ādityairudrairvasubhirna ā ghahi mṛḷīkāya na ā ghahi ||
imaṃ yajñamidaṃ vaco jujuṣāṇa upāghahi |
martāsastvāsamidhāna havāmahe mṛḷīkāya havāmahe ||
tvāmu jātavedasaṃ viśvavāraṃ ghṛṇe dhiyā |
aghne devānā vaha naḥ priyavratān mṛḷīkāya priyavratān ||
aghnirdevo devānāmabhavat purohito.aghniṃ manuṣyā ṛṣayaḥsamīdhire |
aghniṃ maho dhanasātāvahaṃ huve mṛḷīkandhanasātaye ||
aghniratriṃ bharadvājaṃ ghaviṣṭhiraṃ prāvan naḥ kaṇvantrasadasyumāhave |
aghniṃ vasiṣṭho havate purohitomṛḷīkāya purohitaḥ ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 151

शरद्धयाग्निः समिध्यते शरद्धय हुयते हविः |
शरद्धां भगस्य मूर्धनि वचसा वेदयमसि ||
परियं शरद्धे ददतः परियं शरद्द्ते दिदासतः |
परियम्भोजेषु यज्वस्विदं म उदितं कर्धि ||
यथा देव असुरेषु शरद्धामुग्रेषु चक्रिरे |
एवम्भोजेषु यज्वस्वस्माकमुदितं कर्धि ||
शरद्धां देवा यजमाना वायुगोपा उपासते |
शरद्धांह्र्दय्ययाकूत्या शरद्धया विन्दते वसु ||
शरद्धां परातै हवामहे शरद्धां मध्यन्दिनं परि |
शरद्धां सूर्यस्य निम्रुचि शरद्धे शरद धापयेह नः ||
śraddhayāghniḥ samidhyate śraddhaya huyate haviḥ |
śraddhāṃ bhaghasya mūrdhani vacasā vedayamasi ||
priyaṃ śraddhe dadataḥ priyaṃ śraddte didāsataḥ |
priyambhojeṣu yajvasvidaṃ ma uditaṃ kṛdhi ||
yathā deva asureṣu śraddhāmughreṣu cakrire |
evambhojeṣu yajvasvasmākamuditaṃ kṛdhi ||
śraddhāṃ devā yajamānā vāyughopā upāsate |
śraddhāṃhṛdayyayākūtyā śraddhayā vindate vasu ||
śraddhāṃ prātai havāmahe śraddhāṃ madhyandinaṃ pari |
śraddhāṃ sūryasya nimruci śraddhe śrad dhāpayeha naḥ ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 152

शास इत्था महानस्यमित्रखादो अद्भुतः |
न यस्यहन्यते सखा न जीयते कदा चन ||
सवस्तिद विशस पतिर्व्र्त्रहा विम्र्धो वशी |
वर्षेन्द्रःपुर एतु नः सोमप अभयंकरः ||
वि रक्षो वि मर्धो जहि वि वर्त्रस्य हनू रुज |
वि मन्युमिन्द्र वर्त्रहन्नमित्रस्याभिदसतः ||
वि न इन्द्र मर्धो जहि नीचा यछ पर्तन्यतः |
यो अस्मानभिदासत्यधरं गमया तमः ||
अपेन्द्र दविषतो मनो.अप जिज्यासतो वधम |
वि मन्योःशर्म यछ वरीयो यवया वधम ||
śāsa itthā mahānasyamitrakhādo adbhutaḥ |
na yasyahanyate sakhā na jīyate kadā cana ||
svastida viśas patirvṛtrahā vimṛdho vaśī |
vṛṣendraḥpura etu naḥ somapa abhayaṃkaraḥ ||
vi rakṣo vi mṛdho jahi vi vṛtrasya hanū ruja |
vi manyumindra vṛtrahannamitrasyābhidasataḥ ||
vi na indra mṛdho jahi nīcā yacha pṛtanyataḥ |
yo asmānabhidāsatyadharaṃ ghamayā tamaḥ ||
apendra dviṣato mano.apa jijyāsato vadham |
vi manyoḥśarma yacha varīyo yavayā vadham ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 153

ईङखयन्तीरपस्युव इन्द्रं जातमुपासते |
भेजानसःसुवीर्यम ||
तवमिन्द्र बलादधि सहसो जात ओजसः |
तवं वर्षन्व्र्षेदसि ||
तवमिन्द्रासि वर्त्रहा वयन्तरिक्षमतिरः |
उद दयामस्तभ्ना ओजसा ||
तवमिन्द्र सजोषसमर्कं बिभर्षि बाह्वोः |
वज्रंशिशान ओजसा ||
तवमिन्द्राभिभूरसि विश्वा जातान्योजसा |
स विश्वाभुव आभवः ||
īṅkhayantīrapasyuva indraṃ jātamupāsate |
bhejānasaḥsuvīryam ||
tvamindra balādadhi sahaso jāta ojasaḥ |
tvaṃ vṛṣanvṛṣedasi ||
tvamindrāsi vṛtrahā vyantarikṣamatiraḥ |
ud dyāmastabhnā ojasā ||
tvamindra sajoṣasamarkaṃ bibharṣi bāhvoḥ |
vajraṃśiśāna ojasā ||
tvamindrābhibhūrasi viśvā jātānyojasā |
sa viśvābhuva ābhavaḥ ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 154

सोम एकेभ्यः पवते घर्तमेक उपासते |
येभ्यो मधुप्रधावति तांश्चिदेवापि गछतात ||
तपसा ये अनाध्र्ष्यास्तपसा ये सवर्ययुः |
तपो येचक्रिरे महस्तांश्चिदेवापि गछतात ||
ये युध्यन्ते परधनेषु शूरासो ये तनूत्यजः |
ये वासहस्रदक्षिणास्तांश्चिदेवापि गछतात ||
ये चित पूर्व रतसाप रतावान रताव्र्धः |
पितॄन तपस्वतोयम तांश्चिदेवापि गछतात ||
सहस्रणीथाः कवयो ये गोपायन्ति सूर्यम |
रषीन्तपस्वतो यम तपोजानपि गछतात ||
soma ekebhyaḥ pavate ghṛtameka upāsate |
yebhyo madhupradhāvati tāṃścidevāpi ghachatāt ||
tapasā ye anādhṛṣyāstapasā ye svaryayuḥ |
tapo yecakrire mahastāṃścidevāpi ghachatāt ||
ye yudhyante pradhaneṣu śūrāso ye tanūtyajaḥ |
ye vāsahasradakṣiṇāstāṃścidevāpi ghachatāt ||
ye cit pūrva ṛtasāpa ṛtāvāna ṛtāvṛdhaḥ |
pitṝn tapasvatoyama tāṃścidevāpi ghachatāt ||
sahasraṇīthāḥ kavayo ye ghopāyanti sūryam |
ṛṣīntapasvato yama tapojānapi ghachatāt ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 155

अरायि काणे विकटे गिरिं गछ सदान्वे |
शिरिम्बिठस्यसत्वभिस्तेभिष टवा चातयामसि ||
चत्तो इतश्चत्तामुतः सर्वा भरूणान्यारुषी |
अराय्यं बरह्मणस पते तीक्ष्णश्र्ण्गोद्र्षन्निहि ||
अदो यद दारु पलवते सिन्धोः पारे अपूरुषम |
तदारभस्व दुर्हणो तेन गछ परस्तरम ||
यद ध पराचीरजगन्तोरो मण्डूरधाणिकीः |
हतािन्द्रस्य शत्रवः सर्वे बुद्बुदयाशवः ||
परीमे गामनेषत पर्यग्निमह्र्षत |
देवेष्वक्रतश्रवः क इमाना दधर्षति ||
arāyi kāṇe vikaṭe ghiriṃ ghacha sadānve |
śirimbiṭhasyasatvabhistebhiṣ ṭvā cātayāmasi ||
catto itaścattāmutaḥ sarvā bhrūṇānyāruṣī |
arāyyaṃ brahmaṇas pate tīkṣṇaśṛṇghodṛṣannihi ||
ado yad dāru plavate sindhoḥ pāre apūruṣam |
tadārabhasva durhaṇo tena ghacha parastaram ||
yad dha prācīrajaghantoro maṇḍūradhāṇikīḥ |
hatāindrasya śatravaḥ sarve budbudayāśavaḥ ||
parīme ghāmaneṣata paryaghnimahṛṣata |
deveṣvakrataśravaḥ ka imānā dadharṣati ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 156

अग्निं हिन्वन्तु नो धियः सप्तिमाशुमिवाजिषु |
तेन जेष्मधनं-धनम ||
यया गा आकरामहे सेनयाग्ने तवोत्या |
तां नो हिन्वमघत्तये ||
आग्ने सथूरं रयिं भर पर्थुं गोमन्तमश्विनम |
अंधिखं वर्तया पणिम ||
अग्ने नक्षत्रमजरमा सूर्यं रोहयो दिवि |
दधज्ज्योतिर्जनेभ्यः ||
अग्ने केतुर्विशामसि परेष्ठः शरेष्ठ उपस्थसत |
बोधा सतोत्रे वयो दधत ||
aghniṃ hinvantu no dhiyaḥ saptimāśumivājiṣu |
tena jeṣmadhanaṃ-dhanam ||
yayā ghā ākarāmahe senayāghne tavotyā |
tāṃ no hinvamaghattaye ||
āghne sthūraṃ rayiṃ bhara pṛthuṃ ghomantamaśvinam |
aṃdhikhaṃ vartayā paṇim ||
aghne nakṣatramajaramā sūryaṃ rohayo divi |
dadhajjyotirjanebhyaḥ ||
aghne keturviśāmasi preṣṭhaḥ śreṣṭha upasthasat |
bodhā stotre vayo dadhat ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 157

इमा नु कं भुवना सीषधामेन्द्रश्च विश्वे च देवाः ||
यज्ञं च नस्तन्वं च परजां चादित्यैरिन्द्रः सहचीक्ळिपाति ||
आदित्यैरिन्द्रः सगणो मरुद्भिरस्माकं भूत्ववितातनूनाम ||
हत्वाय देवा असुरान यदायन देवा देवत्वमभिरक्षमाणाः ||
परत्यञ्चमर्कमनयञ्छचीभिरादित सवधामिषिराम्पर्यपश्यन ||
imā nu kaṃ bhuvanā sīṣadhāmendraśca viśve ca devāḥ ||
yajñaṃ ca nastanvaṃ ca prajāṃ cādityairindraḥ sahacīkḷipāti ||
ādityairindraḥ saghaṇo marudbhirasmākaṃ bhūtvavitātanūnām ||
hatvāya devā asurān yadāyan devā devatvamabhirakṣamāṇāḥ ||
pratyañcamarkamanayañchacībhirādit svadhāmiṣirāmparyapaśyan ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 158

सूर्यो नो दिवस पातु वातो अन्तरिक्षात |
अग्निर्नःपार्थिवेभ्यः ||
जोषा सवितर्यस्य ते हरः शतं सवानर्हति |
पाहिनो दिद्युतः पतन्त्याः ||
चक्षुर्नो देवः सविता चक्षुर्न उत पर्वतः |
चक्षुर्धाता दधातु नः ||
चक्षुर्नो धेहि चक्षुषे चक्षुर्विख्यै तनूभ्यः |
संचेदं वि च पश्येम ||
सुसन्द्र्शं तवा वयं परति पश्येम सूर्य |
वि पश्येमन्र्चक्षसः ||
sūryo no divas pātu vāto antarikṣāt |
aghnirnaḥpārthivebhyaḥ ||
joṣā savitaryasya te haraḥ śataṃ savānarhati |
pāhino didyutaḥ patantyāḥ ||
cakṣurno devaḥ savitā cakṣurna uta parvataḥ |
cakṣurdhātā dadhātu naḥ ||
cakṣurno dhehi cakṣuṣe cakṣurvikhyai tanūbhyaḥ |
saṃcedaṃ vi ca paśyema ||
susandṛśaṃ tvā vayaṃ prati paśyema sūrya |
vi paśyemanṛcakṣasaḥ ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 159

उदसौ सूर्यो अगादुदयं मामको भगः |
अहं तद्विद्वला पतिमभ्यसाक्षि विषासहिः ||
अहं केतुरहं मूर्धाहमुग्रा विवाचनी |
ममेदनुक्रतुं पतिः सेहानाया उपाचरेत ||
मम पुत्राः शत्रुहणो.अथो मे दुहिता विराट |
उताहमस्मि संजया पत्यौ मे शलोक उत्तमः ||
येनेन्द्रो हविषा कर्त्व्यभवद दयुम्न्युत्तमः |
इदं तदक्रि देवा असपत्ना किलाभुवम ||
असपत्ना सपत्नघ्नी जयन्त्यभिभूवरी |
आव्र्क्षमन्यासां वर्चो राधो अस्थेयसामिव ||
समजैषमिमा अहं सपत्नीरभिभूवरी |
यथाहमस्य वीरस्य विराजानि जनस्य च ||
udasau sūryo aghādudayaṃ māmako bhaghaḥ |
ahaṃ tadvidvalā patimabhyasākṣi viṣāsahiḥ ||
ahaṃ keturahaṃ mūrdhāhamughrā vivācanī |
mamedanukratuṃ patiḥ sehānāyā upācaret ||
mama putrāḥ śatruhaṇo.atho me duhitā virāṭ |
utāhamasmi saṃjayā patyau me śloka uttamaḥ ||
yenendro haviṣā kṛtvyabhavad dyumnyuttamaḥ |
idaṃ tadakri devā asapatnā kilābhuvam ||
asapatnā sapatnaghnī jayantyabhibhūvarī |
āvṛkṣamanyāsāṃ varco rādho astheyasāmiva ||
samajaiṣamimā ahaṃ sapatnīrabhibhūvarī |
yathāhamasya vīrasya virājāni janasya ca ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 160

तीव्रस्याभिवयसो अस्य पाहि सर्वरथा वि हरी इह मुञ्च |
इन्द्र मा तवा यजमानासो अन्ये नि रीरमन तुभ्यमिमेसुतासः ||
तुभ्यं सुतास्तुभ्यमु सोत्वासस्त्वां गिरः शवात्र्याा हवयन्ति |
इन्द्रेदमद्य सवनं जुषाणो विश्वस्यविद्वानिह पाहि सोमम ||
य उशता मनसा सोममस्मै सर्वह्र्दा देवकामः सुनोति |
न गा इन्द्रस्तस्य परा ददाति परशस्तमिच्चारुमस्मैक्र्णोति ||
अनुस्पष्टो भवत्येषो अस्य यो अस्मै रेवान न सुनोति सोमम |
निररत्नौ मघवा तं दधाति बरह्मद्विषो हन्त्यनानुदिष्टः ||
अश्वायन्तो गव्यन्तो वाजयन्तो हवामहे तवोपगन्तवा उ |
आभूषन्तस्ते सुमतौ नवायां वयमिन्द्र तवा शुनंहुवेम ||
tīvrasyābhivayaso asya pāhi sarvarathā vi harī iha muñca |
indra mā tvā yajamānāso anye ni rīraman tubhyamimesutāsaḥ ||
tubhyaṃ sutāstubhyamu sotvāsastvāṃ ghiraḥ śvātryāā hvayanti |
indredamadya savanaṃ juṣāṇo viśvasyavidvāniha pāhi somam ||
ya uśatā manasā somamasmai sarvahṛdā devakāmaḥ sunoti |
na ghā indrastasya parā dadāti praśastamiccārumasmaikṛṇoti ||
anuspaṣṭo bhavatyeṣo asya yo asmai revān na sunoti somam |
niraratnau maghavā taṃ dadhāti brahmadviṣo hantyanānudiṣṭaḥ ||
aśvāyanto ghavyanto vājayanto havāmahe tvopaghantavā u |
ābhūṣantaste sumatau navāyāṃ vayamindra tvā śunaṃhuvema ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 161

मुञ्चामि तवा हविषा जीवनाय कमज्ञातयक्ष्मादुतराजयक्ष्मात |
गराहिर्जग्राह यदि वैतदेनं तस्यािन्द्राग्नी पर मुमुक्तमेनम ||
यदि कषितायुर्यदि वा परेतो यदि मर्त्योरन्तिकं नीतेव |
तमा हरामि निरतेरुपस्थादस्पार्षमेनंशतशारदाय ||
सहस्राक्षेण शतशारदेन शतायुषा हविषाहार्षमेनम |
शतं यथेमं शरदो नयातीन्द्रो विश्वस्यदुरितस्य पारम ||
शतं जीव शरदो वर्धमानः शतं हेमन्ताञ्छतमुवसन्तान |
शतमिन्द्राग्नी सविता बर्हस्पतिः शतायुषाहविषेमं पुनर्दुः ||
आहार्षं तवाविदं तवा पुनरागाः पुनर्नव |
सर्वाङगसर्वं ते चक्षुः सर्वमायुश्च ते.अविदम ||
muñcāmi tvā haviṣā jīvanāya kamajñātayakṣmādutarājayakṣmāt |
ghrāhirjaghrāha yadi vaitadenaṃ tasyāindrāghnī pra mumuktamenam ||
yadi kṣitāyuryadi vā pareto yadi mṛtyorantikaṃ nītaeva |
tamā harāmi nirterupasthādaspārṣamenaṃśataśāradāya ||
sahasrākṣeṇa śataśāradena śatāyuṣā haviṣāhārṣamenam |
śataṃ yathemaṃ śarado nayātīndro viśvasyaduritasya pāram ||
śataṃ jīva śarado vardhamānaḥ śataṃ hemantāñchatamuvasantān |
śatamindrāghnī savitā bṛhaspatiḥ śatāyuṣāhaviṣemaṃ punarduḥ ||
āhārṣaṃ tvāvidaṃ tvā punarāghāḥ punarnava |
sarvāṅghasarvaṃ te cakṣuḥ sarvamāyuśca te.avidam ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 162

बरह्मणाग्निः संविदानो रक्षोहा बाधतामितः |
अमीवायस्ते गर्भं दुर्णामा योनिमाशये ||
यस्ते गर्भममीवा दुर्णामा योनिमाशये |
अग्निष टम्ब्रह्मणा सह निष करव्यादमनीनशत ||
यस्ते हन्ति पतयन्तं निषत्स्नुं यः सरीस्र्पम |
जातंयस्ते जिघांसति तमितो नाशयामसि ||
यस्त ऊरू विहरत्यन्तरा दम्पती शये |
योनिं योन्तरारेळि तमितो नाशयामसि ||
यस्त्वा भराता पतिर्भूत्वा जारो भूत्वा निपद्यते |
परजां यस्ते जिघांसति तमितो नाशयामसि ||
यस्त्वा सवप्नेन तमसा मोहयित्वा निपद्यते |
परजां यस्ते जिघांसति तमितो नाशयामसि ||
brahmaṇāghniḥ saṃvidāno rakṣohā bādhatāmitaḥ |
amīvāyaste gharbhaṃ durṇāmā yonimāśaye ||
yaste gharbhamamīvā durṇāmā yonimāśaye |
aghniṣ ṭambrahmaṇā saha niṣ kravyādamanīnaśat ||
yaste hanti patayantaṃ niṣatsnuṃ yaḥ sarīsṛpam |
jātaṃyaste jighāṃsati tamito nāśayāmasi ||
yasta ūrū viharatyantarā dampatī śaye |
yoniṃ yoantarāreḷi tamito nāśayāmasi ||
yastvā bhrātā patirbhūtvā jāro bhūtvā nipadyate |
prajāṃ yaste jighāṃsati tamito nāśayāmasi ||
yastvā svapnena tamasā mohayitvā nipadyate |
prajāṃ yaste jighāṃsati tamito nāśayāmasi ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 163

अक्षीभ्यां ते नासिकाभ्यां कर्णाभ्यां छुबुकादधि |
यक्ष्मं शीर्षण्यं मस्तिष्काज्जिह्वाया वि वर्हामि ते ||
गरीवाभ्यस्त उष्णिहाभ्यः कीकसाभ्यो अनूक्यात |
यक्ष्मं दोषण्यमंसाभ्यां बाहुभ्यां वि वर्हामि ते ||
आन्त्रेभ्यस्ते गुदाभ्यो वनिष्ठोर्ह्र्दयादधि |
यक्ष्मम्मतस्नाभ्यां यक्नः पलाशिभ्यो वि वर्हामि ते ||
ऊरुभ्यां ते अष्ठीवद्भ्यां पार्ष्णिभ्यां परपदाभ्याम |
यक्ष्मं शरोणिभ्यां भासदाद भंससो वि वर्हामि ते ||
मेहनाद वनंकरणाल लोमभ्यस्ते नखेभ्यः |
यक्ष्मंसर्वस्मादात्मनस्तमिदं वि वर्हामि ते ||
अङगाद-अङगाल लोम्नो-लोम्नो जातं पर्वणि-पर्वणि |
यक्ष्मंसर्वस्मादात्मनस्तमिदं वि वर्हामि ते ||
akṣībhyāṃ te nāsikābhyāṃ karṇābhyāṃ chubukādadhi |
yakṣmaṃ śīrṣaṇyaṃ mastiṣkājjihvāyā vi vṛhāmi te ||
ghrīvābhyasta uṣṇihābhyaḥ kīkasābhyo anūkyāt |
yakṣmaṃ doṣaṇyamaṃsābhyāṃ bāhubhyāṃ vi vṛhāmi te ||
āntrebhyaste ghudābhyo vaniṣṭhorhṛdayādadhi |
yakṣmammatasnābhyāṃ yaknaḥ plāśibhyo vi vṛhāmi te ||
ūrubhyāṃ te aṣṭhīvadbhyāṃ pārṣṇibhyāṃ prapadābhyām |
yakṣmaṃ śroṇibhyāṃ bhāsadād bhaṃsaso vi vṛhāmi te ||
mehanād vanaṃkaraṇāl lomabhyaste nakhebhyaḥ |
yakṣmaṃsarvasmādātmanastamidaṃ vi vṛhāmi te ||
aṅghād-aṅghāl lomno-lomno jātaṃ parvaṇi-parvaṇi |
yakṣmaṃsarvasmādātmanastamidaṃ vi vṛhāmi te ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 164

अपेहि मनसस पते.अप कराम परश्चर |
परो निरतया आचक्ष्व बहुधा जीवतो मनः ||
भद्रं वै वरं वर्णते भद्रं युञ्जन्ति दक्षिणम |
भद्रं वैवस्वते चक्षुर्बहुत्रा जीवतो मनः ||
यदाशसा निःशसाभिशसोपारिम जाग्रतो यत सवपन्तः |
अग्निर्विश्वान्यप दुष्क्र्तान्यजुष्टान्यारे अस्मद्दधातु ||
यदिन्द्र बरह्मणस पते.अभिद्रोहं चरामसि |
परचेता नाङगिरसो दविषतां पात्यंहसः ||
अजैष्माद्यासनाम चाभूमानागसो वयम |
जाग्रत्स्वप्नःसंकल्पः पापो यं दविष्मस्तं स रछतु यो नो दवेष्टितं रछतु ||
apehi manasas pate.apa krāma paraścara |
paro nirtyā ācakṣva bahudhā jīvato manaḥ ||
bhadraṃ vai varaṃ vṛṇate bhadraṃ yuñjanti dakṣiṇam |
bhadraṃ vaivasvate cakṣurbahutrā jīvato manaḥ ||
yadāśasā niḥśasābhiśasopārima jāghrato yat svapantaḥ |
aghnirviśvānyapa duṣkṛtānyajuṣṭānyāre asmaddadhātu ||
yadindra brahmaṇas pate.abhidrohaṃ carāmasi |
pracetā naāṅghiraso dviṣatāṃ pātyaṃhasaḥ ||
ajaiṣmādyāsanāma cābhūmānāghaso vayam |
jāghratsvapnaḥsaṃkalpaḥ pāpo yaṃ dviṣmastaṃ sa ṛchatu yo no dveṣṭitaṃ ṛchatu ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 165

देवाः कपोत इषितो यदिछन दूतो निरतया इदमाजगाम |
तस्मा अर्चाम कर्णवाम निष्क्र्तिं शं नो अस्तु दविपदेशं चतुष्पदे ||
शिवः कपोत इषितो नो अस्त्वनागा देवाः शकुनो गर्हेषु |
अग्निर्हि विप्रो जुषतां हविर्नः परि हेतिः पक्षिणी नोव्र्णक्तु ||
हेतिः पक्षिणी न दभात्यस्मानाष्ट्र्यां पदं कर्णुतेग्निधाने |
शं नो गोभ्यश्च पुरुषेभ्यश्चास्तु मा नोहिंसीदिह देवाः कपोतः ||
यदुलूको वदति मोघमेतद यत कपोतः पदमग्नौक्र्णोति |
यस्य दूतः परहित एष एतत तस्मै यमाय नमोस्तु मरित्यवे ||
रचा कपोतं नुदत परणोदमिषं मदन्तः परि गांनयध्वम |
संयोपयन्तो दुरितानि विश्वा हित्वा न ऊर्जं परपतात पतिष्थः ||
devāḥ kapota iṣito yadichan dūto nirtyā idamājaghāma |
tasmā arcāma kṛṇavāma niṣkṛtiṃ śaṃ no astu dvipadeśaṃ catuṣpade ||
śivaḥ kapota iṣito no astvanāghā devāḥ śakuno ghṛheṣu |
aghnirhi vipro juṣatāṃ havirnaḥ pari hetiḥ pakṣiṇī novṛṇaktu ||
hetiḥ pakṣiṇī na dabhātyasmānāṣṭryāṃ padaṃ kṛṇuteaghnidhāne |
śaṃ no ghobhyaśca puruṣebhyaścāstu mā nohiṃsīdiha devāḥ kapotaḥ ||
yadulūko vadati moghametad yat kapotaḥ padamaghnaukṛṇoti |
yasya dūtaḥ prahita eṣa etat tasmai yamāya namoastu mrityave ||
ṛcā kapotaṃ nudata praṇodamiṣaṃ madantaḥ pari ghāṃnayadhvam |
saṃyopayanto duritāni viśvā hitvā na ūrjaṃ prapatāt patiṣthaḥ ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 166

रषभं मा समानानां सपत्नानां विषासहिम |
हन्तारंशत्रूणां कर्धि विराजं गोपतिं गवाम ||
अहमस्मि सपत्नहेन्द्र इवारिष्टो अक्षतः |
अधः सपत्नामे पदोरिमे सर्वे अभिष्ठिताः ||
अत्रैव वो.अपि नह्याम्युभे आर्त्नी इव जयया |
वाचस पतेनि षेधेमान यथा मदधरं वदान ||
अभिभूरहमागमं विश्वकर्मेण धाम्ना |
आ वश्चित्तमा वो वरतमा वो.अहं समितिं ददे ||
योगक्षेमं व आदायाहं भूयासमुत्तम आ वो मूर्धानमक्रमीम |
अधस्पदान म उद वदत मण्डूका इवोदकान्मण्डूका उदकादिव ||
ṛṣabhaṃ mā samānānāṃ sapatnānāṃ viṣāsahim |
hantāraṃśatrūṇāṃ kṛdhi virājaṃ ghopatiṃ ghavām ||
ahamasmi sapatnahendra ivāriṣṭo akṣataḥ |
adhaḥ sapatnāme padorime sarve abhiṣṭhitāḥ ||
atraiva vo.api nahyāmyubhe ārtnī iva jyayā |
vācas pateni ṣedhemān yathā madadharaṃ vadān ||
abhibhūrahamāghamaṃ viśvakarmeṇa dhāmnā |
ā vaścittamā vo vratamā vo.ahaṃ samitiṃ dade ||
yoghakṣemaṃ va ādāyāhaṃ bhūyāsamuttama ā vo mūrdhānamakramīm |
adhaspadān ma ud vadata maṇḍūkā ivodakānmaṇḍūkā udakādiva ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 167

तुभ्येदमिन्द्र परि षिच्यते मधु तवं सुतस्य कलशस्यराजसि |
तवं रयिं पुरुवीरामु नस कर्धि तवं तपःपरितप्याजयः सवः ||
सवर्जितं महि मन्दानमन्धसो हवामहे परि शक्रंसुतानुप |
इमं नो यज्ञमिह बोध्या गहि सप्र्धोजयन्तं मघवानमीमहे ||
सोमस्य राज्ञो वरुणस्य धर्मणि बर्हस्पतेरनुमत्या उशर्मणि |
तवाहमद्य मघवन्नुपस्तुतौ धातर्विधातः कलशानभक्षयम ||
परसूतो भक्षमकरं चरावपि सतोमं चेमं परथमःसूरिरुन मर्जे |
सुते सातेन यद्यागमं वां परतिविश्वामित्रजमदग्नी दमे ||
tubhyedamindra pari ṣicyate madhu tvaṃ sutasya kalaśasyarājasi |
tvaṃ rayiṃ puruvīrāmu nas kṛdhi tvaṃ tapaḥparitapyājayaḥ svaḥ ||
svarjitaṃ mahi mandānamandhaso havāmahe pari śakraṃsutānupa |
imaṃ no yajñamiha bodhyā ghahi spṛdhojayantaṃ maghavānamīmahe ||
somasya rājño varuṇasya dharmaṇi bṛhaspateranumatyā uśarmaṇi |
tavāhamadya maghavannupastutau dhātarvidhātaḥ kalaśānabhakṣayam ||
prasūto bhakṣamakaraṃ carāvapi stomaṃ cemaṃ prathamaḥsūrirun mṛje |
sute sātena yadyāghamaṃ vāṃ prativiśvāmitrajamadaghnī dame ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 168

वातस्य नु महिमानं रथस्य रुजन्नेति सतनयन्नस्यघोषः |
दिविस्प्र्ग यात्यरुणानि कर्ण्वन्नुतो एति पर्थिव्यारेणुमस्यन ||
सं परेरते अनु वातस्य विष्ठा ऐनं गछन्ति समनं नयोषाः |
ताभिः सयुक सरथं देव ईयते.अस्य विश्वस्यभुवनस्य राजा ||
अन्तरिक्षे पथिभिरीयमानो न नि विशते कतमच्चनाहः |
अपां सखा परथमजा रतावा कव सविज्जातः कुत आबभूव ||
आत्मा देवानां भुवनस्य गर्भो यथावशं चरति देवेषः |
घोषा इदस्य शर्ण्विरे न रूपं तस्मै वातायहविषा विधेम ||
vātasya nu mahimānaṃ rathasya rujanneti stanayannasyaghoṣaḥ |
divispṛgh yātyaruṇāni kṛṇvannuto eti pṛthivyāreṇumasyan ||
saṃ prerate anu vātasy viṣṭhā ainaṃ ghachanti samanaṃ nayoṣāḥ |
tābhiḥ sayuk sarathaṃ deva īyate.asya viśvasyabhuvanasya rājā ||
antarikṣe pathibhirīyamāno na ni viśate katamaccanāhaḥ |
apāṃ sakhā prathamajā ṛtāvā kva svijjātaḥ kuta ābabhūva ||
ātmā devānāṃ bhuvanasya gharbho yathāvaśaṃ carati devaeṣaḥ |
ghoṣā idasya śṛṇvire na rūpaṃ tasmai vātāyahaviṣā vidhema ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 169

मयोभूर्वातो अभि वातूस्रा ऊर्जस्वतीरोषधीरारिशन्ताम |
पीवस्वतीर्जीवधन्याः पिबन्त्ववसाय पद्वतेरुद्र मर्ळ ||
याः सरूपा विरूपा एकरूपा यासामग्निरिष्ट्यानामानि वेद |
या अङगिरसस्तपसेह चक्रुस्ताभ्यःपर्जन्य महि शर्म यछ ||
या देवेषु तन्वमैरयन्त यासां सोमो विश्वा रूपाणिवेद |
ता अस्मभ्यं पयसा पिन्वमानाः परजावतीरिन्द्रगोष्ठे रिरीहि ||
परजापतिर्मह्यमेता रराणो विश्वैर्देवैः पित्र्भिःसंविदानः |
शिवाः सतीरुप नो गोष्ठमाकस्तासांवयं परजया सं सदेम ||
mayobhūrvāto abhi vātūsrā ūrjasvatīroṣadhīrāriśantām |
pīvasvatīrjīvadhanyāḥ pibantvavasāya padvaterudra mṛḷa ||
yāḥ sarūpā virūpā ekarūpā yāsāmaghniriṣṭyānāmāni veda |
yā aṅghirasastapaseha cakrustābhyaḥparjanya mahi śarma yacha ||
yā deveṣu tanvamairayanta yāsāṃ somo viśvā rūpāṇiveda |
tā asmabhyaṃ payasā pinvamānāḥ prajāvatīrindraghoṣṭhe rirīhi ||
prajāpatirmahyametā rarāṇo viśvairdevaiḥ pitṛbhiḥsaṃvidānaḥ |
śivāḥ satīrupa no ghoṣṭhamākastāsāṃvayaṃ prajayā saṃ sadema ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 170

विभ्राड बर्हत पिबतु सोम्यं मध्वायुर्दधद यज्ञपतावविह्रुतम |
वातजूतो यो अभिरक्षति तमना परजाः पुपोषपुरुधा वि राजति ||
विभ्राड बर्हत सुभ्र्तं वाजसातमं धर्मन दिवो धरुणेसत्यमर्पितम |
अमित्रहा वर्त्रहा दस्युहन्तमं जयोतिर्जज्ञेसुरहा सपत्नहा ||
इदं शरेष्ठं जयोतिषां जयोतिरुत्तमं विश्वजिद्धनजिदुच्यते बर्हत |
विश्वभ्राड भराजो महि सूर्यो दर्शौरु पप्रथे सह ओजो अच्युतम ||
विभ्राजञ जयोतिषा सवरगछो रोचनं दिवः |
येनेमाविश्वा भुवनान्याभ्र्ता विश्वकर्मणा विश्वदेव्यावता ||
vibhrāḍ bṛhat pibatu somyaṃ madhvāyurdadhad yajñapatāvavihrutam |
vātajūto yo abhirakṣati tmanā prajāḥ pupoṣapurudhā vi rājati ||
vibhrāḍ bṛhat subhṛtaṃ vājasātamaṃ dharman divo dharuṇesatyamarpitam |
amitrahā vṛtrahā dasyuhantamaṃ jyotirjajñeasurahā sapatnahā ||
idaṃ śreṣṭhaṃ jyotiṣāṃ jyotiruttamaṃ viśvajiddhanajiducyate bṛhat |
viśvabhrāḍ bhrājo mahi sūryo dṛśauru paprathe saha ojo acyutam ||
vibhrājañ jyotiṣā svaraghacho rocanaṃ divaḥ |
yenemāviśvā bhuvanānyābhṛtā viśvakarmaṇā viśvadevyāvatā ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 171

तवं तयमिटतो रथमिन्द्र परावः सुतावतः |
अश्र्णोः सोमिनो हवम ||
तवं मखस्य दोधतः शिरो.अव तवचो भरः |
अगछःसोमिनो गर्हम ||
तवं तयमिन्द्र मर्त्यमास्त्रबुध्नाय वेन्यम |
मुहुःश्रथ्ना मनस्यवे ||
तवं तयमिन्द्र सूर्यं पश्चा सन्तं पुरस कर्धि |
देवानां चित तिरो वशम ||
tvaṃ tyamiṭato rathamindra prāvaḥ sutāvataḥ |
aśṛṇoḥ somino havam ||
tvaṃ makhasya dodhataḥ śiro.ava tvaco bharaḥ |
aghachaḥsomino ghṛham ||
tvaṃ tyamindra martyamāstrabudhnāya venyam |
muhuḥśrathnā manasyave ||
tvaṃ tyamindra sūryaṃ paścā santaṃ puras kṛdhi |
devānāṃ cit tiro vaśam ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 172

आ याहि वनसा सह गावः सचन्त वर्तनिं यदूधभिः ||
आ याहि वस्व्या धिया मंहिष्ठो जारयन्मखःसुदानुभिः ||
पितुभ्र्तो न तन्तुमित सुदानवः परति दध्मो यजामसि ||
उषा अप सवसुस्तमः सं वर्तयति वर्तनिं सुजातता ||
ā yāhi vanasā saha ghāvaḥ sacanta vartaniṃ yadūdhabhiḥ ||
ā yāhi vasvyā dhiyā maṃhiṣṭho jārayanmakhaḥsudānubhiḥ ||
pitubhṛto na tantumit sudānavaḥ prati dadhmo yajāmasi ||
uṣā apa svasustamaḥ saṃ vartayati vartaniṃ sujātatā ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 173

आ तवाहार्षमन्तरेधि धरुवस्तिष्ठाविचाचलिः |
विशस्त्वा सर्वा वाञ्छन्तु मा तवद राष्ट्रमधि भरशत ||
इहैवैधि माप चयोष्ठाः पर्वत इवाविचाचलिः |
इन्द्रैवेह धरुवस्तिष्ठेह राष्ट्रमु धारय ||
इममिन्द्रो अदीधरद धरुवं धरुवेण हविषा |
तस्मै सोमोधि बरवत तस्मा उ बरह्मणस पतिः ||
धरुवा दयौर्ध्रुवा पर्थिवी धरुवासः पर्वता इमे |
धरुवं विश्वमिदं जगद धरुवो राजा विशामयम ||
धरुवं ते राजा वरुणो धरुवं देवो बर्हस्पतिः |
धरुवं त इन्द्रश्चाग्निश्च राष्ट्रं धारयतां धरुवम ||
धरुवं धरुवेण हविषाभि सोमं मर्शामसि |
अथो तैन्द्रः केवलीर्विशो बलिह्र्तस करत ||
ā tvāhārṣamantaredhi dhruvastiṣṭhāvicācaliḥ |
viśastvā sarvā vāñchantu mā tvad rāṣṭramadhi bhraśat ||
ihaivaidhi māpa cyoṣṭhāḥ parvata ivāvicācaliḥ |
indraiveha dhruvastiṣṭheha rāṣṭramu dhāraya ||
imamindro adīdharad dhruvaṃ dhruveṇa haviṣā |
tasmai somoadhi bravat tasmā u brahmaṇas patiḥ ||
dhruvā dyaurdhruvā pṛthivī dhruvāsaḥ parvatā ime |
dhruvaṃ viśvamidaṃ jaghad dhruvo rājā viśāmayam ||
dhruvaṃ te rājā varuṇo dhruvaṃ devo bṛhaspatiḥ |
dhruvaṃ ta indraścāghniśca rāṣṭraṃ dhārayatāṃ dhruvam ||
dhruvaṃ dhruveṇa haviṣābhi somaṃ mṛśāmasi |
atho taindraḥ kevalīrviśo balihṛtas karat ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 174

अभीवर्तेन हविषा येनेन्द्रो अभिवाव्र्ते |
तेनास्मान्ब्रह्मणस पते.अभि राष्ट्राय वर्तय ||
अभिव्र्त्य सपत्नानभि या नो अरातयः |
अभि पर्तन्यन्तन्तिष्ठाभि यो न इरस्यति ||
अभि तवा देवः सविताभि सोमो अवीव्र्तत |
अभि तवा विश्वाभूतान्यभीवर्तो यथाससि ||
येनेन्द्रो हविषा कर्त्व्यभवद दयुम्न्युत्तमः |
इदं तदक्रि देवा असपत्नः किलाभुवम ||
असपत्नः सपत्नहाभिराष्ट्रो विषासहिः |
यथाहमेषां भूतानां विराजानि जनस्य च ||
abhīvartena haviṣā yenendro abhivāvṛte |
tenāsmānbrahmaṇas pate.abhi rāṣṭrāya vartaya ||
abhivṛtya sapatnānabhi yā no arātayaḥ |
abhi pṛtanyantantiṣṭhābhi yo na irasyati ||
abhi tvā devaḥ savitābhi somo avīvṛtat |
abhi tvā viśvābhūtānyabhīvarto yathāsasi ||
yenendro haviṣā kṛtvyabhavad dyumnyuttamaḥ |
idaṃ tadakri devā asapatnaḥ kilābhuvam ||
asapatnaḥ sapatnahābhirāṣṭro viṣāsahiḥ |
yathāhameṣāṃ bhūtānāṃ virājāni janasya ca ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 175

पर वो गरावाणः सविता देवः सुवतु धर्मणा |
धूर्षुयुज्यध्वं सुनुत ||
गरावाणो अप दुछुनामप सेधत दुर्मतिम |
उस्राः कर्तनभेषजम ||
गरावाण उपरेष्वा महीयन्ते सजोषसः |
वर्ष्णेदधतो वर्ष्ण्यम ||
गरावाणः सविता नु वो देवः सुवतु धर्मणा |
यजमानाय सुन्वते ||
pra vo ghrāvāṇaḥ savitā devaḥ suvatu dharmaṇā |
dhūrṣuyujyadhvaṃ sunuta ||
ghrāvāṇo apa duchunāmapa sedhata durmatim |
usrāḥ kartanabheṣajam ||
ghrāvāṇa upareṣvā mahīyante sajoṣasaḥ |
vṛṣṇedadhato vṛṣṇyam ||
ghrāvāṇaḥ savitā nu vo devaḥ suvatu dharmaṇā |
yajamānāya sunvate ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 176

पर सूनव रभूणां बर्हन नवन्त वर्जना |
कषामा येविश्वधायसो.अश्नन धेनुं न मातरम ||
पर देवं देव्या धिया भरता जातवेदसम |
हव्या नोवक्षदानुषक ||
अयमु षय पर देवयुर्होता यज्ञाय नीयते |
रथो नयोरभीव्र्तो घर्णीवाञ्चेतति तमना ||
अयमग्निरुरुष्यत्यम्र्तादिव जन्मनः |
सहसश्चिद्सहीयान देवो जीवातवे कर्तः ||
pra sūnava ṛbhūṇāṃ bṛhan navanta vṛjanā |
kṣāmā yeviśvadhāyaso.aśnan dhenuṃ na mātaram ||
pra devaṃ devyā dhiyā bharatā jātavedasam |
havyā novakṣadānuṣak ||
ayamu ṣya pra devayurhotā yajñāya nīyate |
ratho nayorabhīvṛto ghṛṇīvāñcetati tmanā ||
ayamaghniruruṣyatyamṛtādiva janmanaḥ |
sahasaścidsahīyān devo jīvātave kṛtaḥ ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 177

पतंगमक्तमसुरस्य मायया हर्दा पश्यन्ति मनसाविपश्चितः |
समुद्रे अन्तः कवयो वि चक्षते मरीचीनाम्पदमिछन्ति वेधसः ||
पतंगो वाचं मनसा बिभर्ति तां गन्धर्वो.अवदद गर्भेन्तः |
तां दयोतमानां सवर्यं मनीषां रतस्य पदेकवयो नि पान्ति ||
अपश्यं गोपामनिपद्यमानमा च परा च पथिभिश्चरन्तम |
स सध्रीचीः स विषूचीर्वसान आ वरीवर्तिभुवनेष्वन्तः ||
pataṃghamaktamasurasya māyayā hṛdā paśyanti manasāvipaścitaḥ |
samudre antaḥ kavayo vi cakṣate marīcīnāmpadamichanti vedhasaḥ ||
pataṃgho vācaṃ manasā bibharti tāṃ ghandharvo.avadad gharbheantaḥ |
tāṃ dyotamānāṃ svaryaṃ manīṣāṃ ṛtasya padekavayo ni pānti ||
apaśyaṃ ghopāmanipadyamānamā ca parā ca pathibhiścarantam |
sa sadhrīcīḥ sa viṣūcīrvasāna ā varīvartibhuvaneṣvantaḥ ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 178

तयमू षु वाजिनं देवजूतं सहावानं तरुतारंरथानाम |
अरिष्टनेमिं पर्तनाजमाशुं सवस्तयेतार्क्ष्यमिहा हुवेम ||
इन्द्रस्येव रातिमाजोहुवानाः सवस्तये नावमिवा रुहेम |
उर्वी न पर्थ्वी बहुले गभीरे मा वामेतौ मा परेतौरिषाम ||
सद्यश्चिद यः शवसा पञ्च कर्ष्टीः सूर्य इवज्योतिषापस्ततान |
सहस्रसाः शतसा अस्य रंहिर्नस्मा वरन्ते युवतिं न शर्याम ||
tyamū ṣu vājinaṃ devajūtaṃ sahāvānaṃ tarutāraṃrathānām |
ariṣṭanemiṃ pṛtanājamāśuṃ svastayetārkṣyamihā huvema ||
indrasyeva rātimājohuvānāḥ svastaye nāvamivā ruhema |
urvī na pṛthvī bahule ghabhīre mā vāmetau mā paretauriṣāma ||
sadyaścid yaḥ śavasā pañca kṛṣṭīḥ sūrya ivajyotiṣāpastatāna |
sahasrasāḥ śatasā asya raṃhirnasmā varante yuvatiṃ na śaryām ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 179

उत तिष्ठताव पश्यतेन्द्रस्य भागं रत्वियम |
यदि शरातोजुहोतन यद्यश्रातो ममत्तन ||
शरातं हविरो षविन्द्र पर याहि जगाम सूरो अध्वनोविमध्यम |
परि तवासते निधिभिः सखायः कुलपा नव्राजपतिं चरन्तम ||
शरातं मन्य ऊधनि शरातमग्नौ सुश्रातं मन्ये तद्र्तं नवीयः |
माध्यन्दिनस्य सवनस्य दध्नः पिबेन्द्रवज्रिन पुरुक्र्ज्जुषाणः ||
ut tiṣṭhatāva paśyatendrasya bhāghaṃ ṛtviyam |
yadi śrātojuhotana yadyaśrāto mamattana ||
śrātaṃ haviro ṣvindra pra yāhi jaghāma sūro adhvanovimadhyam |
pari tvāsate nidhibhiḥ sakhāyaḥ kulapā navrājapatiṃ carantam ||
śrātaṃ manya ūdhani śrātamaghnau suśrātaṃ manye tadṛtaṃ navīyaḥ |
mādhyandinasya savanasya dadhnaḥ pibendravajrin purukṛjjuṣāṇaḥ ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 180

पर ससाहिषे पुरुहूत शत्रूञ जयेष्ठस्ते शुष्म इहरातिरस्तु |
इन्द्रा भर दक्षिणेना वसूनि पतिःसिन्धूनामसि रेवतीनाम ||
मर्गो न भीमः कुचरो गिरिष्ठाः परावत आ जगन्थापरस्याः |
सर्कं संशाय पविमिन्द्र तिग्मं वि शत्रून्ताळि वि मर्धो नुदस्व ||
इन्द्र कषत्रमभि वाममोजो.अजायथा वर्षभचर्षणीनाम |
अपानुदो जनममित्रयन्तमुरुं देवेभ्योक्र्णोरु लोकम ||
pra sasāhiṣe puruhūta śatrūñ jyeṣṭhaste śuṣma iharātirastu |
indrā bhara dakṣiṇenā vasūni patiḥsindhūnāmasi revatīnām ||
mṛgho na bhīmaḥ kucaro ghiriṣṭhāḥ parāvata ā jaghanthāparasyāḥ |
sṛkaṃ saṃśāya pavimindra tighmaṃ vi śatrūntāḷi vi mṛdho nudasva ||
indra kṣatramabhi vāmamojo.ajāyathā vṛṣabhacarṣaṇīnām |
apānudo janamamitrayantamuruṃ devebhyoakṛṇoru lokam ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 181

परथश्च यस्य सप्रथश्च नमानुष्टुभस्य हविषोहविर्यत |
धातुर्द्युतानात सवितुश्च विष्णो रथन्तरमा जभारा वसिष्ठः ||
अविन्दन ते अतिहितं यदासीद यज्ञस्य धाम परमंगुहा यत |
धातुर्द्युतानात सवितुश्च विष्णोर्भरद्वाजो बर्हदा चक्रे अग्नेः ||
ते.अविन्दन मनसा दीध्याना यजु षकन्नं परथमन्देवयानम |
धातुर्द्युतानात सवितुश्च विष्णोरासूर्यादभरन घर्ममेते ||
prathaśca yasya saprathaśca namānuṣṭubhasya haviṣohaviryat |
dhāturdyutānāt savituśca viṣṇo rathantaramā jabhārā vasiṣṭhaḥ ||
avindan te atihitaṃ yadāsīd yajñasya dhāma paramaṃghuhā yat |
dhāturdyutānāt savituśca viṣṇorbharadvājo bṛhadā cakre aghneḥ ||
te.avindan manasā dīdhyānā yaju ṣkannaṃ prathamandevayānam |
dhāturdyutānāt savituśca viṣṇorāsūryādabharan gharmamete ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 182

बर्हस्पतिर्नयतु दुर्गहा तिरः पुनर्नेषदघशंसायमन्म |
कषिपदशस्तिमप दुर्मतिं हन्नथा करद्यजमानाय शं योः ||
नराशंसो नो.अवतु परयाजे शं नो अस्त्वनुयाजो हवेषु |
कषिपदशस्तिमप दुर्मतिं हन्नथा करद यजमानायशं योः ||
तपुर्मूर्धा तपतु रक्षसो ये बरह्मद्विषः शरवेहन्तवा उ |
कषिपदशस्तिमप दुर्मतिं हन्नथा करद्यजमानाय शं योः ||
bṛhaspatirnayatu durghahā tiraḥ punarneṣadaghaśaṃsāyamanma |
kṣipadaśastimapa durmatiṃ hannathā karadyajamānāya śaṃ yoḥ ||
narāśaṃso no.avatu prayāje śaṃ no astvanuyājo haveṣu |
kṣipadaśastimapa durmatiṃ hannathā karad yajamānāyaśaṃ yoḥ ||
tapurmūrdhā tapatu rakṣaso ye brahmadviṣaḥ śaravehantavā u |
kṣipadaśastimapa durmatiṃ hannathā karadyajamānāya śaṃ yoḥ ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 183

अपश्यं तवा मनसा चेकितानं तपसो जातं तपसोविभूतम |
इह परजामिह रयिं रराणः पर जायस्वप्रजया पुत्रकाम ||
अपश्यं तवा मनसा दीध्यानां सवायां तनू रत्व्येनाधमानाम |
उप मामुच्चा युवतिर्बभूयाः पर जायस्वप्रजया पुत्रकामे ||
अहं गर्भमदधामोषधीष्वहं विश्वेषु भुवनेष्वन्तः अहं परजा अजनयं पर्थिव्यामहं जनिभ्यो अपरीषुपुत्रान ||
apaśyaṃ tvā manasā cekitānaṃ tapaso jātaṃ tapasovibhūtam |
iha prajāmiha rayiṃ rarāṇaḥ pra jāyasvaprajayā putrakāma ||
apaśyaṃ tvā manasā dīdhyānāṃ svāyāṃ tanū ṛtvyenādhamānām |
upa māmuccā yuvatirbabhūyāḥ pra jāyasvaprajayā putrakāme ||
ahaṃ gharbhamadadhāmoṣadhīṣvahaṃ viśveṣu bhuvaneṣvantaḥ ahaṃ prajā ajanayaṃ pṛthivyāmahaṃ janibhyo aparīṣuputrān ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 184

विष्णुर्योनिं कल्पयतु तवष्टा रूपाणि पिंशतु |
आसिञ्चतु परजापतिर्धाता गर्भं दधातु ते ||
गर्भं धेहि सिनीवालि गर्भं धेहि सरस्वति |
गर्भं तेश्विनौ देवावा धत्तां पुष्करस्रजा ||
हिरण्ययी अरणी यं निर्मन्थतो अश्विना |
तं तेगर्भं हवामहे दशमे मासि सूतवे ||
viṣṇuryoniṃ kalpayatu tvaṣṭā rūpāṇi piṃśatu |
āsiñcatu prajāpatirdhātā gharbhaṃ dadhātu te ||
gharbhaṃ dhehi sinīvāli gharbhaṃ dhehi sarasvati |
gharbhaṃ teaśvinau devāvā dhattāṃ puṣkarasrajā ||
hiraṇyayī araṇī yaṃ nirmanthato aśvinā |
taṃ tegharbhaṃ havāmahe daśame māsi sūtave ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 185

महि तरीणामवो.अस्तु दयुक्षं मित्रस्यार्यम्णः |
दुराधर्षं वरुणस्य ||
नहि तेषाममा चन नाध्वसु वारणेषु |
ईशे रिपुरघशंसः ||
यस्मै पुत्रासो अदितेः पर जीवसे मर्त्याय |
जयोतिर्यछन्त्यजस्रम ||
mahi trīṇāmavo.astu dyukṣaṃ mitrasyāryamṇaḥ |
durādharṣaṃ varuṇasya ||
nahi teṣāmamā cana nādhvasu vāraṇeṣu |
īśe ripuraghaśaṃsaḥ ||
yasmai putrāso aditeḥ pra jīvase martyāya |
jyotiryachantyajasram ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 186

वात आ वातु भेषजं शम्भु मयोभु नो हर्दे |
पर णायूंषि तारिषत ||
उत वात पितासि न उत भरातोत नः सखा |
स नोजीवातवे कर्धि ||
यददो वात ते गर्हे.अम्र्तस्य निधिर्हितः |
ततो नो देहिजीवसे ||
vāta ā vātu bheṣajaṃ śambhu mayobhu no hṛde |
pra ṇaāyūṃṣi tāriṣat ||
uta vāta pitāsi na uta bhrātota naḥ sakhā |
sa nojīvātave kṛdhi ||
yadado vāta te ghṛhe.amṛtasya nidhirhitaḥ |
tato no dehijīvase ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 187

पराग्नये वाचमीरय वर्षभाय कषितीनाम |
स नःपर्षदति दविषः ||
यः परस्याः परावतस्तिरो धन्वातिरोचते |
स नःपर्षदति दविषः ||
यो रक्षांसि निजूर्वति वर्षा शुक्रेण शोचिषा |
स नःपर्षदति दविषः ||
यो विश्वाभि विपश्यति भुवना सं च पश्यति |
स नःपर्षदति दविषः ||
यो अस्य पारे रजसः शुक्रो अग्निरजायत |
स नः पर्षदति दविषः ||
prāghnaye vācamīraya vṛṣabhāya kṣitīnām |
sa naḥparṣadati dviṣaḥ ||
yaḥ parasyāḥ parāvatastiro dhanvātirocate |
sa naḥparṣadati dviṣaḥ ||
yo rakṣāṃsi nijūrvati vṛṣā śukreṇa śociṣā |
sa naḥparṣadati dviṣaḥ ||
yo viśvābhi vipaśyati bhuvanā saṃ ca paśyati |
sa naḥparṣadati dviṣaḥ ||
yo asya pāre rajasaḥ śukro aghnirajāyata |
sa naḥ parṣadati dviṣaḥ ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 188

पर नूनं जातवेदसमश्वं हिनोत वाजिनम |
इदं नोबर्हिरासदे ||
अस्य पर जातवेदसो विप्रवीरस्य मीळुषः |
महीमियर्मिसुष्टुतिम ||
या रुचो जातवेदसो देवत्रा हव्यवाहनीः |
ताभिर्नोयज्ञमिन्वतु ||
pra nūnaṃ jātavedasamaśvaṃ hinota vājinam |
idaṃ nobarhirāsade ||
asya pra jātavedaso vipravīrasya mīḷuṣaḥ |
mahīmiyarmisuṣṭutim ||
yā ruco jātavedaso devatrā havyavāhanīḥ |
tābhirnoyajñaminvatu ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 189

आयं गौः पर्श्निरक्रमीदसदन मातरं पुरः |
पितरं च परयन सवः ||
अन्तश्चरति रोचनास्य पराणादपानती |
वयख्यन्महिषो दिवम ||
तरिंशद धाम वि राजति वाक पतंगाय धीयते |
परतिवस्तोरह दयुभिः ||
āyaṃ ghauḥ pṛśnirakramīdasadan mātaraṃ puraḥ |
pitaraṃ ca prayan svaḥ ||
antaścarati rocanāsya prāṇādapānatī |
vyakhyanmahiṣo divam ||
triṃśad dhāma vi rājati vāk pataṃghāya dhīyate |
prativastoraha dyubhiḥ ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 190

रतं च सत्यं चाभीद्धात तपसो.अध्यजायत |
ततोरात्र्यजायत ततः समुद्रो अर्णवः ||
समुद्रादर्णवादधि संवत्सरो अजायत |
अहोरात्राणिविदधद विश्वस्य मिषतो वशी ||
सूर्याचन्द्रमसौ धाता यथापूर्वमकल्पयत |
दिवं चप्र्थिवीं चान्तरिक्षमथो सवः ||
ṛtaṃ ca satyaṃ cābhīddhāt tapaso.adhyajāyata |
tatorātryajāyata tataḥ samudro arṇavaḥ ||
samudrādarṇavādadhi saṃvatsaro ajāyata |
ahorātrāṇividadhad viśvasya miṣato vaśī ||
sūryācandramasau dhātā yathāpūrvamakalpayat |
divaṃ capṛthivīṃ cāntarikṣamatho svaḥ ||

---

Rig Veda Book 10 Hymn 191

सं-समिद युवसे वर्षन्नग्ने विश्वान्यर्य आ |
इळस पदेसमिध्यसे स नो वसून्या भर ||
सं गछध्वं सं वदध्वं सं वो मनांसि जानताम |
देवा भागं यथा पूर्वे संजानाना उपासते ||
समानो मन्त्रः समितिः समानी समानं मनः सह चित्तमेषाम |
समानं मन्त्रमभि मण्त्रये वः समानेन वोहविषा जुहोमि ||
समानी व आकूतिः समाना हर्दयानि वः |
समानमस्तु वोमनो यथा वः सुसहासति ||
saṃ-samid yuvase vṛṣannaghne viśvānyarya ā |
iḷas padesamidhyase sa no vasūnyā bhara ||
saṃ ghachadhvaṃ saṃ vadadhvaṃ saṃ vo manāṃsi jānatām |
devā bhāghaṃ yathā pūrve saṃjānānā upāsate ||
samāno mantraḥ samitiḥ samānī samānaṃ manaḥ saha cittameṣām |
samānaṃ mantramabhi maṇtraye vaḥ samānena vohaviṣā juhomi ||
samānī va ākūtiḥ samānā hṛdayāni vaḥ |
samānamastu vomano yathā vaḥ susahāsati ||

---